Bijl. 1.9 - Ecologische quickscan
Tekst van het document
QUICKSCAN FLORA EN FAUNA Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle 1-7-2025
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Colofon Titel Subtitel
: Quickscan flora en fauna : Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Datum
: 1-7-2025
Veldonderzoek Auteur
: Roel Diepstraten : Roel Diepstraten
Opdrachtgever Contactpersoon In opdracht van:
: Van Doormaal Advies : Tim Lauwers : Maikel Snels; Goedehuizen Architectenbureau
Dit rapport is met zorg samengesteld. Desondanks aanvaart Roel Diepstraten geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek door toepassing van adviezen.
Roel Diepstraten Natuur Adres : Beatrixstraat 6 Postcode: : 5089 NN Haghorst Email : Info@Roeldiepstraten.nl
pag. 1
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Inhoud Colofon ....................................................................................................................................................................................... 1 Inleiding ...................................................................................................................................................................................... 3 1.
Wettelijk kader .................................................................................................................................................................. 4 1.1
Gebiedsbescherming ............................................................................................................................................. 4
Natura 2000...................................................................................................................................................................... 4 Natuurnetwerk Nederland (NNN) ..................................................................................................................................... 4 1.2.
Bescherming van dier- en plantsoorten ................................................................................................................ 5
Vogelrichtlijnsoorten ......................................................................................................................................................... 5 Habitatrichtlijnsoorten ...................................................................................................................................................... 5 Andere soorten ................................................................................................................................................................. 5 Zorgplicht .......................................................................................................................................................................... 6 Jaarrond beschermde nesten ............................................................................................................................................ 6
2
1.3.
Houtopstanden...................................................................................................................................................... 7
1.4.
Invasieve exoten .................................................................................................................................................... 7
Projectgebied .................................................................................................................................................................... 9 2.1
3
4
Onderzoeksmethode ...................................................................................................................................................... 11 3.1
Gebiedsbescherming ........................................................................................................................................... 11
3.2
Soorten ................................................................................................................................................................ 12
3.3
Houtopstanden.................................................................................................................................................... 13
3.4
Invasieve exoten .................................................................................................................................................. 13
Resultaten ....................................................................................................................................................................... 14 4.1
Gebiedsbescherming ........................................................................................................................................... 14
4.1.1
Natura 2000 ................................................................................................................................................... 14
4.1.2
Natuurnetwerk Nederland ............................................................................................................................. 15
4.2
5
Voorgenomen ontwikkeling ................................................................................................................................ 10
Soorten ................................................................................................................................................................ 16
4.2.1
Grondgebonden zoogdieren .......................................................................................................................... 16
4.2.2
Vleermuizen ................................................................................................................................................... 17
4.2.3
Vogels ............................................................................................................................................................. 18
4.2.4
Reptielen, Amfibieën en vissen ...................................................................................................................... 19
4.2.5
Flora ............................................................................................................................................................... 20
4.2.6
Ongewervelden .............................................................................................................................................. 21
4.3
Houtopstanden.................................................................................................................................................... 21
4.4
Invasieve exoten .................................................................................................................................................. 22
Conclusies en aanbevelingen .......................................................................................................................................... 22 5.1
Gebiedsbescherming ........................................................................................................................................... 22
5.2
Soortenbescherming ........................................................................................................................................... 22
5.3
Houtopstanden.................................................................................................................................................... 22
5.4
Invasieve exoten .................................................................................................................................................. 22
Bronnen .................................................................................................................................................................................... 23
pag. 2
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Inleiding Op de Tilburgseweg 27 te Sprang-Capelle worden bestaande agrarische gronden omgezet naar een stoeterij, waar paarden worden opgefokt en getraind. De voorliggende rapportage beschrijft de resultaten van een quickscan. Het betreft een beoordeling van de huidige en potentiële aanwezigheid van beschermde soorten planten en dieren op de onderzoekslocatie en de te verwachten effecten van de voorgenomen ingreep op beschermde soorten en gebieden. De quickscan vindt plaats op grond van bronnenonderzoek en een terreinbezoek. Tijdens het terreinbezoek is een inschatting gemaakt welke soorten voor kunnen komen en welke soorten op voorhand uit te sluiten zijn. Deze quickscan is een momentopname en is dan ook geen volledige veldinventarisatie. Mochten er na deze quickscan effecten te verwachten zijn van de werkzaamheden op beschermde soorten die mogelijk aanwezig zijn, dan wordt een nader onderzoek geadviseerd. In hoofdstuk 1 staat het wettelijk kader uiteengezet, waaraan getoetst dient te worden. Hoofdstuk 2 geeft een beschrijving van het onderzoeksgebied en de voorgenomen ingrepen. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving van de onderzoeksmethode. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van het onderzoek en de mogelijke effecten van de ingreep op beschermde soorten besproken. Ten slotte volgen in hoofdstuk 5 de conclusies, aanbevelingen en eventuele vervolgstappen.
pag. 3
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
1. Wettelijk kader Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is de Wet natuurbescherming komen te vervallen. De regels uit de Wet natuurbescherming zijn geïntegreerd in de Omgevingswet, die verschillende wetten op het gebied van bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening, natuur en landschap samenbrengt. Onder de Omgevingswet zijn regels opgesteld voor de bescherming van dieren en planten in Nederland. Deze regels beschrijven onder andere de zorgplicht voor overheden, bedrijven, natuurorganisaties en burgers in hun omgang met de natuur, evenals maatregelen die provincies en het Rijk moeten nemen ter bescherming van de natuur. Een ecologische quickscan is een eerste stap om te beoordelen of een geplande ingreep of activiteit kan leiden tot een overtreding van de natuurbeschermingswetgeving. Deze quickscan bestaat uit een bureauonderzoek en een veldbezoek door een ecologisch deskundige. Het doel is om inzicht te krijgen in de mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten en habitats in het plangebied en om te bepalen of aanvullend onderzoek of maatregelen nodig zijn.
1.1 Gebiedsbescherming Natura 2000 Natura 2000 is een Europees netwerk van ruim 160 beschermde natuurgebieden (Vogel- en Habitatrichtlijngebieden) om bepaalde diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving te beschermen. Deze gebieden zijn in de Omgevingswet strikt beschermd (artikel 5.1 Omgevingswet). Het is verboden zonder vergunning projecten te realiseren of andere handelingen te verrichten die gelet op de instandhoudingsdoelstellingen voor een Natura 2000-gebied de kwaliteit van de natuurlijke habitats of de habitats van soorten in dat gebied kunnen verslechteren of een significant verstorend effect kunnen hebben op de soorten waarvoor dat gebied is aangewezen. Dit geldt ook voor projecten die een externe werking kunnen hebben op de gebieden.
Natuurnetwerk Nederland (NNN) Natuurnetwerk Nederland (NNN), vroeger de Ecologische Hoofdstructuur genoemd (EHS), is het Nederlandse netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden en ecologische verbindingszones dat helpt te voorkomen dat planten en dieren in geïsoleerde gebieden uitsterven en dat natuurgebieden hun waarde verliezen. De regels omtrent NNN-gebieden zijn door het Rijk en de provincies met elkaar afgesproken. De afspraken zijn vastgelegd in het ‘Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)’ en zijn uitgewerkt in de provinciale omgevingsverordeningen. Het ruimtelijke beleid voor het NNN is gericht op behoud van de kwaliteit, oppervlakte en samenhang van het NNN (artikel 7.8 Bkl). Bij activiteiten die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de wezenlijke kenmerken of waarden van het NNN dienen deze gevolgen zodanig te worden gecompenseerd dat de kwaliteit, oppervlakte en samenhang van het NNN behouden blijven.
pag. 4
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
1.2. Bescherming van dier- en plantsoorten Door een groot aantal activiteiten en invloeden staat het voortbestaan van veel dier- en plantsoorten onder druk. Daarom is soortenbescherming een onderdeel van de Omgevingswet. Door de Omgevingswet zijn veel dier- en plantensoorten beschermd. Het gaat om soorten van Europees belang die onder de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn vallen. En om bepaalde soorten van nationaal belang. Soortenbescherming vindt plaats binnen en buiten het Natuurnetwerk Nederland. Het kan de vorm hebben van wet- en regelgeving. Maar ook van fysieke maatregelen die bescherming, vestiging of uitbreiding van een soortenpopulatie stimuleren.
Vogelrichtlijnsoorten Onder de soorten van de Vogelrichtlijn vallen alle van nature in Nederland in het wild levende vogels. Ingevolge artikel 3.1. is het verboden om: 1. Opzettelijk vogels te doden of te vangen; 2. Opzettelijk vogelnesten, -rustplaatsen en -eieren te vernielen of te beschadigen of vogelnesten weg te nemen; 3. Eieren van vogels te rapen en deze onder zich te hebben; 4. Opzettelijk vogels te storen, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende soort.
Habitatrichtlijnsoorten Onder de soorten van de Habitatrichtlijn vallen soorten die genoemd zijn in Bijlage IV van de habitatrichtlijn, bijlage I en II van het Verdrag van Bern en Bijlage I van het Verdrag van Bonn. In de Bijlage van de Verdragen van Bern en Bonn worden ook vogels genoemd. Wat betreft deze soorten is het ingevolge artikel 3.5 (Bern. Bijl. II, Bonn bijl. I) verboden om: 1. 2. 3. 4. 5.
Opzettelijk dieren te doden of te vangen; Opzettelijk dieren te verstoren; Opzettelijk eieren van dieren te vernielen of te rapen; Voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen; Opzettelijk planten in hun natuurlijke verspreidingsgebied te plukken, te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.
Wat betreft deze soorten is het ingevolge artikel 3.6 (bern bijl. I en II, Bonn bijl. I) verboden om dieren of planten te verkopen te vervoeren voor verkoop, te verhandelen, te ruilen of te koop of te ruil aan te bieden, tenzij het gaat om aantoonbaar gefokte of gekweekte dieren of planten.
Andere soorten Onder het beschermingsregime andere soorten vallen soorten waarvan er geen Europese verplichting tot bescherming is. Dit zijn soorten die vanuit nationaal belang extra bescherming behoeven. De beschermde status van soorten kan per provincie verschillen. Provincies hebben de bevoegdheid om bij provinciale verordening vrijstelling te verlenen voor nationaal beschermde soorten. RVO ( bevoegd gezag in deze) heeft een lijst met vrijgestelde soorten welke te vinden zijn in de Regeling natuurbescherming artikel 3.31 en Bijlage 11.
pag. 5
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Ingevolge de Wet natuurbescherming artikel 3.10 is het verboden om: 1. Opzettelijk dieren te doden of te vangen; 2. Voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen; 3. Opzettelijk planten in hun natuurlijk verspreidingsgebied te plukken te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.
Zorgplicht Artikel 1.6 en 1.7 van de Omgevingswet voorziet in een algemene verplichting voor eenieder om voldoende zorg te dragen voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. Het betreft bovendien niet alleen dieren en planten van soorten waarvoor de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn specifieke beschermingsmaatregelen eisen, maar alle in het wild levende dieren en planten. De zorgplicht houdt in dat eenieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: • • •
Dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, Indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of Voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt.
Voor de bescherming van dieren en planten van soorten waarvoor geen specifiek beschermingsregime geldt op grond van hoofdstuk 3, heeft de zorgplicht zelfstandig betekenis. Op grond van de zorgplichtbepaling moeten schadelijke handelingen in beginsel achterwege worden gelaten dan wel moeten maatregelen worden genomen om schadelijke gevolgen (zoveel mogelijk) te voorkomen.
Jaarrond beschermde nesten Nesten van vogelsoorten van categorie 1 t/m 4 zijn jaarrond beschermd, de nesten van soorten in categorie 5 zijn beschermd als er onvoldoende alternatieven zijn. Categorieën: 1. Nesten die, behalve gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust- en verblijfplaats. 2. Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar. 3. Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar. 4. Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen. 5. Nesten van vogels die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen.
pag. 6
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
1.3. Houtopstanden Om bossen te beschermen en vanwege internationale regels geeft het Rijk regels voor het vellen van houtopstanden, herbeplanten, het verhandelen en bezit van hout(producten). Degene die zo’n activiteit uitvoert, moet voldoen aan die regels, zoals de specifieke zorgplicht. Ook kan een meldingsplicht gelden. Wanneer gelden de regels over vellen en herbeplanten? De rijksregels gelden als sprake is van het (deels) vellen van houtopstanden. Bij het vellen hoort een herbeplantingsplicht. Er zijn uitzonderingen. De rijksregels over vellen en herbeplanten gelden niet in een van de volgende gevallen (artikel 11.111, Besluit activiteiten leefomgeving. (Bal) • • • • • • •
• •
• •
Houtopstanden binnen de bebouwingscontour houtkap. Dat komt er op neer dat de rijksregels alleen gelden voor houtopstanden buiten stedelijk gebied. Houtopstanden op erven of in tuinen Bomen en struiken die specifiek voor het oogsten van fruit, noten of vruchten zijn geteeld Houtopstand die windschermen om boomgaarden vormen Naaldbomen die duidelijk bedoeld zijn als kerstbomen en niet ouder zijn dan 20 jaar Kweekgoed Populieren of wilgen van: o Wegbeplantingen o Beplantingen langs waterwegen, of o Eenrijige beplanting langs landbouwgrond Het dunnen van een houtopstand om de groei van de overblijvende houtopstand te bevorderen. Bijvoorbeeld als onderdeel van het reguliere onderhoud van de houtopstand. Beplantingen die bestaan uit populieren, wilgen, essen of elzen en duidelijk bedoeld zijn voor de productie van houtige biomassa onder de volgende voorwaarden: o Het oogsten vindt minstens 1 keer per 10 jaar plaats. o De beplantingen bestaan uit minstens 10.000 stoven per ha per beplantingseenheid o Een beplantingseenheid moet bestaan uit aaneengesloten beplanting zonder doorsnijding door meer dan 2 meter brede onbeplante stroken. o De beplantingen zijn aangelegd na 1 januari 2013 Houtopstanden met een oppervlakte van minder dan 10 are. Het gaat hier om de oppervlakte van de totale houtopstand dus niet alleen van het te vellen deel.
Houtopstanden die bestaan uit een rijbeplanting van maximaal 20 bomen *gerekend over het totaal aantal rijen). Het gaat hier om het aantal bomen in rijbeplanting van de totale houtopstand dus niet alleen het aantal te vellen bomen.
1.4. Invasieve exoten Sinds 3 augustus 2016 is er een Europees verbod op bezit, handel, kweek, gebruik, transport en vrijlaten van schadelijke exotische planten en dieren. Deze soorten staan op de zogenaamde Unielijst. Een exoot is een plant, dier of ander organisme dat van nature niet in Nederland voorkomt. Als een soort schadelijk is voor de natuur is dit een invasieve exoot. Invasieve exoten komen door menselijk handelen in Nederland terecht. Exoten die zich thuis voelen in Nederland vestigen zich in de natuur en vermeerderen snel. Om de schade die invasieve exoten aanrichten aan te pakken is een Europese verordening ontwikkeld. In deze verordening staan ge- en verboden om schade in de Europese Unie zo veel mogelijk te voorkomen. Op de Unielijst staan soorten die voorkomen en schade toebrengen of dit in de toekomst kunnen doen. pag. 7
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Verschillende soorten hebben een verschillend effect op de natuur in Nederland en behoeven dus ook andere maatregelen. Voor een aantal krabben en kreeften mag bevissing, transport en handel voor consumptie wel, omdat dit een beheersmaatregel is voor deze soorten. De provincies zijn verantwoordelijk voor de aanpak van de invasieve exoten die in 2016 en 2017 op de Unielijst zijn geplaatst (zie bijlage 10 van de Regeling natuurbescherming). Uitgezonderd zijn de wolhandkrab en de Amerikaanse rivierkreeften (waarvoor het Rijk verantwoordelijke blijft) en de beverrat (waarvoor de waterschappen verantwoordelijk blijven). Niet elke exoot die schadelijk is in Nederland of andere delen van de EU staat op de Unielijst. Er zijn een aantal criteria waaraan een soort moet voldoen om op de Unielijst te komen. Enkele soorten staan niet op de Unielijst, maar kunnen echter wel schade veroorzaken, zoals Aziatische duizendknopen. Daarom adviseert de overheid om maatregelen te nemen om te voorkomen dat deze invasieve exoten in de natuur terechtkomen of zich verder verspreiden.
pag. 8
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
2 Projectgebied Het project ligt op de Tilburgseweg 27 vlak achter de Midden-Brabantweg tussen Waalwijk en Tilburg. De locatie is gevestigd in de gemeente Waalwijk en de provincie Noord Brabant.
1 Ligging projectgebied: Tilburgseweg 27
Het projectgebied bestaat uit verschillende paardenweides, een rijbak en bestrating. Daarnaast staat er een overkapping voor de paarden in het midden van het perceel. In de omgeving staan andere agrarische gebouwen en een woonperceel met verschillende hoge bomen.
Figuur 2: Nabijgelegen bebouwing ten noorden van het perceel.
Figuur 3: Zicht vanaf de Tilburgseweg met links het woonperceel met hoge bomen.
pag. 9
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
2.1 Voorgenomen ontwikkeling Op het perceel van Tilburgseweg 27 wordt een stoeterij gebouwd op de daar aanwezige paardenweides met daarbij 18 parkeerplaatsen voor het gebouw. Hiernaast ziet u een overzichtskaart van de geplande ontwikkeling, gezien vanaf de Tilburgseweg. Midden op het veld staat een overkapping om de paarden te beschermen tegen de zon. Deze zal verdwijnen omp laats te maken voor de nieuwbouw.
Figuur 4: Het plangebied met in het rode vak de nieuwe bebouwing.
Figuur 5: De paardenweides met daarop de overkapping voor de paarden. Deze bebouwing zal verdwijnen.
Figuur 6: De paardenweides gezien vanaf de Tilburgseweg. Rechts de overkapping voor de paarden.
pag. 10
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
3 Onderzoeksmethode 3.1 Gebiedsbescherming Het onderzoek naar gebiedsbescherming betreft een bureaustudie.
Natura 2000 Voor het bepalen van de ligging van beschermde gebieden ten opzichte van het projectgebied is gebruik gemaakt van de gebiedendatabase op de website van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Hier is alle informatie over Natura 2000-gebieden te inden zoals de habitattypen en -soorten waarvoor de Natura 2000-geieden zijn aangewezen. In dit onderzoek worden o.a. de onderstaande vragen beantwoord: • Ligt de ingreeplocatie in een Natura 2000-gebied, of ligt er een Natura 2000-gebied binnen de invloedsfeer van de ingreeplocatie, zodat externe en/of cumulatieve effecten te verwachten zijn. • Wat zijn de mogelijke negatieve en/of positieve effecten van de voorgenomen ingrepen op de instandhoudingsdoelstellingen van een Natura 2000-gebied in kwestie. • Kunnen deze effecten: o Verstorend zijn voor kwalificerende soorten; o Leiden tot een verslechtering van de kwaliteit van de kwalificerende habitats; o Significant negatief zijn voor het realiseren van de instandhoudingsdoelstellingen.
Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) werd vroeger de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) genoemd. Het Natuurnetwerk is een Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing en de ontwikkeling van dit natuurnetwerk. Voor het bepalen van de ligging van het projectgebied ten opzichte van het NNN is gebruikt gemaakt van de websites van de provincies Noord-Brabant. Hierbij is bekeken hoe de ligging van het projectgebied is ten opzichte van het Natuurnetwerk. Bij ruimtelijke ontwikkelingen binnen het NNN worden de effecten van de ingreep op de wezenlijkheidskenmerken en -waarden van het NNN getoetst.
pag. 11
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
3.2 Soorten Het onderzoek naar beschermde soorten bestaat uit twee delen. Er is begonnen met een literatuurstudie, gevolgd door een veldonderzoek in het projectgebied. Aan de hand van de literatuurgegevens en het veldbezoek wordt bepaald welke soorten daadwerkelijk in het projectgebied voor kunnen komen.
Bronnenonderzoek Het bronnenonderzoek gaat uit van bestaande en beschikbare gegevens. Een belangrijke bron zijn de gegevens afkomstig uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). Deze databank geeft het meest actuele overzicht van beschermde soorten die in de regio voorkomen. Het is een koppeling van databases zoals waarneming.nl en telmee.nl. Hierin participeren onder andere de soortenorganisaties zoals Sovon, Ravon en de Zoogdiervereniging. Voor de gegevens uit de NDFF is een zoekgebied geselecteerd rondom de te onderzoeken locatie. Er is gekeken naar de gegevens van de laatste 5 jaar, afhankelijk van de soortgroep en hoeveelheid gegevens. De NDFF is op 1-7-2025 geraadpleegd evenals waarneming.nl.
Veldonderzoek De locatie is bezocht op 30-6-2025. Het was een zonnige dag met een temperatuur rond de 30oC zonder wind. Het veldwerk voor dit onderzoek is uitgevoerd in de vorm van een quickscan. Het onderzoek bestaat uit het uitvoeren van een habitatgeschiktheidsbeoordeling. Dit is een veldonderzoek waarbij op basis van de fysieke kenmerken van het projectgebied een indicatie wordt gegeven van het mogelijk voorkomen van beschermde plant- en diersoorten. Er is zowel (globaal) gekeken naar de daadwerkelijk aanwezige flora en fauna als naar de mogelijke waarden die het gebied herbergt in andere tijden van het jaar die tijdens een eenmalig bezoek niet kunnen worden vastgesteld. Tijdens het terreinbezoek is zoveel mogelijk concrete informatie verzameld met betrekking tot de aan- of afwezigheid van beschermde soorten (zicht- en geluidswaarnemingen, sporenonderzoek naar de aanwezigheid van nesten, holen, uitwerpselen, haren, etc.).
Effectbeoordeling Als bepaald is welke beschermde soorten in het projectgebied voor kunnen komen vindt een inschatting van de effecten plaats. Aan de hand van de ingreep worden de effecten van de activiteiten op de mogelijk aanwezige soorten bepaald. Effecten kunnen optreden tijdens de realisatiefase van het project en zijn dan meestal tijdelijk van aard. In de gebruiksfase van het project kunnen blijvende effecten optreden. Effecten van de ingreep op aanwezige soorten zijn sterk afhankelijk van een aantal variabelen, zoals: de voorgenomen werkzaamheden, de exacte locatie, de periode van het jaar, het tijdstip van de dag, de doorlooptijd van de werkzaamheden, de gebruikte machines of materialen, enzovoort. Niet alleen de effecten op de aanwezige verblijfplaatsen van de soort zijn van belang, maar ook of het leefgebied blijvend kan voorzien in alles wat nodig is om succesvol te kunnen voortplanten of te kunnen verblijven. Verder is het van belang te weten welke effecten de werkzaamheden hebben op de gunstige staat van instandhouding van de soort. Bij kans op negatieve effecten kan nader onderzoek worden geadviseerd en is mogelijk een ontheffing van de verbodsbepalingen in de Wet natuurbescherming nodig.
pag. 12
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
3.3 Houtopstanden Bij het kappen van bomen binnen het projectgebied wordt middels een bureaustudie en veldonderzoek bepaald of het houtopstanden betreft die buiten het besluit van de betreffende gemeente vastgestelde grenzen van de bebouwde kom (voor deze wet) liggen.
3.4 Invasieve exoten Tijdens het veldonderzoek wordt er gekeken naar de aanwezigheid van invasieve soorten. Het onderzoek is echter geen volledige inventarisatie, waardoor enkel de aanwezigheid van exoten kan worden bepaald, maar de afwezigheid van invasieve exoten niet.
pag. 13
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
4 Resultaten 4.1 Gebiedsbescherming Hoewel er rondom het planperceel geen sprake is van een Natura 2000 gebieden en het Natuurnetwerk Nederland, is er wel gekeken in hoeverre dit effect zou hebben voor nabijgelegen Natura 200 gebieden en Natuurnetwerken.
4.1.1 Natura 2000 Het projectgebied ligt op 750 meter afstand van het zuidoostelijk gelegen natura 2000 gebied ‘Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen’. Dit gebied is een groot stuifzandgebied afgewisseld met heide. In dit gebied zijn dikke pakketten dekzand afgezet. Deze dekzanden zijn in de loop der tijd begroeid geraakt met bos, maar door houtkap en overbeweiding kon het zand weer gaan stuiven en ontstonden de huidige Loonse en Drunense duinen. Het stuifzandgebied wordt omringd door uitgestrekte naald- en eikenbossen. Op 2250 meter ten noorden van het gebied ligt Natura2000-gebied de Langstraat. Het gebied bestaat uit sloten, trilvenen, schrale, soortenrijke graslanden, zeggenmoerassen en plaatselijk vochtige heide. In petgaten komen uiteenlopende verlandingsstadia voor. Doordat het projectgebied buiten het Natura 2000-gebied ligt kunnen alleen effecten optreden als gevolg van externe werking. Ten aanzien van Natura 2000-gebieden dient er o.a. zekerheid geboden te worden betreffende het niet optreden van een verslechtering van de kwaliteit van de natuurlijke leefgebieden en de soorten die daarin leven. Gezien de aard van het project en de afstand tot Natura 2000-gebieden zijn externe effecten op voorhand uit te sluiten.
Figuur 8: Ligging projectgebied ten opzichte van Natura 2000 gebieden. Zuidoostelijk de Loonse en Drunense duinen. Ten noorden de Langstraat.
pag. 14
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
4.1.2 Natuurnetwerk Nederland Rondom het plangebied zijn verschillende onderdelen van het Natuurnetwerk Nederland aanwezig. Waarbij het dichtstbijzijnde, een droogbos, op zo’n 460 meter ten oosten ligt van het plangebied. Het is gescheiden door de midden-Brabantweg. De daarop volgende is het bos van de Loonse en Drunense duinen. Het plangebied ligt niet in, of direct aangrenzend aan het NNN-gebied. De significante aantasting van, en negatieve effecten door externe werking op de waarden van het Natuurnetwerk Nederland zijn, gezien de aard, de omvang en het effectbereik van het voorgenomen plan op voorhand uit te sluiten.
Figuur 9: Ligging projectgebied tenopzichte van het Natuurnetwerk Nederland
pag. 15
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
4.2 Soorten Er is een bronnenonderzoek verricht naar de aanwezigheid van beschermde soorten in het projectgebied en in de directe omgeving van het projectgebied. De belangrijkste gegevensbron is de NDFF. De NDFF geeft echter geen volledig beeld van de aanwezigheid van soorten. Dat komt omdat niet alle gebieden even goed worden onderzocht. Daarnaast worden bepaalde soortgroepen beter onderzocht dan andere. Dit kan te maken hebben met de interesse van de waarnemer, toegankelijkheid van een gebied of omdat sommige soorten moeilijk te inventariseren zijn. Ten slotte worden niet alle waarnemingen doorgegeven. Door middel van het veldbezoek is een inschatting gemaakt van de te verwachte beschermde soorten in het projectgebied. Daarna is onderzocht welke effecten de werkzaamheden kunnen hebben op de mogelijk aanwezige beschermde soorten.
4.2.1 Grondgebonden zoogdieren Bronnenonderzoek Een aantal grondgebonden zoogdieren zijn in de omgeving van het projectgebied waargenomen (NDFF). Tabel 1 geeft een overzicht van deze soorten. Waarvan de bever en de wolf worden beschermd onder de habitatrichtlijn. Vier soorten vallen niet onder enige beleidsstatus. Beschermingstatus Habitatrichtlijn Bever Wolf Andere soorten Aardmuis Boommarter Bosmuis Bunzing Das Dwergmuis Dwergspitsmuis Eekhoorn Egel Haas Huisspitsmuis Konijn Ree Rosse woelmuis Steenmarter Veldmuis Vos Geen Beleidsstatus Bruine rat Gewone bosspitsmuis Mol Driekleurige eekhoorn
aantallen 3 1 5 7 34 1 17 4 2 344 12 13 7 16 130 8 1 5 23 23 2 39 3
Tabel 1: Grondgebonden zoogdieren in de omgeving
pag. 16
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Veldonderzoek Het projectgebied bestaat uit droog-grasland en rijbakken. Er is geen water in de buurt waardoor bever afvalt. Ook wolf, ree, wild zwijn, boommarter en eekhoorn vinden hier geen geschikt leefgebied. Er zijn geen sporen gevonden van haas, vos of konijn. Deze soorten zijn ook niet waargenomen. Hoewel er een grote populatie dassen in de Loonse en Drunense duinen leeft, zijn hier geen burchten en of foerageer sporen gevonden. Daarnaast zijn de bruine rat en de mol eveneens niet gezien alsmede de sporen van deze dieren. Tussen het gras kunnen zich diverse (woel)muizenbevinden. De diersoorten die hierin afwezig zullen zijn, zijn dwergspitsmuis, dwergmuis en bosmuis. Het leefgebied is voor hen niet geschikt. Veldmuis, rosse woelmuis, aardmuis en veldmuis kunnen hierin wel aanwezig zijn. Wezel en hermelijn zouden eventueel ook aanwezig kunnen zijn door de aanwezige prooidieren in het grasland. Het grasland biedt echter weinig dekking doordat paarden in deze weide het gras kort grazen. Sporen van zowel muizen als marters, alsmede waarnemingen van de soorten zijn niet gevonden.
Effectenbeoordeling De voorgenomen werkzaamheden hebben voor grondgebonden zoogdieren geen effect. Er zijn geen grondgebonden zoogdieren aangetroffen alsook de sporen waren afwezig. Desondanks zouden verschillende soorten hier kunnen foerageren. In de nabijgelegen akkers en weilanden alsmede in de aangrenzende tuinen is voldoende dekking voor grondgebonden zoogdieren.
4.2.2 Vleermuizen Vleermuizen vallen onder het beschermingsregime van de Habitatrichtlijnsoorten. Verblijfplaatsen (kraam-, zomer-, paar- en winterverblijven) en essentiële vliegroutes en foerageergebieden van deze soorten zijn beschermd.
Bronnenonderzoek In de database van de NDFF hebben we teruggekeken tot en met 2018, in deze database zien we dat er meerdere soorten zijn gemeld. Naam soort Gewone dwergvleermuis Laatvlieger Rosse vleermuis Ruige dwergvleermuis Gewone grootoorvleermuis
Aantal waarnemingen 202 41 9 8 1
Tabel 2: Vleermuizen in de omgeving volgens de website van de NDFF
Veldonderzoek Tijdens het veldonderzoek zijn geen vleermuizen of sporen van deze soortgroep aangetroffen. Er zijn geen bomen op het perceel waarin ze zich kunnen verstoppen. Ook de bebouwing op het perceel is hiervoor niet geschikt. Mogelijke trekroutes van vleermuizen komen niet in het geding De nabijgelegen wegbeplanting en het groen bij de buren is dusdanig aanwezig dat deze elementen deze functie omvatten.
Effectbeoordeling De locatie heeft geen geschikte mogelijkheden voor verblijfplaatsen van vleermuis. Ook zijn er geen nadelige effecten op mogelijke vliegroutes. pag. 17
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
4.2.3 Vogels Alle inheemse vogelsoorten behoren tot de Vogelrichtlijn. Daarnaast is het nest van enkele vogelsoorten jaarrond beschermd. Voor het broedseizoen van vogels is geen standaardperiode. Dit omdat het broedseizoen van soort tot soort en van jaar tot jaar kan verschillen. Globaal kan voor het broedseizoen de periode van 15 maart tot 15 juli worden aangehouden.
Bronnenonderzoek Het gebied ligt buiten de bebouwde kom en buiten het bereik van natuurgebieden. Tijdens het bronnenonderzoek zijn enkel soorten die je mogelijkerwijs in en rondom erven en landelijke beplanting kunt tegen mee genomen. Naam soort Boerenzwaluw Bonte vliegenvanger Buizerd Draaihals Ekster Fazant Gekraagde roodstaart Gierzwaluw Graspieper Grauwe klauwier Grauwe vliegenvanger Groene specht Groenling Holenduif Huismus Kauw Keep Kievit Kleine plevier Kneu Kokmeeuw Koolmees Kramsvogel Merel Ooievaar Paapje Patrijs Pimpelmees Putter Ringmus Roek Roodborst Scholekster Sperwer Spotvogel Spreeuw Sprinkhaanzanger Steenuil
Aantal waarnemingen 68 238 1948 10 258 15 162 89 26 700 51 220 48 180 218 346 79 8 1 11 349 527 19 526 50 3 2 445 269 1 20 619 73 348 1 166 1 213 pag. 18
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Tapuit Torenvalk Tjiftjaf Turkse tortel Veldleeuwerik Vink Witte kwikstaart Zanglijster Zilvermeeuw Zwarte kraai Zwarte roodstaart Zwartkop
5 592 189 88 24 584 121 383 41 275 18 361
Tabel 3: Vogels in de nabije omgeving
Veldonderzoek Tijdens het veldonderzoek zijn de zwarte kraai, merel, koolmees en de sperwer aangetroffen. Rondom het projectplan staan enkele bomen. Deze kunnen mogelijk door diverse soorten worden gebruikt echter staan deze op het aangrenzende perceel van de buren en niet op het plangebied. Ook een aantal laurierhagen staan aan als afscheiding rondom de perceelsgrens. Er zijn geen nesten gevonden van vogels in het grasland en evenmin in de rijbakken of op en onder de overkapping. Er zijn geen geschikte nestgelegenheden voor koloniebroeders zoals roek, huismus en de kokmeeuw. Eveneens zijn gierzwaluwen, door het missen van geschikte bebouwing uit te sluiten.
Effectbeschrijving De geplande werkzaamheden hebben geen invloed op de vogelpopulatie in en rondom het planperceel.
4.2.4 Reptielen, Amfibieën en vissen Bronnenonderzoek Tijdens het bronnenonderzoek is gekeken naar de waarnemingen van reptielen, amfibieën en vissen in het atlasblok waarin het plangebied gesitueerd is. (NDFF en waarneming.nl). Uit dit onderzoek zijn 4 soorten naar voren gekomen die worden beschermd onder de habitatrichtlijn. Vier soorten worden aangemerkt als andere soort: de bruine kikker, gewone pad, groene kikker en de kleine watersalamander. Naam soort Habitatrichtlijn soorten Rugstreeppad Kamsalamander Boomkikker Heikikker Andere soorten Gewone pad Bruine kikker Groene kikker (onb.) Gewone pad
Aantal waarnemingen 37 6 1 1 109 81 39 36
Tabel 4: aangetroffen amfibieën en reptielen in de nabije omgeving. pag. 19
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Veldonderzoek Tijdens het veldonderzoek is geconstateerd dat er geen voortplantingswateren zijn op het perceel. Daarnaast zijn er ook geen amfibieën en reptielen gevonden tijdens het veldbezoek. Ook zijn er geen objecten zoals dood hout en stenen aanwezig waar ze onder kunnen verschuilen. Ook holen waar ze in kunnen verschuilen zijn niet aangetroffen.
Effectbeschrijving Reptielen, amfibieën en vissen zullen geen hinder ondervinden aan de beoogde werkzaamheden. Er zijn geen voortplantingswateren en ook geen schuilgelegenheid voor de desbetreffende soorten die aangetroffen zin in het bronnenonderzoek. Daarnaast zijn deze soorten minder mobiel en zullen zich niet over zeer grote afstanden verplaatsen.
4.2.5 Flora Bronnenonderzoek Uit bronnenonderzoek (NDFF) is gebleken dat er in de geen plantensoorten voorkomen die vallen onder de Habitatrichtlijn valt. Andere ernstig bedreigde soorten evenals kwetsbare soorten zijn niet aanwezig. Alleen de wilde kievitsbloem is een soort die wordt aangemerkt als bedreigd binnen het 5km hok waarin het plangebied zich bevindt. Het gaat hier om exemplaren die verwilderd zijn, gezien de standplaats binnen de bebouwde kom. Er zijn 15 gevoelige soorten vermeld. Naam gevoelige soorten Blauwe knoop Borstelgras Bosaardbei Dubbelloof Gele kornoelje Gewone agrimonie Jeneverbes Kamgras Klokjesgentiaan Korenbloem Krabbenscheer Ronde zonnedauw Stekelbrem Stijve ogentroost Wilde gagel
Aantal waarnemingen 1 5 3 21 8 2 3 1 4 25 4 1 2 7 22
Figuur 10: Gevoelige plantensoorten in de nabije omgeving.
Veldonderzoek Tijdens het veldonderzoek zijn er op het betreffende perceel geen soorten van de Habitatrichtlijn aangetroffen. Er werden enkel (zeer) algemene soorten waargenomen zoals: Klein kruiskruid, gewone hoornbloem, veldereprijs, zachte ooievaarsbek, paardenbloem spec, straatgras, Canadese fijnstraal, gestreepte witbol, zwarte nachtschade, moerasdroogbloem, kleine varkenskers, gewoon varkensgras, melganzenvoet, hondsdraf, braam, grote brandnetel, akkerkool, kruipende boterbloem, gewone rolklaver, ridderzuring, heermoes, klein streepzaad, smalle weegbree, perzikkruid, gewone raket, herderstasje, duizendblad, glad vingergras, kleefkruid, haagwinde, klimop en de zomereik.
pag. 20
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Effectenbeoordeling De meeste beschermde planten zijn zeer kritisch ten aanzien van hun standplaats. Gezien de aard van het projectgebied en de soortensamenstelling van de aanwezige flora worden beschermde planten hier ook niet verwacht. Er zijn geen negatieve effecten te verwachten op beschermde planten.
4.2.6 Ongewervelden Bronnenonderzoek Uit bronnenonderzoek (NDFF) is gebleken dat enkel de teunisbloempijlstaart als insect binnen het 5kilometerhok valt onder de habitatrichtlijn. Daarnaast zijn drie soorten vlinders gemeld die vallen onder de Omgevingswet andere soorten. Naam soort Grote vos Grote weerschijnvlinder Kleine ijsvogelvlinder
Aantal waarnemingen 4 1 12
Tabel 5: Vlinders die onder OW-andere soorten vallen.
Deze waargenomen soorten zijn afhankelijk van vochtige bossen. Daarbij is de grote vos een dwaalgast. De teunisbloempijlstaart gebruikt teunisbloemen als zijn waardplant.
Veldonderzoek Tijdens het veldonderzoek zijn geen soorten van de habitatrichtlijn of ongewervelden die aangeduid worden met ‘andere soorten’ aangetroffen op het perceel waar het om gaat. Enkel het boomblauwtje, de kleine vuurvlinder en het groot koolwitje zijn gesignaleerd. De teunisbloem die als waardplant voor de teunisbloempijlstaart fungeert was niet aanwezig.
Effectenbeoordeling Er zijn geen negatieve effecten te verwachten op beschermde ongewervelden.
4.3 Houtopstanden Op het plangebied zijn geen houtopstanden aanwezig. De aangrenzende laurierhaag valt buiten het plangebied. Mocht deze laurierhaag toch verwijderd dienen te worden. Dan is het advies om deze in het najaar, na het broedseizoen te verwijderen. Hoewel er geen broedende vogels zijn aangetroffen is dan zeker dat deze ook niet tot broeden zullen komen in deze haag.
Effectenbeoordeling De werkzaamheden hebben geen invloed op houtopstanden. Mocht de aangrenzende laurierhaag in het aangrenzende perceel toch verwijderd worden, dan is het verstandig dit na het broedseizoen te doen. Figuur 11: De aangrenzende laurierhaag.
pag. 21
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
4.4 Invasieve exoten Tijdens het bronnenonderzoek zijn de volgende invasieve soorten aangetroffen: Naam soort Alsemambrosia Japanse duizendknoop Parelvederkruid Reuzenbalsemien Reuzenberenklauw Rossig vederkruid Smalle waterpest Watercrassula
Aantal waarnemingen 5 10 3 2 1 1 3 2
Tabel 6: Waargenomen exoten in de nabije omgeving.
Op het planperceel zijn geen invasieve exoten aangetroffen.
5 Conclusies en aanbevelingen Aan de hand van het voorgaande kan een aantal conclusies worden getrokken en worden aanbevelingen gegeven voor de te nemen vervolgstappen. In de effectenbeoordeling en de daaruit volgende conclusies is uitgegaan van de werkzaamheden zoals die zijn omschreven in paragraaf 2.1. Veranderingen of afwijkingen hiervan kunnen tot andere conclusies leiden. Natuuronderzoek heeft doorgaans een juridische houdbaarheid van drie jaar.
5.1 Gebiedsbescherming De werkzaamheden hebben geen invloed op gebieden die behoren tot Natura2000 en het Natuur Netwerk Nederland.
5.2 Soortenbescherming De omgevingswet is gericht op het duurzaam in stand houden van soorten in hun natuurlijk leefgebied. Niet alleen de instandhouding van verblijfplaatsen is van belang, maar ook de instandhouding van het leefgebied. Ten allen tijde dient men de zorgplicht in acht te nemen. Deze zorgplicht houdt in dat nadelige gevolgen voor flora en fauna zoveel mogelijk moet worden voorkomen. De zorgplicht geldt voor alle planten en dieren, beschermd of niet. Er zijn verder geen ingrepen of nader soortonderzoek nodig.
5.3 Houtopstanden De werkzaamheden hebben geen invloed op de houtopstand mits de laurierhaag op het aangrenzende perceel blijft staan. Mocht deze toch verwijderd worden, wordt geadviseerd om deze in het najaar, na het broedseizoen te verwijderen.
5.4 Invasieve exoten Er zijn geen invasieve exoten aangetroffen op het perceel. Hier hoeft dan ook geen actie voor genomen worden.
pag. 22
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
Bronnen Brabant, P. N. (2024). Kaart natuurbeheerplan. Opgehaald van Provincie Noord Brabant: https://noordbrabant.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=aadeed0954ee4cebaa058ed0a e6a4c40 Fauna, N. d. (sd). Florafaunaverkenner. Opgehaald van https://florafaunaverkenner.nl/ Rijksoverheid. (sd). Informatiepunt Leefomgeving. Opgehaald van iplo.nl. Rijksoverheid. (sd). natura2000 gebieden. Opgehaald van natura2000.nl: https://www.natura2000.nl/gebieden Rijksoverheid. (sd). Omgevingswet. Opgehaald van wetten.overheid.nl: https://wetten.overheid.nl/BWBR0037885/2024-01-01 Rijksoverheid. (sd). Wetgeving voor natuurbescherming in Nederland. Opgehaald van https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/natuur-en-biodiversiteit/wetgeving-voornatuurbescherming-in-nederland?utm_source=chatgpt.com Vlinderstichting. (sd). Vlinders. Opgehaald van Vlinderstichting: https://www.vlinderstichting.nl/vlinders waarneming.nl. (2025). waarneming.nl.
pag. 23
Quickscan flora en fauna Tilburgseweg 27 Sprang-Capelle
pag. 24