Bijl. 1.6 - Sweco Archeologisch rapport
Tekst van het document
Rapport Projectnummer: 51011997 Referentienummer: NL26-648800269-166043 Datum: 03-03-2026
Archeologisch onderzoek uitbreiding hoogspanningsstation Valkenvoortweg Waalwijk, gemeente Waalwijk Inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen SWECO ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 2971
Versie C1 D1
Sweco De Holle Bilt 22 3732 HM De Bilt Postbus 4090 3502 HB Utrecht Nederland
Status Oplevering concept aan de opdrachtgever voor beoordeling bevoegde overheid Definitief na goedkeuring bevoegde overheid
T +31 88 811 66 00 www.sweco.nl
Datum 03-03-2026 xx-xx-2026
Sweco Nederland B.V. Team Heritage Consultancy Handelsregister 30129769 Statutair gevestigd te De Bilt
Fred van Keulen Adviseur archeologie fred.vankeulen@sweco.nl M +31 6 51 31 27 82
Verantwoording Titel Subtitel ISSN-nummer
Archeologisch onderzoek uitbreiding hoogspanningsstation Valkenvoortweg Waalwijk, gemeente Waalwijk Inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen SWECO ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 2971 2468-4813
Projectnummer
51011997
Referentienummer
NL26-648800269-166043
Revisie
C1
Datum
03-03-2026
Auteur
Fred van Keulen senior KNA prospector (actornummer 29752204)
E-mailadres
fred.vankeulen@sweco.nl
Gecontroleerd door
Tom Ezra de Rijk senior KNA prospector (actornummer 12480248)
Paraaf gecontroleerd
Goedgekeurd door
Jeroen van Rooij Teammanager
Paraaf goedgekeurd
Sweco voert archeologisch onderzoek uit onder procescertificaat SIKB BRL 4000 4.2) en de protocollen 4001, 4002, 4003 en 4004. De archeologische werkzaamheden worden uitgevoerd in overeenstemming met de Kwaliteitsnorm van de Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4.2).
2 (14)
Administratieve gegevens Uitvoerder Provincie Gemeente Plaats Toponiem Kaartbladnummer Centrum-coördinaat Opdrachtgever Archis Zaakindentificatie Oppervlakte plangebied Bevoegde overheid
Projectmedewerker(s) Periode van uitvoering Beheer en plaats van documentatie
Sweco Nederland B.V. Noord-Brabant Waalwijk Waalwijk Valkenvoortweg 44H x: 134323,6 y: 413137,1 TenneT 5885067001 Ca. 32.200 m2 Gemeente Waalwijk (Saskia de Kock) Adviseurs namens de bevoegde overheid: Kragten, Niels Sommers F. van Keulen (senior KNA prospector), S. van Deuren (junior prospector) Februari 2026 Sweco Nederland B.V., vestiging De Bilt
3 (14)
Inhoudsopgave Samenvatting ......................................................................................................................... 5 1
Inleiding .................................................................................................................. 7
1.1
Aanleiding van het onderzoek ................................................................................. 7
1.2
Methodiek ................................................................................................................ 7
1.3
Archeologische verwachting.................................................................................... 7
2
Veldonderzoek ....................................................................................................... 9
2.1
Inleiding ................................................................................................................... 9
2.2
Doelstelling en vraagstelling.................................................................................... 9
2.3
Werkwijze ..............................................................................................................10
2.4
Resultaten en interpretatie ....................................................................................10
2.4.1
Bodemopbouw ....................................................................................................................10
2.4.2
Archeologie .........................................................................................................................11
2.4.3
Interpretatie.........................................................................................................................11
3
Conclusie..............................................................................................................12
3.1
Beantwoording onderzoeksvragen ........................................................................12
3.2
Advies ....................................................................................................................12
3.3
Selectieadvies bevoegd gezag..............................................................................13
Literatuurlijst en gebruikte bronnen..................................................................................14
Bijlage 1.
Locatie plangebied
Bijlage 2.
Locatie boringen
Bijlage 3.
Boorprofielen
4 (14)
Samenvatting In opdracht van TenneT heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek verkennende fase uitgevoerd naar de locatie Valkenvoortweg te Waalwijk, gemeente Waalwijk. De aanleiding voor dit onderzoek is de versterking van het elektriciteitsnet door uitbreiding van het bestaande hoogspanningsstation 150 kV te Waalwijk. Op basis van de resultaten van dit bureauonderzoek geldt er voor het plangebied een archeologische verwachting op twee niveaus: 1. Dekzand. Voor het dekzand geldt er een middelhoge verwachting op archeologische resten uit het Laat-Paleolithicum tot en met het Vroeg-Neolithicum al ontbreken vooralsnog vondsten in de omgeving uit deze perioden. De verwachting op archeologische waarden uit deze periode is dan ook theoretisch. 2. Oeverafzettingen Oude Maasje. Indien aanwezig geldt er een middelhoge verwachting op archeologische resten uit de IJzertijd-Romeinse Tijd. Het veldwerk voor het inventariserende veldonderzoek is verricht op 20 februari 2026. Hierbij zijn 19 handmatige grondboringen verricht met behulp van een Edelmanboor met een diameter van 7 cm en een guts van 3 cm. De boringen zijn uitgevoerd tot 0,3 m in de C-horizont en/of tot een maximale diepte van 2 m beneden maaiveld. De boringen zijn gezet in een grid van 40 bij 50 m over het plangebied.
De bodemopbouw in het plangebied bestaat uit een overstromingspakkket dat behoort tot de Formatie Echteld op een kleiig veenpakket behorend tot de Formatie van Nieuwkoop. Vanaf 100 tot 150 cm onder maaiveld is enkel de C-horizont van het dekzand aangetroffen. Dit dekzand is grijs van kleur door de hoge grondwaterstand. Deze voornamelijk natte afzettingen die zijn aangetroffen hebben een lage verwachting op archeologische resten die samenhangen met eventuele bewoning. De verwachte oeverafzettingen van het Oude Maasje zijn niet aangetroffen. De archeologische verwachting kan worden bijgesteld naar laag. Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd.
5 (14)
Tabel 1 Overzicht van archeologische perioden1 Periode Tijd Laat-Paleolithicum (Oude Steentijd) Mesolithicum (Midden Steentijd) 9.000 v.Chr.
tot -
9.000 v.Chr. 4.900 v.Chr.
Neolithicum (Nieuwe Steentijd)
5.325 v.Chr.
-
1.900 v.Chr.
Bronstijd
1.900 v.Chr.
-
800 v.Chr.
IJzertijd
800 v.Chr.
-
12 v.Chr.
Romeinse Tijd
12 v.Chr.
-
450 n.Chr.
Vroege Middeleeuwen
450
-
1.050 n.Chr.
Late Middeleeuwen
1.050
-
1.500 n.Chr.
Nieuwe Tijd
1.500
-
heden
Tabel 2 Indeling van het Kwartair chronostratigrafie Kwartair Holoceen Subatlanticum Subboreaal Atlanticum Boreaal Preboreaal Pleistoceen Laat Weichselien (ijstijd) Eemien Midden Saalien (ijstijd) Elsterien (ijstijd) Vroeg
1
jaren geleden 3.000 5.000 8.000 9.000 10.000 130.000 120.000 130.000 800.000 200.000 400.000 2.400.000 -
heden 3.000 5.000 8.000 9.000 10.000 10.000 120.000 130.000 130.000 315.000 800.000
Bron: Archeologisch Basis Register 1992.
6 (14)
1
Inleiding
1.1 Aanleiding van het onderzoek In opdracht van TenneT heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek verkennende fase uitgevoerd naar de locatie Valkenvoortweg te Waalwijk, gemeente Waalwijk (zie bijlage 1). De aanleiding voor dit onderzoek is de versterking van het elektriciteitsnet door uitbreiding van het bestaande hoogspanningsstation 150 kV te Waalwijk. Voorafgaand aan dit onderzoek is een bureauonderzoek uitgevoerd.2 1.2 Methodiek Dit rapport betreft een standaardrapport zoals genoemd in de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie. Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd conform SIKB BRL 4000 protocol 4003. 1.3 Archeologische verwachting De hieronder beschreven gespecificieerde verwachting is afkomstig uit het bureauonderzoek.3 Het plangebied bevindt zich in het Zeeuws kleigebied, maar ligt vlakbij het Brabants Zandgebied en het Utrechts-Gelders rivierengebied. Het ligt 1400 meter hemelsbreed van de huidige Bergsche Maas en 1100 meter van de Oude Maasje. De verwachte bodemopbouw in het plangebied bestaat uit komafzettingen (Formatie van Echteld) op veen (Formatie van Nieuwkoop) op dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden). De Paleogeografische kaart van het Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed laat zien dat het plangebied een droge ligging had vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met het VroegNeolithicum (Afbeelding 2.1).
Het oudste potentiële archeologische niveau is de top van het dekzand. Voor het dekzand geldt een verwachting op archeologische resten vanaf het LaatPaleolithicum tot en met het Vroeg-Neolithicum. Tussen 3000 en 2750 v.Chr. raakte het plangebied bedekt met veen dat onaantrekkelijk is voor bewoning. In de top van het veen worden dan ook geen nederzettingen verwacht. De oeverafzettingen van de Oude Maasje kunnen, indien deze aanwezig zijn, in de IJzertijdRomeinse Tijd aantrekkelijk voor bewoning zijn geweest. Deze hebben een middelhoge archeologische verwachting. De getijdeafzettingen zijn onaantrekkelijk voor bewoning en hebben een lage archeologische verwachting. Het plangebied heeft tot in de 20e eeuw deel uitgemaakt van buitendijks gebied dat regelmatig overstroomde en onaantrekkelijk voor bewoning was. Op historisch kaartmateriaal ontbreken ook aanwijzingen voor bewoning ouder dan 1900. Wel is de Valkenvoortseweg een historische weg die mogelijk teruggaat op een oudere weg. Op basis van de resultaten van dit bureauonderzoek geldt er voor het plangebied een archeologische verwachting op twee niveaus: 1. Dekzand. Voor het dekzand geldt er een middelhoge verwachting op archeologische resten uit het Laat-Paleolithicum tot en met het VroegNeolithicum al ontbreken vooralsnog vondsten in de omgeving uit deze
2 3
van Keulen, 2025. Idem.
7 (14)
2.
perioden. De verwachting op archeologische waarden uit deze periode is dan ook theoretisch. Oeverafzettingen Oude Maasje. Indien aanwezig geldt er een middelhoge verwachting op archeologische resten uit de IJzertijd-Romeinse Tijd.
Archeologische waarden uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum worden verwacht in de vorm van kampementen, die zich kenmerken door een spreiding van vuursteen en houtskool en grondsporen in de vorm van haardkuilen. Deze archeologische resten worden verwacht in de top van het dekzand. Wanneer de podzolbodem is afgetopt (de B-horizonten zijn verdwenen) kan de trefkans voor deze periode worden bijgesteld naar laag, diepere grondsporen uit deze periode worden immers niet verwacht. Dit kan bijvoorbeeld zo zijn door latere erosie of als gevolg van de ontginning van het veengebied. Archeologische resten uit het Neolithicum-Romeinse Tijd worden vooral verwacht in de vorm van huisplaatsen, die zich kenmerken door een spreiding van vuursteen (Neolithicum) en/of aardewerk, en huttenleem en grondsporen zoals paalgaten, afvalkuilen, greppels en waterputten. Eventuele waarden uit het Neolithicum bevinden zich in de top van het dekzand en eventuele waarden uit de periode IJzertijd-Romeinse Tijd worden alleen verwacht indien intacte oeverafzettingen aanwezig zijn. Archeologische waarden uit latere perioden worden niet verwacht op basis van de ligging in een veengebied en getijdegebied en het ontbreken van historische bebouwing (die vaak indicatief is voor oudere bebouwing). Wel gaat de Valkenvoortweg mogelijk terug op een oudere weg.
De omvang van vindplaatsen kan variëren van enkele tientallen vierkante meters voor vindplaatsen die betrekking hebben op jagers en verzamelaars (Laat-PaleolithicumMesolithicum), tot honderden vierkante meters voor een nederzetting die betrekking heeft op een enkele boerderij (vanaf het Neolithicum). De exacte omvang is vooralsnog niet in te schatten voor het plangebied. Eventuele verstoringen kunnen zijn veroorzaakt door de landbouw, greppels, kabels en leidingen en andere constructies. Hierbij kan de top van het dekzand en de oeverafzettingen dusdanig verstoord zijn dat er geen archeologische resten in situ meer te verwachten zijn.
8 (14)
2
Veldonderzoek
2.1 Inleiding Het inventariserend veldonderzoek (IVO-O) is uitgevoerd conform SIKB BRL 4000 protocol 4003 Overig en bestaat uit 1. Controle aanwezigheid en volledigheid informatie (LS05, LS06 PS05, VS05, VS07) 2. Opstelling Plan van Aanpak IVO-Overig (VS01, SP01, VS08) 3. Aanmelden onderzoek bij Archis 4. Uitvoeren veldwerk IVO-Overig (VS02, VS03, VS04) 5. Melden eerste bevindingen onderzoek bij Archis 6. Uitwerken vondsten en (boor)monsters (VS03, SP02) 7. Analyseren resultaten IVO-Overig (VS02, VS03, VS04) 8. Opstellen standaardrapport IVO-Overig en waardering (VS05, VS06) 9. Opstellen selectieadvies (VS07) 10. Aanleveren standaardrapport - afmelden onderzoek in Archis 11. Aanleveren van analoge projectdocumentatie (DS01, DS02, OS17) 12. Aanleveren van vondsten en monsters (DS03, OS17) 13. Aanleveren digitale gegevens bij e-depot (DS05) 14. Verwijderen gedeselecteerde vondsten en monsters (OS13) Het inventariserend veldonderzoek bestaat uit een booronderzoek verkennende fase. De gekozen onderzoeksmethode voor het veldwerk is gebaseerd op de resultaten van het bureauonderzoek (uitmondend in de gespecificeerde archeologische verwachting), het protocol inventariserend veldonderzoek uit de KNA versie 4.2 (protocol 4003) en de Leidraad IVO Karterend Booronderzoek (SIKB-Leidraad).4 Voorafgaand aan het veldwerk is een Plan van Aanpak opgesteld.
Hierin is de doel- en vraagstelling van het onderzoek vastgesteld en zijn onderzoeksvragen geformuleerd. 2.2 Doelstelling en vraagstelling Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar nodig aanvullen of bijstellen van de in het bureauonderzoek opgestelde gespecificeerde verwachting, zoals deze is samengevat in hoofdstuk 1.3. De vraagstelling voor dit onderzoek is: zijn er in het onderzoeksgebied archeologische waarden aanwezig of mogelijk aanwezig en zo ja, wat is de waarde daarvan? Voor de beantwoording van de vraagstelling zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld: Wat is de bodemopbouw in het plangebied? Is deze opbouw nog intact? Zijn (mogelijke) archeologische waarden aanwezig in het plangebied? Zo ja, op welke diepte ten opzichte van het maaiveld en het NAP? In welk opzicht kan op basis van het veldonderzoek de archeologische verwachting worden bijgesteld? In hoeverre worden de (mogelijke) archeologische waarden bedreigd door de voorgenomen planontwikkeling? Is het plangebied voldoende onderzocht? Zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd?
4
Tol et al., 2012.
9 (14)
2.3 Werkwijze Het veldwerk voor het inventariserende veldonderzoek is verricht op 20 februari 2026 door F. van Keulen, senior KNA prospector en S. van Deuren, junior prospector. Hierbij zijn 19 handmatige grondboringen verricht met behulp van een Edelmanboor met een diameter van 7 cm en een guts van 3 cm. De boringen zijn uitgevoerd tot 0,3 m in de C-horizont en/of tot een maximale diepte van 2 m beneden maaiveld. De boringen zijn gezet in een grid van 40 bij 50 m over het plangebied. De boorpunten zijn ingemeten met behulp van een GPS (Sokkia GCX2). De hoogte van het maaiveld is ingemeten met de GPS. Met het verkennend booronderzoek wordt de bodemopbouw beschreven en de mate van intactheid daarvan bepaald. Kansrijke zones of locaties uit het verkennend booronderzoek kunnen aanleiding zijn voor het uitvoeren van een aanvullend karterend onderzoek om daadwerkelijk archeologische vindplaatsen op te sporen. Deze aanvullende fase maakte echter nog geen deel uit van het onderhavige onderzoek. De boorprofielen zijn lithologisch beschreven conform de Leidraad Archeologische Standaard Boorbeschrijving (ASB, versie 1.1) 5 en volgens het Systeem van Bodemclassificatie voor Nederland.6 De opgeboorde grond is onderzocht op de aanwezigheid van archeologische indicatoren, zoals verbrand of bewerkt vuursteen, houtskool, verbrand bot en aardewerk.
Verder is gekeken naar bodemverkleuringen die zouden kunnen wijzen op mogelijke vegetatie- en/of cultuurlagen. Tijdens het veldwerk is er minimaal afgeweken van het Plan van Aanpak. De meest oostelijke boring aan de oostzijde van de Valkenvoortweg viel uiteindelijk af. Dit stuk van het plangebied wordt niet meegenomen in dit onderzoek. Dit heeft geen consequenties voor de resultaten van het onderzoek. 2.4 Resultaten en interpretatie De locaties van de boringen worden weergegeven in bijlage 2. De tekeningen van de boorprofielen zijn opgenomen in bijlage 3. 2.4.1 Bodemopbouw De laagopeenvolging in de bodemopbouw wordt van boven naar beneden beschreven. De bovenste laag bestaat uit bruine, zwak zandige en matig humeuze klei. Deze laag is 20 tot 30 cm dik en is geïnterpreteerd als de bouwvoor. In vrijwel alle boringen bestaat de tweede laag uit beigebruine zwak tot matig zandige klei. Deze klei bevat kalk, ijzervlekken en is aangetroffen tot 80 - 100 cm onder maaiveld. Deze zandige kleiafzettingen zijn geïnterpreteerd als overstromingsafzettingen van de nabij gelegen rivier en behoren tot de Formatie van Echteld. In boringen 1, 3, 4, 16 en 19 gaat het over in een ca. 20 cm dik pakket met dunne zandlaagjes. Ook dit behoort tot de Formatie van Echteld. In boringen 7 t/m 11 en 13 t/m 15 gaat het over in een zwak tot matig zandig kleipakket met humusvlekken.
In boringen 2 en 12 zijn er onder de bouwvoor verschillende lagen met brokken zand en klei aangetroffen. Deze boringen zijn geïnterpreteerd als verstoord. Boring 2 is verstoord tot aan de C-horizont van het dekzand op 140 cm onder maaiveld. In boring 12 reikt de verstoring
5 6
Bosch, 2008. De Bakker & Schelling, 1989.
10 (14)
tot 190 cm onder maaiveld en bestaat de onderste 50 cm uit een verstoorde C-horizont van het dekzand. Onder de zwak zandige klei is in vrijwel alle boringen een sterk kleiig veenpakket waargenomen. Het veen is aangetroffen op 80 tot 130 cm onder maaiveld. Het veen is tussen de 10 en 40 cm dik. Het veen behoort tot de Formatie van Nieuwkoop. Onder het veen is in elke boring (beige)grijs matig fijn, zwak siltig zand aangetroffen. Dit zand is geïnterpreteerd als de C-horizont van het dekzand, behorende tot de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden. De C-horizont van het dekzand is aangetroffen op 100 tot 150 cm onder maaiveld (-0,9 tot -0,28 m NAP). 2.4.2 Archeologie Er zijn in de boringen geen archeologische indicatoren en/of vondsten aangetroffen. 2.4.3 Interpretatie De bodemopbouw in het plangebied bestaat uit een overstromingspakkket dat behoort tot de Formatie Echteld op een kleiig veenpakket behorend tot de Formatie van Nieuwkoop. Vanaf 100 tot 150 cm onder maaiveld is enkel de C-horizont van het dekzand aangetroffen. Deze laag dekzand is grijs van kleur door de hoge grondwaterstand. Deze voornamelijk natte afzettingen die zijn aangetroffen hebben een lage verwachting op archeologische resten die samenhangen met eventuele bewoning. De verwachte oeverafzettingen van het Oude Maasje zijn niet aangetroffen. De archeologische verwachting kan worden bijgesteld naar laag.
11 (14)
3
Conclusie
3.1 Beantwoording onderzoeksvragen De in paragraaf 2.2 gestelde onderzoeksvragen kunnen als volgt worden beantwoord: Wat is de bodemopbouw in het plangebied? De bodemopbouw in het plangebied bestaat uit een overstromingspakkket dat behoort tot de Formatie Echteld op een kleiig veenpakket behorend tot de Formatie van Nieuwkoop. Hieronder is de C-horizont van het dekzand aangetroffen dat behoort tot de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden. Is deze opbouw nog intact? Deze opbouw is over het algemeen nog intact. Slechts twee boringen laten diepe verstoringen zien. Zijn (mogelijke) archeologische waarden aanwezig in het plangebied? Zo ja, op welke diepte ten opzichte van het maaiveld en het NAP? Nee, vanwege de natte omstandigheden in het heden en in het verleden in het plangebied worden er geen archeologische waarden meer verwacht. In welk opzicht kan op basis van het veldonderzoek de archeologische verwachting worden bijgesteld? De aangetroffen natte afzettingen die zijn aangetroffen hebben een lage verwachting op archeologische resten die samenhangen met eventuele bewoning. De verwachte oeverafzettingen van het Oude Maasje zijn niet aangetroffen. De archeologische verwachting kan worden bijgesteld naar laag.
In hoeverre worden de (mogelijke) archeologische waarden bedreigd door de voorgenomen planontwikkeling? De kans is klein dat mogelijke archeologische waarden worden bedreigd door de voorgenomen plantontwikkeling. Is het plangebied voldoende onderzocht? Zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd? Ja, het plangebied is voldoende onderzocht. Geadviseerd wordt om het plangebied vrij te geven wat betreft archeologie. 3.2 Advies Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd. Algemeen Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden toch onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de minister verplicht (vondstmelding via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: d.m.v. een Archis-vondstmelding) en de bevoegde overheid (gemeente Waalwijk). De Omgevingswet regelt dat in het geval van archeologische toevalsvondsten van algemeen belang, niet alleen de minister van OCW, maar ook de gemeente bevoegd is om bodemverstorende werkzaamheden stil te leggen.
12 (14)
3.3 Selectieadvies bevoegd gezag Dit rapport is opgeleverd aan de opdrachtgever en dient ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de bevoegde overheid. Wij wijzen u erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een besluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit besluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.
13 (14)
Literatuurlijst en gebruikte bronnen Alterra. Bodemkaart van Nederland schaal 1:50.000. Wageningen UR. Bakker, H. de en J. Schelling, 1989 - 2e gew. druk bewerkt door J. Brus en C. van Wallenburg. Systeem voor de bodemclassificatie voor Nederland, de hogere niveaus. Pudoc, Wageningen. Bosch, J.H.A., 2008. Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode versie 1.1. Op basis van Standaard boorbeschrijvingsmethode versie 5.2. Deltares-rapport 2008-UR0881/A. Utrecht, Deltares. Brandt, R.W., E. Drenth, M. Montforts, R.H.P. Proos, I.M. Roorda & R. Wiemer, 1992. Archeologisch Basis register ARCHIS. Amersfoort, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Carmiggelt, A. & P.J.W.M. Schulten, 2002. Veldhandleiding archeologie. Archeologie Leidraad 1. Amsterdam, SIKB. Keulen, van, F., 2025. Archeologisch onderzoek Valkenvoortweg 9 te Waalwijk, gemeente Waalwijk. Sweco Archeologische Rapporten 2937. Koomen, A.J.M. en Maas, G.J., 2005. Geomorfologische kaart van Nederland. Wageningen Environmental Research. Schokker, J., 2010. Geologische overzichtskaart van Nederland. Utrecht: TNO Bouw en Ondergrond. SIKB, 2018. BRL SIKB 4000 Beoordelingsrichtlijn Archeologie versie 4.2 (incl. Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie KNA). Gouda, SIKB. Tol, A.J., J.W.H.P. Verhagen & M. Verbruggen, 2012. Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek, versie 2.0. SIKB.
Internet bronnen ahn.maps.arcgis.com archis.cultureelerfgoed.nl www.bodemloket.nl www.dinoloket.nl www.topotijdreis.nl
14 (14)
Bijlage 1. Locatie plangebied
Bijlage 2. Locatie boringen
Bijlage 3. Boorprofielen
01 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el/sloef. ijzervlekken. ov erst rom ingspakket
100
klei, m at ig zandig, neut raal grijs, edelm an, zandigr laagjes. heel fijn zand
150
v een, st erk kleiig, donker grijs, bruin, edelm an, venige laag/hum euze kleilaag m et zandkorrels van dekzand. am orf veen?
t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal beige, grijs, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. ijzervlekken. kalkloos. plant enrest en
0
-20
-90
-110
-130
m eet punt 01 1213459575
-160
02 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, geroerde zavel, plant enrest en, riet rest en. v erst oord. zandbrokken
100
klei, m at ig zandig, neut raal grijs, edelm an, veenbrokken zandbrokken gevlekt . verst oord 150 t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal beige, grijs, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. ijzervlekken. kalkloos. plant enrest en, scherpe overgang
0
-20
-70
-140
m eet punt 02 1213459576 -160
03 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand
100
klei, m at ig zandig, neut raal grijs, edelm an, zandige lagen. v een, st erk kleiig, donker bruin, edelm an, kleiig v eenpakket m et onderin ov ergang naar zand.
150 t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, blauw, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. kalkloos.
0
-20
-90 -100
-120 m eet punt 03 1213459577 -160
bodem profielen scha a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
W a a lw ijk 5 1 0 1 1 9 9 7 -0 1 N EN 6 6 9 3
04 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand
100
klei, m at ig zandig, neut raal grijs, edelm an, zandige lagen. v een, st erk kleiig, donker bruin, edelm an, kleiig v eenpakket m et onderin ov ergang naar zand.
150 t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, blauw, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. kalkloos.
0
-20
-90 -100
-120 m eet punt 04 1213459578 -160
05 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand
100
klei, st erk silt ig, st erk hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, venige klei op het zand en m inder huneus bovenin. slap.
150 t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, blauw, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. kalkloos.
0
-20
-90
-120
-160
06 0
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, wat v enig, zandlaagjes ijzervlekken
100
150 t ype dat um boorm eest er
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, blauw, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. kalkloos.
-20
-80
-100
-150
bodem profielen scha a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
0
W a a lw ijk 5 1 0 1 1 9 9 7 -0 1 N EN 6 6 9 3
m eet punt 05 1213459579
07 0
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, wat v enig, zandlaagjes ijzervlekken
100
150 t ype dat um boorm eest er
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
v een, st erk kleiig, neut raal bruin, grijs, edelm an, venige laag op het zand. zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, blauw, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. kalkloos.
0
-20
-80
-100
-120 m eet punt 07 1213459580 -150
08 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, ophoging, zandbrokken, kleibrokken, gev lekt , v erst oord
100
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand
150
klei, m at ig zandig, zwak hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, hum usvlekjes
t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
v een, st erk kleiig, neut raal bruin, grijs, edelm an, venige laag op het zand. zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, blauw, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. kalkloos.
0
-20
-50
-100
-130
-150
-160
bodem profielen scha a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
W a a lw ijk 5 1 0 1 1 9 9 7 -0 1 N EN 6 6 9 3
m eet punt 08 1213459581
09 0
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, wat v enig, zandlaagjes ijzervlekken
100
150 t ype dat um boorm eest er
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
v een, st erk kleiig, neut raal bruin, grijs, edelm an, venige laag op het zand. zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, blauw, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. kalkloos.
0
-30
-80
-100
-120 m eet punt 09 1213459582 -150
10 0
50
klei, st erk zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, geroerde zavel
100
klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, hum usvlekjes
150
t ype dat um boorm eest er
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
v een, st erk kleiig, neut raal bruin, grijs, edelm an, venige laag op het zand. g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, blauw, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. kalkloos.
0
-20
-100
-110
-150 m eet punt 10 1213459583
-170
11 0
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, wat v enig, zandlaagjes ijzervlekken
100
150 t ype dat um boorm eest er
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
v een, st erk kleiig, neut raal bruin, grijs, edelm an, venige laag op het zand. zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, blauw, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. kalkloos.
0
-30
-80
-100
-120 m eet punt 11 1213459584 -150
bodem profielen scha a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
W a a lw ijk 5 1 0 1 1 9 9 7 -0 1 N EN 6 6 9 3
12 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, m at ig zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, kleibrokken v erst oord v lekken
0
-30
100
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, donker grijs, bruin, edelm an, geroerde kleibrokken m et c horizont
150
200 t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
13 0
weiland / cm t ov m aaiveld
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, wat v enig, zandlaagjes ijzervlekken
100
150
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
-190 m eet punt 12 1213459585 -200
klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
t ype dat um boorm eest er
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal beige, grijs, edelm an, c horizont dekzand int act ? loopt uit de boor
-130
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, bruin, edelm an, bruine c horizont dekzand. kalkloos. zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, beige, edelm an, c horizont dekzand. gereduceerd
0
-30
-80
-100
-140 m eet punt 13 1213459586 -160
14 0
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, wat v enig, zandlaagjes ijzervlekken
100
150 t ype dat um boorm eest er
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
v een, st erk kleiig, donker zwart , bruin, edelm an, bruine c horizont dekzand. kalkloos. zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, beige, edelm an, c horizont dekzand. gereduceerd
0
-30
-80
-100
-125
-160
bodem profielen scha a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
W a a lw ijk 5 1 0 1 1 9 9 7 -0 1 N EN 6 6 9 3
15 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, zwak zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el, plant enrest en. heel fijn zand. ijzerv lekken/rest en
100
klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, donker grijs, bruin, edelm an, wat v enig, zandlaagjes ijzervlekken
150 t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
v een, st erk kleiig, donker zwart , bruin, edelm an, bruine c horizont dekzand. kalkloos. zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal grijs, beige, edelm an, c horizont dekzand. gereduceerd
0
-20
-80
-100
-125 m eet punt 15 1213459587 -160
16 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el/sloef. ijzervlekken.overst rom ingspakket
100
klei, zwak zandig, donker grijs, edelman, plant enrest en. zandige laagjes zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, neut raal bruin, beige, edelm an, c horizont dekzand. nat . loopt uit boor. bruine t op c horizont . scherpe overgang van klei
150 t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
0
-25
-70
-130
-150
17 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, m at ig zandig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el/sloef. ijzervlekken. ov erst rom ingspakket
100
klei, zwak zandig, donker grijs, edelm an, ijzerv lekken kalkrijk. overst rom ingspakket
150
v een, st erk kleiig, neut raal bruin, beige, edelm an, venige laag m et zandkorrels van dekzand. am orf bruin v een
t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, donker beige, grijs, edelm an, volledig gereduceerd v anaf 150 cm . nat t e c horizont dekzand
0
-25
-80
-120
-140
-170
bodem profielen scha a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
W a a lw ijk 5 1 0 1 1 9 9 7 -0 1 N EN 6 6 9 3
m eet punt 16 1213459571
m eet punt 17 1213459572
18 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el/sloef. ijzervlekken. ov erst rom ingspakket
100
v een, st erk kleiig, donker grijs, bruin, edelm an, venige laag/hum euze kleilaag m et zandkorrels van dekzand. am orf veen?
150 t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, donker beige, grijs, edelm an, volledig gereduceerd v anaf 150 cm . nat t e c horizont dekzand. ijzervlekken
0
-20
-80
-120
-160
19 0
weiland / cm t ov m aaiveld klei, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, edelm an, bouwvoor.
50
klei, zwak zandig, neut raal beige, bruin, edelm an, zav el/sloef. ijzervlekken. ov erst rom ingspakket
100
klei, m at ig zandig, neut raal grijs, edelm an, zandigr laagjes
150
v een, st erk kleiig, donker grijs, bruin, edelm an, venige laag/hum euze kleilaag m et zandkorrels van dekzand. am orf veen?
t ype dat um boorm eest er
g rond b or in g 2 0 -0 2 -2 0 2 6 V e ld w e rk e r
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal beige, grijs, edelm an, volledig gereduceerd. nat t e c horizont dekzand. ijzervlekken. kalkloos
0
-30
-70
-90
-100
-160
bodem profielen scha a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
W a a lw ijk 5 1 0 1 1 9 9 7 -0 1 N EN 6 6 9 3
m eet punt 18 1213459573
m eet punt 19 1213459574
PEILBUI S
BORIN G
OLI E OP W ATER REACTIE
num m er
bodem m onst er, geroerd
Geen casing
Zw ak
Mat ig
St erk
Uit erst
bodem laag
GEUR IN TEN SITEIT
bent oniet
grondwat erst and t ijdens boren
bodem m onst er, ongeroerd
filt ergrind
Geen Zeer zw ak
Zw ak
Mat ig
St erk
bodem laag filt ert raject grondwat erst and
links= cm -m aaiveld recht s= cm + NAP
GRON D SOORTEN [ 6 6 9 3 ]
M ATE V AN BIJM EN GIN G
GRIND, grindig (G,g)
zwak - (0-5%)
ZAND, zandig (Z,z)
m at ig - (5-15%)
SILT, silt ig (L,s)
st erk - (15-50%)
KLEI, kleiig (K,k)
uit erst - (> 50%)
VEEN, hum eus (V,h) slib
V ERH ARD IN GEN
GRAD ATI E Z AN D
asfalt , bet on, klinkers, t egels st elconplaat , ondoordringbare laag
uf = uit erst fijn (63-105 um ) zf = zeer fijn (105-150 um ) m f = m at ig fijn (150-210 um ) m g = m at ig grof (210-300 um ) zg = zeer grof (300-420 um ) ug = uit erst grof (420-2000 um )
OV ERI G
GRAD ATI E GRI N D
bodem vreem de best andsdelen aanwezig
f = fijn (2-5.6 m m ) m g = m at ig grof (5.6-16 m m ) zg = zeer grof (16-63 m m )
wat er
BESCH RIJV IN G BOD EM LAAG pid = fot o ionisat ie det ect or bv = bodem v ocht ow = olie op wat er
Zeer st erk