Bijl. 1.4 - Stikstofdepositieberekening

Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening

Inhoudsopgave

1 2

Inleiding ......................................................................................................................... 4 Wettelijk kader ............................................................................................................... 6 2.1 Inleiding ............................................................................................................... 6 2.2 Beoordelingslocaties ........................................................................................... 6 2.3 Beoordeling stikstofdepositie projecten .............................................................. 7

3

Uitgangspunten ............................................................................................................. 8 3.1 Fasering .............................................................................................................. 8 3.2 Mobiele werktuigen ............................................................................................. 8 3.3 Bouwverkeer ....................................................................................................... 8 3.3.1 Opname in het heersende verkeersbeeld ............................................. 8 3.3.2 Stationair draaien ................................................................................... 9 3.3.3 Koude start........................................................................................... 10

4 5

Rekenresultaten .......................................................................................................... 11 Conclusie ..................................................................................................................... 12

Bijlage 1 Bijlage 2

Uitgangspunten aanlegfase AERIUS-berekening

3/12

1

Inleiding

TenneT versterkt in heel Nederland het elektriciteitsnetwerk. Dit is nodig, omdat het elektriciteitsgebruik in ons land snel stijgt door de energietransitie én omdat we steeds meer duurzame energie opwekken via bijvoorbeeld wind- en zonneparken. Het opwekken van nieuwe duurzame energie leidt ook rondom station Waalwijk tot een overschot aan opgewekte elektriciteit. De capaciteit van het net is onvoldoende om het sterk stijgende aanbod van vooral zonneparken aan te kunnen. We spreken van netcongestie (of transportschaarste) wanneer de vraag naar transportcapaciteit zowel voor afname als teruglevering structureel groter is dan wat het elektriciteitsnet aankan. Bedrijven moeten hierdoor langer wachten op een aansluiting en de duurzaam opgewekte elektriciteit kan niet altijd worden terug geleverd aan het net. Waar op de snelweg files ontstaan, leidt dit op het stroomnet tot overbelasting, iets wat netbeheerders moeten voorkomen. Om congestie op te lossen én het elektriciteitsnet klaar te maken voor de toekomst, versterkt TenneT het elektriciteitsnetwerk. TenneT is voornemens om bij het 150kV station te Waalwijk twee dwarsregeltransformatoren te realiseren. Een dwarsregeltransformator is een speciaal type transformator dat wordt gebruikt om de stroomverdeling in hoogspanningsnetten te sturen.

Bij station Waalwijk wordt een dwarsregeltransformatoren geplaatst om de energiestromen in het hoogspanningsnet actief te sturen, overbelasting te voorkomen en de betrouwbaarheid van de stroomvoorziening te waarborgen, met het oog op de snelle groei van duurzame opwekking in de regio. Naast het plaatsen van de dwarsregeltransformatoren, is TenneT bezig met versnellingsmaatregelen rondom de netcongestie. Eén van de potentiële versnellingsmaatregelen betreft het gebruik van zogenaamde Advanced Power Flow Control (APFC-)units. Het gebruik van APFC-units is bedoeld om het gebruik van het net te optimaliseren door de stroom van de overbelaste lijnen te verplaatsen naar lijnen met reservecapaciteit. Voor beide voornemens wordt een aparte BOPA-procedure doorlopen. Onderdeel van de BOPA-procedure is een stikstofberekening. Deze rapportage heeft betrekking op de realisatie van de twee dwarsregeltransformatoren. Het projectgebied staat weergegeven in Figuur 1-1.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

4/12

Figuur 1-1

Locatie projectgebied

Met betrekking tot het project is, in het kader van de wet- en regelgeving voor natuur, een onderzoek uitgevoerd. Het doel is om te bepalen of er mogelijke belemmeringen vanuit deze wet- en regelgeving zijn. Als onderdeel hiervan dienen de effecten van het project op de stikstofdepositie in stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden inzichtelijk te worden gemaakt. Daarbij dient te worden nagegaan of ten gevolge van het project een toename van de stikstofdepositie optreedt in stikstofgevoelige habitattypen en/of stikstofgevoelige leefgebieden. In dit rapport zijn de uitgangspunten en resultaten vastgelegd van de berekeningen van de stikstofdepositie als gevolg van het voorgenomen project.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

5/12

2

Wettelijk kader

2.1

Inleiding

Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. Het netwerk bestaat uit gebieden die zijn aangewezen op basis van de Europese Vogel- en/of Habitatrichtlijnen. Het uiteindelijke doel is het bereiken van een gunstige staat van instandhouding voor alle door de richtlijnen beschermde soorten en habitats. De gebiedsbescherming van de Nederlandse Natura 2000gebieden is geregeld onder de Omgevingswet. In de Nederlandse Natura 2000-gebieden is door een overbelasting met stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3) de staat van instandhouding van veel soorten en habitats niet gunstig en worden de instandhoudingsdoelstellingen niet behaald. Nieuwe ontwikkelingen die een toename van de stikstofdepositie tot gevolg hebben, kunnen negatieve effecten hebben op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen. Voor nieuwe plannen of projecten, binnen of buiten een Natura 2000-gebied, moet daarom onderzocht worden of deze ontwikkelingen significant negatieve effecten hebben op het behalen van een gunstige staat van instandhouding van beschermde soorten en habitats. Onder de Omgevingswet worden activiteiten die significant nadelige gevolgen kunnen hebben voor een Natura 2000-gebied, een Natura 2000-activiteit genoemd. Stikstofdepositie bestaat in gereduceerde vorm (NH3, ammoniak) en geoxideerde vorm (stikstofoxide, NOx).

Beide vormen van stikstof kunnen worden omgezet tot de nutriënten ammonium (NH4+) en nitraat (NO 3-). De extra aanvoer van deze voedingsstoffen kan vooral bedreigend zijn voor voedselarme habitattypen. Door de verrijking kan de vegetatie verruigen en kunnen de kenmerkende soorten van schrale milieus verdwijnen. Daarnaast kan depositie van stikstof, in het bijzonder door ammoniak na nitrificatie, leiden tot een daling van de bodem-pH. Door verzuring verdwijnen gevoelige soorten en nemen de soortenrijkdom en kwaliteit van zuurgevoelige habitattypen af.

2.2

Beoordelingslocaties

Voor elk Natura 2000-gebied zijn habitattypen en/of soorten aangewezen. Elk habitattype of het leefgebied van deze soorten is in meer of minder mate gevoelig voor de gevolgen van stikstofdepositie. De kritische depositiewaarde (KDW) geeft voor elk habitattype en elk leefgebied van soorten aan bij welke mate van stikstofdepositie (mol N/ha/jaar) er een risico is dat de kwaliteit verslechtert ten gevolge van de verzuring en/of vermesting die de stikstofdepositie veroorzaakt. Voor de beoordeling van de stikstofdepositie wordt gekeken naar de locaties binnen Natura 2000-gebieden waar er een overbelasting van stikstofdepositie is. Dat wil zeggen dat de heersende achtergronddepositie groter is dan de KDW van de gekarteerde habitattypen en/of leefgebieden. Uit voorzorg worden ook locaties beoordeeld waar de achtergronddepositie tot 70 mol N/ha/jaar onder de KDW ligt (een naderende overschrijding KDW).

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

6/12

2.3

Beoordeling stikstofdepositie projecten

Indien uit de berekeningen met AERIUS Calculator blijkt dat er geen sprake is van een toename van de stikstofdepositie (kleiner dan of gelijk aan 0,00 mol N/ ha/jaar) op overbelaste habitats, dan kunnen significante effecten ten gevolge van stikstofdepositie op voorhand worden uitgesloten. Voor het onderdeel stikstofdepositie is er dan geen omgevingsvergunning voor een Natura 2000activiteit nodig. Indien uit de berekening blijkt dat er sprake is van een toename van de stikstofdepositie (groter dan 0,00 mol N/ha/jaar) op overbelaste habitats maar dat een verslechtering van de stikstofgevoelige habitattypen of habitats van soorten, ondanks een toename van de depositie volledig uitgesloten kan worden in een ecologische beoordeling (voortoets), dan is er ook geen omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit nodig. Indien uit de berekening blijkt dat er sprake is van een toename aan stikstofdepositie (groter dan 0,00 mol N/ha/jaar) en niet aan één van bovenstaande voorwaarden wordt voldaan, is een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit nodig. Een vergunning kan worden verleend als uit een passende beoordeling eventueel inclusief salderen (intern en/of extern) en eventueel het succesvol doorlopen van de ADC-toets1 blijkt dat zekerheid is verkregen dat het project de natuurlijke kenmerken van de betreffende Natura 2000-gebieden niet zal aantasten.

Het volledige proces voor toestemmingverlening staat weergegeven in Figuur 2-1.

Figuur 2-1`: Stappenplan toestemmingverlening stikstofdepositie bij nieuwe activiteiten 1

Dit is een onderzoek waaruit naar voren komt dat er geen Alternatieven zijn voor het project, er Dwingende reden van groot openbaar belang zijn en waarbij Compensatie voor Natura 2000gebieden plaatsvindt.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

7/12

3

Uitgangspunten

In de volgende paragrafen staan de uitgangspunten voor de berekening van de aanlegfase. In de aanlegfase ontstaan emissies van NO x en NH3 door de inzet van mobiele werktuigen en het wegverkeer. De gebruiksfase is niet nader beoordeeld, omdat het project in de gebruiksfase niet leidt tot de uitstoot van NOx of NH3.

3.1

Fasering

Het werk wordt in 2026 uitgevoerd. Voor het rekenjaar is 2026 gehanteerd.

3.2

Mobiele werktuigen

In bijlage 1 staat de inschatting van de materieelinzet. De draaiuren en materieeleigenschappen zijn aangeleverd door TenneT. De NO x- en NH3emissies van de mobiele werktuigen worden door AERIUS berekend aan de hand van de AUB-methode2. De emissies zijn gemodelleerd als een vlakbron in

3.3

Bouwverkeer

De inschatting van de hoeveelheid bouwverkeer staat in bijlage 1.

3.3.1

Opname in het heersende verkeersbeeld

De emissies van het wegverkeer van en naar het werkgebied worden automatisch bepaald door het AERIUS-rekenmodel op basis van de emissiefactoren (g/km) per type voertuig en per snelheidsprofiel, het aantal vervoersbewegingen per voertuigtype en de lengte van de afgelegde weg per vervoersbeweging. Het wegverkeer van en naar het projectgebied dient te worden gemodelleerd totdat het verkeer is opgenomen in het heersende verkeersbeeld. Dit betekent dat het bouwverkeer qua snelheid en rij- en stopgedrag niet meer te onderscheiden is van het overige verkeer. Het bouwverkeer rijdt via de Weteringweg en is ter plaatse van de aansluiting van de Van Iersel en Witloxweg opgenomen in het heersende verkeersbeeld, zie Figuur 3-1. De rijlijn

2

AUB (AdBlue-verbruik, Uren, en Brandstofverbruik): een robuuste schatting van NO x- en NH3uitstoot van mobiele werktuigen (TNO rapport 2021 R12305)

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

8/12

Figuur 3-1: Rijlijn bouwverkeer

3.3.2

Stationair draaien

De emissies van het stationair draaien en het manoeuvreren van het wegverkeer binnen de werkterreinen zijn berekend conform de methode uit de 3 methode wordt de emissie bepaald op basis van het aantal uur stationair draaien van de motor en een set emissiefactoren. De emissiefactoren uit 2026 zijn gehanteerd. De emissieberekening staat in bijlage 1.

-inhoud van 0 MW.

3

BIJ12 (oktober 2025) Instructie gegevensinvoer AERIUS Calculator 2025, Versie 1.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

9/12

3.3.3

Koude start

Er is sprake van een koude start wanneer motorvoertuigen gestart worden nadat ze 2 uur of langer stil hebben gestaan. Tijdens de aanlegfase is er alleen sprake van een koude start bij het lichte verkeer dat aan het eind van de werkdag van het werkterrein vertrekt. Er is gerekend met één koude start per twee verkeersbewegingen met licht verkeer. Bij het middelzware en zware verkeer is geen sprake van een koude start, omdat deze voertuigen maar voor een beperkte tijd aanwezig zijn op het werkterrein voor laden en lossen. De Koude

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

10/12

4

Rekenresultaten

Voor de nieuwbouw van twee dwarsregeltransformatoren bij het hoogspanningsstation Waalwijk is een stikstofdepositieberekening uitgevoerd met AERIUS Calculator 2025. De aanlegfase leidt niet tot een toename van meer dan 0,00 mol N/ha/jaar op de (naderend) overbelaste habitattypen en leefgebieden in de Natura 2000-gebieden. De export van de berekening is opgenomen in bijlage 2.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

11/12

5

Conclusie

Voor de nieuwbouw van twee dwarsregeltransformatoren bij het hoogspanningsstation Waalwijk is een stikstofdepositieberekening uitgevoerd met AERIUS Calculator 2025. De aanlegfase leidt niet tot een toename groter dan 0,00 mol N/ha/jaar op de (naderend) overbelaste habitattypen en leefgebieden in de Natura 2000-gebieden. Negatieve effecten op de stikstofgevoelige habitattypen en leefgebieden in Natura 2000-gebieden kunnen op voorhand worden uitgesloten. Er is geen sprake van een vergunningsplicht voor een Natura 2000-activiteit voor wat betreft het aspect stikstofdepositie.

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

12/12

Bijlage 1 Uitgangspunten aanlegfase

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431

Bijlage 2

AERIUS-berekening

Sweco | Dwarsregeltransformatoren Waalwijk Stikstofdepositieberekening Projectnummer 51011997-001 Datum 11-12-2025

Versie D01

Documentreferentie NL25-648800269-157431