A Geamendeerd RV Ombuigingen ter voorbereiding kadernota 2026

Geamendeerd Raadsvoorstel Dossier:

2024-043106

Datum collegevergadering: Onderwerp:

3 september 2024 Ombuigingen ter voorbereiding van kadernota 2026

0. Adviespunten/beslispunten De ambtelijke voorstellen voor ombuigingen met een ‘rode vlag’ niet verder te onderzoeken en alle overige voorstellen verder uit te werken ter voorbereiding van de Kadernota 2026.

1. Aanleiding? Middels de kadernota 2025 heeft uw raad besloten tot het in de begroting 2025 verwerken van de voorgestelde mutaties. Deze besluitvorming leidde tot het volgende (meerjarige) budgettaire beeld: Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

Startpositie voorafgaand aan de Kadernota 2025

4.949

-5.823

-4.813

-4.844

Totaal onontkoombaarheden

-2.849

1.088

1.151

1.357

Sub-totaal na onontkoombaarheden

2.100

-4.735

-3.662

-3.487

Totaal nieuwe voorstellen

-1915

120

353

-680

185

-4.615

-3.309

-4.167

Voordelig

Nadelig

Nadelig

Nadelig

Financieel beeld 2025-2028 na Kadernota 2025

Vanaf begrotingsjaar 2026 (ravijnjaar) heeft de gemeente te maken met een structureel negatief begrotingssaldo. Het college heeft daarom middels een raadsinformatiebrief (RIB 131-23 Robuust Financieel Perspectief) en vervolgens in de kadernota (Kadernota – Vervolg richting 2026) een beeld gegeven van de voorbereidingen op de besluitvorming om de begroting weer sluitend te maken. Onderdeel van deze voorbereidingen is een inventarisatie per domein van mogelijke ombuigingen. In sommige gevallen zijn deze voorstellen al tamelijk concreet in andere gevallen zijn het vooral denkrichtingen/onderzoeksrichtingen. Middels dit raadsvoorstel wil het college voorstellen een aantal van de ambtelijke voorstellen tot ombuiging niet verder te onderzoeken omdat het college deze ombuigingen als onwenselijk beschouwt.

2. Wat willen we bereiken? De raad informeren over de ombuigingsvoorstellen die in de ambtelijke organisatie opgehaald zijn en over de ‘rode vlaggen’ die het college daarbij plaatst. De raad hiermee in 1

de gelegenheid te stellen om te besluiten over welke ambtelijke voorstellen tot ombuiging niet verder onderzocht mogen / hoeven te worden.

3. Argumenten/Overwegingen Het negatief begrotingssaldo bedraagt € 4,2 miljoen in 2028. Conform het toezichtskader van de provincie moet de meerjarenbegroting óf in het eerste jaar óf in het laatste jaar structureel sluitend zijn. Strikt genomen moet er dus minimaal € 4,2 miljoen (structureel budget) omgebogen worden om een structureel sluitende begroting 2026 te krijgen. De ambtelijke ombuigingsvoorstellen zijn geprioriteerd en (in de meeste gevallen) voorzien van een raming van de potentiële opbrengst. In sommige gevallen betreft deze raming een tamelijk nauwkeurige, in andere gevallen betreft het een ruwe schatting. Sommige ramingen staan op nul aangezien het niet de verwachting is dat de betreffende maatregel wat zal opleveren. Een enkele raming staat op PM omdat de opbrengstpotentie nog nader onderzocht moet worden alvorens daar een uitspraak over te doen. De prioritering is gemaakt op wenselijkheid (1 = ‘prima om te onderzoeken’; 2 = ‘heeft niet de voorkeur maar is een mogelijkheid’; 3 = ‘liever niet, tenzij het niet anders kan’). Op basis van bovenstaande kan het volgende globale beeld gegeven worden van de ambtelijke voorstellen tot ombuigingen:

Prio

Categorie Totaal 1 efficiency 0,11 technisch 2,44 verhogen baten 0,95 verlagen uitgaven 1,85 Totaal 1 5,34 2 efficiency 0,03 technisch 0,75 verhogen baten 1,08 verlagen uitgaven 0,60 Totaal 2 2,46 3 efficiency 0,10 technisch 0,30 verhogen baten 0,00 verlagen uitgaven 0,18 Totaal 3 0,58 Eindtotaal 8,38 In de bijlage is de totale lijst van ambtelijke ombuigingsvoorstellen/denkrichtingen opgenomen. Het college heeft de voorstellen besproken en heeft ‘rode vlaggen’ geplaatst bij een aantal ambtelijke voorstellen omdat het college deze ombuigingen niet wenselijk acht. Dit betreft de volgende voorstellen:      

Extern/intern plaatsen dienstverlening Aframen budget voor participatiebanen binnen de gemeente Stoppen met papieren publicaties Verlagen onderhoudsniveau van het openbare groen Vercommercialiseren van de buitenruimte. Verkoop snippergroen 2

   

Openlucht zwembad Zidewinde sluiten Niet verhogen minimagrens naar 130% Sluiten van 1 van de bibliotheken Herstelvoorzieningen inzet bekijken

De opbrengstpotentie van deze ‘rode vlaggen’ bedraagt € 0,8 miljoen. De totale opbrengstpotentie van de ombuigingsvoorstellen wordt hiermee verlaagd naar € 7,6 miljoen.

4. Financiën Dit voorstel heeft geen directe budgettaire gevolgen maar betreft een eerste inventarisatie van ombuigingsvoorstellen. Pas bij de vaststelling van de kadernota 2026 vindt er besluitvorming plaats over de in de Programmabegroting 2026 te verwerken ombuigingen.

5. Risico’s Wanneer we als gemeente niet in staat zijn om voldoende ombuigingen te realiseren heeft de gemeente geen structureel sluitende begroting. Dit kan er vervolgens toe leiden dat we onder preventief toezicht van de provincie komen. Dat betekent dat de begroting of wijzigingen daarvan vooraf goedkeuring van de toezichthouder moeten krijgen.

6. Participatie Niet van toepassing

7. Duurzaamheid Duurzaamheid: Streven naar een structureel sluitende (meerjaren) begroting en tijdig bijsturen bij voorziene of geconstateerde afwijkingen. SDG doelstelling 16, vrede, justitie en sterke publieke diensten. Deel 16.6: Doeltreffende, verantwoordelijke en transparante instellingen ontwikkelen op alle niveaus.

Meetbaarheid? De raadsbesluitvorming wordt betrokken bij de samenstelling van de kadernota 2026. Idem.

8. Fatale beslisdatum We streven ernaar om de definitieve besluitvorming over de te realiseren ombuigingen bij de vaststelling van de kadernota 2026 voor te leggen. Dit Kaderstellend Debat vindt plaats op donderdagavond 3 juli 2025.

9. Vervolgstappen In de komende maanden worden de ombuigingsvoorstellen/denkrichtingen, behoudens de voorstellen met een rode vlag, verder onderzocht/uitgewerkt tot een concreet voorstel waarover bij de kadernota besloten kan worden. Naast deze ombuigingsvoorstellen wordt er ook gewerkt aan een analyse van beleidsvelden met het doel inzichtelijk te maken aan welke knoppen er gedraaid kan worden om uitgaven te verlagen. Op 13 maart 2025 wordt 3

de raad tijdens een raadsinformatiebijeenkomst op de hoogte gebracht van de stand van zaken.

10. Bijlagen Bijlage 1: Ambtelijke ombuigingsvoorstellen

HET COLLEGE VAN WAALWIJK de secretaris,

de burgemeester,

Michel Tromp

Sacha Ausems

Voorgeschiedenis:  

RIB 131-23 Robuust Financieel Perspectief Kadernota – Vervolg richting 2026

4

De raad van de gemeente Waalwijk; gezien het voorstel van het college van Waalwijk van 3 september 2024,

BESLUIT: 1. Geen nader onderzoek uit te voeren naar het verhogen van de tarieven voor sportzalen, openbare zwembaden en de huurprijzen van sportvelden en sportparken en daarmee een rode vlag te plaatsen bij deze onderwerpen; 2. Het ombuigingsvoorstel ‘stoppen met papieren publicaties’ te ontdoen van een rode vlag en mee te nemen in het onderzoek of uitwerking 3. Te blijven publiceren in het huis-aan-huis blad van Waalwijk, maar de omvang van de papieren publicaties te reduceren. 4. De ombuigingsvoorstellen met een ‘rode vlag’ niet verder te onderzoeken en alle overige voorstellen verder uit te werken ter voorbereiding van de Kadernota 2026

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 10 oktober 2024. DE RAAD VAN WAALWIJK de griffier,

de voorzitter,

Jeroen Deneer

Sacha Ausems

1