88b Bijlage 4e uitstel Omgevingswet

“Of het nu gaat om bewaren of ontwikkelen; de Omgevingswet schept ruimte voor de eigen identiteit. Benut die ruimte!” Jan van den Bosch, Senior Adviseur Strategie & Besluitvorming, Antea Group

Omgevingswet blog 11

Uitstel Omgevingswet: halen we de finish wel? Omgevingswet blog 1 Waarom de Omgevingswet dus géén WABO wordt De pessimisten zagen hem al aankomen, voor de optimisten kwam het als een onaangename verrassing: de invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot het voorjaar van 2019. Vier maanden uitstel slechts, maar toch een vertraging die knaagt. Want, hebben we dit al niet eens eerder meegemaakt?

Misschien kunt u zich hem nog herinneren: m’n allereerste blog. De titel luidde ‘waarom de Omgevingswet dus géén Wabo wordt’. Ik schreef over het veelvuldig uitstel dat ervoor zorgde dat de Wabo in 2008 langzaam verzoop en moeilijk van de grond kwam. Ik betoogde dat we niet bang hoefden te zijn dat dit met de Omgevingswet ook zou gebeuren. Zelfs al was er sprake van een jaartje uitstel... [ Noot: De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) is de basis voor een groot deel van de vergunningen in het domein van de fysieke leefomgeving. De Wabo maakt het mogelijk om, binnen een project, met één omgevingsvergunning verschillende activiteiten (bouw, aanleg, oprichten, gebruik) uit te voeren. ]

Did Not Finish (DNF)? Inmiddels schrijven we 2019 en zijn we een jaar verder. En uitstel van de invoering van de Omgevingswet hangt opnieuw in de lucht. Wordt het één jaar, twee jaar, wie zal het zeggen? Krijgen de pessimisten en zelfbenoemde realisten onder ons dan toch gelijk? Wordt die Omgevingswet zo’n initiatief dat na een marathon vol obstakels, als een schim van zichzelf, vlak voor de finishlijn instort: Did Not Finish (DNF)? Marathon Een marathon wordt het, met ups en downs. Een PR zit er inderdaad niet meer in. Maar dat die finish wordt gehaald, staat vast. Zeker gezien het werk dat al is gedaan. Het wetsvoorstel is klaar en kan het besluitvormingsproces in; de AMvB’s zijn de consultatierondes door en zijn inmiddels hierop aangepast, klaar voor de volgende ronde. Het fundament om aan de slag te gaan, ligt er. [ Noot: Een AMvB is een besluit van de regering, waarin wettelijke regels nader worden uitgewerkt. De meeste AMvB's berusten op een formele wet. Wanneer dat niet het geval, spreekt men van een 'zelfstandige' AMvB. De regering moet over een ontwerp-AMvB eerst advies van de Raad van State inwinnen. Soms wordt in de wet een bepaling opgenomen dat aan de totstandkoming van de AMvB een zogenaamde 'voorhangprocedure' vooraf moet gaan.

De 'voorhangprocedure' wil zeggen dat Eerste en/of Tweede Kamerleden gedurende dertig dagen kunnen vragen om de AMvB alsnog in de vorm van een wetsvoorstel aan de Staten-Generaal voor te leggen. Wanneer van een AMvB een wetsvoorstel wordt gemaakt wordt deze ook door de Eerste Kamer behandeld. ]

Gemeenten in voorbereiding Er is nog iets gaande. Anders dan bij de Wabo, bereiden gemeenten zich actief voor. Veel gemeenten hebben begrepen dat de Omgevingswet geen stip op de horizon is, maar een ontwikkeling die past bij een veranderende maatschappij. Er wordt al concreet geëxperimenteerd met nieuw instrumentarium: omgevingsplannen, integrale visies. Ik proef in veel organisaties dat men zin heeft om aan de slag te gaan met de Omgevingswet en de voordelen die deze voor de leefomgeving gaat opleveren. Veenendaal Een mooi voorbeeld is de gemeente Veenendaal. Van geluidsnorm tot bouwverordening: hier zijn ze bezig om omgevingswaarden te destilleren uit alle bestaande beleidsstukken, bestemmingsplannen en verordeningen. Deze komen terecht in een database en een GIS-kaart die de gemeente een compleet inzicht bieden in alle waarden die er gelden: van milieu tot infrastructuur, van groenbeheer tot bouwhoogte. - pagina 1 van 3 -

Uitstel Omgevingswet: halen we de finish wel? [ vervolg ] Een enorme klus, waarbij meters aan beleidsstukken doorgenomen moeten worden. Maar voor straks dé basis om nieuw, eenduidig en afgestemd beleid te maken. [ Noot: Een GIS-systeem (geografisch informatiesysteem) is een systeem voor het vastleggen, opslaan, analyseren en beheren van gegevens en de bijbehorende kenmerken die een ruimtelijke verwijzing naar een plek op de aarde inhouden. ]

Tijd voor huiswerk Is het aangekondigde uitstel een excuus om tot die tijd niets te doen? Zeker niet. De ontwikkeling van de Omgevingswet is niet meer te stoppen. Iedereen doet straks mee: of dat nu in 2019 of 2021 is. Ik vermoed zelfs dat een aantal gemeentes blij is met dit uitstel. De komst van de Omgevingswet brengt veel werk met zich mee. Respijt biedt hen de gelegenheid om hun huiswerk goed te maken, voordat de Omgevingswet zich werkelijk aandient. Daarom geldt ook voor nu een aloude marathon-wet: ‘wie er straks écht klaar voor wil zijn, kan niet vroeg genoeg beginnen met trainen.’

Opnieuw uitstel Omgevingswet, invoering pas op 1 oktober 2022 of 1 januari 2023 Bron: Solar Magazine

De invoering van de Omgevingswet wordt uitgesteld. De inwerkingtredingsdatum gaat van 1 juli naar 1 oktober of zelfs 1 januari 2023. Daarmee kunnen gemeenten ook dan pas zonnepanelen verplichten op industriële daken. Minister De Jonge voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening stelt de Omgevingswet op een verantwoorde manier te willen invoeren en daarom niet vast te houden aan de invoerdatum van 1 juli 2022. De komende weken wordt bepaald of de nieuwe invoeringsdatum 1 oktober 2022 of 1 januari 2023 wordt. Als dit duidelijk is zal het ontwerp Koninklijk Besluit (KB) worden aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. Daarover kan in beide Kamers het debat worden gevoerd, zodat er tijdig duidelijkheid is over de invoeringsdatum voor de uitvoeringspraktijk. Vierde uitstel De Omgevingswet is een majeure wijziging en bundelt en moderniseert de wetten voor de leefomgeving. Hierbij gaat het onder meer om wet- en regelgeving over bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. Dat betekent van 26 verschillende wetten naar 1 wet, van 60 Algemene Maatregelen van Bestuur naar 4 en van 75 ministeriële regelingen naar 1 Omgevingsregeling. Inmiddels wordt de invoering van de Omgevingswet voor de vierde keer uitgesteld. De oorspronkelijke invoeringsdatum was 1 januari 2021, maar die werd door het coronavirus [ ! ] niet gehaald.

Ook de herziene datum van 1 januari 2022 werd vervolgens niet gehaald en nu volgt dus opnieuw uitstel. Zonnepanelen verplichten Gemeenten krijgen door het besluit van De Jonge naar alle waarschijnlijkheid ook niet per 1 juli 2022, maar pas vanaf de nieuwe invoeringsdatum de mogelijkheid om zonnepanelen te verplichten op daken van industriegebouwen en gebouwen met overige gebruiksfuncties zoals parkeergarages. Omdat het onderliggende ‘Besluit tot wijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving in verband met het duurzaam gebruik van daken’ gebruik maakt van de instrumenten van de Omgevingswet, kan het pas in werking treden als ook de Omgevingswet in werking treedt. Het besluit tot wijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) geeft gemeenten straks de bevoegdheid om gebouweigenaren te verplichten tot het aanbrengen van zonnepanelen of klimaatadaptieve maatregelen op daken. Dit wordt alleen mogelijk gemaakt bij industriegebouwen - zoals opslagloodsen en fabriekshallen - en gebouwen met zogenoemde ‘overige gebruiksfuncties’. Dat zijn gebouwen niet primair bedoeld voor het verblijven van personen, zoals parkeergarages. - pagina 2 van 3 -

Uitstel Omgevingswet: halen we de finish wel? [ vervolg ] Meer tijd nodig ‘De afgelopen weken zijn er verschillende overleggen geweest met medeoverheden en experts over de invoering van de Omgevingswet’, duidt minister De Jonge. ‘Daaruit kwam naar voren dat er meer tijd nodig is om goed te oefenen met de nieuwe systemen. Die tijd wil ik nemen voor een verantwoorde en zorgvuldige invoering,’ aldus De Jonge. Bijna alle gemeenten, provincies en waterschappen zijn inmiddels aangesloten op het nieuwe systeem, er wordt al veel geoefend. De vergunningverlening functioneert volgens De Jonge al goed. Echter ziet zijn ministerie dat bij de zogeheten planketen - waar gemeenten, provincies en waterschappen met plansoftware nieuwe omgevingsplannen, omgevings- en waterschapsverordeningen kunnen publiceren - er verschillende onzekerheden zijn.

- pagina 3 van 3 -