85-21 Toiletten centrum Waalwijk

Aan de leden van de raad van de gemeente Waalwijk

Ons kenmerk Uw brief Uw kenmerk

2021-050119

Betreft

Raadsinformatiebrief 85-21 Raadsinformatiebrief inzake toiletten centrum Waalwijk

Behandeld door Documentnummer Datum verzonden

D2021-09-010583 28 september 2021

Geachte leden van de raad, Op 19 november 2020 heeft de raad een motie aangenomen over een openbaar toilet in het gebied rondom het Krophollerensemble. Doelstelling is de realisatie van een toilet dat 24 uur per dag, 7 dagen per week toegankelijk is, ten laste te brengen van de Algemene Reserve. De motie omschrijft dat dit toilet moet bijdragen aan de ambitie om een gastvrije gemeente te zijn. Voor de uitvoering van de motie zijn drie mogelijke varianten uitgewerkt die vervolgens financieel zijn vertaald. 1. Afwegingskader inclusiviteit en openbare toiletten. Een openbaar toegankelijk schoon (miva)toilet is een belangrijke voorziening. Het draagt bij aan de ambitie om een inclusieve gastvrije gemeente te zijn. De toiletalliantie is een pleitbezorger van voldoende toiletten in de openbare ruimte. Zij hebben normen opgesteld om te bepalen wanneer er voldoende toiletten zijn. De normen:1 • In verblijfsgebieden in steden en dorpen: iedere 500 meter een openbaar, toegankelijk en schoon toilet; • Op wandelroutes: iedere 5 kilometer een toilet; • Op fietsroutes: iedere 25 kilometer een toilet. En natuurlijk op de parkeerplaatsen van natuur- en recreatiegebieden. In de binnenstad is reeds een openbaar toilet aanwezig. Dit (mindervaliden)toilet is sinds kort 24 / 7 toegankelijk gemaakt. De (loop)afstand vanaf De Els en het Raadhuisplein bedraagt circa 400 – 450 meter.

De gehele promenade valt binnen deze (loop)afstand van 500 meter (zie bijlage(n)). Daarmee voldoet het centrum aan de norm van de Toiletalliantie en is een tweede toilet beleidsmatig gezien niet noodzakelijk. Het toilet bij De Els is 24 uur per dag toegankelijk. Naast dit toilet, zijn er overdag – onder andere bij het gemeentehuis en de bibliotheek – ook andere openbare (mindervalide)toiletten. In de nabije toekomst wordt het museum ook aan de lijst met openbare toiletten toegevoegd. 2. Varianten openbaar toilet Naar aanleiding van eerdergenoemde Krophollercomplex onderzocht.

1

motie

zijn

een

drietal

varianten

in/achter

https://www.iederewctelt.nl/help-mee/overheden/ - geraadpleegd 15 september 2021

het

Variant

Omschrijving variant

1a.Slangentoren (zelfbouw)

Door verbouwing van de slangentoren (achter het Krophollerensemble) wordt een toilet gerealiseerd, dat toegankelijk is voor mindervaliden. Ook worden een aparte verschoningsruimte en techniekhok gerealiseerd. Hiervoor worden bouwkundige aanpassingen gedaan en de benodigde nutsvoorzieningen aangelegd. In de Slangentoren wordt door een externe partij (Sanitronics) een zelfreinigend inbouw-toilet gerealiseerd. Een dergelijk toilet reinigt zichtzelf volledig na iedere gebruiksbeurt. Plaatsing van dit toilet vergt ook een beperkt aantal bouwkundige ingrepen en aanleg van de benodigde nutsvoorzieningen. Bij het Parkeerterrein Taxandriaweg (hoek parkeerterrein, exacte locatie n.t.b.) wordt een enkele mindervalide zelfreinigende toiletunit -incl. nutsvoorzieningen – gerealiseerd.

1b. Slangentoren (zelfreinigend)

2. Parkeerterrein losse unit (zelfreinigend)

Initiële investering (excl. BTW) Ca. € 65.000 euro.

Ca. € euro.

208.000

Ca. € euro.

140.000

Bij de zelf te realiseren variant (1a) ontstaat een vrij toegankelijke (overdekte) ruimte voor het toilet. Dit kan ongewenst gebruik en sociale overlast oproepen. Bij de zelfreinigende variant ontstaat deze ruimte niet. Bovendien is een zelfgebouwde variant kwetsbaarder voor vandalisme en ander oneigenlijk gebruik. De zelfreinigende variant is specifiek ontworpen voor gebruik in de openbare ruimte en daardoor robuuster gematerialiseerd. Een zelfreinigende variant heeft daarom de voorkeur. Bij een nadere uitwerking moet ook rekening gehouden worden met sociale veiligheid. Dit gebied kent buiten winkel- en kantoortijden weinig passanten. In de winterperiode is het bovendien relatief donker. Dit kan voor een onveilig gevoel zorgen. Eventuele aanpassingen in dat kader aan bijvoorbeeld (openbare) verlichting en andere maatregelen in het omliggend openbaar gebied zijn nog niet meegenomen. 3. Financiën 3.1 Kapitaallasten In de motie is opgenomen dat de voorziening dient te worden gefinancierd vanuit de algemene reserve. Omdat dit een nieuwe voorziening is, is het echter logischer deze te kapitaliseren en af te schrijven. Voor de zelfbouwvariant is een afschrijvingstermijn van 10 jaar gehanteerd. Voor het zelfreinigende toilet wordt een periode van 15 jaar gehanteerd. Variant 1a.Slangentoren (zelfbouw) 1b. Slangentoren (zelfreinigend) 2. Parkeerterrein losse unit (zelfreinigend)

Initiële investering (excl. BTW) Ca. € 65.000 euro.

Termijn

Afschrijving per jaar

Rente (1%)

Totale kapitaallast per jaar

10 jaar

€ 6.500

€ 650

€ 7.150

Ca. € 208.000 euro.

15 jaar

€ 13.867

€ 2.080

€ 15.947

Ca. € 140.000 euro.

15 jaar

€ 9.333

€ 1.400

€ 10.733

3.2 Structurele lasten De aanschafkosten worden gekapitaliseerd. Behalve aanschafkosten zijn er ook kosten voor het schoonmaken, gas, water, licht en onderhoud. In overleg met de WML zijn de schoonmaakkosten inzichtelijk gemaakt. Omdat het toilet 24/7 zonder toezicht toegankelijk is, moet minimaal dagelijks een check en eenvoudige schoonmaakbeurt plaatsvinden. Bij een zelfreinigend toilet volstaat één check en uitgebreide schoonmaakbeurt per week.

Variant

Omschrijving schoonmaakbeurt

1a.Slangentoren (zelfbouw)

Bij de dagelijkse schoonmaak worden alle elementen gecontroleerd en gereinigd. Wanden worden per beurt deels gereinigd zodat alle wanden elke week worden schoongemaakt. Bij schoonmaak 1 maal per week worden alle wanden gereinigd. Deze beurt kost daardoor meer tijd. Bij schoonmaak 1 maal per week worden alle wanden gereinigd. Deze beurt kost daardoor meer tijd.

1b. Slangentoren (zelfreinigend) 2. Parkeerterrein losse unit (zelfreinigend)

Kosten schoonmaak per week

Kosten schoonmaak per jaar

€ 245

€ 12.775

€ 70

€ 3.640

€ 70

€ 3.640

Verder is er een schatting gemaakt voor de kosten van gas, water en licht. Hiervoor is een stelpost van € 700 euro per jaar opgenomen. De technische onderhoudskosten van een regulier toilet bedragen € 750 euro per jaar. Het technisch onderhoud van een zelfreinigend toilet bedraagt € 3.700 euro. Het verschil zit met name in het onderhoud van het zelfreinigend mechaniek. Openbare toiletten hebben vaak te maken met vandalisme. Een zelf te realiseren toilet (variant 1a) is hier (veel) kwetsbaarder voor. Een inbouw-toilet (varianten 1b en 2) is vanwege de meer robuuste uitvoering meer hufterproof. Een inschatting van de kosten als gevolg van vandalisme is lastig te maken. 3.3 Totaaloverzicht kosten Variant

Totale kapitaallast per jaar

Kosten schoonmaak per jaar

Kosten water en elektra per jaar

Technisch onderhoud per jaar

Totale kosten per jaar

1a.Slangentoren (zelfbouw)

€ 7.150

€ 12.775

€ 700

€ 750

€ 21.375

1b. Slangentoren (zelfreinigend)

€ 15.947

€ 3.640

€ 700

€ 3.700

€ 23.387

2. Parkeerterrein losse unit (zelfreinigend)

€ 10.733

€ 3.640

€ 700

€ 3.700

€ 18.773

De structurele last van een dergelijke toiletvoorziening ligt minimaal tussen de € 18.775 - € 23.500 euro per jaar. Over de totale afschrijfperiode (10 – 15 jaar) kost het extra openbaar toilet dus € 213.500 euro (10 jaar variant 1a) tot € 350.000 euro (15 jaar variant 1b). Een losse unit bij het parkeerterrein blijkt de goedkoopste variant. Deze zelfreinigende variant heeft dus zowel vanuit beheer als de financiële vertaling de voorkeur. 4. Gebruik openbaar toilet Om inzicht te krijgen in het gebruik, is contact opgenomen met Oosterhout (qua omvang een vergelijkbare gemeente) die een openbaar toilet, tussen het centrum en het busstation, heeft gerealiseerd. In de maanden mei, juni en juli 2021 is er gemiddeld 20 keer per maand gebruik van gemaakt. Een beperkt gebruik dat aansluit bij de eerdere ervaringen – op het Unnaplein – in de gemeente Waalwijk. 5. Conclusie motie 19 november 2020 Op De Els is inmiddels een mindervalidentoilet gerealiseerd, dat 24 uur per dag, 7 dagen per week toegankelijk is. De gehele promenade valt daarmee binnen de normen zoals die door de toiletalliantie

worden gehanteerd. Beleidsmatig gezien is er daarom geen directe noodzaak meer om een extra toilet in dit gebied te realiseren. Naar aanleiding van de motie, die daarvoor al was aangenomen, zijn rondom het Krophollerensemble drie varianten uitgewerkt. Uit de doorrekening blijkt dat de structurele last van een dergelijke toiletvoorziening minimaal € 18.775 - € 23.500 euro per jaar zal gaan bedragen. Daarbij moeten we ons realiseren dat de onderhoudskosten door vandalisme nog verder kunnen oplopen. Een aspect dat nu overigens ook een rol speelt bij De Els. Een dergelijke beleidsmatig niet strikt noodzakelijke last past in de ogen van het college niet bij duurzaam financieel beleid. Uit navraag bij een andere gemeente blijkt de gebruiksfrequentie over het algemeen laag. Het college heeft (mede op uw aangeven) het te dienen belang passend gewicht gegeven in de totaalafweging op grond van bovenstaande factoren. Desondanks achten wij het feit dat al wordt voldaan aan de geldende normering doorslaggevend. Het college heeft dit alles afgewogen en ziet op dit moment onvoldoende aanleiding om – in antwoord op de motie – opdracht te verlenen voor de realisatie van een tweede 24-uurs mindervalidentoilet, in de omgeving van het Krophollerensemble. Het college onderkent dat er binnen de raad een brede wens bestaat voor de realisatie van een openbaar (mindervaliden)toilet rondom Kropholler.

Indien uw raad het college de opdracht geeft ondanks de overwegingen – een tweede 24/7 – toilet te realiseren, dan dient hiervoor nog een passend dekkingsvoorstel te worden gedaan. Dit zou dan meegenomen moeten worden bij de behandeling van de begroting. 6. Reactie college initiatiefvoorstel 30 september 2021 Het college heeft kennisgenomen van het initiatiefvoorstel voor de plaatsing van een mobiel rolstoelvriendelijke toilet in het centrum. Hierbij wordt een bedrag van € 9.600 per jaar genoemd, dat (jaarlijks) ten laste gebracht moet worden gebracht van de AR. Door middel van deze raadsinformatiebrief wil het college reageren op dit initiatiefvoorstel. De informatie uit deze raadsinformatiebrief acht het college ook van belang bij behandeling van uw initiatiefvoorstel. 6.1 Nut en noodzaak Het voorstel gaat uit van realisatie op korte termijn omdat door het opheffen van de coronamaatregelen de urgentie toeneemt. Door de realisatie en de aanpassing van het toilet bij De Els voldoet het centrum van onze gemeente echter al aan de norm van de Toiletalliantie. Daardoor herkent het college zich niet in de geschetste urgentie. In het voorstel wordt aangevoerd dat het toilet bij De Els (in de winterperiode) slecht toegankelijk en sociaal onveilig zou zijn. De daarbij benoemde aspecten zijn echter voor veel locaties – waaronder ook rondom het Kropholler – vergelijkbaar.

Op alle locaties – waar een openbaar toilet wordt gerealiseerd – dient hier extra aandacht aan te worden geschonken. 6.2 Financiën Bij het bepalen van het bedrag á € 9.600 euro lijkt alleen te zijn uitgegaan van de kosten voor de huur. De incidentele kosten voor nutsaansluitingen (riool, water en elektriciteit) en structurele lasten – zoals schoonmaak, water, licht, onderhoud – lijken geen onderdeel te zijn van de berekening. Uit de bovenstaande uitwerking van de motie blijkt dat deze kosten jaarlijks flink op kunnen lopen. Ten behoeve van de discussie heeft het college geraamd wat de werkelijke aan het initiatiefvoorstel verbonden kosten zijn. Vanwege de beperkte reactietermijn, zijn de kosten gebaseerd op aannames op basis van expertise, gecombineerd met de informatie uit het voortraject. In verband met de voorgenomen aanpak van de Markt en Raadhuisplein is gekeken naar de kosten voor een tijdelijke unit bij het Unnaplein. 6.2.1. Eenmalige kosten Een toilet dat langere tijd op een locatie staat, moet aangesloten worden op water, riool en elektra. De kosten hiervoor zijn geraamd in de onderstaande tabel. Verder moet gezorgd worden dat een locatie goed (rolstoel)toegankelijk is. In praktijk vraagt dit ook aanpassen in het openbaar gebied. Aansluitingen nuts € 4.500 – € 12.000

Aanpassingen omgeving € 4.700

Overige kosten

Totale kosten

€ 1.000 - € 2.000

€ 10.200 - € 18.700

De grootste onzekerheid binnen de raming (in de post aansluitingen nuts) komt voort uit de vraag of er (nog) een riolering ligt of er een nieuwe aansluiting moet worden gerealiseerd. De kosten voor de aanleg van een nieuwe riolering worden geraamd op € 5.000 - € 7.500 extra bovenop de aansluitkosten. 6.2.2. Structurele kosten Behalve de eenmalige kosten, zijn er ook structurele kosten. Deze zijn geraamd op basis van inschattingen en de opgave in het initiatiefvoorstel. Huur unit

Schoonmaakkosten per jaar

Kosten water en elektra

Overig onderhoud

Totale structurele kosten (jaar)

€ 9.600 euro

€ 12.775

€ 700

€ 3.640

€ 26.715

De totale structurele lasten bedragen circa € 26.715 euro per jaar. De totale kosten (incidenteel + structureel) voor het plaatsen van de voorgestelde unit worden geraamd op € 37.000 - € 45.000 euro voor het eerste jaar. Het college concludeert dat in deze variant hoge eenmalige investeringen worden gedaan voor een tijdelijke oplossing. 6.2.3. Overweging college ten aanzien van initiatiefvoorstel Met het collegebesluit over de motie, is in feite de tijdelijkheid waar het initiatiefvoorstel van uit gaat achterhaald. Bovendien gaat het initiatiefvoorstel uit van een jaarlijks bedrag van € 9.600 euro. Uit de opgenomen doorrekening blijkt dat met dit bedrag de voorziening niet te realiseren. De kosten voor het plaatsen en onderhouden van een (gehuurde) unit zijn een veelvoud hiervan. In lijn met de motieven voor ons besluit over de motie adviseert het college ook dit initiatiefvoorstel niet aan te nemen. Indien uw raad desondanks anders beslist, dient u bovendien het dekkingsvoorstel aan te passen. Het initiatiefvoorstel stelt dat kosten gedekt moeten worden uit de AR. Omdat er dan sprake is van plaatsing voor onbepaalde periode ontstaat daardoor een structurele last. Hiervoor dient een budget geraamd te worden in de begroting, omdat het helaas niet mogelijk om een structurele last te dekken uit de AR. Hoogachtend, HET COLLEGE VAN WAALWIJK, de secretaris,

de burgemeester,

Jan H. Lagendijk

Sacha C.A.M. Ausems

Bijlagen: • Afstanden toilet - binnenstad

Bijlagen Bijlage 1. Afstanden.

Figuur 1. Horecaconcentratiegebied (400-450 meter)

Figuur 2 . Oostelijke entree promenade (500 meter)

Figuur 3. Westelijke entree promenade (280 meter)

Figuur 4. Zuidelijke entree promenade (350 meter)