78 Stichting FBL Baardwijke Overlaat

Stichting Federatie Behoudt de Langstraatspoorbruggen (FBL) Dr. Donker Curtiusstraat 17 5142 BA Waalwijk WWW.langstraatspoorbruggen.nl Stichting Van Gol Naar Beter Molensteeg 17 5151AA Drunen Tel: 06-2009.7494 Fietsersbond De Langstraat Jacob van Ruysdaelstraat 12 5143 GM Waalwijk Tel: 06-2894.5181 Aan: Colleges van B&W van Waalwijk en Heusden Raad van de gemeentes Waalwijk en Heusden GS en PS van Noord-Brabant Onderwerp: Aantasting leefbaarheid Baardwijkse Overlaat Waalwijk, 26 januari 2022

Wij slaan alarm voor de Baardwijkse Overlaat Geacht volksvertegenwoordigers, De spoorbruggen, de dijk en het Halve Zolenpad in de Baardwijkse Overlaat worden bedreigd. De Raad van State heeft de plannen voorlopig tegengehouden vanwege de stikstofkwestie, maar de Provincie Noord-Brabant blijft halsstarrig bij haar plannen. Het plan van de provincie is, naast de huidige spoorbrug over het kanaal een extra brug aan te leggen, omdat de spoorbrug te smal zou zijn voor een snelfietsroute. Dat gebeurt ook bij de twee kleine bruggen verderop richting Drunen. Voorts wordt 332 meter van de dijk afgegraven. En om dat gat in de dijk dan weer te dichten, komt er een vierde brug, ongeveer tussen de huidige grote brug en het kleine bruggetje over de Overstortweg. Dit plan heeft grote nadelen, die we in het onderstaande graag willen toelichten. 1)

Eerst wordt 332 meter van een fraaie, natuurrijke dijk afgegraven en vervolgens wordt geconstateerd dat er een stuk dijk weg is, dus dat daar een nieuwe betonnen brug moet komen. Kosten: vele miljoenen.

2)

Alle natuur langs en op de dijk verdwijnt daarmee. 532 bomen en 785 meter aan struiken worden vernield, terwijl het juist veel meer voor de hand zou liggen, vooral aan de noordzijde van de dijk veel meer extra bomen te planten, om de herrie en de

uitstoot van het autoverkeer op de A59 te verminderen. Bomen spelen een onmisbare rol bij het vermijden van CO2, fijnstof en stikstof. 3)

Met het Halve Zolenpad en de Baardwijkse Overlaat hebben de gemeentes Waalwijk en Heusden een werkelijk uniek gebied in handen, dat een bijzondere zorg verdient. Het gebied en de fietsverbinding hebben een culturele en natuurrijke attractiviteit. Het Halve Zolenpad en de unieke spoorbruggen worden nu nog omzoomd door groen, het vogelgezang is overal hoorbaar, er staan inheemse bloemen aan de zuidkant, flora en fauna genieten hier duidelijk.

4)

Door de aanleg van de extra betonnen bruggen, het afgraven van de dijk, de inzet van machines enz. wordt maar liefst ongeveer 800.000 kilo CO2 de lucht in geblazen. Alsof de stikstofproblematiek in Nederland al niet groot genoeg is!

5)

De provincie verdedigt haar plannen door te zeggen, dat ze “meer openheid in de Baardwijkse Overlaat” wil creëren en “historische waarden” wil terugbrengen. En dat zou dan een compensatie moeten zijn voor wat de provincie nog meer wil doen, namelijk enorme verkeersrotondes aanleggen in de Baardwijkse Overlaat, nodig voor de toe- en afritten van en naar de A59. Omdat die openheid er nu al niet meer is en na de aanleg van die spaghetti aan wegen er helemaal niet meer zal zijn, is het niet zinvol, dat wat er aan natuur nu nog aanwezig is, te vernietigen. Het statement van de provincie, dat zij zou ‘hechten aan historische waarden’, wordt nergens in de geplande SFR waargemaakt. Overal worden zonder nut en noodzaak onnodige aanslagen gepleegd op cultuur en natuur.

6)

Voor deze extra wegen in dit kwetsbare natuurgebied wil men 13.024 m3 vervuilde grond gebruiken als basis voor al die wegen, op- en afritten naar de A59.

7)

Een historisch waardevol gebied wordt opgeofferd ten koste van het milieu en van de natuur. De voorgestelde plannen voor de Baardwijkse Overlaat leiden tot 105.000 voertuigen per etmaal via de A59 zelf en de toevoerwegen.

8)

Maar ook 2500 fietsers maken gebruik van hetzelfde gebied en hebben recht op gezonde lucht. En recht op een veilige, comfortabele fietsverbinding, waar ze beschut tegen weer en wind de Baardwijkse Overlaat kunnen passeren.

9)

Ongeveer 5000 burgers hebben een handtekening geplaatst tegen deze plannen, maar dat heeft helaas tot nu toe weinig indruk gemaakt op de beleidsmakers.

10)

Alle voorstellen vanuit diverse organisaties, waaronder de stichting FBL en de Fietsersbond, zijn naar de prullenmand verwezen. Wij hebben bezwaarschriften ingediend: tegen de overbodige bomenkap, tegen de bouw van de overbodige vierde brug, tegen het gebruik van vervuilde grond, tegen de bedreiging van waardevolle natuurgebieden zowel nabij Vlijmen als in de Baardwijkse Overlaat, tegen vernieling van culturele en historische waarden. Helaas zonder succes.

11)

Deze bruggen werden als cultureel en technisch erfgoed bekroond met: de Henri Ford European Conservation Award, de Knippenbergprijs, en last but not least de hoogste Europese onderscheiding voor behoud van cultureel en natuurlijk erfgoed, de Europa Nostra Award (2013). De drie bruggen in de Baardwijkse Overlaat zijn ook erkend als rijksmonument. Dat geldt naar onze mening voor de welijzeren bovenbouw, voor de huidige majestueuze pijlers onder de bruggen, maar ook voor de in de oude spoordijk verborgen zittende pijlers. -Deze onzichtbare pijlerrestanten maakten ooit deel uit van de historische 881 meter lange originele brug over de Overlaat.

12)

Het voetgangersgedeelte van 1.50 meter (alléén aan de zuidzijde: 1.50 m voor béide richtingen) bestaat uit doorzichtige/open stalen roosters, die hangen aan stalen ‘uithouders’. Fietsers en voetgangers, scootmobielen, skeeleraars, mensen met een hondje, enz.: iedereen moet gebruik maken van dit deel van de brug, waarop voorts ook nog snelle e-bikes en nog snellere speed-pedelecs voor een onveilige situatie zorgen (zie bijgaand schema).

Wat dan wel? Voor de spoordijk en het Halve Zolenpad pleiten wij er sterk voor de dijk te laten liggen, wellicht het fietspad iets te verbreden, de natuur daar intact te laten en zelfs uit te breiden. Een strook aan beide zijden van het fietspad vol met fraaie natuur, die beschermt tegen weer en wind, hoe mooi zou dat zijn! Daarmee zouden de fietser en de wandelaar in de Baardwijkse Overlaat een veiliger, comfortabeler en veel aantrekkelijker fietspad krijgen dan dat nu in de plannen is voorzien. Kom op, colleges van provincie en gemeentes: bezin u op uw rol als hoeder van de leefbaarheid en volksgezondheid. Kom op, gemeenteraden en Provinciale Staten: maak uw rol als volksvertegenwoordigers waar! We hopen echt, dat er vanuit de gemeenteraden en vanuit Provinciale Staten nu eindelijk eens partijen opstaan en gaan beseffen, dat wat hier gebeurt een aantasting is van het leefklimaat binnen de gemeenten Waalwijk en Heusden. En dat terwijl er redelijke alternatieven zijn, die veel minder schadelijk zijn voor het milieu, kostenbesparend en een betere afwikkeling van het fiets- en autoverkeer met zich mee kunnen brengen. Met vriendelijke groet Gerard van Esch, voorzitter FBL gerardvanesch@home.nl Anton van Tuijl, secretaris FBL antonenherma@gmail.com Ed van Uijen, voorzitter VGNB edvanuijen@hetnet.nl Siem van Dijk, voorzitter Fietsersbond De Langstraat langstraat@fietsersbond.nl