63 Van Gol naar Beter gebiedsontwikkeling GOL

Van Gol Naar Beter Molensteeg 17 5151AA Drunen vangolnaarbeter@gmail.com 06-20097494 Stichting Federatie Behoudt de Langstraatspoorbruggen (FBL) Dr. Donker Curtiusstraat 17 5142 BA Waalwijk www.langstraatspoorbruggen.nl Aan: Het College van de gemeente Waalwijk De leden van de Waalwijkse Gemeenteraad Drunen, 5 maart 2024 Betreft: Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) Geacht College, geachte Raadsleden, Hoe nu verder met GOL? Na de GOL-tussenuitspraak van de Raad van State van 14 februari 2024 vragen vele burgers en bestuurders zich af: ‘Hoelang moet het nog duren voordat er in de Langstraat een schop in de grond kan? De stichting ‘Van GOL Naar Beter’ (VGNB), één van de bezwaarmakers in dit proces, betwist niet een aantal van de GOL-projecten zoals HoWaBo, huizenbouw, ecologische verbindingszones of verkeer uit de kernen Die projecten kunnen doorgaan, ook al zou GOL door de rechter worden afgeschoten. Tijd voor bezinning De GOL-plannen en -procedures lopen al heel wat jaren, vanaf 2006 tot heden. Ook de kosten (70 miljoen in 2018 tot ruim 180 miljoen in 2022) zijn enorm opgelopen en het einde hiervan is nog niet in zicht. Dan is het raadzaam om nog eens heel kritisch naar de huidige plannen te kijken.

Zijn die nog wel van deze tijd? Wat heeft prioriteit en welke scenario’s zijn er? Immers een aantal in GOL ‘in beton gegoten’ plannen zijn inmiddels door de tijd ingehaald en zouden waarschijnlijk nu anders worden uitgevoerd. Beter en minder duur Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de plannen voor waterberging bij Vlijmen-Oost. De waterbergingsopgaven voor dat gebied zijn inmiddels fors hoger bijgesteld. Dat betekent dat de GOL-waterkades die in dat gebied worden aangelegd, na een aantal jaren al weer moeten worden afgebroken. Een miljoenenverlies. Vooral sinds de coronatijd zijn velen gaan beseffen dat landschap en natuur van heel groot belang zijn voor ieders welbevinden en gezondheid. Ondanks de bescherming daarvan in provinciale verordeningen zijn die belangrijke kwaliteiten in GOL steeds stiefmoederlijk behandeld.

In de Baardwijkse Overlaat wordt zomaar een spaghetti van wegen met een verkeersknooppunt gepland. Dat was voor VGNB de reden om een gerenommeerd adviesbureau een beter plan te laten maken. In dat betere plan komt de verkeersontsluiting van de industrieterreinen van Waalwijk een kilometer westelijker te liggen, pal naast die bedrijventerreinen. Dat kost eerder minder dan meer. Een groot voordeel van die verplaatsing is ook dat de in de Overlaat liggende spoordijk met haar monumentale bruggen behouden kan blijven. Ten behoeve van de daar geplande snelfietsroute zou die dijk dan slechts gering verbreed te hoeven worden. Niet afgraven van de dijk heeft nog meer belangrijke voordelen. De fietsroute in haar huidige vorm is voor fietsers veel aantrekkelijker en veiliger, juist vanwege de bomen en struiken. De klimaatsverandering met haar steeds meer tropische temperaturen en slagregens, zouden er toch toe moeten leiden, dat de geplande kaalslag van 532 bomen en 785 meter struiken geschrapt wordt en de dijk behouden blijft. Daarmee wordt ook de bouw van de volstrekt onveilige, peperdure betonnen brug overbodig. Het scheelt vele miljoenen als daar geen grote nieuwe brug hoeft te komen en geen vervuilde grond hoeft te worden verwerkt.

Tegenwerking VGNB ondervond bij haar pogingen, een beter en goedkoper plan te realiseren onder meer bij deskundigen, de voorzitter van de MER en bij het Provinciaal Bureau van de Leefomgeving veel steun, maar helaas bij de provincie veel tegenwerking. Wij constateerden dat het PIP GOL werd aangenomen na onbehoorlijk bestuur door misleiding en verkeerde voorlichting, ook aan de Provinciale Staten. En nog steeds op de dag van vandaag is er tegenwerking. Voor een goede beoordeling van het GOL-project wacht VGNB al ruim een jaar op de invoergegevens/-data in het gehanteerde verkeersmodel. De bezwarencommissie van de Provincie heeft reeds in november 2023 haar advies hierover uitgebracht aan Gedeputeerde Staten. Maar GS heeft na drie maanden nog steeds geen besluit hierover genomen!

Het kind van de rekening Met de recente tussenuitspraak (14 februari 2024) van de Raad van State (RvS) is de stichting VGNB overigens niet blij. Vooral het feit dat de rechter lijkt te accepteren dat het huidige stikstofbeleid ( Brabantse Ontwikkelaanpak Stikstof (BOS) én stalbeleid) van zowel de Provincie als ook van het rijk voldoende zijn voor de verbetering en instandhouding van onze beschermde natuurgebieden. En dat ondanks de vaststelling in de recente natuuranalyses (2023) van de provincie Noord-Brabant zelf, waaruit blijkt dat de natuur eerder verslechtert dan verbetert. Het beleid is dus echt onvoldoende en zet nog geen zoden aan de dijk. De zo belangrijke Brabantse natuur is het slachtoffer en dat zou de Provincie niet moeten laten gebeuren. Vooral een doorn in het oog is voor ons, dat de RvS accepteert dat provincies en gemeentes in hun rekensommen mogen uitgaan van koeienmest die verdwijnt op aangekochte akkers die als bouwpercelen worden gebruikt, zonder dat deze écht verdwijnt en deze elders weer uitgereden wordt. De zo belangrijke Brabantse natuur is het slachtoffer en dat zou de Provincie niet moeten laten gebeuren. Het is dweilen met de kraan open. De RvS zit in een juridische bubbel of men kijkt gewoon weg! Waar hebben we dat eerder gezien! De stichting zal met haar externe deskundigen en haar landelijk netwerk overleggen hoe hiermee om te gaan.

Mogelijk biedt de Europese Commissie en of het Europese Hof van Justitie hier uitkomst? Samenwerking en aan de slag Om de schop wat sneller in de grond te krijgen, wil de stichting VGNB graag constructief samenwerken met de Provincie (GS en PS) en de betrokken gemeenten. Daarbij zou bekeken moeten worden, welke projecten binnen GOL snel door kunnen, welke nog nader/beter uitgewerkt moeten worden, hoe stikstofuitstoot kan worden verminderd en welke kosten bespaard kunnen worden. Daarbij heeft de Provincie de verantwoordelijkheid om de kwaliteiten van het landschap, de natuur en de culturele monumenten (Langstraat spoorbruggen) van het (Baardwijkse) gebied niet als een stiefkind te behandelen, maar zorgvuldiger mee te wegen dan tot op heden is gebeurd. Die kostbare kwaliteiten moeten zoveel mogelijk behouden en verbeterd worden. Dan komt er een beter en evenwichtiger totaalplan met meer draagvlak. Burgers en omwonenden zullen dat waarderen. Met vriendelijke groet Stichting van GOL naar Beter Ed van Uijen Stichting FBL Gerard van Esch