63-21 Meicirculaire 2021 gemeentefonds

Aan de leden van de raad van de gemeente Waalwijk

Ons kenmerk Uw brief Uw kenmerk

2021-034195

Betreft

Raadsinformatiebrief 63-21 Meicirculaire 2021 gemeentefonds

Behandeld door Documentnummer Datum verzonden

J. Meijer D2021-06-018048 29 juni 2021

Geachte leden van de raad, Via deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de effecten van de meicirculaire 2021 voor onze gemeente. A. Meicirculaire 2021 De meicirculaire is de eerste van de drie circulaires zoals die jaarlijks regulier verschijnen. Het jaar 2021 is daarop een uitzondering door het verschijnen van de maartbrief met daarin het 4e compensatiepakket coronamiddelen. Voor de gemeente Waalwijk staan de belangrijkste onderwerpen uit deze meicirculaire hieronder toegelicht: 1. Financiële effecten van de meicirculaire 2021 voor algemene uitkering De effecten van deze circulaire t.o.v. die van decembercirculaire staan uitgewerkt in onderstaande tabel (bedragen * €1.000,-): V = Voordeel N = Nadeel Meicirculaire 2021 Decembercirculaire 2020 incl. maartbrief 2021(*) Verschil t.o.v. vorige circulaire

2021 79.959

2022 79.455

2023 78.429

2024 78.356

2025 78.861

78.750 V1.209

77.935 V1.520

77.438 V 991

77.781 V 575

78.493 V 368

(*) incl. 4e compensatiepakket corona maartbrief 2021 van € 661.000, zie raadsbesluit d.d. 29 april 2022

2. Consequenties vanuit meicirculaire 2021 voor begroting Na het opmaken van de cijfers uit de meicirculaire ontstaat het onderstaande effect ten opzichte van de begrotingspositie zoals opgenomen in het voorjaarsbericht 2020 (bedragen x € 1.000): Bedragen x € 1.000 V = Voordeel N = Nadeel Verschil AU t.o.v. vorige circulaire Totaal geoormerkt bedragen** Per saldo ten gunste/laste van de begroting

2021 1.209 204 V 1.005

2022 1.520 1.328 V 192

2023 991 1.279 N 288

2024 575 1.280 N 705

2025 368 1.136 N 768

**Voor verdere toelichting verwijzen wij u naar de bijlage

Bij deze circulaire ontvangt onze gemeente een tegemoetkoming van €1.098.000,- voor de lasten van de jeugdzorg in 2021. Bij het voorjaarsbericht 2021 zijn de werkelijke lasten inmiddels op actueel niveau gebracht, zodat deze extra rijksmiddelen t.o.v. het voorjaarsbericht 2021 leiden tot een voordeel. Ook voor 2022 is inmiddels een tegemoetkoming vanuit het Rijk toegezegd. Wat dit betekent voor de gemeente Waalwijk moet nog duidelijk worden. Bovenstaande tabel laat helaas ook oplopende nadelen vanaf 2023 zien. Deze zijn het gevolg van de ontwikkeling van het accres. Hiermee wordt de voeding van het gemeentefonds als gevolg van de methode ‘samen de trap op en samen de trap af’’ bedoeld. Deze lagere accressen zijn het gevolg van lagere loon- en prijsontwikkeling (en dus de rijksuitgaven) dan tot nu toe aangenomen. Ook is het accres vanaf 2023 neerwaarts bijgesteld als gevolg van lagere rentelasten en lagere EU-afdrachten.

Accresontwikkeling

2022 - € 322.000

2023 - € 645.000

2024 - € 925.000

2025 - €1.004.000

(- = nadelig, + = voordelig)

Deze neerwaartse ontwikkeling van het accres zorgt voor een negatieve invloed op onze meerjarenbegroting. Dit beeld wordt hieronder verder uitgewerkt. 3. Consequenties voor de begrotingspositie Rekening houdend met de effecten van deze circulaire ontstaat het volgende financieel beeld 2021 – 2025 (bedragen x € 1.000): V = Voordeel N = Nadeel Uitgangspunt 2021-2025 Effecten meicirculaire 2021 Na meicirculaire 2021

2021 N 1.674 V 1.005 N 669

2022 V 10 V 192 V 202

2023 V 127 N 288 N 161

2024 V 904 N 705 V 199

2025 V 1.313 N 768 V 545

De negatieve ontwikkeling van het accres zorgt er voor dat het financiële beeld per 2023 nadelig wordt beïnvloedt. Zo was het uitgangspunt voor 2023 eerst € 127.000,- positief. Na de meicirculaire ontstaat nu een tekort van € 161.000,-. Ook in 2024 en 2025 is dit nadelige effect zichtbaar. De financiële effecten van de meicirculaire 2021 zullen voor 2021 (incidenteel) worden opgenomen in het Najaarsbericht 2021 en voor de jaren 2022-2025 worden opgenomen in de begroting 2022-2025. B. Nieuw verdeelstelsel Een nieuw kabinet zal een besluit moeten nemen over het nieuwe verdeelstelsel. Inwerkingtreding is voorzien per 1-1-2023. De publicatie van definitieve resultaten is uiterlijk in de meicirculaire 2022. Dit maakt dat het effect voor Waalwijk nog steeds niet duidelijk is. Zo snel daar duidelijkheid over komt, zullen wij u hierover informeren.

Resumé Wij stellen voor kennis te nemen van de effecten van de meicirculaire 2021 en overige posten ten aanzien van de (meerjaren)begroting 2021 – 2025 en deze te verwerken in de aan uw raad in november 2021 voor te leggen Begroting 2022 en Najaarsbericht 2021. Hoogachtend, HET COLLEGE VAN WAALWIJK, de secretaris,

de burgemeester,

J.H. Lagendijk

drs. A. M. P. Kleijngeld

Bijlage 1: toelichting op geoormerkte bedragen en stelposten Er zijn wijzigingen doorgevoerd in decentralisatie- en integratie-uitkeringen, taakmutaties en de loon- en prijsontwikkeling en al deze mutaties worden geoormerkt. (bedragen * €1.000,-) - Decentralisatie-uitkeringen Maatschappelijke begeleiding statushouders Armoedebestrijding kinderen Heroriëntatie zelfstandigen (Corona) Jeugd aan Zet (Corona)

2021 77 50

2022 15

2023 15

2024 15

2025 15

15

15

15

15

17 10

- Integratie-uitkeringen Inburgering Participatie

75 -3 78

102 30 72

80 16 64

81 11 70

-76 4 -80

- Taakmutaties Compensatieregeling Voogdij 18+ Rijksvaccinatieprogramma meningokokken Handhaving energielabel C kantoren Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening Verrekening Voogdij 18+ Prenataal huisbezoek door jeugdgezondheidszorg

52 16 12 5

155

170

185

201

10 5

10 5

10 5

11 5

19

20 -19

20 -19

20 -19

20 -19

13

13

13

13

58 68

72 69

87 69

102 69

1056

1014

999

996

1.328

1.279

1.280

1.136

Wet Open Overheid (structureel) Wet Open Overheid (incidenteel) Afstemming loon- en prijsontwikkeling Totaal geoormerkte bedragen en stelposten

204

Toelichting Decentralisatie- en integratie-uitkeringen Voor Waalwijk gelden er mutaties bij de volgende decentralisatie-uitkeringen: - Maatschappelijke begeleiding statushouders (éénmalig); - Armoedebestrijding kinderen (structureel m.i.v. 2022); - Heroriëntatie zelfstandigen (corona) (éénmalig); - Jeugd aan Zet (corona) (éénmalig). Doel van deze middelen is het ondersteunen van jongeren die geraakt worden of zijn door de effecten van de coronacrisis. - Inburgering (structureel); - Participatie (structureel). Deze gelden worden verrekend met Baanbrekers. Taakmutaties - Compensatieregeling Voogdij 18+ (éénmalig). In de decembercirculaire 2020 is aan 43 gemeenten compensatie toegekend, omdat het budget voor voogdij en 18+ dat zij in 2021 ontvangen niet aansluit bij de kosten die zij in 2019 hebben gemaakt. De totale omvang van de toegekende compensatie was lager dan wat hiervoor gereserveerd was. Het resterende deel wordt nu in deze meicirculaire toegevoegd.

- Rijksvaccinatieprogramma meningokokken (structureel). Met ingang van 1 januari 2021 wordt de uitvoering van de vaccinatie tegen meningokokken overgedragen aan de gemeenten. De daarmee gemoeide middelen worden toegevoegd aan de reeds eerder overgehevelde middelen voor de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma (RVP). - Handhaving energielabel C kantoren (structureel). In het Bouwbesluit is vastgelegd dat per 1 januari 2023 een kantoor energielabel C of beter moet hebben om nog als kantoor gebruikt te mogen worden. De gemeente is het bevoegde gezag en handhaaft de wetgeving. Via de algemene uitkering ontvangen gemeenten compensatie voor de handhavingslasten. - Versterking gemeentelijke antidiscriminatie-voorziening (ADV)(structureel). Deze structurele extra bijdrage komt neer op meer dan een verdubbeling van de middelen. De financiering van de organisatie van en het toezicht op de ADV’s zal, als onderdeel van de aangekondigde versterking van de aanpak van discriminatie, het komende jaar onderzocht worden. - Verrekening Voogdij 18+ (structureel m.i.v. 2022). Door het gebruik van actuele gegevens neemt de integratie-uitkering Voogdij/18+ vanaf uitkeringsjaar 2022 toe en zoals gebruikelijk wordt dit onttrokken aan de algemene uitkering. - Prenataal huisbezoek door jeugdgezondheidszorg (structureel m.i.v. 2022.

Vanaf 2022 zijn middelen aan de algemene uitkering toegevoegd voor de uitvoering van het wetsvoorstel ‘Prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg’. Naar verwachting treedt het wetsvoorstel op 1 januari 2022 in werking. Om een gezonde ontwikkeling van het ongeboren kind te bevorderen en het ontstaan van gezondheids- en ontwikkelingsrisico’s voor het kind te beperken, is het van belang tijdig hulp en ondersteuning tijdens de zwangerschap te bieden. - Wet Open Overheid (structureel en incidenteel m.i.v. 2022). Deze initiatiefwet is op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer aangenomen en beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Bij instemming van de Eerste Kamer zal de wet een halfjaar later in werking treden. Dit zal waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2022 zijn. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen. De incidentele middelen, voor de periode 2022 tot en met 2026, zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de WOO, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen.

Afstemming loon- en prijsontwikkeling Loonontwikkeling: er zijn diverse CAO’s zoals departementaal personeel, rechterlijke macht, politie en onderwijs. Daar zijn verschillende afspraken over primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. Prijsontwikkeling: de verschillende departementen gebruiken allerlei indexcijfers. Onder andere die je hieronder ziet staan, en daarnaast nog andere. Alles bij elkaar komt het samen in een gemeenschappelijke noemer, de euro. Dat is wat wordt meegenomen in de berekening van de accressen, samen met allerlei beleidsintensiveringen. Er kan geen percentage of indexcijfer genoemd worden en de gemeente zal in de eigen begroting reëel moeten ramen, los van wat de rijksoverheid doet. De correctie van lopende naar constante prijzen die het rijk aanhoudt via de index pBBP is te laag is voor de kosten die gemeenten moeten maken. Vandaar dat op basis van interne berekeningen een hoger bedrag tot stand is gekomen.