6 T. Weijters Uitbreiding haven Waspik

“Uitbreiding haven Waspik kan toch door” ?! In het ‘Brabants Dagblad’ van 1 december jl. werd onder de subtitel “Stikstofprobleem van tafel” nogal euforisch als goed nieuws aangekondigd dat volgens de gemeente de langverwachte uitbreiding van de haven in Waspik toch kan doorgaan. En dat nadat eerder in 2023 het plan daartoe spaak gelopen is op de uitstoot van stikstof! Na diverse reeds door de Raad van State gedane uitspraken over de stikstofproblematiek - en zelfs nog voordat de RvS zich heeft uitgelaten over het te laat door de provincie Noord-Brabant, mede namens de gemeenten Waalwijk en Heusden, ingediende herstelvoorstel inzake het GOL-project - zou de gemeente Waalwijk opnieuw aan het rekenen zijn geslagen. Wethouder Frank Spierings mag dan wel overtuigd zijn met die ‘herberekening’ net aan de goede kant van de streep te zijn beland, echter dat moet nog blijken. Met de oneliner “Hoe meer vrachtwagens we van de weg halen, hoe beter”, zal hij het beslist niet redden. Het wordt namelijk afgedaan met de opmerking dat het allemaal heel technisch blijkt te zijn, maar dat het erop neerkomt dat bij de berekening van de uitstoot van stikstof mag worden uitgegaan van gemiddelden. Vooralsnog is dat echter een aanname. De beslissing die de RvS met betrekking tot het GOL-project nog moet nemen, kan niet geheel los worden gezien van de voorgenomen uitbreiding van de haven in Waspik.

Door de Stichting van Gol naar Beter is m.b.t. het GOL-project als bezwaar aangevoerd: “De stikstofpuzzel is niet goed gelegd. De stikstofberekeningen kloppen gewoon niet, net als de stikstofcompensatie waarvan is uitgegaan. Er worden allerlei geitenpaadjes bewandeld om de plannen voor elkaar te krijgen.” Het gaat vooral om de door de provincie uitgevonden creatieve toepassing van de berekeningen inzake stikstofuitstoot. Alles is in die aanpak door de provincie met de gemeenten uit de kast gehaald. Zelfs het in juni 2020 door Johan Remkes uitgebrachte rapport “Niet alles kan overal” werd gedeeltelijk omzeild. Daarin werd glashelder gesteld dat stikstof leidt tot verzuring en vermesting van natuur. Bemesting is vervolgens op een twijfelachtige manier als onderdeel gebruikt bij de berekening stikstof. De provincie rekent zich daarbij alvast rijk met het stoppen van bemesting op reeds aangekochte percelen, maar heeft niet eens een sluitend plan waar de mest dan precies naar toe moet en hoe het mestprobleem in de regio moet worden aangepakt! Tevens zijn enkele boerderijen uitgekocht om de stikstofrechten te gebruiken. Echter naast die rechten hebben die boerderijen ook fosfaatrechten en deze zijn eerder al aan andere veehouders verkocht, die daarmee de mogelijkheid creëerden om zelf te kunnen uitbreiden.

Wat dan bij de berekening niet verder wordt meegeteld, is dat een uitbreiding natuurlijk wel weer extra stikstofuitstoot geeft. Europese regels geven glashelder aan dat de stikstofmaatregelen aanvullend dienen te zijn t.o.v. het algemeen geldende stikstofbeleid! Het is dan ook zeer de vraag of het uitkopen van boerderijen mag worden gebruikt bij de realisatie van projecten wanneer dit tegelijkertijd ook speerpunt is van het stikstofbeleid? In dat verband is het beslist de moeite waard om eens terug te kijken naar een uitzending van donderdag 7 december jl. van Argos, een samenwerkings-verband tussen HUMAN en VPRO, over journalistiek speurwerk naar opmerkelijke achtergronden bij het nieuws, of zaken die nieuws zouden moeten zijn. https://www.vpro.nl/argos/media/kijk/kort/algemeen/2023/een-stal-vol.html# “Het is moreel ingewikkeld als je aan de ene kant met overheidsgeld een agrariër opkoopt en aan de andere kant van de straat iemand laat uitbreiden”, aldus Boris Meessen, wethouder in Nederweert. “Er is sprake van een gebrek aan daadkracht bij de overheid”. Minder vee, minder mest en dus minder stikstofuitstoot is een mooie gedachte, maar die komt echter geenszins uit! In Nederland blijken er in het verleden op ruime schaal door gemeenten vergunningen te zijn uitgegeven. Die ruimte is momenteel voor ca.

30% [!] door de boeren nog niet gebruikt! Het zouden met name ook de ‘piekbelasters’ zijn die veel stikstofvergunningen in handen hebben! En daar zit nu het echte probleem volgens Raoul Beunen, universitair Hoofddocent Milieubeleid. “Hoe om te gaan met de ruimte in de vergunningen?” Hoewel volgens de wet door de overheid de latente ruimte kan worden ingenomen, gebeurt dat niet. “De boeren zien die ruimte inmiddels als een prikkel om het in de vergunning vermelde maximaal aantal toegestane dieren te gaan aanhouden.” - pagina 1 van 2 -

En met die handelwijze [geitenpaadje] is voor de boeren de deur open gezet om enerzijds uitstootrechten aan o.a. Schiphol en Rijkswaterstaat te verkopen. Tegelijk werd anderzijds voor de boeren de mogelijkheid geboden om ook de dierrechten te verkopen aan andere boeren die op grond daarvan hun bedrijven konden uitbreiden! Kortom, mede in dat licht bezien moeten de uitspraken van de wethouder in dit stadium nog als prematuur worden gekwalificeerd. Zelf spreekt hij immers uit dat Waalwijk het plan voor de uitbreiding van de haven in Waspik “een eind rond” heeft, terwijl bovendien nog niet bekend is wat de aanpak van de haven in totaal gaat kosten! Waarop precies de uitspraak “we denken dat het budgetneutraal [opbrengsten en kosten volledig gelijk] kan” is gebaseerd, dat is dus nog echt een slag in de lucht. Zeker wanneer er ook nog iets moet worden verzonnen om één ondernemer langs de haven die zich heeft teruggetrokken alsnog over de streep getrokken dient te worden! Waalwijk, 8 december 2023. Theo Weijters, medeburger van de gemeente Waalwijk.

- pagina 2 van 2 -