59 Provincie Noord-Brabant - Zienswijze concept-Beleidsvisie GODE

Brabantlaan 1 Postbus 90151 5200 MC ’s-Hertogenbosch Telefoon (073) 681 28 12

Gemeente Waalwijk Postbus 10150 5140 GB WAALWIJK

Fax (073) 680 76 80 www.brabant.nl IBAN NL86INGB0674560043

Bereikbaarheid openbaar vervoer en fiets: www.brabant.nl/route

Onderwerp

Beleidsvisie Grootschalige Opwek Duurzame Energie Datum

7 november 2023

Geachte Raad,

Ons kenmerk

C2323002/5354442

De Beleidsvisie ‘Grootschalige Opwek Duurzame Energie‘ ligt tot en met 8 november 2023 ter inzage. Graag reageren wij op dit document.

Uw kenmerk

Contactpersoon

Planbeschrijving

G.C. (Gaby) Toenbreker

De Visie geeft inzicht in het beleid waarmee de gemeente Waalwijk in de grootschalige Opwek van Duurzame Energie wil voorzien. In 2021heeft de gemeenteraad deze doelstelling vastgesteld in de Kadernota Grootschalige Opwek Duurzame Energie. De voorliggende Visie geeft aan op welke wijze de gemeente aan deze doelstelling wil voldoen tot 2030.

Telefoon

(06) 52 79 42 05 Email

gtoenbreker@brabant.nl Bijlage(n)

Vooroverleg

Er is geen voorontwerp-Visie aan ons voorgelegd. Wel hebben er diverse ambtelijke contacten plaatsgevonden gedurende het proces van totstandkoming van deze Visie. Provinciaal beleidskader

Het provinciaal ruimtelijk beleid is vastgelegd in de Brabantse Omgevingsvisie en de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV). Op 11 maart 2022 hebben Provinciale Staten de Omgevingsverordening Noord-Brabant vastgesteld die gelijktijdig met de Omgevingswet inwerking zal treden. Daarnaast is op 15 april 2022 de wijziging Interim omgevingsverordening – actualisatie april 2022 in werking getreden. Hierin zijn een aantal thema’s opgenomen en wijzigingen aangebracht ten opzichte van de geldende Interim omgevingsverordening. De omgevingsvisie en omgevingsverordening zijn te raadplegen via www.brabant.nl/interimomgevingsverordening. Inhoudelijk standpunt

Wij constateren dat zowel procesmatig als inhoudelijk tot een zorgvuldige afweging is gekomen van de plaatsingszones van wind –en zonne-energie en de daarbij gehanteerde uitgangspunten en voorwaarden.

Voor windturbines zijn een aantal voorkeurslocaties in beeld gebracht, bij bedrijventerrein Haven Oost en bij Ecopark Haven ten noorden van Waspik, hiermee wordt een clustering van energieactiviteiten bereikt in combinatie met de (groot-)verbruikers van de energie. Bij de opstelling van de windmolens zal rekening gehouden worden met en aangesloten worden op de grootste structuren in het landschap, zoals de snelweg, de hoogspanningsleiding en de Bergsche Maas.

Datum

7 november 2023 Ons kenmerk

C2323002/5354442

Voor de zonnevelden wordt aangesloten bij bedrijventerreinen, waarmee clustering ook een uitgangspunt is. Het is goed dat direct wordt aangesloten op stedelijk gebied (bedrijventerreinen) hiermee wordt de afstand naar eindgebruiker verkleind en het effect op het landschap minder. Wij zien dat op goede wijze invulling wordt gegeven aan de maatschappelijke meerwaarde, door participatieregelingen en een Omgevingsfonds. Daarnaast wordt een tegemoetkoming mogelijk gemaakt voor partijen die direct hinder ondervinden van de windmolens en zonnevelden. Los van onze positieve grondhouding ten aanzien van voorliggende Visie spelen er enkele aandachtspunten.

Grootschalige opwek en behoefte In de aanleiding ontbreekt een meer specifieke onderbouwing van de totale energiebehoefte gerelateerd aan de ‘ladder’. Wij lezen: ‘ In lijn met de

Kadernota willen we 170.500 MWh opwekken met windenergie en 15.000 MWh met nieuwe zonnevelden. Daar gaat deze Beleidsvisie over. De resterende 30.000 MWh komt van bestaande zonnevelden en zonnepanelen op daken, onder meer van bedrijfsgebouwen.’ Is bij de resterende 30.000 MWh rekening gehouden met zowel bestaand zon op dak en bedrijventerreinen als met de potentie op nog in exploitatie te nemen bedrijventerrein (Afronding Haven)? Wij verzoeken dit nader toe te lichten.

Cultuurhistorische waarden -

Op blz. 18/19 van de Visie is aangegeven dat aan de hand van het plan MER een aantal locaties (6) voor grootschalige windenergie zijn afgewezen omdat daar zwaarwegende nadelen aan verbonden zijn. Onder nr. 5 is aangegeven dat voor de Baardwijkse Overlaat na overleg met de provincie is bepaald dat ‘een windmolen in dit gedeelte

alleen in beeld kan komen als blijkt dat er geen andere reële mogelijkheid bestaat, en op de schaal van de gehele Baardwijkse Overlaat onderzocht is hoe dit gebied kan bijdragen aan de opgave voor windmolens. Daarbij moet duidelijk gemaakt worden dat door de plaatsing van windmolens de openheid kan worden gewaarborgd en historische structuren kunnen worden benadrukt of versterkt’ . In het kader van de REKS Hart van Brabant hebben wij in een eerder stadium al geadviseerd over de samenhang met cultuurhistorisch waarden, waarbij we twee invalshoeken hanteren:

2/5

• In hoeverre is er sprake van aantasting van cultuurhistorisch waardevolle gebieden; • In hoeverre biedt de plaatsing van windmolens kansen voor het verstreken van de cultuurhistorische waarden en kenmerken. Specifiek voor de Baardwijkse Overlaat hebben we aangegeven dat het een interessante exercitie kan zijn om op de schaal van de 'gehele overlaat' te onderzoeken hoe dit gebied kan bijdragen aan de opgave voor windturbines. En andersom hoe door de plaatsing van windturbines de openheid kan worden gewaarborgd en historische structuren kunnen worden benadrukt/versterkt (vergelijkbaar met de ontwikkeling van windturbines in de Beerse Overlaat).

Datum

7 november 2023 Ons kenmerk

C2323002/5354442

In figuur 4 (zoekgebied en plaatsingszones windenergie) van de Visie zien we het voorkeursalternatief voor windenergie gevisualiseerd. Daarbij zien we dat met de beoogde lijnopstelling van 3 met 1 windturbine de Baardwijkse Overlaat wordt binnengetreden. Met deze positionering wordt naar onze mening echter niet het cultuurhistorisch waardevolle gebied Baardwijkse Overlaat als uitgangspunt genomen bij de uitwerking van de VKA. Het gaat erom dat bij de positionering de openheid wordt geaccentueerd en bij infrastructurele en of landschappelijke lijnen aansluiting wordt gezocht. Wij blijven op het standpunt dat het in dat geval veel logischer is om in het zoekgebied buiten het cultuurhistorisch waardevolle gebied een oplossing te zoeken, bijvoorbeeld parallel aan het Drongelens Kanaal (of in ieder geval in de Ecozone). Wij voeren hierover nog graag nader het gesprek. -

In Figuur 5 (zoekgebied voor plaatsingszones zonne-energie) is het binnen dit zoekgebied tevens de Baardwijkse Overlaat aan de oostzijde van het Drongelens kanaal mee begrensd. Hoewel wij voor windenergie een genuanceerde benadering voorstaan vinden wij deze cultuurhistorisch waardevolle polder niet geschikt voor zonne-energie en daarom verzoeken wij dit gebied niet mee te begrenzen als zoekgebied voor plaatsingszones zonne-energie).

-

Bovendien wijzen wij erop dat in figuur 4 (zoekgebied voor plaatsingszones windenergie) en figuur 5 (zoekgebied voor plaatsingzones zonne-energie) het zoekgebied tevens het gebied aan de directe zuidrand van de Bergsche Maas is opgenomen. Dit gebied is ook als cultuurhistorisch waardevol gebied op de kaart van de Interim omgevingsverordening opgenomen. Op blz. 18 onder nr. 5 is dit gebied niet vermeld als zone waar zwaarwegende nadelen aan verbonden zijn voor wind of zon. Wij willen benadrukken dat als deze zone als nog in beeld komt, nadrukkelijk aandacht behoeft bij de daadwerkelijk keuze en de onderbouwing op basis van de ladder en in de context van artikel 3.29

3/5

IOV (behoud en herstel cultuurhistorische waarden) moet worden getoetst.

Datum

7 november 2023 Ons kenmerk

Cable pooling

C2323002/5354442

Op blz. 35 is aangegeven dat bij de kandidaatstelling initiatiefnemer moet aantonen dat deze het windpark of zonneveld als één integraal project kan uitvoeren. Omdat bij de verlening van windparken caple-pooling als voorwaarde wordt gesteld en er dus meerdere initiatiefnemers tegelijk in het veld zijn, zal, zoals ook wordt aangegeven bij de tenders voor zonnevelden goed hier mee moeten worden afgestemd.

Landschappelijke inpassing / Beeldkwaliteitsplan We juichen het toe dat initiatiefnemers van windparken maar ook van zonneparken zowel een beeldkwaliteitsplan als een landschappelijk inpassingsplan maakt. Bij de beoordeling hiervan is de bijlage Bouwsteen Landschap leidend. Net als hierboven zullen de beeldkwaliteitsplannen en landschappelijke inpassingsplannen van de afzonderlijke initiatiefnemers voor wind en zon goed op elkaar afgestemd moeten worden.

Inwerkingtreding vergunning Op blz. 38 is aangegeven ‘De vergunning is geldig voor een exploitatieperiode van maximaal 25 jaar, vanaf de eerste dag dat een van de molens of panelen stroom levert’. Wij wijzen op een recente uitspraak van de Raad van State https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@139478/202104776-1-r2/. Waarin is bepaald dat de instandhoudingstermijn moet worden gekoppeld aan inwerkingtreding van de omgevingsvergunning en dus niet aan de datum van exploitatie.

4/5

Datum

Conclusie

7 november 2023

Wij verzoeken u om de onderdelen van het plan die nog niet in overeenstemming zijn met de Interim-Omgevingsverordening aan te passen. Mocht onze reactie aanleiding geven tot vragen of opmerkingen dan zijn wij graag bereid tot nader overleg.

Ons kenmerk

C2323002/5354442

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, namens deze,

F. Schippers, projectleider Uitvoering Wro In verband met geautomatiseerd verwerken is dit document digitaal ondertekend.

5/5