57 PWC Gemeente Waalwijk Controleplan 2020
Tekst van het document
SJCfr>ecntc \Vaa1™tHr
pwc
'u.,j
f
Controleplan
=] Introductie (T) Kernboodschappen (J) Onze controleopdracht <§> Onze controleaanpak
& Overige onderwerpen 0 Samenwerking
Gemeente Waalwijk Controleplan 2020
Communicatie Verantwoordelijkheden
PricewaterhouseCoopers Accountants N V. 26 november 2020
1
pwc
©Interactief PDF rapport
pwc
Controleplan
Üf] Introductie 0 Kernboodschappen 0 Onze controleopdracht <§> Onze controleaanpak Overige onderwerpen
Introductie Gemeente Waalwijk T.a.v. de raad en het college van burgemeester en wethouders Taxandriaweg 6 5141 PA WAALWIJK 26 november 2020 Referentie: TFE47PN5Y6RC-1443278906-19
0 Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
Geachte leden van de raad en het college van burgemeesters en wethouders, Hierbij presenteren wij u ons plan voor de accountantscontrole van uw jaarrekening over het boekjaar 2020. Dit document geeft een samenvattend overzicht van de manier waarop wij de controle zullen uitvoeren. De controle aanpak is gebaseerd op een brede kennis van uw gemeente en de ontwikkelingen in uw sector.
Wij hebben het controleplan op 28 oktober 2020 besproken met de auditcommissie. Met de gekozen aanpak kunnen wij u feedback geven over andere bijzonderheden, vertaald in praktisch uitvoerbare aanbevelingen afgestemd op uw gemeente. Hoogachtend,
Het controleplan begint met een samenvatting voor u als raad: welke rol heeft de raad als opdrachtgever voor de controle van de jaarrekening? Daarna komen uw en onze risicoanalyse, onze controleaanpak, belangrijke actuele ^ ontwikkelingen en de wijze waarop we samenwerken aan bod. Onze controleaanpak is op maat gemaakt. Uw input is belangrijk bij de totstandkoming van onze controleaanpak. De aanpak sluit tevens aan op de bedrijfsvoering van de organisatie.
SvAtG. van Boxtel RA senior director
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Boschdijktunnel 10,5611 AG Eindhoven, Postbus 6365, 5600 HJ Eindhoven T: 088 792 00 40, F: 088 792 94 13, www.vwc.nl PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284). PricewaterhouseCoopers Advisory N V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B V. (KvK 51414406). PncewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten vertenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
pwc
Controleplan
§] Introductie O Kernboodschappen
Onze kernboodschappen Basisbeginselen Uw verwachtingen 1
Onze controleopdracht bestaat uit de controle van de jaarrekening 2020. Van het jaarverslag stellen wij alleen vast of wij. op basis van onze kennis verkregen tijdens de controle, geen onjuistheden zien
2
Als raad bepaalt u door het vaststellen van de qoedkeurinqstolerantie met welke nauwkeurigheid wij de jaarrekemngcontrole uitvoeren U heeft, net als veel andere gemeenten, ervoor gekozen de goedkeurmgstolerantie te stellen op het wettelijke maximum van 1% van de totale lasten.
(T) Onze controleopdracht <2> Onze controleaanpak ^ Overige onderwerpen 0 Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
3
Wij rapporteren aan u alle bevindingen boven de rapporterinastolerantie van €75.000.
4
Voor ons oordeel over de rechtmatigheid van de jaarrekening heeft het college het normenkader noo niet opgesteld.
5.
Uit onze risicoanalyse blijken de volgende belangrijke audit- en frauderisico’s: • de inherente mogelijkheid van het management om interne beheersingsmaatregelen te doorbreken resulteert in een frauderisico: • frauderisico in de omzetverantwoording; • waardering grondexploitatie; • prestatielevering inkopen; • rechtmatigheid aanbestedingen.
Voor de jaarrekemngcontrole 2020 zijn de ontwikkelingen op het gebied van Covid-19 belangrijk. In het kader van Covid-19 vragen wij uw risicoanalyse met betrekking tot de gevolgen van Covid-19 te updaten. En voldoende acties in 2020 uit te zetten om mogelijke issues tijdens de jaarrekemngcontrole voor te zijn. Naar aanleiding van de gewijzigde standaarden ISA 540 is het van belang dat u al uw schattingen, die u maakt bij het opstellen van de jaarrekening, in kaart brengt en daarvan een volledig dossier opstelt De programmabegroting 2021 wordt in november besproken in de raad. en het najaarsbericht in december. Wij zullen onze beelden en aandachtspunten delen in de rapportage interim-bevindingen Voor het opstellen van de jaarrekening bent u afhankelijk van verantwoordingen van derden Het college heeft deels met deze derden al afspraken gemaakt over tijdige aanlevering van verantwoordingen en voor Zorglokaal en Baanbrekers is deze onderhanden
2
pwc
Controleplan
ffj Introductie 10 Kernboodschappen
De basisbeginselen van onze controle Basisbeginselen Uw verwachtingen
0 Onze controleopdracht <§> Onze controleaanpak
'Cr Overige onderwerpen
Onze bijdragen aan het vertrouwen in de maatschappij
Uw feedback is verwerkt in het controleplan 2020
Hoewel de controle de afgelopen periode in veel opzichten is veranderd, zijn de basisbeginselen gelijk gebleven. Kwaliteit is een van de speerpunten van onze dienstverlening Dit is ook in lijn met de publieke opinie zoals verwoord door de ACM en AFM. In deze paragraaf bespreken we hoe wij uw wensen en onze eigen waarden op elkaar afstemmen om u en uw stakeholders transparantie en vertrouwen te bieden. Het is ons doel om vertrouwen te creëren in de maatschappij en belangrijke problemen op te lossen
Wij hebben naar uw feedback geluisterd over onze dienstverlening tijdens de controle over vorig jaar. Mede op basis van uw feedback, evaluatie van de controle 2019 en de (veranderende) behoeften van de maatschappij hebben wij de belangrijkste aandachtsgebieden voor onze controle over dit jaar in dit controleplan samengevat.
0 Samenwerking
Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om een oordeel te vormen over de jaarrekening van gemeente Waalwijk over het jaar eindigend op 31 december 2020. Wij zullen u de volgende informatie verstrekken;
Communicatie
•
Verantwoordelijkheden
Een controleverklaring inzake de jaarrekening van gemeente Waalwijk voor het jaar eindigend op 31 december 2020 (zie ook de reikwijdte van onze controle)
3
pwc
Controleplan
Introductie O Kernboodschappen
Afstemmen van uw verwachtingen op onze waarden Basisbeginselen Uw verwachtingen
Uitgangspunt voor ons controleplan vormen de wensen en verwachtingen van gemeente Waalwijk en haar stakeholders alsmede de verwachtingen van de maatschappij met betrekking tot onze controle. In onderstaande figuur lichten wij toe hoe deze aansluiten bij de waarden van PwC.
(T) Onze controleopdracht <s> Onze controleaanpak ^ Overige onderwerpen
Onafhankelijk oordeel over de jaarrekening In onze controleverklaring bieden wij onafhankelijke zekerheid dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft en in overeenstemming is met de relevante verslaggevmgsstandaarden en de algemeen aanvaarde grondslagen voor financiële verslaggeving.
(J) Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
Door regelmatige communicatie van belangrijke dossiers, technische kwesties en trends, voorkomen we verrassingen in de controle. Daarnaast communiceren wij met u over relevante ontwikkelingen op het gebied van benchmarks, wetgeving en de rechtmatigheidsverantwoording. Nakomen van gemaakte afspraken Het wederzijds nakomen van gemaakte afspraken, zoals het aanleveren van documentatie en rapportages, voorkomt vertraging in de controle. Evaluatie van de controle 2019 verankerd in de aanpak 2020 De evaluatie van de jaarrekemngcontrole 2019 nemen wij mee in de controle van het boekjaar 2020.
4
pwc
Controleplan
[^] Introductie I© Kernboodschappen
Wat gemeente Waalwijk belangrijk vindt Basisbeginselen Stijl van werken
0 Onze controleopdracht
•
Werken met mensen die u respecteert
•
consistent uitgevoerd met oog op
en vertrouwt, inclusief bekende
<s> Onze controleaanpak
• •
Regelmatige formele en informele contactmomenten, zeker in tijden van
^ Overige onderwerpen 0 Samenwerking
gezichten in uw controleteam Gedeelde waarden
•
Centraal gecoördineerd en voortgang van de controle
•
Pragmatische oplossing van problemen
•
Sectorale of functionele expertise
•
Kracht en diepgang van het controleteam
thuiswerken Eerlijke, krachtige uitwisseling van ideeën
Communicatie Verantwoordelijkheden
Efficiëntie en effectiviteit
Waarde en inzicht
•
Gebruik van technologie bij de controle
•
Voortdurende innovatie en verbetering
•
•
Benchmarks en inzicht Feedback inzake uw processen en beheersingsmaatregelen
•
Consistente mondiale/regionale/ lokale aanpak
•
Feedback inzake uw mensen en cultuur
•
Voortdurende communicatie zonder verrassingen
•
Toegang tot relevante specialisten
4i
pwc
Controleplan
=| Introductie (T) Kernboodschappen
De reikwijdte van onze controle (T) Onze controleopdracht Normenkader 2020 Goedkeuringstolerantie
U heeft ons verzocht de jaarrekening 2020 van gemeente Waalwijk te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, die wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren Onderstaand hebben wij daarom weergegeven op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle betrekken.
<£> Onze controleaanpak
'Cr Overige onderwerpen (T) Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij. op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze aansluiten met de jaarrekening.
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
5
pwc
Controleplan
=] Introductie 0 Kernboodschappen
Het normenkader als meetlat voor de controle O Onze controleopdracht Normenkader 2020 Goedkeuringstolerantie
<s> Onze controleaanpak
"Cr Overige onderwerpen
In onze controleverklaring geven wij tevens een oordeel over de rechtmatigheid van de jaarrekening. De rechtmatigheid omvat drie aspecten: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten? • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen?
O Samenwerking Communicatie Verplicht onderdeel van het normenkader
Specifiek ten aanzien van het voorwaardencriterium geldt dat u als gemeente voor een deel zelf bepaalt welke wet- en regelgeving betrokken wordt in de controle. Deze wet- en regelgeving wordt vastgelegd in het normenkader. Het college stelt dit normenkader vast en legt dit minimaal ter kennisname voor aan u als raad. Het normenkader voor 2020 is nog niet vastgesteld. Onderstaand is weergegeven welke keuzes u als gemeente heeft ten aanzien van wat wel en wat niet in het normenkader dient te worden opgenomen.
Optioneel onderdeel van het normenkader
Verantwoordelijkheden
6
pwc
Controleplan
Introductie (T) Kernboodschappen
Omvangbepaling en materialiteit 0 Onze controleopdracht Normenkader 2020 Goedkeuringstolerantie
<s> Onze controleaanpak
Reikwijdte controle De reikwijdte van onze controle is zodanig bepaald dat er voldoende controleinformatie met betrekking tot uw jaarrekening wordt verkregen ter onderbouwing van een hoogwaardige controle
Fouten
< 1%
< 3%
> 3%
> 10%
Goedkeurend
Beperking
Afkeuring
Afkeuring
Beperking
Oordeelonthouding
Onzekerheden
Goedkeurend
Materialiteit bedraagt €1.495.000
^ Overige onderwerpen 0 Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
De reikwijdte van onze controle wordt beïnvloed door de toepassing van materialiteit. hetgeen nader wordt toegelicht in de paragraaf rollen en verantwoordelijkheden ten aanzien van de laarrekenmq. U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstolerantie wij hanteren Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden bedraagt de goedkeuringstolerantie maximaal 1% van de totale lasten (inclusief toevoegingen aan reserves) voor fouten en 3% voor onzekerheden. Als raad kunt u besluiten de accountant te vragen de jaarrekening meteen lagere goedkeuringstolerantie te controleren. Dit heeft u niet gedaan De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel is in onderstaande weergegeven.
Soort tolerantie (x €1.000) Goedkeurinastolerantie
1.495 (vorig jaar: 2.080).
Uitvoerinastolerantie
1.100 (vorig jaar: 1.560).
RaoDorterinastolerantie
75 (vorig jaar: 104).
Wet Normerina Tooinkomens (WNT) Sinale information. Sinale audit (SiSa)
Vanwege deze drempels en vanuit kwalitatieve ovenwegingen, hebben wij de aard, het tijdschema en de reikwijdte van onze controlewerkzaamheden voor de individuele jaarrekeningposten en toelichtingen in de jaarrekening kunnen vaststellen en het effect van geïdentificeerde onjuistheden op ons oordeel kunnen beoordelen
► 7
Goedkeuringstolerantie De goedkeuringstolerantie is de grens die u als raad bepaalt met een maximum van 1% van de totale lasten. Indien wij afwijkingen in de jaarrekening constateren boven deze grens leidt dat er toe dat wij geen goedkeurende controleverklaring kunnen afgeven.
Uitvoeringstolerantie Omdat wij in de controle gebruikmaken van deelwaarnemingen en steekproeven ‘reserveren’ wij een deel van de goedkeuringstolerantie voor onontdekte fouten. Om die reden doen wij een afslag van 25% op de goedkeuringstolerantie om te komen tot de uitvoeringstolerantie.
Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij geconstateerde afwijkingen aan u rapporteren. Deze grens bepaalt u zelf en is afhankelijk van de mate van detail waarmee u geïnformeerd wilt worden. De hoogte van de rapporteringstolerantie heeft geen invloed op de nauwkeurigheid of diepgang waarmee wij controleren.
Wet Normering Topinkomens Voor de controle op de bijlage Wet Normering Topinkomens gelden de toleranties zoals jaarlijks gepubliceerd in het controleprotocol WNT op www.topinkomens.nl De betreffende toleranties variëren van O (in geval van wel/niet opnemen functionarissen) tot enkele duizenden euro's ten aanzien van onjuistheden in de verantwoording
Single information, Single audit (SiSa) Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af over van ministeries en provincies ontvangen specifieke uitkeringen De goedkeurings- en uitvoeringstolerantie zijn gelijk aan die voor de jaarrekening De rapporteringstolerantie wijkt af van de jaarrekening: • Voor regelingen < €125 000: €12.500 •
Voor regelingen > €125.000 en <€1.000 000: 10% van de omvang basis van de specifieke
•
uitkering Voor regelingen > €1.000.000: €125.000
pwc
Controleplan
J_j Introductie (T) Kernboodschappen
Onze controleaanpak © Onze controleopdracht <S> Onze controleaanpak Controlefilosofie Fraude en wet- en regelgeving Auditrisico's
Deze paragraaf geeft u een duidelijk inzicht in de manier waarop wij de controle van de jaarrekening van gemeente Waalwijk zullen uitvoeren met de input van de vorige paragrafen. Op basis van onze kennis van uw organisatie en de ontwikkelingen in de omgeving hebben wij in dit hoofdstuk de controlerisico's in kaart gebracht, met als doel controleprocedures te ontwerpen waarmee de mogelijke onjuistheden in de jaarrekening kunnen worden opgespoord.
IT Cybersecurity Inzet data-analyse
'C? Overige onderwerpen
De onderstaande onderwerpen komen in meer detail aan bod: • Fraude, omkoping en corruptie en naleving van wet- en regelgeving • Auditnsico s • IT-risico s en IT general controls • Cvbersecuntv
O Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
8
pwc
Controleplan
Introductie (T) Kernboodschappen
Onze controlefilosofie
(T) Onze controleopdracht
Onze controleaanpak is naast het controleren van de jaarrekening gericht op het verbeteren van uw bedrijfsvoering inclusief digitalisering hiervan. In onze controle hanteren wij daarvoor het ‘three lines of defence’-model. Dit model geeft handvatten om te beoordelen waar in de interne beheersing risico’s worden ondervangen. De verschillende lines of defence staan voor de volgende plaats in de interne beheersing:
(<°> Onze controleaanpak Controlefilosofie Fraude en wet -en regelgeving
•
de tweede lijn: in de ondersteunende processen zoals financiën en control, waar checks and balances ingericht zijn om fouten te signaleren.
•
de derde lijn: in uw verbijzonderde interne controle achteraf.
2e lijn
3e lijn
Ondersteuning
Verbijzonderde Interne controle
Afdelingen
Administratie en Control
VIC-functie
^
•Primair verantwoordelijk voor getrouwheid en rechtmatigheid transacties binnen eigen processen
•Ondersteunt de afdelingen bij de optimalisering van de primaire processen
3
«Verantwoordelijk voor kwalitatieve analyse en toelichting P&C-producten
•De administratie voert bij de verwerking een aantal primaire controles uit op de Ie lijn
•Adviseert (met de VIC) preventieve interne controlemaatregelen in het primaire proces "Geeft feedback om leesbaarheid/
•Adviseert preventieve interne controlemaatregelen in het ondersteunende proces en de IT
informatiewaarde P&C-documenten te verhogen
•Geeft adviezen om effectiviteit controle werkzaamheden te vergroten
IT Cybersecurity
ImT Overige onderwerpen
de eerste lijn: in het primaire proces, onder verantwoordelijkheid van de proceseigenaar.
lijn Lijnmanagement
1e
Auditrisico's
Inzet data-analyse
•
co
•De VIC voert interne controles uit op de getrouwheid en rechtmatigheid van de financieel kritische processen •Adviseert over verbetering in de 1e en 2e lijn
(D
(T) Samenwerking ^
Communicatie
•Adviseert/kiankbord om te komen tot een effectieve en efficiënte controleaanpak •Maakt waar mogelijk gebruik van de werkzaamheden van de VIC
Verantwoordelijkheden Wij rapporteren via het push-left principe Het push-left principe is erop gericht de interne beheersing in de 1e en 2e lijn te optimaliseren. Dit vanuit het uitgangspunt dat fouten voorkomen beter is dan achteraf constateren. Indien er tekortkomingen zijn in de interne beheersing in de Ie en 2e lijn, dan zullen wij deze daarom rapporteren ais bevinding, ook als deze in de 3e lijn met verbijzonderde interne controle ondervangen wordt.
pvtc
Controleplan
Introductie (T) Kernboodschappen
F’raude, omkoping en corruptie en naleving van wet- en regelgeving (T) Onze controleopdracht <s> Onze controleaanpak ■
Controlefilosofie Fraude en wet- en regelgeving Auditrisico's II Cybersecurity Inzet data-analyse
Overige onderwerpen
Ons beeld van uw risicobeoordelings- en -beheersingsproces op het gebied van fraude en naleving van wet- en regelgeving
Ons ‘thought leadership’ inzake recente ontwikkelingen in fraude en naleving
Wij willen allereerst inzicht krijgen in uw risicobeoordeling en uw proces om de risico's vast te stellen, te beheersen en te communiceren op het gebied van fraude, omkoping, corruptie en niet-naleving van wet- en regelgeving.
Met onze Global Economie Crime and Fraud Survey 2020 en onze Netherlands Economic Crime Survey 2019 kunt u meer inzicht krijgen in het huidige fraudelandschap en de fraudedynamiek - klik op onderstaande publicaties voor nadere informatie
In dit verband willen wij een stevige dialoog voeren met het management en college van B&W, over uw risicobeoordelings- en -beheersingsproces. Wij hebben de Interne controle-afdeling gevraagd de PwC selfassessment Fraude, Omkoping en Corruptie over de mogelijke risicofactoren op het gebied van niet-naleving van wet- en regelgeving en reacties op die risico’s in te vullen. Hiermee kunt u meer inzicht krijgen in hoe u ervoor staat, ook in vergelijking met vergelijkbare ondernemingen Voor een overzicht van de verantwoordelijkheden van het management, het college van burgermeester en wethouders en de raad en de accountant in dit verband, klik hier.
(J) Samenwerking
Onze aanbevelingen
Communicatie
Wij adviseren u, onder andere in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording, om een organisatiebrede fraudensicoanalyse op te stellen, om het risico van fraude, omkoping en corruptie te kunnen beoordelen en beheersen, en voor tijdige opvolging van (aanwijzingen voor) fraudegevallen
Verantwoordelijkheden
• ^ • Economic Crime Survey Nederland
2019
•
•.. .
:
fi
• Fighting fraud: . A never-ending battle
•
----------A
Op basis van onze observaties, de besprekingen met u in de planningsfase van onze controle en onze eigen analyse hebben we de volgende belangrijke risico's geïdentificeerd
10
pwc
Controleplan
5] Introductie
(T) Kernboodschappen
Significante risico’s (T) Onze controleopdracht |<2> Onze controleaanpak
Op basis van onze kennis van uw organisatie hebben wij de controlerisico's in kaart gebracht, met als doel controleprocedures te ontwerpen waarmee de mogelijke onjuistheden in de jaarrekening kunnen worden opgespoord. Onderstaande tabel bevat een samenvatting van alle verhoogde risico’s. Samenvattend is onze inschatting dat het controlerisico verbonden aan gemeente Waalwijk gelijk is gebleven ten opzichte van vorig jaar.
Controlefilosofie Fraude en wet- en regelgeving Auditrisico’s IT
Inherente Risico De inherente moaeliikheid van het manaaement om interne beheersinasmaatreaelen te doorbreken resulteert in een frauderisico
Fout/fraude/schatting
Risiconiveau vorig jaar
Risiconiveau lopend jaar
Fraude
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Fraude
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Cybersecurity Inzet data-analyse
Frauderisico in de omzetverantwoordina
tÜT Overige onderwerpen (T) Samenwerking
m Waarderina arondexploitatie
Schatting
«
Communicatie Prestatieleverina inkooen
Fout
Verantwoordelijkheden
m Rechtmatiaheid aanbestedmaen
Fout
m
m
»
« Normaal
m
»
Significant
« Normaal
m
•
Significant^^^
ii
Het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management Achtergrond
Geplande controlerespons
Hoewel het risico van doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management van entiteit tot entiteit zal verschillen, is het risico niettemin bij alle entiteiten aanwezig (in overeenstemming met ISA 240)
Wij v oeren een gerichte controleaanpak uit op het specifieke risico van doorbreking van interne beheersingsmaatregelen doorliet management bestaande uit: • Een controle op de juistheid v an journaalposten in het grootboek en andere gemaakte correcties bij het opstellen v an de jaarrekening door toepassing van data-analyse.
Belangrijke factoren bij deze observatie
Het risico van het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management wordt beïnvloed door: • Schattingen zoals (debiteuren)voorzieningen, bijzondere waardevermindering; •
Handmatige jou rnaalposten.
•
Een controle v an schattingen op afwijkingen.
•
Een evaluatie van de bedrijfseconomische onderbouwing van grote ongebruikelijke transacties.
•
Het opnemen van een zekere mate van onvoorspelbaarheid bij het bepalen v an de aard, timing en hoeveelheid van cont role we rkzaa m heden.
Risico van fraude in de omzetverantwoording Achtergrond
Geplande controlerespons
Bij het v aststellen en beoordelen van het risico van materiële onjuistheden als gevolg van fraude is het risico v an fraude in de omzetverantwoording een verondersteld significant risico (in overeenstemming met verslaggevingsstandaard ISA 240).
Wij voeren een gerichte controleaanpak uit op het specifieke risico bestaande uit: • Een cijferanalyse uit te voeren ten aanzien van de opbrengsten in de jaarrekening 2020.
Belangrijke factoren bij deze observatie
Met risico van fraude in de omzetverantwoording wordt vastgesteld in alle opbrengstenstromen van de gemeente en in het verschuiv ingsgevaar tussen verlieslatende en winstgevende grondexploitaties.
•
Detaihverkzaamheden uit te voeren op de opbrengstenstromen.
•
Detailwerkzaamheden uit te v oeren op de grondexploitaties, waarbij specifiek wordt beoordeeld of de baten en lasten op het juiste project zijn verantwoord.
Waardering grondexploitatie Achtergrond
Geplande controlerespons
De ingerekende toekomstverwachting binnen een grondexploitatie kent typerend een hoge mate van onzekerheid daar deze tot stand komt op basis van geschatte toekomstige transacties. Dit resulteert in een hoog risico op onjuiste inrekeningen op het niveau van de jaarrekening.
Wij controleren in detail de toelaatbaarheid van de belangrijkste schattingselementen en uitgangspunten gebruikt bij de totstandkoming van de grondexploitatie, bestaande uit: • Ingerekende parameters.
Belangrijke factoren bij deze observatie
Het risico op de waardering van grondexploitaties wordt beïnvloed door: • Een hoge mate van schattingen ten aanzien van de toekomstige programmering en fasering. •
Een hoge afhankelijkheid van (toekomstige) externe ontwikkelingen.
•
Een typerend hoge balanspositie welke gepaard gaat met grondexploitaties.
•
Gehanteerde program me ring/fasering.
•
Overige schattingselementen gebruikt bij berekening van de grondexploitaties.
Prestatielevering inkopen Achtergrond
Geplande controlerespons
Het risico dat goederen of diensten die de gemeente heeft betaald niet geleverd zijn ten behoeve van gemeente Waalwijk.
Wij v oeren een gerichte controleaanpak uit op het specifieke risico door de prestatielevering te toetsen als onderdeel van de controle op de inkopen.
Belangrijke factoren bij deze observatie
Het risico op de waardering van grondexploitaties wordt beïnvloed door: • Een breed mandaat om inkopen aan te gaan. •
De grote verscheidenheid aan inkopen.
Rechtmatigheid aanbestedingen Achtergrond
Geplande controlerespons
Naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen bewijst door diens complexiteit en brede effect op de ambtelijke organisatie een aanzienlijke foutgevoeligheid te kennen.
Ter adressering van het risico op niet-naleving van (Europese) aanbestedingsrichtlijnen, voeren wij vanuit een overkoepelende inkoopanalyse (spend) gegevensgerichte deelwaarnemingen uit ter vaststelling naleving aanbestedingsrichtlijnen.
Belangrijke factoren bij deze observatie
Het risico op niet-naleving van het (Europese) aanbestedingsbeleid kenmerkt zich door. • Een hoge foutgevoeligheid. •
Beperking in de mogelijkheden tot reparatie, waar niet-naleving zich voordoet.
•
Hoge mate van schatting bij het inschatten van een initiële opdrachtwaarde.
pwc
Controleplan
introductie (T) Kernboodschappen
IT-risico’s en IT General Controls (D Onze controleopdracht [<£> Onze controleaanpak Controiefilosofie Fraude en wet- en regelgeving
We zullen een nadere analyse uitvoeren van de IT General Controls (‘ITGC’) De IT General Controls (‘ITGC') zijn het beleid en de procedures die worden gebruikt om de IT-omgeving en de IT-activiteiten te beheren, en het proces van geautomatiseerde applicatiecontroles en geautomatiseerde accountingprocedures die afhankelijk zijn van computerprocessen te
garanderen. Tevens zullen we de ITGC’s evalueren, omdat bepaalde handmatige beheersingsmaatregelen en rapporten afhankelijk zijn van systeem-genereerde informatie. In onze controle noemen we dit ITafhankelijkheden.
Omvangsbepaling IT
Auditrisico's
IT Cybersecurity
\
Op basis van onze kennis van afgelopen jaar, zullen we grotendeels een gegevensgerichte controle uitvoeren. Indien na evaluatie van uw ITrisico's en -beheersing een andere conclusie volgt, zullen we dit toelichten in de rapportage interim-bevindingen.
Inzet data-analyse
tüf Overige onderwerpen O Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
12
pwc
Controleplan
Introductie (T) Kernboodschappen
Onze aanpak van cyberveiligheid (T) Onze controleopdracht Onze controleaanpak Controlefilosofie Fraude en wet -en regelgeving Auditrisico's IT Cybersecurity
Inzet data-analyse
*£? Overige onderwerpen (T) Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
Digitale informatie is de levensader geworden voor het hedendaagse onderling verbonden ecosysteem van het bedrijfsleven en wordt steeds waardevoller voor organisaties — en voor handige bedreigingsactoren. Dit is voor uw organisatie niet anders. Door digitalisering wordt u blootgesteld aan nieuwe digitale kwetsbaarheden, waardoor effectieve interne beheersingsmaatregelen rond cyberveiligheid en privacy belangrijker worden dan ooit. Als onderdeel van onze controle bekijken we de gevolgen die cyberveiligheidsrisico’s kunnen hebben voor de jaarrekening en bedenken we een passende reactie om die risico's waar nodig aan te pakken. Onze aanpak van cyberveiligheid is gebaseerd op onze beoordeling van het inherente risico. Deze beoordeling begint met het vaststellen van cyberveiligheidsnsicofactoren, zoals de toepasselijkheid van specifieke wetgeving op het gebied van cyberveiligheid. het bestaan van contractuele verplichtingen inzake cyberveiligheid jegens klanten of het feit dat u zeer gevoelige persoonsgegevens verwerkt (AVG). Ook de huidige Covid-19-crisis heeft gevolgen voor het cybersecurityrisico. Doordat mensen thuiswerken vinden snelle implementaties van nieuwe technologie plaats. Dit zorgt voor nieuwe cybernsico’s en de impact van cyberincidenten neemt toe. Organisaties reageren op verschillende manieren op Covid-19.
vanzelfsprekend gaat eerste zorg gaat uit naar de liquiditeit en de continuïteit van de operatie, waarbij het risico bestaat dat niet in alle gevallen voldoende aandacht wordt gegeven aan de veiligheid van systemen en data. Wij zien dat kwaadwillenden gebruik maken van de onzekerheid en de unieke situatie waar organisaties veelal niet op voorbereid zijn Op basis van de aard. waarschijnlijkheid en omvang van deze factoren bepalen wij of de risicofactoren leiden tot een cybersecurityrisico dat materiële gevolgen zou kunnen hebben voor de jaarrekening Daarbij houden wij ook rekening met het frauderisico in relatie tot cybersecurity
Relevante cyberrisicofactoren
Minimale cyberveiligheidbeheersingsmaatreqelen
Cyberveiligheid als controlerisico
Wij wegen uw reactie af tegen de te verwachten minimale beheersingsmaatregelen.
Wij beoordelen of een cyberincident zou kunnen leiden tot materiële onjuistheden in de jaarrekening.
13
pwc
Controleplan
Introductie 0 Kernboodschappen
Inzet data-analyse in de controle 0 Onze controleopdracht |<£> Onze controleaanpak Controlefilosofie Fraude en wet- en regelgeving
We weten dat het belangrijk is om gelijke trend te houden met onze klanten We passen onze aanpak aan, aan de situatie om te komen tot een digitale controle - oftewel meer gebruik te maken van onze technologie die naast die van u werkt Het optimaal benutten van uw investering en verbetering zal tegelijkertijd leiden tot grotere voordelen voor de digitale controle van PwC zoals Halo en HR-inzichten. ----cr.
Voor gemeente Waalwijk maken wij gebruik van de onderstaande tools:
Auditrisico's IT
Data-analysetool
Inzet in de controle
Halo for journals
Halo is een data-analysetool die door middel van algoritmen en datavisualisatie ongewone en inconsistente transacties identificeert. Deze tooi zetten we in als onderdeel van de werkzaamheden om fraude te detecteren, bijvoorbeeld om te detecteren of bepaalde gebruikers ongebruikelijke transacties hebben verwerkt,
HR4lnsights
HR4lnsights richt zich op de controle van de salariskosten Door het geautomatiseerd uitvoeren van een aantal controlestappen (zoals een integrale bruto-netto controle en het vaststellen van de juistheid van de sociale premies) kan snel worden geconcludeerd of de salarisadministratie op orde is
Cybersecurity Inzet data-analyse
'fa Overige onderwerpen 0 Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
pwc
Controleplan
=\ Introductie 0 Kernboodschappen
Overige onderwerpen 0 Onze controleopdracht <§> Onze controleaanpak ^ Overige onderwerpen Afhankelijkheid van derden Externe ontwikkelingen Schattingen
0 Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
Afhankelijkheid van derden In deze paragraaf besteden wij aandacht aan de afhankelijkheid van derden in het controleproces.
Externe ontwikkelingen Een aantal externe ontwikkelingen en schattingen (waaronder Covid19 en Standaard 540) worden behandeld.
pwc
Controleplan
Introductie (J) Kernboodschappen
Het college en wij zijn afhankelijk van derden (T) Onze controleopdracht <£> Onze controleaanpak •fa Overige onderwerpen
Een deel van uw gemeentelijke taken heeft u uitbesteed aan derden. Dit betekent dat voor de verantwoording van de bijbehorende baten en lasten u afhankelijk bent van verantwoordingen (vaak inclusief controleverklaringen) van derden voor het opstellen van uw jaarrekening
Onderstaand hebben wij de met de organisatie uitgevoerde inventarisatie van deze afhankelijkheden weergegeven, inclusief de impact hiervan op onze werkzaamheden,
Afhankelijkheid van derden Externe ontwikkelingen Schattingen
Onderwerp
Partij waaraan is uitbesteed
O Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
Heeft college reeds afspraken gemaakt over tijdige aanlevering ja
onderhanden
1
Pgb Jeugd en Wmo
SVB
•
O
2
Eigen bijdrage Wmo
CAK
•
O
3
Lonen en salarissen
Raet
•
O
4
Sociaal Domein Facturatie
Zorglokaal
O
•
5
Sociale Zaken
Baanbrekers
O
•
6
IT
PinkRoccade
O
•
16
pwc
Controleplan
Introductie (T) Kernboodschappen
Ontwikkelingen die u als raad raken (T) Onze controleopdracht <2> Onze controleaanpak
•fa Overige onderwerpen Afhankelijkheid van derden Externe ontwikkelingen
Nieuwe datum invoering Omgevingswet
Handreiking oneigenlijk gebruik Tozo
De nieuwe Omgevingswet zal vanaf 1 januari 2022 van kracht zijn. Door de ingangsdatum met 1 jaar uit te stellen krijgen onder andere gemeenten meer tijd en ruimte om de wet goed uit te voeren. Het voorstel van de nieuwe inwerktredingsdatum wordt na de zomer voorgehangen in de Eerste en Tweede Kamer.
Gemeenten kunnen per 1 maart 2020 op grond van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) formeel een uitkering levensonderhoud en/of lening bedrijfskrediet verstrekken. Op de site van de VNG is een toolkit beschikbaar met diverse voorbeeld documenten en vragen inzake de Tozo. In opdracht van het ministerie van SZW wordt er een informatieproduct ontwikkeld dat moet helpen voor de controle van de aanvullende uitkering aan ondernemers. Hiermee zal oneigenlijk gebruik van de Tozo sneller kunnen worden vastgesteld.
Wij adviseren u ook om actief verder te gaan de voorbereidingen van de nieuwe wet.
Schattingen
(T) Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
Eindsprint naar de inrichting van de organisatie voor de rechtmatigheidsverantwoording Het college zal over het boekjaar 2021 zelf een rechtmatigheids verantwoording moeten afleggen, die onderdeel uitmaakt van de jaarrekening. Op 20 maart 2020 is de ‘Notitie Rechtmatigheidsverantwoording van de Commissie Bedrijfsvoering en Auditing Decentrale Overheden (BADO) gepubliceerd, waarin nadere invulling wordt gegeven aan de opbouw, rollen en verantwoordelijkheden en onderbouwing van de rechtmatigheids verantwoording. Het is van groot belang dat alle voorbereidingen voor de rechtmatigheidsverantwoording in 2020 worden getroffen, zodat direct per 1 januari 2021 de informatie wordt verzameld die hiervoor nodig is. Wij zullen gedurende de controle hieraan aandacht besteden en u verder informeren in de rapportage interim-bevindingen.
► 17
pwc
Controleplan
[3 Introductie
(T) Kernboodschappen
Ontwikkelingen die u als raad raken (T) Onze controleopdracht <2> Onze controleaanpak ^ Overige onderwerpen Afhankelijkheid van derden Externe ontwikkelingen Schattingen
0 Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
De Covid-19-uitbraak heeft zich in 2020 razendsnel ontwikkeld, met een aanzienlijk aantal besmettingen. Maatregelen die zijn genomen om het virus in te dammen hebben gevolgen gehad voor de economische activiteiten, wat vervolgens leidt tot implicaties voor de financiële verslaggeving.
In juli is gekozen voor een uitgebreidere versie van het Voorjaarsbericht en af te zien van de kadernota. Komende maand wordt de programmabegroting 2021 en de actualisering begroting 2021 besproken in de raad. Het is van belang om na te gaan in welke mate de ambities en het begrotingstekort van €5,4 miljoen negatief, zijn vertaald in de huidige situatie.
Uit uw risicobeoordeling blijken gevolgen van Covid-19 voor de prestaties van gemeente Waalwijk
Gevolgen van Covid-19 leiden tot een verhoogd risico in onze controleaanpak
In de huidige situatie heeft Covid-19 gevolgen voor de financiële positie en de financiële resultaten van de verschillende beleidsterreinen van gemeente Waalwijk tot dusver
De gevolgen van Covid-19 voor onze risicobeoordelingen leiden tot de volgende verhoogde risico’s: • Controleren van nieuwe exploitatiestromen zoals Tozo.
Covid-19 heeft gevolgen voor risico's, onzekerheden en verwachtingen die relevante informatie kunnen vormen voor stakeholders bij het beoordelen van de financiële positie en vooruitzichten van de gemeente.
Wij hebben de gevolgen van Covid-19 in onze controleaanpak behandeld als volgt: • Het beoordelen van de gevolgen van Covid-19 voor de interne beheersingsomgeving.
covid-19
Het college heeft zijn risicobeoordeling in het Voorjaarsbericht op hoofdlijnen per programma geactualiseerd. Daarnaast zal het college in het Najaarsbericht inzicht geven in de financiële effecten en deze verwerken in de begroting. Wij adviseren hierbij de risicobeoordeling uit te bereiden naarde onderdelen van de interne beheersing en cyberrisico’s.
•
Het beoordelen van het effect van de waardering van activa en passiva en mogelijke bijzondere waardeverminderingen - zie herziene ISA 540.
•
Het beoordelen van de impact op het frauderisico en frauderisicofactoren
17i
pwc
Controleplan
Introductie ■ 0 Kernboodschappen
Herziene ISA 540 0 Onze controleopdracht <°> Onze controleaanpak
Achtergrond van de herziening in ISA 540 voor de controle van schattingen
^ Overige onderwerpen
De IAASB heeft zijn standaard voor de controle van schattingen en toelichtingen daarop ISA 540 herzien Deze herziene ISA speelt in op wijzigingen in financiële-verslaggevingsstandaarden en een complexer bedrijfsklimaat die samen hebben geleid tot een toenemend belang van schattingen voor de gebruikers van jaarrekeningen en tot nieuwe uitdagingen voor opstellers en accountants
Afhankelijkheid van derden Externe ontwikkelingen Schattingen
0 Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
De herziening heeft belangrijke implicaties voor het college dat verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening. Deze herzieningen in ISA 540 kunnen belangrijke implicaties hebben voor het college dat verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening en voor medewerkers die rechtstreeks betrokken zijn bij de bepaling of schattingen nodig zijn en, als dat het geval is, bij het afleiden van de (opgenomen of toegelichte) geldbedragen uit die schattingen. Schattingen zijn geldbedragen die een essentieel onderdeel van de jaarrekening uitmaken. Zodra de noodzaak van een schatting erkend wordt, geldt de waardering van deze geldbedragen onder voorbehoud van schattmgsonzekerheid als gevolg van inherente beperkingen in kennis of gegevens Als gevolg daarvan kunnen de resultaten van de waarderingen sterk uiteenlopen Uw proces en beheersingsmaatregelen voor het afleiden van de geldbedragen van schattingen brengen met zich mee dat er methodes (met inbegrip van modellen) moeten worden gekozen en toegepast waarbij gebruik wordt gemaakt van aannames en gegevens.
Hiervoor is het nodig dat u een beroep doet op uw eigen beoordelingsvermogen, hetgeen kan leiden tot complexiteit en subjectiviteit (met inbegrip van mogelijke vertekening) in uw waarderingen. Door deze factoren kunnen uw schattingen gevoelig zijn voor materiële onjuistheden. Wij onderkennen de volgende schattingen in uw jaarrekening, die gevolgen zouden kunnen ondervinden: • waardering materiële vaste activa met een economische functie, • waardering van de grondexploitaties: • APPA-voorziening: • overige (belangrijke) schattingen In veel gevallen zullen er wijzigingen zijn in de aard en de omvang van informatie. Wij, als uw accountant, verzoeken u informatie te verstrekken inzake uw proces en beheersingsmaatregelen voor: • het vaststellen van de noodzaak van schattingen, bijvoorbeeld de transacties, voorwaarden of gebeurtenissen die aanleiding geven tot die schattingen; •
het afleiden van de geldbedragen voor schattingen en daarmee samenhangende toelichtingen.
Door afwezigheid van deze processen en beheersingsmaatregelen kan uw jaarrekening gevoeliger worden voor materiële onjuistheden
18
pm:
Controleplan
Introductie (T) Kernboodschappen
Mededelingen (J) Onze controleopdracht <°> Onze controleaanpak
In deze paragraaf beschrijven we onze samenwerking en de grondslag voor ons honorarium.
Overige onderwerpen (T) Samenwerking Ons team (centraal) Planning van de controle Onze samenwerking
Communicatie Verantwoordelijkheden
19
pwc
Controleplan
Introductie (T) Kernboodschappen
Ons team (J) Onze controleopdracht <§> Onze controleaanpak Overige onderwerpen (T) Samenwerking Ons team (centraal) Planning van de controle Onze samenwerking
Een team op maat Ons team streeft ernaar wanneer nodig voor u beschikbaar te zijn. In de figuur hiernaast vindt u een overzicht van de belangrijkste leden van ons ervaren controleteam en hun contactgegevens, zodat u hen op elk moment kunt bereiken. Op bepaalde gebieden is mogelijk aanvullende expertise nodig naast de traditionele controlemiddelen. In de loop van de controle zullen we gebruikmaken van onze experts om een beoordeling te geven van de belangrijkste onderdelen van uw bedrijfsrisico’s, zoals pensioenen, financiële instrumenten, beheersingsmaatregelen van informatiesystemen en beveiliging. Deze specialisten waarborgen dat we over de juiste middelen beschikken om onze controledoelstellingen te behalen. Met gebruikmaking van hun kennis van best practices levert ons team input met betrekking tot de activiteiten van de organisatie, de sector en het voldoen aan wet- en regelgeving.
Dorus van Boxtel
Serila Bhagalr senior manager
senior director +31 6 12 40 57 09 doms.van.boxtel
+31 6 13 87 34 27
■serila.bhagali@pwc.com
3pw< Sam van Raaij associate
Communicatie
+31 6 12 37 24 42
Verantwoordelijkheden
sam.v.van.raaij@ pwc.com
Een speciaal
Elke van Lankveld senior associate h31 6 20 49 72 47J
Tuur Abrahams’ senior associate
elke.van.lankvelq @pwc.com
+31 6 12 19 70 63
tuur.abrahams@ pwc.com
20
pm:
Controleplan
Introductie (7) Kernboodschappen
Onze planning van de controle 2020 (T) Onze controleopdracht <2> Onze controleaanpak
De afgelopen periode hebben wij met de organisatie en de griffie de planning voor onze controle afgestemd. Het resultaat daarvan is onderstaand op hoofdlijnen weergegeven. Hierbij hebben wij aangegeven tot welk product dit leidt en aan welk gremium dit product gericht is.
Uiteraard vindt bij alle rapportages hoor- en wederhoor plaats om de feitelijkheid af te stemmen,
^ Overige onderwerpen ■
1(7) Samenwerking Ons team (centraal) Planning van de controle Onze samenwerking
Communicatie Verantwoordelijkheden
Planningsfase
Controle opzet processen
• Bespreken controleplan • Bespreken opzet financiële • Kennisnemen processen ontwikkelingen gemeente ■ Vaststellen of processen in de praktijk ook bestaan • Opzetten en bespreken zoals ze beschreven zijn risicoanalyse 1 Gegevensgerichte • Controleplan opstellen controles op de processen • Afspraken met organisatie maken over planning en oplevering • Opzet algemene ITbeheersing beoordelen
Opdrachtbevestiging raad Controleplan raad
■
I
Managementletter raad
Controle werking Jaarrekeningcontrole processen Vaststellen of processen . jitvoeren in de praktijk ook werken jaarrekeningcontrole zoals ze beschreven zijn . Controle van derden Gegevensgerichte ontvangen controles op de processen verantwoordingen Bespreken risicovolle . Gegevensgerichte controle dossiers met 0p pg processen organisatie/directie ter voorbereiding op jaarrekeningcontrole Met de organisatie op te leveren specificaties jaarrekeningcontrole bespreken
Jaarrekeningcontrole Bespreken uitkomsten controle Controleaanpassingen in definitieve jaarrekening Bespreking accountantsverslag met organisatie, college en raad (auditcommlssie). Evaluatie
Accountantsverslag raad Controleverklaring raad
21
pwc
Controleplan
Introductie O Kernboodschappen
Onze samenwerking tijdens de controle © Onze controleopdracht <§> Onze controleaanpak
De controle van de jaarrekening van gemeente Waalwijk vereist voldoende tijd en aandacht van de teamleden van het juiste niveau voor inhoudelijke werkzaamheden, beoordeling en begeleiding
& Overige onderwerpen Geen bedreigingen inzake onze onafhankelijkheid geïdentificeerd
© Samenwerking Ons team (centraal) Planning van de controle Onze samenwerking
Communicatie Verantwoordelijkheden
Het Nederlands recht en ons interne beleid verplichten ons onze onafhankelijkheid actief te beschermen. Om onze onafhankelijkheid te garanderen, controleren wij onder meer - vooraf - dat elk controleverzoek en verzoek om controleverwante en niet-controlediensten onze onafhankelijkheid niet in gevaar brengt, in overeenstemming is met de huidige externe regelgeving en hetgeen hierover met u is afgesproken
zal verstrekken en ons toegang verleent tot relevante medewerkers in overeenstemming met onze verwachtingen en tijdschema's. Onze geplande uren zijn gebaseerd op levering op basis van in één keer goed (‘first-timeright') en tijdige aanlevering van de verzochte documenten Alle werkzaamheden met betrekking tot speciale of specifieke projecten zullen afzonderlijk in rekening worden gebracht. Wij zullen gebruikmaken van een webportal (Connect) voor het aanvragen en ontvangen van te verlenen diensten
Onderstaand hebben wij aangegeven welke andere controles of controleverwante en niet-controlediensten u ons gevraagd heeft te verrichten Wij hebben geconcludeerd dat deze opdrachten geen bedreiging zijn voor onze onafhankelijkheid als accountant van uw gemeente Tevens hebben alle teamleden betrokken bij de controle van de gemeente verklaard persoonlijk onafhankelijk te zijn van de gemeente. • Een controleverklaring inzake de jaarrekening van gemeente Waalwijk voor het jaar eindigend op 31 december 2020
Een realistische planning Bij onze controlehonoraria gaan wij ervan uit dat de reikwijdte van onze controle met verder wordt gewijzigd en dat het college de vereiste informatie
22
pvrc
Controleplan
Introductie 0 Kernboodschappen O Onze controleopdracht <°> Onze controleaanpak Overige onderwerpen
Onze communicatie over de belangrijkste voorwaarden en aandachtspunten van de controle Als PwC vinden wij het van belang om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste voorwaarden en aandachtspunten van de controle aan u rapporteren. Deze hebben we opgenomen in onderstaande tabel. Vereiste communicatie grond van controlestandaarden
0 Samenwerking Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant
Communicatie
Bevestiging van de onafhankelijkheid van PwC Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle
Verantwoordelijkheden
Eventuele ontdekte of vermoede fraude Niet naleven van wet- en regelgeving Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring. Standpunt van de accountant over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces Niet-gecorrigeerde afwijkingen Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de entiteit Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico's
Controleplan
Rapportage interimbevindingen
Accountantsverslag
pwc
Controleplan
Introductie O Kernboodschappen O Onze controleopdracht <2> Onze controleaanpak
Overzicht van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het college en de raad voor de jaarrekening
^ Overige onderwerpen (T) Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
Het college is verantwoordelijk voor: • het opstellen en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV en het bepaalde in en krachtens de Wet normering topinkomens (‘WNT’); • de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, en voor
•
interne beheersingsmaatregelen die het college noodzakelijk acht om een jaarrekening te kunnen opstellen die geen afwijkingen van materieel belang bevat door fraude of fouten
Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college afwegen of de financiële positie voldoende is om de gemeente in staat te stellen de risico's vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen. De raad is verantwoordelijk voor het toezicht op het proces van de financiële verslaggeving door de gemeente.
Verantwoordelijkheid van de accountant Onze verantwoordelijkheid is het plannen en uitvoeren van een controleopdracht op een manier die ons in staat stelt om voldoende en passende controle-informatie te krijgen die een basis voor onze verklaring biedt. Onze doelstellingen zijn het krijgen van redelijke zekerheid of de jaarrekening als geheel geen onjuistheden van materieel belang bevat of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, en het afgeven van een controleverklaring waarin onze verklaring is opgenomen Redelijke zekerheid betekent een hoge, maar niet absolute mate van zekerheid, waardoor wij mogelijk niet alle materiele onjuistheden ontdekken. Onjuistheden kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten. Zij worden als materieel beschouwd wanneer redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze, elk afzonderlijk of in totaal, gevolgen kunnen hebben voor de economische beslissingen die gebruikers op grond van de jaarrekening nemen. Materialiteit heeft gevolgen voor de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van vastgestelde onjuistheden op onze verklaring Voor een gedetailleerde beschrijving van onze verantwoordelijkheden verwijzen wij u naar de bijlage bij onze controleverklaring.
24
pwc
Controleplan
5] Introductie
(T) Kernboodschappen
Overzicht van verantwoordelijkheden met betrekking tot fraude en wet- en regelgeving O Onze controleopdracht <2> Onze controleaanpak Overige onderwerpen
De verantwoordelijkheden van het college, bestaan uit: Deze bestaan uit: • het identificeren en bewaken van de wet- en regelgeving die van toepassing is op de entiteit en zorgen voor volledigheid ervan;
•
het versterken van een cultuur van eerlijkheid en ethisch gedrag door middel van actief toezicht;
•
het uitvoeren van een risicobeoordeling waarbij specifiek aandacht wordt besteed aan het risico van fraude door het bespreken van prikkels en pressiepunten, kansen, en instellingen en rationaliseringen, evenals het risico van niet-naleving van wet- en regelgeving,
•
het evalueren van de beoordeling door het management van de risico's in verband met fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving, implementatie van passende maatregelen en zorgen voor een juiste ‘tone at the top’;
•
het ontwerpen en implementeren van programma's en beheersingsmaatregelen om fraude (fraudebestnjdingsprogramma’s) en niet-naleving van wet- en regelgeving te voorkomen, te bestrijden en op te
•
ervoor zorgen dat het college passende maatregelen neemt om fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving te bestrijden en te voorkomen en om werknemers en andere stakeholders beter te beschermen;
•
•
ervoor zorgen dat de cultuur en de omgeving van de entiteit eerlijkheid en ethisch gedrag bevorderen:
het onderzoeken van vermeende of vermoede misstanden die onder de aandacht van de raad zijn gebracht,
•
•
ervoor zorgen dat de activiteiten van de entiteit worden uitgevoerd conform de bepalingen van wet- en regelgeving, en dat deze voldoen aan de wet en regelgeving waarin de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening wordt geregeld;
het stellen van vragen aan het college over beheersingsmaatregelen ter bewaking van doelstellingen, zodat deze in redelijkheid haalbaar zijn.
•
het onderzoeken van vermeende of vermoede misstanden die onder de aandacht van het college zijn gebracht
(T) Samenwerking Communicatie
De verantwoordelijkheden van degenen die zijn belast niet governance, de raad, bestaan uit:
Verantwoordelijkheden
sporen,
241
pwc
Controleplan
13 Introductie
(T) Kernboodschappen
Overzicht van verantwoordelijkheden met betrekking tot fraude en wet- en regelgeving O Onze controleopdracht De verantwoordelijkheid van de accountant
<§> Onze controleaanpak ^ Overige onderwerpen
De accountant is verantwoordelijk voor • het inplannen en uitvoeren van de controle om redelijke zekerheid te bieden dat de jaarrekening geen materiële onjuistheden bevat, ongeacht of deze worden veroorzaakt door fraude of door fouten; •
het evalueren of de programma’s en beheersingsmaatregelen van de entiteit waarmee geïdentificeerde risico's van materiële fouten als gevolg van fraude en als gevolg van niet-naleving van wet- en regelgeving worden aangepakt op de juiste wijze zijn opgezet en in werking gesteld;
•
het evalueren van het proces van het management voor het beoordelen van de effectiviteit van programma’s en beheersingsmaatregelen in verband met fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving;
•
evalueren van noemenswaardige fraude aan de zijde van het semormanagement en de gevolgen voor de controleomgeving;
•
het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving,
(T) Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
In de context van onze controle van de jaarrekening zijn onze doelstellingen met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving als volgt: • het vaststellen en beoordelen van het risico van materiële onjuistheden in de jaarrekening als gevolg van fraude en als gevolg van niet-naleving van wet- en regelgeving;
het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de beoordeelde risico's van materiële onjuistheden als gevolg van fraude, door een gepaste controleaanpak te ontwerpen en te implementeren; het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot naleving van de bepalingen van die wet- en regelgeving waarvan algemeen wordt erkend dat ze directe gevolgen hebben voor de bepaling van materiële bedragen en toelichtingen in de jaarrekening; en het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.
pwc
Controleplan
Introductie (T) Kernboodschappen
Data-analyse is een essentieel onderdeel van onze controle O Onze controleopdracht <§> Onze controleaanpak Overige onderwerpen (T) Samenwerking Communicatie Verantwoordelijkheden
Meer inzicht tijdens de controle Onze processen zijn ontworpen om helderheid te creëren uit complexiteit. Waar relevant zijn de processen geautomatiseerd. Door slim gebruik te maken van data in onze controle identificeren wij belangrijke aandachtsgebieden in uw financiële processen. Wij maken gebruik van dataanalyse in de controle om de uitkomsten van uw processen te valideren en om de uitvoering en opzet van enkele van onze gegevensgerichte werkzaamheden daarop aan te passen. De toepassing van data-analyse in de controle waarborgt dat gedurende de controle de aandacht in een passende verhouding uitgaat naar de reguliere dan wel de eenmalige en/of bijzondere transacties Zo kunnen we onze controleprocedures richten op de belangrijke controlensico's in plaats van op gebieden met een laag risico. Voor de controle over 2020 hebben we het voornemen om gegevens te verkrijgen uit de systemen van gemeente Waalwijk voor 2020 We hebben de mogelijkheden voor data-analyse besproken met Marloes Muskens. Samen met haar en de interne controle-afdeling beoordelen we de uitkomsten van deze analyses en bespreken we de verdere gevolgen van onze controleaanpak. Het eindresultaat wordt opgenomen in ons accountantsverslag Klik op de link voor een voorbeeldfilmpje over ‘HALO’
Itefttlhoard
7S4.UM