44-2 Vattenfall Beleidskader GODE Waalwijk Motie Overdiepse Polder

Geachte leden van de raad, Op 21 september heeft u met grote meerderheid een motie aangenomen die het college oproept om te onderzoeken of en hoe windmolens gerealiseerd kunnen worden in de Overdiepse Polder samen met de initiatiefnemers. Wij vragen u met deze brief vast te houden aan uw eerdere motie en het college op te roepen daar daadwerkelijk uitvoering aan te geven door de Overdiepse Polder separaat op een zorgvuldige manier toe te voegen aan het VKA. Uit de ‘Second opinion windenergie Overdiepse Polder’ blijkt nogmaals dat de Overdiepse Polder de locatie is met een groot maatschappelijk draagvlak, de minste impact met betrekking tot geluid, slagschaduw en zicht op uw inwoners heeft en die voldoende ruimte biedt om te voorzien in de daadwerkelijke energiebehoefte van Waalwijk. Het huidig VKA voldoet alleen bij een voorzichtige inschatting van de energiebehoefte, waarin de industrie niet wordt meegenomen en helemaal niet verder gekeken dan 2030. Dat lijkt ons geen verstandige keuze. Ook biedt het toevoegen van de Overdiepse Polder flexibiliteit als een van de andere locaties onhaalbaar blijkt te zijn. Per oproep uit uw motie en de gegeven reactie in de raadsinformatiebrief delen wij u onze reactie: 1.

Parallel aan het akkoord gaan met de terinzagelegging van de concept Beleidsvisie GODE en de latere definitieve vaststelling van het VKA samen met initiatiefnemers te onderzoeken of en hoe windmolens gerealiseerd kunnen worden in de Overdiepse Polder; Defensie Zoals ook duidelijk gesteld in de raadsinformatiebrief van 10 januari (001-24 Inzake moties GODE) en bijlagen zien wij dat de eerdere juridische analyse wordt bevestigd zoals wij die met u gedeeld hebben: “Dit betekent dat er geen wettelijke instructieregels (bouwhoogtebeperkingen) gelden die het bouwen van windturbines in de Overdiepse Polder rechtstreeks beperken.” (Pagina 2 Raadsinformatiebrief) “De beoordeling of het plaatsen van de windturbines in het laagvlieggebied aanvaardbaar is, wordt in alle gevallen ook getoetst vanuit een goede ruimtelijke ordening (onder de Omgevingswet: evenwichtige toedeling van functies aan locaties). Deze toetsing komt toe aan het bevoegd gezag en vindt plaats in het kader van een concrete vergunningaanvraag.” (Pagina 4 Second Opinion) De keuze is dus zoals aangegeven aan u als raad. De opgestelde second opinion stelt verder over deze belangenafweging: “Wat betreft het bestaan van een alternatief voor de windturbines is daarbij van belang dat die alternatieve locatie tot aanzienlijk minder bezwaren moet leiden.

In dat kader kan dan weer van belang zijn dat binnen de alternatieve locaties er meer potentiële hinder optreedt voor de omgeving of bijvoorbeeld grotere gevolgen te verwachten zijn vanuit natuurbelangen. In die situatie kan mogelijk worden gemotiveerd dat er geen redelijk alternatief is voor de locatie in de Overdiepse Polder en het belang van de windturbines kan dan zwaarder wegen dan het belang van Defensie.” (Pagina 5 Second Opinion)

Confidentiality: C2 - Internal

En “Gelet op de aard van de gegeven bevoegdheid kan een rechter, bij een (hoger) beroep tegen een concrete aanvraag omtrent windturbines in de Overdiepse Polder, niet zijn eigen oordeel in de plaats stellen, de rechter toetst deze beslissing daarom terughoudend.” (pagina 5 Second Opinion) Er moet dus een zorgvuldige en onderbouwde afweging gemaakt worden door u als raad. Gebaseerd op de PlanMER kan het belang al voldoende onderbouwd worden. Andere locaties leveren namelijk in ieder geval meer hinder op voor de omgeving. En daarnaast zien wij dat de Overdiepse Polder als enige locatie voor de lange termijn een realistisch alternatief is (zie oproep 3 motie onderstaand). Het belang van defensie wordt daarnaast uitgebreid neergezet, maar op geen enkele wijze ter discussie gesteld. Een discussie hoe de functies eventueel wel samen zouden kunnen gaan heeft niet plaatsgevonden. Dit standpunt gaat ook uit van de huidige situatie rondom het gebruik van defensie en houdt geen rekening met de toekomstige situatie zoals deze ook onderzocht wordt op dit moment in het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie, waarin ook 9 alternatieve laagvlieggebieden zijn geïdentificeerd. In de raadsinformatiebrief en notitie wordt dit programma en de impact op Waalwijk helaas niet betrokken.

Wat wij ook niet begrijpen is dat de Second Opinion stelt: “Gegeven het specifieke belang van Defensie in de Overdiepse Polder is het zeker niet ondenkbaar dat een beroep kansrijk is.” Maar dan in de volgende zin “Op basis van (het ontbreken van) jurisprudentie in vergelijkbare cases valt dit echter niet nader te motiveren.” Wij zouden graag een nadere onderbouwing zien van dit statement, aangezien dit juist een belangrijke vraag zou zijn om in deze fase te beantwoorden. Doorstroomgebied Met betrekking tot de beperkingen vanuit het doorstroomgebied geldt dezelfde redenatie: Er is geen realistisch alternatief als gekeken wordt naar de daadwerkelijke elektriciteitsbehoefte binnen de gemeente. En belangrijker: Met een slim ontwerp kunnen wij de impact op het doorstroomgebied minimaliseren. Windenergie en doorstroomgebied kunnen uitstekend samengaan op deze locatie. Zie hiervoor ook bijlage 5 bij de raadsinformatiebrief (Quickscan rivierkundige effecten Windpark Overdiep). 2. Wanneer de Overdiepse Polder geschikt wordt geacht voor windmolens een nieuwe procedure op te starten om de plaatsing van windturbines in de Overdiepse Polder te faciliteren; De raadsinformatiebrief stelt: “Uitgaande van ook een procedure tot aan de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State bij dit andere windpark levert dit 1-2 jaar vertraging op in de eventuele realisatie van windturbines.

Het is in dat geval de vraag of realisatie vóór 2030 haalbaar is, gegeven de voorbereidingstijd van circa drie tot vier jaar die een windpark doorgaans vergt.” Wij begrijpen deze conclusie niet. Wij verwachten dat er op alle locaties rekening gehouden moet worden met een mogelijke Raad van State procedure. Dat betekent dat de locatie Overdiepse Polder

Confidentiality: C2 - Internal

niet langer duurt om te ontwikkelen dan andere locaties. Wij denken zelfs dat omdat alle grondeigenaren zijn verenigd en er slechts sprake is van 1 ontwikkelaar een deel van het begin van de procedure sneller kan verlopen. Daarnaast zorgt het grote(re) draagvlak ook voor mogelijk minder beroepen bij de Raad van State. Als wij kijken naar de mogelijke tijdslijn voor de ontwikkeling van windturbines in de Overdiepse Polder dan zien wij indicatief het volgende voor ons:

Zie voor een meer uitgewerkte planning en onderbouwing bijlage A bij deze brief. Wij vragen u daarom deze oproep uit de motie door te zetten en de Overdiepse Polder separaat toe te voegen aan het VKA. 3. Met een cijfermatige onderbouwing te komen waarin wordt aangetoond dat 50% realisatie van de te verwachte elektriciteitsbehoefte in 2030, inclusief mitigerende maatregelen, passend is in het concept VKA. Wij constateren een (fors) verschil tussen het onderzoek dat wij in afstemming met de gemeente door een extern bureau hebben laten uitvoeren (Bijlage 4) m.b.t. de energiebehoefte in Waalwijk en de actualisatie van de cijfers in Bijlage 3. Ons onderzoek komt significant hoger uit. Het lijkt erop alsof de belangrijkste verschillen voortkomen uit: • het niet meenemen van (inter)nationale ontwikkelingen in de actualisatie van de cijfers. • de aanname dat de toename van bedrijvigheid volledig energieneutraal gebeurt • het feit dat er beperkt rekening gehouden wordt met een stijging van de elektriciteitsbehoefte voor warmtevraag, ondanks een geldend verbod op gasgestookte Cvketels vanaf 2025. Daarnaast zien wij dat in de actualisatie de beperkingen vanuit beschikbare netaansluitingen wel worden meegenomen aan de vraagkant (beperkte stijging) maar niet aan de productiekant. Zie ook bijlage 4.

Dat terwijl bij de lokale productie van elektriciteit de netcapaciteit net zo’n belangrijke rol speelt. Wij zien daarom een risico dat de inschatting die nu gebruikt wordt niet overeenkomt met het daadwerkelijk verbruik in 2030, met name als het gaat om de bedrijven in Waalwijk. 4. De raad voor de vaststelling van het definitieve VKA te informeren over de voortgang. Zoals ook klip en klaar benoemd in de Second Opinion: U bent aan zet. Wat wij aanvullend nog willen uitlichten: Als u nu voor defensie kiest, heeft dat een grote impact op uw inwoners. Dit zal betekenen

Confidentiality: C2 - Internal

dat defensie in zal zetten op forse uitbreiding van het aantal vliegbewegingen en dit ook juridisch zal gaan borgen. Daarmee heeft deze keuze een grote impact op de leefomgeving van uw inwoners. Maakt u deze keuze alstublieft niet onbewust of vanuit juridische argumenten. Er zijn goede redenen om te onderbouwen waarom de Overdiepse Polder tot 2030 het enige realistische alternatief is als de juiste energiebehoefte meegenomen wordt, maar zeker als gekeken wordt na 2030. Daarmee kan een zeer goede ruimtelijke onderbouwing geleverd worden die de juridische positie voldoende onderbouwt en kan standhouden. Wij voeren graag oproep 2 van uw motie samen met de gemeente uit om deze onderbouwing te maken en Overdiepse Polder separaat toe te voegen aan het VKA. Wij zien geen enkel risico in die stap voor u als gemeente, zeker omdat eventuele juridische risico’s pas optreden bij een concrete vergunningsaanvraag. En op dat moment staan wij er samen voor aan de lat om met de goede uitleg een plan te maken dat juridisch stand zal houden. Wij hebben daar alle vertrouwen in. Hartelijke groet, Gerard van Oostveen, Manager Windontwikkeling Onshore Nederland, Vattenfall

Confidentiality: C2 - Internal

Bijlage A: Gedetailleerde planning ontwikkeling Overdiepse Polder 2024

2025

2026

2027

2028

2029

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4

Participatie Overdiepse Polder begin Informatiebrief naar omwonenden incl. uitnodiging informatieavond; Persbericht; Website live; Informatieavond Ronde gesprekken belangrijke stakeholders Vormen omgevingsadviesraad Bijeenkomsten omgevingsadviesraad Afhankelijk van invulling: Ontwerpateliers Formele inspraakmomenten Voorbereidingsfase Toevoegen Overdiep VKA met onderbouwing Opstellen NRD voor plan-/project-MER inclusief varianten (in samenspraak omgeving) Ter inzage: Het voornemen, NRD en Participatieplan Vergunningsprocedure Start MER MER-onderzoeken Planologische procedure (Projectprocedure) Afronding Projectprocedure Raad van State (Afhankelijk status kan bouw mogelijk al starten) Realisatie windpark Aanbesteding Levertijd windturbines & netaansluiting Bouw windpark Start energielevering aan het net

Confidentiality: C2 - Internal

2x 2x 2x 2x 2x 2x 2x 2x