37-21a Bijlage Evaluatie inburgering Waalwijk 2019 - 2020 definitief

Evaluatie inburgering Waalwijk – 2019/2020

April 2021 Team Maatschappelijke Ontwikkeling

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ......................................................................................................... 3

2.

HOB trajecten ................................................................................................. 4

2.1

De resultaten ............................................................................................ 4

2.2

Grote afstand tot de arbeidsmarkt ............................................................... 5

3.

Activeringstrajecten ......................................................................................... 6

3.1 4.

De resultaten ............................................................................................ 6

Alleenstaande minderjarige vluchtelingen ........................................................... 8

4.1

Zelfredzaamheid ....................................................................................... 8

4.2

Huisvesting .............................................................................................. 9

4.3

Integrale aanpak ....................................................................................... 9

5.

Maatschappelijke begeleiding Vluchtelingenwerk ................................................10

5.1

Resultaten ...............................................................................................10

5.2

Wat gaat er goed .....................................................................................10

5.3

Wat kan er beter ......................................................................................10

6.

Divosa Benchmark Statushouders .....................................................................11

6.1

Inburgeringsplicht ....................................................................................11

6.2

Geslaagde inburgeraars ............................................................................12

6.3

Werkende statushouders ...........................................................................12

7.4 Economische positie statushouders .................................................................13 6.4 7.

Conclusie.......................................................................................................15

7.1

Wat is er goed gegaan ..............................................................................15

7.2

Wat kan er beter ......................................................................................15

7.3

Blik vooruit ..............................................................................................15

8.

2

Gebruik van WMO ....................................................................................14

Bijlage: rapportage vluchtelingenwerk 2020 ......................................................16

1. Inleiding Voor u ligt de evaluatie van de inburgering in Waalwijk over de periode 2019 en 2020. Op 12 november 2020 heeft de gemeenteraad van Waalwijk verzocht om een evaluatie van de inburgering in Waalwijk. Deze evaluatie richt zich op de inburgering in Waalwijk, waaronder ook de inzet van Vluchtelingenwerk en Baanbrekers. Inmiddels weten we dat de huidige Wet inburgering niet heeft geleidt tot de gewenste resultaten die de eerdere kabinetten Rutte voor ogen hadden. Vanaf 2017 heeft Waalwijk zich, samen met Heusden en Loon op Zand, ingezet om de integratie van statushouders integraal aan te pakken. De Langstraat-gemeenten hebben Baanbrekers gevraagd om deze trajecten uit te voeren en verder vorm te geven. In deze evaluatie wordt gebruik gemaakt van de gegevens zoals deze door Baanbrekers zijn aangeleverd. Deze worden aangevuld met de eindrapportage van Vluchtelingenwerk over 2020 en de gegevens uit de Divosa Benchmark Statushouders. De eindrapportage van Vluchtelingenwerk is tevens als bijlage toegevoegd. De afgelopen jaren heeft Waalwijk een integraal beleid gevoerd ten aanzien van de integratie van statushouders. Daarbij zijn verschillende taken belegd bij uitvoeringsorganisatie Baanbrekers en Vluchtelingenwerk. Tevens wordt de dienstverlening afgestemd met onderwijsorganisaties, Sterkhuis, ContourdeTwern en intern met Team Werk, inkomen, jeugd en Zorg (TWijZ).

In 2019 moest de gemeente Waalwijk 34 personen huisvesten, echter liepen we er 46 voor op de taakstelling van voorgaanden jaren. In 2020 moesten we 33 personen huisvesten en liepen we er nog 37 voor op de taakstelling van voorgaangaande jaren. Jongeren tot 18 jaar in de Kleine WoonEenheden (KWE’s1) tellen in de taakstelling mee, maar gaan er weer af als ze voor hun 18e verjaardag alsnog buiten de gemeente gaan wonen. Uiteindelijk tellen ze definitief mee als ze zelfstandige woonruimte aangeboden hebben gekregen. Daarom kloppen de aantallen niet altijd als je “plust en mint”. De afgelopen jaren heeft Waalwijk de taakstelling ruimschoots gerealiseerd. Op dit moment is er nog een voorsprong van 19 in de plaatsingen. Landelijk is het aantal vergunninghouders dat vanuit een asielzoekerscentrum (AZC) geplaatst wordt in gemeenten de laatste twee jaar sterk afgenomen. In 2021 is er een stijging van de taakstelling doordat er een achterstand is opgelopen in de afhandeling van asielaanvragen bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Dit zorgt in 2021 voor een verdubbeling van de taakstelling. De taakstelling voor 2021 staat op 69 statushouders. In 2019 hebben 26 statushouders zich in Waalwijk gevestigd en in 2020 ging het om 35 statushouders. In tabel 1 is een specificatie te zien naar leeftijd, gezinsopbouw en land van herkomst.

Leeftijdscategorie

0-18 jaar

18-30 jaar

30+

Totaal

Gevestigd in 2019

7

14

5

26

Gevestigd in 2020

12

15

8

35

De evaluatie zal starten met een korte terugblik op de Huis-Opleiding-Baan trajecten (HOB trajecten) en de activeringstrajecten die door Baanbrekers worden uitgevoerd. Daarna zoomen we in op de aanpak voor de alleenstaande minderjarige vluchtelingen in Waalwijk gevolgd door de resultaten van de inzet van Vluchtelingenwerk. Vervolgens gebruiken we de Divosa Benchmark Statushouders om lokale resultaten te vergelijken met het gemiddelde in Nederland om vervolgens conclusies te kunnen trekken. 1

3

Een KWE is een gewoon woonhuis waar drie of vier jongeren bij elkaar wonen

2. HOB trajecten In 2016 zijn we, samen met de gemeente Heusden en Loon op Zand, gestart met inburgeringstrajecten bij uitvoeringsorganisatie Baanbrekers. Samen met Baanbrekers zijn de HOB trajecten ontwikkeld gericht op huisvesting, opleiding en baan. Doel van dit traject is om statushouders sneller aan betaald werk te helpen. Daartoe wilde we de lokale arbeidsmarkt als uitgangspunt nemen; het aanbod aan werk telt, de statushouder volgt dit werk. Tevens wilden we zoveel mogelijk een parallel traject aanbieden, waarbij we inburgeren combineren met werk of een traject naar werk. We wilden vanuit een dedicated team een groep statushouders intensief begeleiden en ondersteunen. Daarbij hielden we als doel voor ogen dat we 35% van de statushouders aan betaald werk zou helpen. Zowel de pilot van 2016 (september-december) als de projectperiode over heel 2017 hebben we laten zien dat onze aanpak heeft gewerkt. Gemiddeld genomen zijn meer dan 50% van de mensen die in traject kwamen, betaald aan het werk gegaan voor een periode van tenminste 6 maanden of langer. Het succes van deze aanpak leidde ertoe dat de gemeenten ook in de jaren daarna besloten door te gaan met de HOB trajecten. De duur van een traject was destijds op 12 maanden vastgesteld.

2.1

De resultaten

Vanaf 2019 zien we dat er meer behoefte aan ondersteuning is bij de nog niet geplaatste kandidaten. De groep statushouders veranderd: de meeste statushouders die aan het werk kunnen, zijn aan het werk. De reden dat deze kandidaten nog niet geplaats zijn vinden we in allerlei factoren. Zo zien we steeds meer statushouders kampen met medische of psychische problematieken, maar ook met een lagere leerbaarheid en de beheersing van de Nederlandse taal. De groep die over blijft is lager opgeleid, er is meer sprake van analfabetisme en heeft meer aandacht nodig om op een goed taalniveau te komen. Daarom zijn we vanaf 2019 gestart met vernieuwde HOB trajecten die nog intensiever zijn dan de trajecten uit 2016. Er is meer ondersteuning en de looptijd van het traject is met een half jaar verlengt naar 18 maanden. In 2019 wilde Baanbrekers 100 trajecten starten/uitvoeren voor de drie Langstraat-gemeenten. Dit bleek echter te veel te zijn, in de uitvoering bleken 70 trajecten realistischer. Dit bleek het maximum aantal statushouders dat uit kon stromen naar werk. In onderstaande tabel zijn de resultaten van de HOB trajecten (peildatum: 16 december 2020) voor Waalwijk weergegeven. Het gaat hier om de deelnemers die in 2019 zijn ingestroomd in de HOB 7, 8 en 9. Dit zijn de verschillende groepen die in 2019 zijn gestart.

De trajecten hebben uiteindelijk een doorlooptijd van 18 maanden en lopen daarmee door in 2021. De resultaten zijn dus maar deels in 2020 zichtbaar.

4

In bovenstaande tabel is te zien dat 34 statushouders, verspreid over drie groepen, deelnemen aan de HOB trajecten in Waalwijk. Zij krijgen ondersteuning bij hun inburgering en de weg naar betaald werk. 8 deelnemers zijn inmiddels betaald aan het werk, 1 deelnemer heeft een proefplaatsing en 3 deelnemers volgen een opleiding. Dit betekent dat 35% van de deelnemers op de juiste weg is om te integreren en te participeren in Waalwijk. De andere deelnemers krijgen op dit moment ondersteuning om deze stappen ook te kunnen zetten. Vanwege de Coronamaatregelen (sinds maart 2020) zijn de geplande werkzaamheden door Baanbrekers opgeschort en in juli 2020 uiteindelijk weer in aangepaste vorm hervat. De groepen statushouders zijn in juli 2020 in kleinere groepen opgesplitst om de trajecten te kunnen continueren. Dit betekende echter ook een dubbele tijdsinvestering waardoor de volgende groepen (die later 2020 zouden starten) zijn doorgeschoven naar 2021. Sinds de ‘harde lockdown’ van december 2020 heeft Baanbrekers de groepstrainingen volledig gestopt in verband met de geldende maatregelen. In afwachting van versoepelingen houdt Baanbrekers contact met de statushouders en worden zij in zeer kleine groepjes ondersteund op verschillende onderdelen van de inburgering. Dit is minder effectief, maar het beste wat we momenteel kunnen bieden.

Op korte termijn hopen we de groepen weer te hervatten.

2.2

Grote afstand tot de arbeidsmarkt

Met het ondersteunen van 70 statushouders in de Langstraat behouden we ook een groep statushouders die niet naar werk kunnen worden bemiddeld. De huidige Wet inburgering biedt hen geen ondersteuning. We hebben er daarom voor gekozen om in Langstraat verband en in samenwerking met Baanbrekers de activeringstrajecten te ontwikkelen als voorloper op de nieuwe Wet inburgering 2022. Daarmee zetten we in op extra ondersteuning.

5

3. Activeringstrajecten Eind 2019 kwamen we op grond van de analyse van Baanbrekers tot de conclusie dat er vooral nog behoefte is aan trajecten die gericht zijn op zelfredzaamheid en opleiding in combinatie met taal. Deze groep statushouders heeft momenteel geen zicht op betaald werk en valt vanaf 2022 (nieuwe Wet) onder de Z-route. Omdat de huidige Wet geen dergelijke route aanbied zijn we in 2020 gestart met de activeringstrajecten bij Baanbrekers. Deze organiseren we voor de zogenoemde ‘ondertussen groep’. Zij zijn de dupe van het huidige inburgeringsstelsel, maar komen in 2022 niet in aanmerking voor de nieuwe routes. Met het activeringstraject zijn we in staat om nog intensievere begeleiding te bieden aan statushouders met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt. Het accent ligt hier op maatschappelijke participatie in plaats van re-integratie naar werk. Het een sluit uiteraard het ander niet uit. De activeringstrajecten hebben een doorlooptijd van 24 maanden en lopen daarmee door tot 2022. De werkwijze in de activeringstrajecten en het feit dat Baanbrekers elke statushouder kent, zorgt ervoor dat we een voorsprong hebben bij het invoeren van de gewenste aanpak in de Wet inburgering 2022. Maar voorop gesteld zorgt dit ervoor dat statushouders die niet in staat zijn om betaalde arbeid te verrichten, toch op een passende wijze kunnen integreren.

3.1

De resultaten

In onderstaande tabel zijn de resultaten van de activeringstrajecten (peildatum: 16 december 2020) voor Waalwijk weergegeven. Het gaat hier om de deelnemers die in 2020 zijn ingestroomd in groep 1, 2 en 3. Dit zijn de verschillende groepen die in 2020 zijn gestart. De trajecten hebben uiteindelijk een doorlooptijd van 24 maanden en lopen daarmee door in 2021.

6

Vanwege de Coronamaatregelen (sinds maart 2020) zijn de geplande werkzaamheden door Baanbrekers opgeschort en in juli 2020 uiteindelijk weer in aangepaste vorm hervat. De geplande activeringstrajecten zijn daardoor later, in augustus 2020, pas gestart in kleinere groepen. Sinds de ‘harde lockdown’ van december 2020 heeft Baanbrekers de groepstrainingen volledig gestopt in verband met de geldende maatregelen. In afwachting van versoepelingen houdt Baanbrekers contact met de statushouders en worden zij in zeer kleine groepjes ondersteund. Dit is minder effectief, maar het beste wat we momenteel kunnen bieden. Op korte termijn hopen we de groepen weer te hervatten. Ondanks de late start van de activeringstrajecten (in verband met Corona) zien we in bovenstaande tabel toch al dat één deelnemer betaald werk heeft gevonden en een andere deelnemer is geplaatst op een werkervaringsplek. Dit biedt ons hoop dat we ook de andere deelnemers door middel van dit intensieve traject kunnen ondersteunen naar een passende integratie. De resultaten van deze trajecten zijn echter op dit moment nog niet zichtbaar.

7

4. Alleenstaande minderjarige vluchtelingen In Waalwijk wonen op dit moment ongeveer dertig (ex) Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV jongeren). Bij binnenkomst in Nederland is het Nidos de voogd over het kind en regelen zij de huisvesting. De huisvesting in de regio Hart van Brabant vind plaats bij de wooneenheden van Sterkhuis. Waalwijk is samen met de gemeente Tilburg de enige die AMV jongeren huisvest en wooneenheden heeft in de gemeente. Waalwijk telt namelijk 4 wooneenheden van Sterkhuis. Hierin hebben we als gemeente weinig zeggenschap. We voeren hierover echter wel, samen met de gemeente Tilburg en gemeente Breda, het gesprek met Nidos en Sterkhuis. Een jongere die de leeftijd van 18 jaar bereikt, dient door de gemeente te worden gehuisvest en telt dan ook mee met de taakstelling. De huisvesting van statushouders is bij Baanbrekers belegd. Echter spelen er bij de huisvesting van deze jongeren een tweetal problematieken die we in 2020 zien toenemen: 1. Gebrek aan integrale aanpak naar zelfredzaamheid 2. Weinig betaalbare woningen -> overschrijding van huisvestingstermijn

4.1

Zelfredzaamheid

De bovenstaande twee knelpunten zijn bij ons in beeld en hierover voeren we het gesprek met de betrokken partijen en zoeken we naar goede praktijkvoorbeelden in andere gemeenten. Desondanks zijn de AMV jongeren wel een groep statushouders die extra ondersteuning nodig hebben op verschillende domeinen / beleidsterreinen. Zo zien we in ieder geval de volgende domeinen aan bod komen: o o o o o

Jeugdwet Leerplicht Wet inburgering Participatiewet Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)

Op dit moment zijn er tevens verschillende partijen betrokken bij de ondersteuning van AMV jongeren in Waalwijk. Het gaat om in ieder geval de volgende partijen: o o o o o o o

Sterkhuis Leerplichtambtenaar Internationale Schakelklas (ISK) Baanbrekers TWijZ Koning Willem I College Vluchtelingenwerk

Ondanks dat, of soms juist daardoor, wordt een integrale aanpak en inzet complex. Er lijken meerdere regievoerders te zijn om met de goede bedoelingen de jongeren te ondersteunen. Daartoe zetten we als gemeente verschillende instrumenten in zoals scholing, (ambulante) begeleiding en inburgeringstrajecten. Echter heeft de gemeente hierin op dit moment geen regievoerders rol. Tevens is de samenwerking om te komen tot een gezamenlijke aanpak nog onvoldoende, dit blijkt uit een mondelingen inventarisatie bij betrokken partijen. We moeten voorkomen dat jongeren uitvallen, langdurig in de zorg terecht komen of onnodig lang in de uitkering blijven. Daarom zoeken we naar een praktische en integrale aanpak.

8

4.2

Huisvesting

Ook de huisvesting is een probleem dat steeds meer naar voren komt. Jaarlijks huisvesten we meerdere jongeren, dit moet in de basis voor het bereiken van het 18 e levensjaar. Als de jongere 18 jaar is geworden, worden de huisvestingskosten en begeleidingskosten van Sterkhuis namelijk niet meer door het Nidos betaald. Deze rekening komt dan op het bordje van de gemeente. We hebben daarom baat bij een spoedige huisvesting. In 2020 ging het om een bedrag van ongeveer €50.000 euro, in 2021 gaat het tot nu toe om een bedrag van bijna €18.000. Echter is er een tekort aan betaalbare woningen en jongeren zijn nog niet altijd in staat om te worden gehuisvest. We zien sinds medio 2020 de huisvestingstermijn oplopen en daarmee wordt het huisvestingstermijn overschreden. Dat betekent dat jongeren een aantal maanden, gemiddeld 4,5 maand, langer bij Sterkhuis blijven wonen. Op dit moment zijn er 4 jongeren woonachtig bij Sterkhuis die de leeftijd van 18 jaar al hebben bereikt. Deze kosten worden door de gemeente Waalwijk betaald. Om te komen tot een betere huisvesting voor de AMV jongeren worden in 2021 meerdere gesprekken gevoerd met Nidos (de voogd van het kind), Sterkhuis, Casade, gemeente Breda en gemeente Tilburg.

Gezamenlijk bezien we de mogelijkheden om tot een structurele aanpak te komen waarin jongeren integraal worden ondersteund en de huisvestingstermijn zo min mogelijk wordt overschreden.

4.3

Integrale aanpak

Er bewegen veel verschillende partijen rondom AMV jongeren. Wij constateren dat deze partijen onvoldoende met elkaar communiceren om te komen tot een complete ondersteuning voor AMV jongeren. De regievoering ligt bij meerdere partijen en de rolverdeling is niet altijd voldoende duidelijk. Met als gevolg: minder goede samenwerking, de jongeren zijn soms het overzicht kwijt en hogere kosten voor de gemeente Waalwijk. Desalniettemin is de aanpak voor AMV jongeren ook complex, veel gemeente worstellen ermee. Er is vaak sprake van multiproblematiek, weinig zelfredzaamheid en veel partijen die goedbedoeld ondersteuning aanbieden. Echter moeten we toe naar een integrale aanpak, met één regievoerder en een stevige samenwerking. In 2021 zijn we hiermee aan de slag.

9

5. Maatschappelijke begeleiding Vluchtelingenwerk Vluchtelingenwerk voert in Waalwijk, in opdracht van Baanbrekers, de maatschappelijke begeleiding uit voor statushouders vanaf 18 jaar. In 2019 zijn er door Vluchtelingenwerk in totaal 26 statushouders begeleid. In 2020 ging het om 24 statushouders. Vluchtelingenwerk heeft een eindrapportage over het jaar 2020 gemaakt van de ondersteuning die zij aan onze statushouders hebben geboden, deze is terug te vinden in bijlage 1. Hieronder sommen we kort de resultaten en conclusies op.

5.1

Resultaten

De ondersteuning van statushouders bij hun integratie laat zich moeilijk vangen in cijfers. Desondanks is de inzet van Vluchtelingenwerk op een aantal onderdelen ook in cijfers uit te drukken. Zo zien we de volgende concrete resultaten op basis van de ontvangen eindrapportage 2020: o o o o

5.2

Ondersteuning van 64 unieke cliënten op integratie 280 contacten tijdens spreekuur op locatie Waalwijk 18 koppelingen tussen taalcoach en statushouder Oppakken/oplossen van 24 unieke juridische vraagstukken

Wat gaat er goed

Vluchtelingenwerk heeft zich in 2020 ondanks alle Coronamaatregelen ingezet om statushouders in Waalwijk te ondersteunen op de verschillende leefgebieden. Daar springen een aantal zaken uit: o o o

5.3

Het informatiepunt is veelvuldig gebruikt en actief gebleven De vrijwilligers van Vluchtelingenwerk hebben extra inspanningen geleverd om statushouders te kunnen ondersteunen Op casusniveau is er contact met Baanbrekers, TWijZ, Sterkhuis en GGD

Wat kan er beter

Voor 2020 hebben we verschillende afspraken met Vluchtelingenwerk gemaakt als het gaat om samenwerkingen en het opzetten van concrete activiteiten gericht op maatschappelijke participatie. Wij zien hier een rol voor Vluchtelingenwerk weggelegd die zij kunnen gebruiken om statushouders beter te integreren in Waalwijk en deel te laten nemen aan de Waalwijkse samenleving. We zien echter twee belangrijke knelpunten: o o

Er zijn nauwelijks concrete activiteiten georganiseerd gericht op deelname aan de samenleving Er is te weinig structureel contact vanuit vluchtelingenwerk met de betrokken partijen zoals ContourdeTwern en Baanbrekers

Deels is het te weiden aan de geldende Coronamaatregelen, deels is het te weiden aan de inzet van vluchtelingenwerk.

10

6. Divosa Benchmark Statushouders De gemeente Waalwijk is samen met de regio Hart van Brabant (HvB) aangesloten bij de Divosa Benchmark Statushouders. Deze benchmark biedt ons de mogelijkheid om de situatie in onze gemeente te vergelijke met ruim 100 andere gemeenten in Nederland. Daarbij wordt er gekeken naar verschillende vraagstukken, zoals: • • •

Hoeveel statushouders heeft de gemeente gehuisvest? Slagen onze statushouders voor hun inburgeringsexamen? Hoeveel van onze statushouders zijn er momenteel aan het werk?

Divosa maakt deze Benchmark op grond van meerdere data-bronnen als het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), COA, IND en Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Daarmee levert dit ons zeer betrouwbare resultaten op welke ons helpen om inzicht te krijgen in de actuele stand van zaken. Voor deze evaluatie kijken we daarom naar de laatste rapportage over de periode 2018 – medio 2020. Dit is de meest recente versie.

6.1

Inburgeringsplicht

In grafiek 1 is te zien welk aandeel van de statushouders in de gemeente een ontheffing heeft, of juist geen ontheffing heeft. Het gaat om de groep die sinds 2014 een status heeft gekregen en is ingeschreven in de gemeente Waalwijk. Statushouders kunnen een ontheffing krijgen van de inburgeringsplicht. Een ontheffing kan worden verleend als niet kan worden verwacht dat de statushouder zijn of haar inburgeringsdiploma haalt. Dit kan verschillende redenen hebben. Grafiek 1: Percentage inburgeringsplichtige Statushouders naar ontheffing, vrijstelling of verlenging

Als we kijken naar grafiek 1, zien we dat Waalwijk beter scoort dan het gemiddelde. Daarmee hebben we in Waalwijk minder ontheffingen of vrijstellingen verleend en zijn meer statushouders in staat om hun inburgeringsexamen te halen. Een positief beeld.

11

6.2

Geslaagde inburgeraars

Onderdeel van de inburgering is het inburgeringexamen, oftewel een succesvolle afronding van de inburgering. Een inburgeringsexamen laat zien dat men de taal spreekt, weet hoe de Nederlandse samenleving in elkaar zit en is het verplicht inburgeringsexamen afgenomen. In grafiek 2 zijn de percentages te zien van de statushouders (18-65 jaar) die in de gemeente zijn geslaagd voor het inburgeringsexamen. Grafiek 2: Percentage geslaagde inburgeraars (18 – 65 jaar)

In vergelijking met de Benchmark scoort Waalwijk boven gemiddeld en hebben we medio 2020 een slagingspercentage van 48%, daarmee doen we het goed ten opzichte van andere gemeenten. Bijna de helft van onze statushouders slaagt voor het inburgeringsexamen.

6.3

Werkende statushouders

Statushouders bouwen bij hun komst in Waalwijk een nieuw leven op. Veel statushouders zijn, zeker in het begin, veelal afhankelijk van een uitkering van Baanbrekers. Een aantal statushouders volgt een opleiding, sommige krijgen een ontheffing en een ander deel vindt betaald werk. Door middel van onze HOB trajecten bieden we statushouders ondersteuning richting betaald werk. In grafiek 3 is het aantal statushouders dat betaald werk heeft weergegeven. Het gaat om de groep die sinds 2014 een status heeft gekregen en is ingeschreven in Waalwijk.

12

Grafiek 3: Percentage werkende statushouders

We zien in de grafiek dat Waalwijk beduidend beter scoort dan het gemiddelde van de Benchmark. Dit is te danken aan de inzet van Baanbrekers in de HOB trajecten, daarmee ondersteunen we statushouders naar passend en betaald werk. We zien een piek in 2019 en een daling tot begin 2020. Inmiddels is dit gestabiliseerd. De daling heeft waarschijnlijk te maken met de verschillende complexe problematieken waar een deel van de huidige statushouders mee kampt. Met de komst van de activeringstrajecten willen we ook deze statushouders passende ondersteuning bieden. Desalniettemin scoren we boven gemiddeld.

7.4 Economische positie statushouders Werk is niet de enige manier van participeren. Ook het volgen van onderwijs, en daarmee het vergroten van kansen, is een vorm van participeren die we in Waalwijk belangrijk vinden. We stimuleren statushouders dan ook om zoveel mogelijk betaald te gaan werken of de kansen te vergroten door het volgen van een opleiding. In grafiek 4 is het percentage statushouders dat onderwijs volgt weergegeven. Grafiek 4: Percentage statushouders dat onderwijs volgt

13

In Waalwijk volgen meer statushouders onderwijs dan het gemiddelde in Nederland. Dit is mede te verklaren door de ‘vele’ jongeren die wij in Waalwijk huisvesten. Bij jongeren willen we veelal inzetten op onderwijs. Als we kijken naar de grafiek, doen we het dus goed in vergelijking met andere gemeenten. Het volgen van onderwijs vergroot namelijk de kansen op een betaalde baan.

6.4

Gebruik van WMO

Statushouders verlaten niet vrijwillig hun hebben en huishouden om naar Nederland te komen. Hetgeen zij hebben meegemaakt in het land van herkomst zorgt ervoor dat er meer ondersteuning nodig is om de statushouder zo goed mogelijk te integreren in Waalwijk. Dit zien we terug in het percentage dat gebruik maakt van een WMOvoorziening. In grafiek 5 zien we het percentage statushouders dat gebruik maakt van een WMO-voorziening. Grafiek 5: Percentage statushouders dat gebruik maakt van WMO-voorziening

We zien dat statushouders in Waalwijk meer gebruik maken van een WMO-voorziening dan de gemiddelde gemeente die deelneemt aan de Benchmark. Dit is mede te verklaren door de AMV jongeren die Waalwijk oppakt. De huidige groep statushouders heeft meer ondersteuning en begeleiding nodig om goed te kunnen integreren in Waalwijk. Voor een aantal statushouders wordt daarom aanspraak gemaakt op een WMO-voorziening. Desondanks blijft het gebruik van WMO-voorzieningen steken op 6 procent medio 2020.

14

7. Conclusie Vanaf 2017 heeft Waalwijk zich, samen met Heusden en Loon op Zand, ingezet om de integratie van statushouders integraal aan te pakken. De Langstraat-gemeenten hebben Baanbrekers gevraagd om deze trajecten uit te voeren en verder vorm te geven. De afgelopen jaren heeft Waalwijk een integraal beleid gevoerd ten aanzien van de integratie van statushouders. Daarbij zijn verschillende taken belegd bij uitvoeringsorganisatie Baanbrekers. Tevens wordt de dienstverlening afgestemd met onderwijsorganisaties, Sterkhuis, ContourdeTwern en intern met TWijZ.

7.1

Wat is er goed gegaan

Onder andere uit de resultaten van de Divosa Benchmark Statushouders kunnen we concluderen dat Waalwijk het goed doet op de verschillende onderdelen van inburgering. We hebben minder statushouders in de uitkering, meer statushouders aan het werk en we schrijven minder ontheffingen uit waardoor meer statushouders in staat zijn om volwaardig te integreren in Waalwijk. Tevens is het percentage statushouders dat het inburgeringsexamen haalt met 48% hoger dan het gemiddelde in Nederland. Dit is te danken aan de inzet van de HOB trajecten en activeringstrajecten waarmee we extra ondersteuning kunnen bieden om te komen tot het hoogst haalbare. Ondanks de Coronamaatregelen is de inzet van Vluchtelingenwerk en de inzet van Baanbrekers zo goed mogelijk gecontinueerd, hierdoor kunnen we statushouders ondersteuning bij de inburgering blijven bieden. Mede hierdoor zijn een aantal statushouders inmiddels aan het werk en volgen een aantal statushouder onderwijs.

7.2

Wat kan er beter

We zien echter dat de samenwerking tussen de partijen nog niet altijd loopt zoals gewenst is. Zo zou Vluchtelingenwerk frequenter contact moeten hebben met verschillende betrokken organisaties om concrete activiteit te ontplooien op het gebied van maatschappelijke participatie. Dat is onvoldoende het geval. Tevens is er te weinig contact tussen de verschillende partijen die zich richten op AMV jongeren in Waalwijk, dit kan beter en meer integraal. We zien namelijk dat bij de AMV jongeren de huisvestingstermijnen in een aantal gevallen worden overschreden door een tekort aan betaalbare woningen. Daardoor blijven de jongeren bij Sterkhuis wonen en komt het factuur op het bordje van de gemeente terecht.

7.3

Blik vooruit

Om ervoor te zorgen dat de inburgering in Waalwijk de kwaliteit blijft behouden en knelpunten kunnen worden aangepakt zetten we in op de volgende punten ter verbetering van de inburgering in Waalwijk: o o

15

We werken aan een integrale aanpak AMV jongeren waarin de gemeente de regie voert We zetten vanaf 2021 in op een betere samenwerking tussen partijen onderling, we nemen hierin het voortouw

8. Bijlage: rapportage vluchtelingenwerk 2020 VLUCHTELINGENWERK ZUID-NEDERLAND RAPPORTAGE WAALWIJK 2020 INLEIDING De uitbraak van Corona heeft ervoor gezorgd dat iedereen in Nederland zijn leven en werk anders heeft moeten inrichten. We moeten zoveel mogelijk vanuit huis werken, anderhalve meter afstand houden, geen groepen vormen, zo weinig mogelijk reisbewegingen maken en zo min mogelijk gebruikmaken van het Openbaar Vervoer. Toch ging het werk van VluchtelingenWerk ook in 2020 onverminderd door. Sterker nog; het werd zelfs intensiever. Tijdelijk stoppen was en is geen optie, want juist nu is het van belang contact te houden met onze doelgroep. Om te kijken hoe het met onze cliënten gaat, hen te ondersteunen in deze vreemde situatie in een onbekend land en waar mogelijk problemen te voorkomen en te signaleren. We bleven én blijven dus graag dichtbij. •

Uitdagingen: 2020 was een jaar van improviseren op alle denkbare terreinen. De RIVMrichtlijnen opvolgen en toch de benodigde hulp bieden en flexibel omgaan met de inzet van vrijwilligers vroeg veel. Van beroepskrachten, van de vrijwilligers, maar niet in de laatste plaats ook van onze cliënten. Een aantal oudere vrijwilligers – in de risicogroep – legden hun werk (deels of tijdelijk) neer. Anderen die zich wel in bleven zetten hadden soms moeite met het vaker overstappen op digitale middelen om te ondersteunen en informeren en misten de fysieke afspraken enorm. Over het algemeen kunnen we stellen dat er meer druk bij de beroepskrachten kwam te liggen.

•

Extra inspanningen: We richtten onze kantoren en werkwijzen anders in om ons aan de RIVM-richtlijnen te kunnen houden. We organiseerden spreekuren op afstand. Op kantoor werden spatschermen, desinfectie-materialen, afstands-stickers en looproutes de norm. Extra uitleg, aanvullende informatie en soms ook extra aandacht voor (nieuwe) vrijwilligers waren nodig. (Digitale) team-vergaderingen werden vaker gehouden. Ook waren beroepskrachten genoodzaakt om huisbezoeken af te leggen om cliënten in een aantal gevallen voorlichting en instructies te geven over digitale contacten en hoe VluchtelingenWerk bereikbaar zou blijven via diverse kanalen. Ook het zoveel mogelijk controleren of maatschappelijke begeleiding van cliënten goed bleef verlopen vroeg extra inspanningen.

•

Resultaat: Door praktische aanpassingen op kantoor, afspraak systemen en goede begeleiding en ondersteuning aan de vrijwilligers konden we onze producten en diensten volgens afspraak blijven leveren. Samen met 25 vrijwilligers en 2 stagiaires heeft VluchtelingenWerk in 2020 64 unieke cliënten begeleid en ondersteund bij de vestiging en integratie in gemeente Waalwijk.

COACHING VESTIGING Kort samengevat is het doel van coaching vestiging de overstap van AZC naar huisvesting in een plaatselijke gemeente zo soepel mogelijk te laten verlopen door hulp te bieden bij het inrichten van de woning en het toegankelijk maken van de noodzakelijke zorg. Ofwel; de basiszaken op orde maken (en houden). •

16

Uitdagingen: Ook het huisvestingsproces vergde in deze corona periode extra aanpassingen. Meer nog dan normaal moest er vooraf worden afgestemd tussen diverse ketenpartners, in het vertrouwen dat alle partijen hun deel tijdig op zich zouden kunnen nemen. Van dienstregelingen van het OV (voor vertrek vanuit AZC) tot vertraagde aanvragen om voorliggende voorzieningen (door minder bezetting en uitval van medewerkers bij ketenpartners). Van medische check (“is er echt niemand verkouden?”) tot winkelsluiting (om een woning leefbaar en goedkoop in te richten). Van de inmiddels noodzakelijke aansluiting van internet (een voorwaarde voor bereikbaarheid, voor het kunnen organiseren van veel levensbehoeften, maar in deze tijden ook noodzakelijk voor digitaal onderwijs aan bijvoorbeeld de kinderen) tot het toch al lastig in contact komen met

de buren (door onder andere de taalbarrière). De laatste nu versterkt door angst om ziek te worden of om het virus door te geven. •

Extra inspanningen: Al in de eerste helft van 2020 kwamen er 26 personen uit het AZC naar Waalwijk. Meer dan twee derde van alle nieuwkomers in Waalwijk in 2020 kwam in een periode waarin het coronavirus en de maatregelen nog onbekend en nieuw waren. We moesten allemaal nog volop schakelen, aanpassen en wennen aan een nieuwe vorm van (samen)leven. De eerste maanden in een nieuwe gemeente – deze zogenaamde coaching vestiging - is een cruciale periode waarin een goede basis gelegd moet worden om in de vervolgstap coaching integratie op voort te kunnen borduren. Het is belangrijk dat mensen zich welkom weten en de weg vinden in een plaatselijke gemeente. Het vroeg dan ook als vanzelfsprekend om meer en intensievere inspanningen om dit voor elkaar te krijgen. Van de 22 volwassenen die in 2020 een woning toegewezen kregen, zijn er 11 KWE jongeren. Jongeren in kleine wooneenheden, waarvoor extra aandacht een begeleiding nodig was. Zij kennen twee belangrijke momenten wanneer ze in Waalwijk komen wonen. Allereerst wanneer zij 18 jaar worden en VluchtelingenWerk de begeleiding overneemt, inclusief alle noodzakelijke administratie. Deze overdracht werd steeds samen met de KWE opgepakt. Vervolgens wanneer de jongeren een zelfstandige woning krijgen. Vanaf dat moment wordt er maatwerk geleverd, naar behoefte van de jongeren.

Aangezien alle KWE jongeren een voltijds studie of inburgering volgen hebben wij – ook ten tijde van corona – onze contactmomenten daarop aangepast. Tot slot werden er twee relatief grote gezinnen uit Eritrea gehuisvest. Gezinnen die veel medische zorg en begeleiding nodig hadden voor hun jonge kinderen.

•

Resultaat: Door flexibele inzet van VluchtelingenWerk is het gelukt maatwerk te leveren bij coaching vestiging. We zijn erin geslaagd om het aantal overplaatsingen van statushouders uit het AZC naar woningen in de gemeente Waalwijk goed te laten verlopen en de basis op orde te krijgen. In totaal werden in 2020 35 personen (22 volwassenen en 13 kinderen) in het GBA van de gemeente Waalwijk ingeschreven. Waarvan 11 KWE jongeren. Hiermee hebben we weten te voorkomen dat mensen nog langer ongewenst in een AZC moesten verblijven, maar wisten we ook de taakstelling te behalen en de voorstand te behouden.

COACHING INTEGRATIE Coaching integratie volgt op de coaching vesting en omvat het stimuleren van participatie en integratie. Ervoor zorgen dat de statushouder zo snel en goed mogelijk zelfredzaam is. Dat wil zeggen zonder specifieke begeleiding succesvol kan functioneren in de Waalwijkse samenleving. •

Uitdagingen: Vrije inloopspreekuren werden onmogelijk. Ook kantoren van instanties als de IND, gemeente, welzijnsorganisaties en corporaties werden gesloten waardoor even samen binnenlopen of vluchtelingen ontvangen en doorverwijzen ineens lastig of onmogelijk werd. Er werd nagenoeg alleen online of op afspraak gewerkt. Dienstverlening omzetten naar ‘online’ was niet alleen voor veel vrijwilligers niet prettig (zij genieten juist van fysieke ontmoetingen en krijgen via huisbezoeken ook meer zicht op dat wat achter de voordeur speelt), ook voor met name de statushouders zelf was het natuurlijk erg moeizaam om meer digitaal te moeten doen. Denk hierbij aan analfabetisme, maar ook aan gebrek aan goede ICT-middelen.

Andere extra uitdagingen in 2020: • Een cliënt die terugkeerde in verwarde geestelijke toestand. VluchtelingenWerk was de enige instantie waar cliënt vertrouwen in had en waarmee hij openlijk over zijn problemen en emoties kon praten. • Een gezin dat te maken kreeg met jongerenoverlast, waarbij onze ondersteuning in contact met de politie waardevol was. • Een zeer slechtziende jongeman. Het is gelukt om hem aan te melden bij Koninklijke Visio. Het is de verwachting dat cliënt na een half jaar intensieve therapie en begeleiding beter kan zien en volledig deel kan nemen aan inburgering en andere activiteiten.

17

•

Extra inspanningen: Voor doorverwijzing voor bovengenoemde cliënten werd contact gezocht met verschillende zorgverleners waaronder de huisarts, Team WijZ, de GGZ en Traverse. Maar wegens alle Corona maatregelen werd de procedure voor doorverwijzing en opname voor bijvoorbeeld de geestelijk verwarde cliënt uitgesteld. Tot die tijd hebben we een maatschappelijke begeleider aan hem gekoppeld zodat hij zich gesteund voelt en meewerkt aan de verdere behandeling en hulpverlening. Zodra duidelijk is waar en door wie cliënt geholpen zal worden zullen wij zorgen voor een ‘warme overdracht’. Omdat we weten dat mensen sneller vereenzamen en lastiger contact (kunnen) maken in een anderhalve-meter-samenleving, waarin nota bene alle samenkomsten en veel inburgeringslessen geen fysieke doorgang vinden, namen we ook zelf actief contact op met statushouders in de gemeente Waalwijk om te kijken hoe het met hen ging en te vragen of er verdere ondersteuning gewenst was. Daarnaast was er tijdens afspraken extra aandacht en ruimte voor de financiële situatie. Lessen uit de methodiek ‘Eurowijzer’, waarmee statushouders voorbereid worden op omgaan met geld in Nederland werden ingebed in de maatschappelijke begeleiding en integratie. Een aantal van onze maatschappelijke begeleiders heeft de cursus EuroWijzer gevolgd.

Twee keer per jaar nodigen wij de cliënt en de maatschappelijk begeleider op kantoor uit om samen de financiën door te nemen. Extra belangrijk nu we minder bij mensen thuiskomen en op dit vlak mogelijk minder zicht hebben op de werkelijke situatie. Tot slot dienen de inspanningen van onze tolken hier genoemd te worden. Zeker in deze tijden waarin communicatie ook deels op afstand plaatsvond was het extra belangrijk goede tolken in te zetten. Zij deden hun werk - soms in drie-gesprekken (twee telefoons naast elkaar), of vertaalden stukken tekst via WhatsApp. Of sloten toch onder de RIVM-voorwaarden aan bij belangrijke gesprekken op kantoor.

•

Resultaat: coaching integratie als verlenging op de vestiging was van toepassing op de cliënten die al in 2019 kwamen en die begin 2020 vanuit een AZC kwamen. In totaal kwamen 43 unieke cliënten op (een afspraak van) het spreekuur integratie. In totaal waren er 280 contacten ‘coaching integratie’ op locatie.

INBURGERING EN TAALCOACHING VluchtelingenWerk biedt hulp bij de start van inburgering. In de vorm van informatieverstrekking over het inburgeringstraject, praktische hulp bij het aanvragen van een DUO lening en niet in de laatste plaats bij het inschrijven voor een inburgeringscursus.

18

•

Uitdagingen: Intakes en inburgeringslessen werden uitgesteld, of later online aangeboden. Het moge duidelijk zijn dat online lessen minder effectief zijn dan klassikale lessen. Taalbarrières werden daardoor minder snel overwonnen dan wel verkleind. Daarnaast hadden ouders in een aantal gevallen ook nog de kinderen thuis waardoor concentratie voor digitale eigen lessen bemoeilijkt werd. VluchtelingenWerk kreeg dan ook veel aanvragen voor taalcoaching en extra ondersteuning op taalgebied voor zowel volwassenen als kinderen.

•

Extra inspanningen: In een aantal gevallen was er extra contact en waren er taalcoaches die bijvoorbeeld wandelingen maakten met hun taalmaatjes of die via whatsapp bellen de Nederlandse taal oefenden. Devices werden al dan niet op afstand gereed gemaakt voor digitaal thuisonderwijs. Het kantoor van VluchtelingenWerk stelden we ook ter beschikking voor de taalkoppels, aangezien de thuisbegeleiding voor taal niet meer gewenst was. De beroepskrachten hielden een rooster bij, om ook deze ontmoetingen frequent en met in inachtneming van de RIVM maatregelen goed te laten verlopen. Voor mensen die moeite hebben met lezen en schrijven in het Nederlands, kan de informatie over het coronavirus logischerwijs best ingewikkeld en onduidelijk zijn. Toegankelijke communicatie is dan ook essentieel. We zorgden voor extra informatievoorziening met betrekking tot het corona virus en de maatregelen die gelden. Relevante informatie kwam beschikbaar (en werd verspreid) in verschillende talen.

•

Resultaat: We konden door de inzet van taalcoaches in een aantal gevallen stilstand (of erger; achteruitgang) van de Nederlandse taal voorkomen. In 2020 waren er 18 koppelingen tussen cliënt en taalcoach. Goede voorlichting aangaande corona (deels in de eigen taal) droeg bij aan meer begrip van en voor maatregelen rondom het virus en aan welzijn van de nieuwkomers.

JURIDISCHE DIENSTVERLENING EN GEZINSHERENIGINGEN VluchtelingenWerk behandelt zeer uiteenlopende juridische vraagstukken waar cliënten mee te maken krijgen. Van verblijfszaken, belastingzaken en toeslagen tot vragen over arbeidscontracten en inburgeringstermijnen van DUO. Maar ook kan vragen over familierecht en echtscheiding. Daarnaast valt onder juridische dienstverlening ook het informeren over en het ondersteunen bij trajecten van gezinshereniging wat zeer tijdrovend kan zijn. •

Uitdagingen: De problemen waar statushouders tegen aanlopen zijn de beperkte openingstijden van de Wijkdiensten en hun (telefonische) bereikbaarheid. Daarnaast is het ontbreken van de nodige kennis over de vreemdelingenzaken en tolken een belemmering voor de statushouders om bij de Wijkdiensten binnen te komen. Normaliter werden veel van dergelijke vragen besproken en behandeld tijdens het inloopspreekuur van VluchtelingenWerk en werd bij ingewikkelde problemen een advocaat ingeschakeld of werd cliënt doorverwezen naar het Juridische loket. Waar mogelijk via een ‘warme overdracht’. In 2020 hadden we een gezin dat wegens echtscheiding extra juridische en maatschappelijke ondersteuning nodig had. Met betrekking tot de belastingdienst en toeslagen kwamen we tegenslagen tegen doordat met regelmaat gegevens van de cliënt (bijvoorbeeld verblijfstitel, status of inkomen) niet klopten bij deze dienst. Om deze informatie daar te corrigeren moest de uitdagende weg van de IND en vaak ook publieksdiensten van de gemeente gevolgd worden.

•

Extra inspanningen: Er werden extra afspraken gemaakt. VluchtelingenWerk Waalwijk kreeg in 2020 ook nogal wat vragen doorverwezen omtrent verlenging verblijfsdocumenten. In de afgelopen periode hebben wij gemerkt dat de cliënten na doorverwijzing (Wijkdiensten) vaak terugkomen met hun IND-gerelateerde vragen. In 2020 verblijven namelijk veel mensen vijf jaar in ons land en dat brengt deze extra werkzaamheden met zich mee. Ook veel extra vragen met betrekking tot (einde) dienstverband (door corona) en arbeidscontracten kwamen bij VluchtelingenWerk terecht. Ook AMV’ers kwamen met vragen naar Vluchtelingenwerk voor hun procedure gezinshereniging. Ze zijn normaliter al bijna wekelijks te vinden op ons spreekuur omdat de druk vanuit ouders vaak groot is. Procedures duren vaak lang. Vluchtelingenwerk is de instantie die deze expertise in huis heeft.

•

Resultaat: Er werden ondanks de uitdagingen 24 unieke cliënten met een juridische vraag geholpen tijdens 197 contacten/ afspraken. Van aanvraag verlenging, naturalisatie en vragen aangaande arbeid gerelateerde zaken. Elf unieke gezinshereniging dossiers in de aanvraag-, bezwaar- of beroepsfase werden behandeld. Hiermee hebben we weten te voorkomen dat mensen in problemen kwamen met hun verblijfsvergunning en kon er gewerkt worden aan gezinsherenigingen. In ieder geval vijf gezinnen werden in 2020 herenigd en kwamen in Waalwijk wonen bij referent. Een aantal andere gezinnen wacht nog op hereniging, procedures lopen.

INFORMATIEPUNT Het informatiepunt kent normaliter de structuur van een open spreekuur, en kan geraadpleegd worden door instanties, door cliënten en door statushouders die al enige tijd in de gemeente wonen, maar nog niet volledig participeren in de maatschappij. Indien directe doorverwijzing (nog) niet mogelijk is of indien het spoedeisende karakter van de hulpvraag hiertoe aanleiding geeft, wordt ondersteund bij het zelf (deels) afhandelen van de hulpvraag door het verlenen van een éénmalige dienst of kortdurende begeleiding.

19

•

Uitdagingen: Niet alleen bij VluchtelingenWerk zijn er we op dit moment geen inloopspreekuren, ook elders zijn er aangepaste openingstijden en wordt er voornamelijk gewerkt op afspraak. Zeker voor de zogenaamde oudkomers is VluchtelingenWerk vaak het meest laagdrempelig om hulp te vragen. Als er iets gebeurt binnen leefdomeinen komen ze vaak als eerste naar het laagdrempelige informatiepunt van Vluchtelingenwerk. Mensen die gevlucht zijn vanuit een ander land hebben vaak moeite met het contact zoeken met de overheid of officiële instanties. Vaak ook omdat ze in eigen land daar geen enkel vertrouwen in hadden. De drempel is (te) groot. Zeker in deze coronatijd bleek dat wederom.

•

Extra inspanningen: We bleven telefonisch, per mail en voornamelijk via WhatsApp goed bereikbaar. Het past VluchtelingenWerk als belangenbehartiger om naast vluchtelingen te staan op het hele pad van AZC tot integratie. Dat dit pad hobbelig en kronkelig is behoeft geen uitleg. Ondanks alle goede wil lopen we vaak tegen enorme belemmeringen op zoals: taal, leerbaarheid, cultuurverschillen en vooroordelen. De warme overdracht naar het zorgveld gaat vaak moeizaam aangezien er regelmatig tegen bovengenoemde belemmeringen wordt aangelopen. Zeker nu er meer op afstand en afspraak gewerkt moet worden vroeg dit om extra inspanningen.

•

Resultaten: Omdat er veel telefonisch en per mail ging, zijn niet alle afspraken bijgehouden in VVS. Er zijn 280 contactmomenten geregistreerd maar we hebben de indruk dat er meer contact was dan in voorgaande jaren. Om zorgen weg te nemen, en nog meer preventief te werk te gaan. Zo waren er onder meer contacten omtrent gezinssituaties (over kinderen die in lock-down wel of niet naar school konden) en werden problemen met kinderen ruim besproken met partners. Er was contact met bijvoorbeeld Contour de Twern en Team Wijz. Met Contour de Twern hebben we i.v.m. corona in 2020 geen gezamenlijke activiteiten opgezet. Maar zoals ook bij de punten coaching vestiging, coaching integratie en juridische dienstverlening benoemt, was er met regelmaat contact. Over de aanmelding van cliënten voor vervolg begeleiding of terugval op VluchtelingenWerk. Meermalen hebben we ook medewerkers van wijkpunten geholpen met de aanvraag verlenging verblijfsdocumenten. Met Team WijZ hebben we contact gehad bij binnenkomende signalen waarvoor doorverwijzing naar het loket noodzakelijk was. De drempels waren dankzij corona hoger om in contact te treden met elkaar en ook warme overdrachten waren door alle beperkingen moeilijker. Verder was er ook contact met scholen (zowel middelbaar als basisonderwijs) en aanbieders NT2 onderwijs voor inburgering.

Maar ook met Casade en de wijkbeheerders, zelfs op specifiek cliëntniveau (het eerste half jaar zelfs zeer intensief i.v.m. verhuizing van een cliënt wegens medische toestand). Sommige cliënt dossiers kwamen (al dan niet anoniem) ter sprake met Team WijZ van gemeente Waalwijk, met Sterkhuis Waalwijk en in een enkel geval met Baanbrekers. Ook wisten inwoners van de gemeente Waalwijk ons te vinden betreffende huisvesting van statushouders, of over bijvoorbeeld participatieverklaringstrajecten voor reguliere cliënten. En tot slot noemen we informele contacten met parochie en kerken i.v.m. woninginrichting van statushouders.

SAMENWERKING ANDERE PARTNERS VluchtelingenWerk is de verbinder en expert op het gebied van Statushouders in de gemeente Waalwijk. Dat blijkt enerzijds uit het aantal vragen – van diverse aard – die VluchtelingenWerk kreeg, zoals ook beschreven onder het ‘Informatiepunt’ hierboven. Kennis op gebied van inburgering, DUO, IND en andere vluchteling-gerelateerde onderwerpen zijn logischerwijs niet of in ieder geval minder aanwezig bij partners die zich met name richten op de ‘reguliere’ dienstverlening aan de bewoners van de gemeente Waalwijk. Ook tolken zijn niet altijd beschikbaar (en ook niet nodig) bij partners. VluchtelingenWerk heeft ook in 2020 in deze behoefte kunnen voorzien. De toegevoegde waarde van VluchtelingenWerk is dan ook in 2020 zichtbaar geworden in diverse contacten zoals beschreven onder ‘informatiepunt’. Bijvoorbeeld de contacten met GGZ (aanmelding cliënt), met Traverse (inzake onderdak voor een cliënt die door echtscheiding op straat kwam te staan), met een huisarts (i.v.m. psychische situatie van cliënt en poging tot zelfdoding), contacten met de IND en advocaten waar het gezinsherenigingen betreft. Ook konden we een brug vormen en zorgen voor draagvlak – doordat onze vrijwilligers steeds weer uitleg geven, niet alleen

20

aan de cliënten, maar zij ook wandelende verbinders zijn binnen de gemeente zelf. Ook op kantoor werden we gebeld met vragen – en dan geven we graag voorlichting over de situatie van vluchtelingen (uiteraard in het algemeen).

CONCLUSIE Het is onze overtuiging dat met onze concrete inzet in dit jaar vol uitdagingen, de deskundige begeleiding van VluchtelingenWerk Waalwijk op de diverse bovengenoemde terreinen doorgang vond en onze doelen behaald zijn in samenwerking met de ketenpartners. Onder andere onze inspanningen op het gebied van taal (de taalcoaches, de extra informatievoorzieningen m.b.t. corona), maar ook het inbedden van de methodiek Eurowijzer in de maatschappelijke begeleiding zijn zeker in deze tijden van onmiskenbaar belang gebleken. Dit ter voorkoming van financiële problemen in een tijd waarin begeleiding minder achter de voordeur plaatsvindt. Cliënten bleven ondanks beperkingen goed in beeld, we bleven bereikbaar, zelfs voor mensen die niet meer onder begeleiding stonden van VluchtelingenWerk. Daarnaast namen we doorverwijzingen veelvuldig aan. Problemen zijn voorkomen en integratie en participatie werden ondanks beperkingen bevorderd.

21