35 Controleplan PWC 2021 def
Tekst van het document
0I
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Morgen maak je samen_ 2021 controleplan
Gemeente Waalwijk 6 december 2021
1
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
1
Inleiding
2
Onze kernboodschappen
3
Vereiste communicatie
21
De fundamenten
4
Verantwoordelijkheden
22
Uw feedback
5
Onze 'audit tools'
23
Onze controleaanpak
6
Materialiteit
7
Reikwijdte van de controle
8
Normenkader 2021
9
Controlefilosofie
10
Controlerisico's
11
IT-aanpak
12
Fraude en niet-naleven
13
Overige onderwerpen
14
Ontwikkelingen
15
Afhankelijkheid van derden
16
Communicatie
17
Ons team
18
Controleplanning Bijlagen
19 20
2
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Morgen maak je samen_ Gemeente Waalwijk T.a.v. de raad en het college van burgemeester en wethouders Taxandriaweg 6 5141 PA WAALWIJK 6 december 2021 Referentie: 4NYQ55NHFVVC-1243142282-35 Geachte leden van de raad en het college van burgemeester en wethouders, Met genoegen presenteren wij u ons controleplan voor 2021. Net als in voorgaande jaren is kwaliteit onze basis, en we zijn toegewijd aan onze verantwoordelijkheid om kwaliteit te leveren in onze audits en vertrouwen op te bouwen in de samenleving en overheden. Die instelling waarbij (doelgerichte) kwaliteit voorop staat verandert niet, en dat is wat de controle van gemeente Waalwijk drijft. Maar we zijn ook vernieuwers, enthousiast om te delen hoe we werken aan kwaliteit, terwijl we uw audit vormgeven door een aanpak die wordt geleid door onze mensen en wordt gedreven door onze technologie. Dit controleplan is opgesteld op basis van onze kennis over de ontwikkelingen in uw organisatie, onze kennis van uw sector en de uitkomsten van onze risicobeoordeling en wordt besproken met de Auditcommissie op 17 november 2021. Door samen het gesprek aan te gaan, kunnen we elkaars vragen begrijpen en inspelen op de wederzijdse verwachtingen. Zo kunnen we werken aan de
auditkwaliteit, de toegevoegde waarde van de controle en inspelen op de maatschappelijke behoefte aan informatie en transparantie. Want morgen maak je samen. Bovendien stelt de informatie in dit controleplan u in staat de keuzes te begrijpen die we hebben gemaakt bij het plannen en uitvoeren van onze controlewerkzaamheden. We verwelkomen uw feedback tijdens de controle. Als u vragen heeft over zaken die hierin worden besproken, of als u andere zaken wilt bespreken voorafgaand aan onze bijeenkomst, aarzel dan niet om contact met mij op te nemen. Met vriendelijke groet, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Dit document is elektronisch ondertekend door:
Anton Eelco Gerritsma
drs. A.E. Gerritsma RA senior director []
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Fascinatio Boulevard 350, 3065 WB Rotterdam, Postbus 8800, 3009 AV Rotterdam T: 088 792 00 10, F: 088 792 95 33, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
3
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding
Onze kernboodschappen
Onze kernboodschappen De fundamenten Uw feedback Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Risicobeoordeling
Controleopdracht Onze controleopdracht bestaat uit de controle van de jaarrekening 2021 met betrekking tot de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid (inclusief SiSa en WNT). Van het jaarverslag stellen wij alleen vast of wij, op basis van onze kennis verkregen tijdens de controle, geen onjuistheden zien. Voor ons oordeel over de rechtmatigheid van de jaarrekening heeft het college u nog niet het normenkader met alle te toetsen wet- en regelgeving ter kennisname voorgelegd.
Onze opdracht
Onze samenwerking
Onze samenwerking Wij hebben naar uw feedback geluisterd over onze dienstverlening tijdens de controle over vorig jaar. Mede op basis van uw feedback, evaluatie van de controle 2020 en de behoeften van de maatschappij hebben wij de belangrijkste aandachtsgebieden voor onze controle over dit jaar in dit controleplan samengevat.
•
•
Net zoals vorig jaar zal Covid-19 impact hebben op uw en onze werkzaamheden, denk bijvoorbeeld aan de uitvoering en controle van de ToZo en TONK-regelingen. We maken hierover concrete afspraken met de organisatie. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording als onderdeel van de jaarrekening, is uitgesteld naar 2022. We adviseren 2021 als pilotjaar te hanteren.
Jaarrekeningcontrole 2021
Belangrijkste onderwerpen
Belangrijke onderwerpen
Risicobeoordeling
Onze controleaanpak
Materialiteit van de controle
We hebben onze risicobeoordeling uitgevoerd op basis van ons begrip van en concluderen over de volgende significante en hogere risico’s: • Doorbreken van de interne beheersingsmaatregelen door management; • Frauduleuze financiële verslaggeving in de opbrengstverantwoording; • (Europese) aanbestedingen worden gegund aan bevriende partijen; • Waardering grondexploitaties; • Prestaties Jeugd en WMO PGB zijn niet (volledig) geleverd; • Rechtmatigheid aanbestedingen.
Materialiteit van de controle Als raad bepaalt u door het vaststellen van de goedkeuringstolerantie met welke nauwkeurigheid wij de jaarrekeningcontrole uitvoeren. U heeft, net als veel andere gemeenten, gekozen de goedkeuringstolerantie te stellen op het wettelijke maximum van 1% van de totale lasten (€2.175.000). Wij zullen alle bevindingen boven de rapporteringstolerantie van €108.000 aan u rapporteren.
Onze controleaanpak •
Vanaf begrotingsjaar 2021 geldt, dat in geval van achterstallig onderhoud, waarbij sprake is van kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties, er op basis van artikel 44 lid 1a BBV een voorziening wordt gevormd.
Wij steken de opdracht gegevensgericht in. Dit is in lijn met voorgaand jaar waarbij wij waar mogelijk gebruik maken van digitalisering en tools binnen PwC zoals data-analyse, Connect en Halo for Journals.
4
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen
De fundamenten Houvast bieden in veranderende tijden
De fundamenten Uw feedback Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Als PwC, willen we houvast bieden in veranderende tijden. Met onze kennis en expertise implementeren we een breed scala aan ideeën, lenzen of perspectieven ter ondersteuning van onze klanten en andere belanghebbenden. Kwaliteit is onze basis en we zijn toegewijd aan onze verantwoordelijkheid om kwaliteit te leveren in onze audits en vertrouwen op te bouwen in de samenleving en de overheden. In deze onzekere tijden spreken we ook over waarden en wat we belangrijk vinden in het leven. We willen ons meer op ons gemak voelen als we praten over ongemakkelijke onderwerpen zoals bijvoorbeeld diversiteit en inclusie in onze organisatie. Alleen dan kunnen we die moeilijke maar zeer noodzakelijke gesprekken voeren en elkaar uitdagen om het juiste te doen. Door verbonden te zijn, kunnen we het volledige potentieel van de nieuw ontstane kansen benutten. We kijken vaker naar buiten, luisteren aandachtiger naar onze klanten, en we stellen ons kwetsbaarder op. We zullen onverminderd doorgaan met die transformatie. Omdat we samen een nieuwe morgen creëren. Morgen maak je samen_. Wat betekent dit voor u? We hebben onze vragenlijst over frauderisico's met u gedeeld om deze risico’s binnen uw organisatie in kaart te brengen. Daarnaast bouwen we op maat gemaakte data-analyse workflows, om ons te concentreren op onregelmatigheden in uw data en daarmee onze audit te optimaliseren.
Dit zorgt voor beter inzicht in uw frauderisico’s en een efficiënte controle.
5
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen
Uw feedback en hoe wij die opvolgen Onze toewijding aan het ondersteunen van kwaliteit
De fundamenten Uw feedback Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
De ervaring die u heeft met onze dienstverlening, is van cruciaal belang. Om aan de verwachtingen van gemeente Waalwijk te voldoen en deze te overtreffen, geven we prioriteit aan de kwaliteit van het werk dat we leveren, de waarde die we toevoegen en de ervaring die we bieden. We hebben geluisterd naar uw feedback over onze dienstverlening in de controle van vorig jaar. We hebben de belangrijkste aandachtsgebieden voor onze dienstverlening tijdens de controle van dit jaar samengevat. Communicatie en samenwerking PwC en de gemeente werken goed samen. Communicatie verloopt soepel en vragen worden door beide partijen snel beantwoord. Tevens wordt feedback periodiek gedeeld binnen de verschillende niveaus van PwC en Gemeente Waalwijk om de communicatie nog meer te verbeteren.
Controle aanbestedingen De controle op aanbestedingen, en met name het verzamelen van de documentatie heeft afgelopen jaar veel tijd gekost.
IT-audit Gemeente Waalwijk zou graag willen zien dat we voortborduren op de IT-kennis van vorig jaar.
1
2
3
4
Hoe we de feedback opvolgen We gaan met gemeente Waalwijk in gesprek hoe we de spendanalyse kunnen optimaliseren, en de werkzaamheden waar mogelijk te dynamiseren om de druk tijdens de jaareindecontrole te verminderen.
Hoe we de feedback opvolgen De vragenlijsten die wij gebruiken om een begrip te krijgen van het IT-landschap zijn dit jaar verder geoptimaliseerd en de antwoorden van vorig jaar zullen worden gedeeld. Scoping en data-analyse De gemeente heeft aangegeven dat het maken van een dump van de financiële administratie voor de scoping en data-analyse veel tijd in beslag neemt. Hoe we de feedback opvolgen In overleg zullen wij de scoping enkel tijdens de interim en final opvragen, en de data-analyse enkel tijdens de jaareindecontrole om het werk voor de gemeente te minimaliseren.
6
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Materialiteit Reikwijdte van de controle Normenkader 2021 Controlefilosofie Controlerisico's IT-aanpak Fraude en niet-naleven Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Onze controleaanpak Deze paragraaf is bedoeld om u een duidelijk overzicht te geven van de wijze waarop wij met de input van de voorgaande paragrafen de controle van de jaarrekening van gemeente Waalwijk uitvoeren. Dit omvat inzichten in controlerisico's, kernpunten, reikwijdte en materialiteit.
03
7
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding
Materialiteit
Onze kernboodschappen Onze controleaanpak
Diepgang van de controle
Materialiteit
Wij hebben de diepgang van onze controle zo ontworpen dat een controle van hoge kwaliteit kan worden uitgevoerd met als doel om voldoende en geschikte controleinformatie te verkrijgen ter ondersteuning van ons oordeel.
Reikwijdte van de controle
< 1% Fouten
< 3%
Goedkeurend
Onzekerheden
> 3%
Beperking
Goedkeurend
> 10%
Afkeuring
Afkeuring
Beperking
Oordeelonthouding
Soort tolerantie (x € 1.000)
Normenkader 2021
Materialiteit is bepaald op €2.175.000
Goedkeuringstolerantie
€2.175 (vorig jaar: €2.175).
Controlefilosofie
De reikwijdte van onze controle wordt beïnvloed door de toepassing van de materialiteit. Wij stellen bepaalde kwantitatieve drempels voor materialiteit vast. Op basis van deze drempels, en vanuit kwalitatieve overwegingen, hebben wij de aard, het tijdschema en de reikwijdte van onze controlewerkzaamheden voor de individuele jaarrekeningposten en toelichtingen in de jaarrekening kunnen vaststellen en het effect van geïdentificeerde onjuistheden op ons oordeel kunnen beoordelen.
Uitvoeringstolerantie
€1.630 (vorig jaar: €1.630).
Rapporteringstolerantie
€108 (vorig jaar: €108).
Controlerisico's IT-aanpak Fraude en niet-naleven Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstolerantie wij hanteren. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden bedraagt de goedkeuringstolerantie maximaal 1% van de totale lasten (inclusief toevoegingen aan reserves) voor fouten en 3% voor onzekerheden. Als raad kunt u besluiten de accountant te vragen de jaarrekening met een lagere goedkeuringstolerantie te controleren. Dit heeft u niet gedaan. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel is in onderstaande weergegeven.
Wet Normering Topinkomens (WNT) Single information, Single audit (SiSa) Herziening van de materialiteit naarmate de controle vordert De materialiteit is tijdens de planning en interim-fase gelijk aan de materialiteit zoals gehanteerd tijdens de jaareindecontrole van 2020. We evalueren onze beoordeling van materialiteit het hele jaar door om veranderingen in uw gemeente en haar financiële prestaties weer te geven. Wanneer we de jaarrekening van 2021 ontvangen, zullen we de materialiteit updaten naar aanleiding van deze cijfers. Wij rapporteren over de eventuele wijziging in de materialiteit in het accountantsverslag.
Controleplan
Wet Normering Topinkomens
Single information, Single audit (SiSa)
Voor de controle op de bijlage Wet Normering Topinkomens gelden de toleranties zoals jaarlijks gepubliceerd in het controleprotocol WNT op www.topinkomens.nl. De betreffende toleranties variëren van 0 (in geval van wel/niet opnemen functionarissen) tot enkele duizenden euro’s ten aanzien van onjuistheden in de verantwoording.
Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af over van ministeries en provincies ontvangen specifieke uitkeringen. De goedkeurings- en uitvoeringstolerantie zijn gelijk aan die voor de jaarrekening. De rapporteringstolerantie wijkt af van de jaarrekening: • Voor regelingen < €125.000: €12.500 • Voor regelingen > €125.000 en <€1.000.000: 10% van de omvang basis van de specifieke uitkering • Voor regelingen > €1.000.000: €125.000
8
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding
Reikwijdte van de controle
Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Materialiteit
U heeft ons verzocht de jaarrekening 2021 van gemeente Waalwijk te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, die wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. Onderstaand hebben wij daarom weergegeven op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle betrekken.
Reikwijdte van de controle Normenkader 2021 Controlefilosofie
Jaarstukken gemeente Waalwijk
Controlerisico's IT-aanpak Fraude en niet-naleven
Jaarrekening
Jaarverslag
Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Programmaverantwoording
Paragrafen
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze aansluiten met de jaarrekening
Balans + toelichting
Overzicht van baten en lasten + toelichting
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
9
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding
Het normenkader als meetlat voor de controle
Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Materialiteit Reikwijdte van de controle Normenkader 2021
In onze controleverklaring geven wij ook een oordeel over de rechtmatigheid van de jaarrekening. De rechtmatigheid omvat drie aanvullende aspecten: •
Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten.
•
Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan?
Controlefilosofie Controlerisico's
•
Specifiek ten aanzien het voorwaardencriterium geldt, dat u als gemeente voor een deel zelf bepaalt welke wet- en regelgeving betrokken wordt in de controle. Deze wet- en regelgeving wordt vastgelegd in het normenkader. Het college stelt dit normenkader vast en legt dit minimaal ter kennisname voor aan u als raad. Het normenkader voor 2021 is nog niet vastgesteld.
Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen?
Onderstaand is weergegeven welke keuzes u als gemeente heeft ten aanzien wat wel en wat niet in het normenkader dient te worden opgenomen.
IT-aanpak Fraude en niet-naleven
Verplicht onderdeel van het normenkader
Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
• Europese aanbestedingsrichtlijnen • Staatssteunregels
Optioneel onderdeel van het normenkader
• Aanbestedingswet
• Financiële verordening
• Inkoopbeleid
• Wet maatschappelijke
• Controleverordening
• Overige besluiten
ondersteuning (Wmo)
• Subsidieverordening
NB: het inkoopbeleid van gemeente Waalwijk maakt geen deel uit van het normenkader.
EU-regelgeving
Landelijke / provinciale wet- en regelgeving
Verordeningen/ nota’s vastgesteld door de raad
Collegebesluiten
10
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding
Onze controlefilosofie
Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Materialiteit Reikwijdte van de controle Normenkader 2021
Onze controleaanpak is, naast het controleren van de jaarrekening, gericht op het verbeteren van uw bedrijfsvoering inclusief digitalisering hiervan. In onze controle hanteren wij daarvoor het ‘three lines’-model. Dit model geeft handvatten om te beoordelen waar in de interne beheersing risico’s worden ondervangen. De verschillende lijnen staan voor de volgende plaats in de interne beheersing:
1e
Controlefilosofie Controlerisico's IT-aanpak
Overige onderwerpen
gemeente
Fraude en niet-naleven
Communicatie
PwC
Bijlagen
lijn
2e
•
de eerste lijn: in het primaire proces, onder verantwoordelijkheid van de proceseigenaar.
•
de tweede lijn: in de ondersteunende processen zoals financiën en control, waar checks and balances ingericht zijn om fouten te signaleren.
•
de derde lijn: in uw verbijzonderde interne controle achteraf.
lijn
3e
lijn
Lijnmanagement
Ondersteuning
Verbijzonderde Interne controle
Afdelingen
Administratie en Control
VIC-functie
• Ondersteunt de afdelingen bij de optimalisering van de primaire processen.
• De VIC voert interne controles uit op de getrouwheid en rechtmatigheid van de financieel kritische prossen.
• Primair verantwoordelijk voor getrouwheid en rechtmatigheid transacties binnen eigen processen. • Verantwoordelijk voor kwalitatieve analyse en toelichting P&C producten.
• De administratie voert bij de verwerking een aantal primaire controles uit op de 1e lijn.
• Adviseert over verbetering in de 1e en 2e lijn.
• Adviseert (met de VIC) preventieve interne controlemaatregelen in het primaire proces.
• Adviseert preventieve interne controlemaatregelen in het ondersteunende proces en de IT.
• Adviseert/is een klankbord om te komen tot een effectieve en efficiënte controleaanpak.
• Geeft feedback om leesbaarheid/ informatiewaarde P&C documenten te verhogen.
• Geeft adviezen om effectiviteit controlewerkzaamheden te vergroten.
• Maakt waar mogelijk gebruik van de werkzaamheden van de VIC.
Wij rapporteren via het push-left principe Het push-left principe is er op gericht de interne beheersing in de 1e en 2e lijn te optimaliseren. Dit vanuit het uitgangspunt dat fouten voorkomen beter is dan achteraf constateren. Indien er tekortkomingen zijn in de interne beheersing in de 1e en 2e lijn, dan zullen wij deze daarom rapporteren als bevinding, ook als deze in de 3e lijn met verbijzonderde interne controle ondervangen wordt.
11
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak
Controlerisico’s Uit de geïdentificeerde organisatorische en zakelijke ontwikkelingen hebben we de significante en andere hogere risico's binnen uw organisatie gefilterd, die naar onze mening een impact kunnen hebben op uw jaarrekening, die we in onze controle bespreken. Al met al is onze inschatting dat het controlerisico dat samenhangt met gemeente Waalwijk gelijk is gebleven aan vorig jaar.
Materialiteit Reikwijdte van de controle
Inherente risico
Risiconiveau dit jaar
Risiconiveau vorig jaar
Normenkader 2021 Controlefilosofie Controlerisico's
Het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management
Frauderisico in de opbrengstverantwoording
IT-aanpak Fraude en niet-naleven
(Europese) aanbestedingen worden gegund aan bevriende partijen
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Normaal
Significant
Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Waardering grondexploitatie
Prestaties Jeugd en WMO PGB zijn niet (volledig) geleverd
Rechtmatigheid van aanbestedingen
Controleplan
Het doorbreken van interne beheersings- maatregelen door management Achtergrond
Onze controleaanpak
Hoewel het risico van het doorbreken van de interne beheersingsmaatregelen door het management van entiteit tot entiteit zal verschillen, is het risico bij alle entiteiten aanwezig en tevens significant, in overeenstemming met ISA 240.
Wij voeren een gerichte controleaanpak uit op het specifieke risico van doorbreking van interne beheersingsmaatregelen door het management bestaande uit: •
Een controle op de juistheid van journaalposten in het grootboek en andere gemaakte correcties bij het opstellen van de jaarrekening door toepassing van data-analyse.
•
Een controle van schattingen op afwijkingen.
•
Een evaluatie van de bedrijfseconomische onderbouwing van grote ongebruikelijke transacties.
•
Het opnemen van een zekere mate van onvoorspelbaarheid bij het bepalen van de aard, timing en hoeveelheid van controlewerkzaamheden.
Belangrijkste observaties voor dit risico Het risico van het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen wordt beïnvloed door: •
Schattingen als (debiteuren)voorzieningen, bijzondere waardevermindering;
•
Ongebruikelijke journaalposten;
•
Onttrekking van middelen door contract met derde die vergoeding krijgt voor vage adviesdiensten.
Audit tools Voor de journaalposten zullen wij gebruik maken van Halo for Journals
Controleplan
Frauderisico in de omzetverantwoording Achtergrond
Onze controleaanpak
Bij het vaststellen en beoordelen van het risico van materiële onjuistheden als gevolg van fraude is het risico frauduleuze financiële verslaggeving in de opbrengstverantwoording een verondersteld significant risico (in overeenstemming met verslaggevingsstandaard ISA 240).
Wij voeren een gerichte controleaanpak uit op het specifieke risico bestaande uit:
Belangrijkste observaties voor dit risico Het risico van fraude in de omzetverantwoording wordt vastgesteld in alle opbrengstenstromen van de gemeente en in het verschuivingsgevaar tussen verlieslatende en winstgevende grondexploitaties.
•
een cijferanalyse, uit te voeren ten aanzien van de opbrengsten in de jaarrekening 2021;
•
detailwerkzaamheden, uit te voeren op de opbrengstenstromen;
•
detailwerkzaamheden, uit te voeren op de grondexploitaties, waarbij specifiek wordt beoordeeld of de baten en lasten op het juiste project zijn verantwoord.
Controleplan
(Europese) aanbestedingen worden gegund aan bevriende partijen
Achtergrond
Onze controleaanpak
Naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen bewijst door diens complexiteit en brede effect op de ambtelijke organisatie een aanzienlijke fraudegevoeligheid te kennen.
Ter adressering van dit risico voeren wij vanuit een overkoepelende inkoopanalyse (spend) gegevensgerichte deelwaarnemingen uit ter vaststelling naleving aanbestedingsrichtlijnen.
Belangrijkste observaties voor dit risico Het risico op gunning van (Europese) aanbestedingen aan bevriende partijen kenmerkt zich door; •
een hoge fraudegevoeligheid;
•
beperking in de mogelijkheden tot reparatie, waar niet-naleving zich voordoet;
•
hoge mate van schatting bij het inschatten van een initiële opdrachtwaarde.
Controleplan
Waardering grondexploitatie Achtergrond
Onze controleaanpak
De ingerekende toekomstverwachting binnen een grondexploitatie kent typerend een hoge mate van onzekerheid, daar deze tot stand komt op basis van geschatte toekomstige transacties. Dit resulteert in een hoog risico op onjuiste inrekeningen op het niveau van de jaarrekening.
Wij controleren in detail de toelaatbaarheid van de belangrijkste schattingselementen en uitgangspunten gebruikt bij de totstandkoming van de grondexploitatie, bestaande uit:
Belangrijkste observaties voor dit risico Het risico op de waardering van grondexploitaties wordt beïnvloed door: •
een hoge mate van schattingen ten aanzien van de toekomstige programmering en fasering;
•
een hoge afhankelijkheid van (toekomstige) externe ontwikkelingen;
•
een typerend hoge balanspositie die gepaard gaat met grondexploitaties.
•
ingerekende parameters;
•
gehanteerde programmering/fasering;
•
overige schattingselementen gebruikt bij berekening van de grondexploitaties.
Controleplan
Prestaties Jeugd en WMO PGB zijn niet (volledig) geleverd Achtergrond
Onze controleaanpak
Het risico dat prestaties ten aanzien van Jeugd en WMO PGB niet of niet volledig geleverd zijn. Dit heeft een onrechtmatigheid van de uitgaven ten aanzien van deze prestaties tot gevolg.
Wij voeren een gerichte controleaanpak uit op het specifieke risico door de waarborgen ten aanzien van deze prestatielevering te toetsen als onderdeel van de controle op Jeugd en WMO PGB.
Belangrijkste observaties voor dit risico Het risico op de onvolledige levering van prestaties ten aanzien van Jeugd en WMO PGB wordt beïnvloed door: •
de grote verscheidenheid aan cliënten en zorgleveranciers;
•
een hoge afhankelijkheid van (toekomstige) externe partijen (zoals de SVB).
Controleplan
Rechtmatigheid van aanbestedingen Achtergrond
Onze controleaanpak
De Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn complex en hebben een breed effect op de ambtelijke organisatie. Het naleven hiervan blijkt zeer foutgevoelig te zijn.
Ter adressering van het risico op niet-naleving van (Europese) aanbestedingsrichtlijnen, voeren wij vanuit een overkoepelende inkoopanalyse (spend) gegevensgerichte deelwaarnemingen uit, ter vaststelling naleving aanbestedingsrichtlijnen.
Belangrijkste observaties voor dit risico Het risico op niet-naleving van het (Europese) aanbestedingsbeleid kenmerkt zich door. •
een hoge foutgevoeligheid;
•
beperking in de mogelijkheden tot reparatie, waar niet-naleving zich voordoet;
•
hoge mate van schatting bij het inschatten van een initiële opdrachtwaarde.
12
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Materialiteit Reikwijdte van de controle Normenkader 2021 Controlefilosofie Controlerisico's IT-aanpak Fraude en niet-naleven Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
IT-aanpak De impact van IT-risico’s en IT-General Controls op onze controleaanpak Tijdens de controle krijgen we een goed inzicht in uw processen en uw gegevens. Omdat de gegevens die we gebruiken bij onze controle grotendeels afkomstig zijn van uw systemen, krijgen we inzicht in uw IT-omgeving en relevante IT-General Controls (‘ITGC's’). De ITGC's zijn beleidsregels en procedures die worden gebruikt om de IT-omgeving en -activiteiten te beheren en om de voortdurende werking van geautomatiseerde applicatiecontroles en geautomatiseerde (financiële) procedures die afhankelijk zijn van computerprocessen te garanderen. Deze ITGC's worden ook geëvalueerd, aangezien bepaalde controles en rapporten afhankelijk zijn van door het systeem gegenereerde informatie. In onze controle noemen we deze IT-afhankelijkheden. Bij het updaten van dit inzicht besteden we bijzondere aandacht aan ERP-systemen en gebruikerstoegang. De betrouwbaarheid van uw gegevens staat ook centraal in de specifieke data-analyse die we uitvoeren tijdens onze controle. Reikwijdte van IT We beoordelen applicatiesystemen, datawarehouses, rapporten en ondersteunende IT-infrastructuur (database, besturingssysteem en netwerk) die betrokken zijn bij de relevante bedrijfsprocessen, vanaf het begin van een transactie tot de registratie ervan in het grootboek.
Dergelijke transacties leiden uiteindelijk tot rapportage in de financiële overzichten, en daarom kunnen een of meer van deze systemen en IT-infrastructuur relevant zijn voor de controle. Nadat we ons begrip van IT hebben afgerond, bepalen we welke van de applicaties die door Gemeente Waalwijk worden gebruikt, in aanmerking komen voor onze controle van de jaarrekening. Op basis van onze huidige kennis zijn er geen wijzigingen in onze IT-scope.
Architecture and operations
Identity and access management Information and asset protection
Controleplan
IT-reikwijdte Systeem applicatie
Bedrijfsproces
Interface
Database
Datacenter
Complexiteit systeem
Civision
Alle
Interfaces met meerder systemen zoals Beaufort, belastingen, etc.
SAP-ERP Server 067
Op eigen locatie
Complex
Beaufort (RAET)
HR/Payroll
Ontvangt van Youforce levert aan Civision
SQL database
RAET
Complex
Youforce (RAET)
HR/Payroll
Youforce levert aan Beaufort en ontvangt vanuit Beaufort.
SQL database
RAET
Complex
12I
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Materialiteit Reikwijdte van de controle Normenkader 2021 Controlefilosofie Controlerisico's IT-aanpak Fraude en niet-naleven Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Cyberbeveiliging Nieuwe digitale kwetsbaarheden, veroorzaakt door toenemende digitalisering. Hoe gaat Gemeente Waalwijk om met het risico van cybercriminaliteit? Het effect van cyberbeveiliging op onze controle Onze benadering van cyberveiligheid is gebaseerd op onze inherente risicobeoordeling. Deze beoordeling begint met het identificeren van risicofactoren voor cyberveiligheid, zoals de toepasbaarheid van specifieke cyberbeveiligingswetten, het bestaan van contractuele verplichtingen met betrekking tot cyberbeveiliging jegens klanten of het feit dat u zeer gevoelige persoonsgegevens verwerkt (AVG). Op basis van de aard, waarschijnlijkheid en omvang van deze factoren bepalen wij of de risicofactoren resulteren in een cyberbeveiligingsrisico dat een materiële impact kan hebben op de jaarrekening. Als we vaststellen dat cyberbeveiligingsrisico's een materiële impact kunnen hebben op de financiële overzichten, plannen we een gepaste reactie om het geïdentificeerde risico aan te pakken.
Relevante cyber risicofactoren
Minimumniveau van cyberveiligheids beheersing
Cyberbeveiliging als controlerisico
We beoordelen uw reactie aan de hand van het minimale beheersingsniveau dat we zouden verwachten.
We beoordelen of een cyberincident zou kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening.
13
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Materialiteit
Fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving Hoe we het risico van fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving belichten in onze controleaanpak
Reikwijdte van de controle Normenkader 2021 Controlefilosofie Controlerisico's IT-aanpak Fraude en niet-naleven Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen
Ons beeld van uw risicobeoordelings- en -beheersingsproces op het gebied van fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving Allereerst willen wij inzicht krijgen in uw risicobeoordeling en uw proces om de risico's vast te stellen, te beheersen en te communiceren op het gebied van fraude, omkoping, corruptie en niet-naleving van wet- en regelgeving. In dit verband hebben wij een robuuste dialoog gevoerd met de directie over uw risicobeoordelings- en -beheersingsproces. Wij hebben u gevraagd de PwC selfassessment Fraude, Omkoping en Corruptie over de mogelijke risicofactoren op het gebied van niet-naleving van wet- en regelgeving en reacties op die risico's in te vullen. Hiermee kunt u meer inzicht krijgen in hoe u ervoor staat, ook in vergelijking met vergelijkbare organisaties. Wat we van uw mogen organisatie verwachten De video hiernaast legt uit wat we zouden verwachten van een organisatie als de uwe, waarin goed bestuur belangrijk is om fraude te voorkomen en op te sporen. De video belicht de verantwoordelijkheden van de organisatie en hoe u dit kunt aanpakken.
Video over verwachtingen en verantwoordelijkheden
13I
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Materialiteit Reikwijdte van de controle Normenkader 2021 Controlefilosofie
Fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving Onze observaties en risicobeoordeling We willen graag de volgende observaties van uw risicobeoordelings- en risicobeheersingsproces met u delen op het gebied van fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving: •
Gemeente Waalwijk beschikt wel over een gedragscode en klokkenluidersregeling. Meldingen die via de klokkenluidersmeldpunten binnenkomen worden onderzocht.
•
Gemeente Waalwijk beschikt over een informeel proces voor het vaststellen en beoordelen van het risico van fraude, omkoping en corruptie, voor het beheersen van deze risico's, en voor tijdige opvolging van (aanwijzingen voor) fraudegevallen.
•
De frauderisicobeoordeling en maatregelen ter voorkoming van mogelijke fraude zijn niet formeel goedgekeurd door de raad, en er vindt geen (periodieke) rapportage plaats aan de raad inzake frauderisico’s, tekortkomingen in de controle, (aanwijzingen voor) fraude en follow-up-resultaten van fraudegevallen.
Controlerisico's IT-aanpak Fraude en niet-naleven Overige onderwerpen Communicatie
Onze aanbevelingen
Bijlagen
Naar aanleiding van onze gesprekken met de gemeente Waalwijk merken wij dat de gemeente in ontwikkeling is. Veel van de interne beheersmaatregelen die momenteel in werking zijn, hebben een detectief karakter. Wij adviseren u om het bewustzijn in de organisatie te vergroten en meer verantwoordelijkheden in de eerste lijn te beleggen om ook preventieve maatregelen te kunnen implementeren. Op basis van onze observaties, de besprekingen met u in de planningsfase van onze controle en onze eigen analyse hebben we de volgende significante risico’s geïdentificeerd.
Our thought leadership De bovenstaande rapporten zullen u helpen een beter inzicht te krijgen in het huidige fraudelandschap en de dynamiek van fraude •
Global Economic Crime and Fraud Survey 2020
•
Netherlands Economic Crime Survey 2019
14
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Ontwikkelingen Afhankelijkheid van derden Communicatie Bijlagen
Overige onderwerpen In deze sectie reflecteren we op andere onderwerpen die van invloed kunnen zijn op uw organisatie of jaarrekening.
05
15
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding
Ontwikkelingen die u als raad raken
Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Ontwikkelingen Afhankelijkheid van derden Communicatie Bijlagen
Rechtmatigheidsverantwoording uitgesteld tot 2022 Doordat de parlementaire goedkeuring is vertraagd, is invoering van de rechtmatigheidsverantwoording met een jaar uitgesteld. Dit betekent, dat het college naar verwachting vanaf boekjaar 2022 zelf verantwoording over de rechtmatigheid zal moeten afleggen, als onderdeel van de jaarrekening. Uitstel moet in uw organisatie niet ertoe leiden dat de voorbereidingen die al zijn getroffen voor het ‘live’ gaan in 2021 nu stil worden gelegd. Wij zijn van mening dat een goede voorbereiding het halve werk is en bevelen u aan om boekjaar 2021 te gebruiken als pilotjaar. Zo heeft u nog voldoende tijd om het proces richting 2022 eventueel bij te sturen. We gaan graag komende periode met u aan de slag om dit nader invulling te geven.
Ook voor 2021 gelden onzekerheden en risico’s in relatie tot Covid-19 Over 2020 had het Rijk nog niet alle nadelen als gevolg van de coronamaatregelen gecompenseerd. Dit betreft de inkomstenderving (toeristen- en parkeerbelasting) en de extra lasten van afvalinzameling en -verwerking waarvoor compensatie is toegezegd. Het Rijk heeft hier wel bedragen voor gereserveerd, totaal €282 miljoen. De daadwerkelijke compensatie wordt door het Rijk bepaald op basis van de jaarrekeningen 2020 van de gemeenten. De verwachting is dat pas in de decembercirculaire gemeentefonds 2021 de verdeling over de gemeenten bekend wordt gemaakt. Over eventuele extra compensatie over 2021 is nog niets bekend.
Notitie MVA en wijziging voor begrotingsjaar 2021 Vanuit de notitie materiële vaste activa van januari 2020 geldt vanaf begrotingsjaar 2021, dat in geval van achterstallig onderhoud waarbij sprake is van kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties, er op basis van artikel 44 lid 1a BBV een voorziening wordt gevormd. Wij adviseren u hier een inventarisatie van te maken en dit op een juiste manier te verwerken.
15I
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Ontwikkelingen Afhankelijkheid van derden Communicatie Bijlagen
Ontwikkelingen die u als raad raken Gemeenteraadsverkiezingen in 2022 vragen om een zorgvuldige overdracht De huidige bestuursperiode duurt tot maart 2022. Dit betekent dat de gemeenteraad in een nieuwe samenstelling de jaarrekening over 2021 zal gaan vaststellen. Het is raadzaam om als auditcommissie een overdrachtsdocument te maken om de continuïteit van de aandachtspunten (zoals de versterking van de control en de informatiewaarde van de P&C stukken) te waarborgen, zie ook informatie op onze site. Graag geven we een workshop aan de (nieuwe) raadsleden om hen mee te nemen in hun (nieuwe) rol als raadslid, uiteraard met focus op de P&C-cyclus en hun kaderstellende en controlerende rol. Ook zal de rol van de accountant als onafhankelijk adviseur daarbij aan de orde komen.
Aankomende wijzigingen in de controleverklaring van accountants ten aanzien van fraude In september heeft de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) een consultatiedocument uitgebracht met voorgestelde wijzigingen in de door accountants vanaf het boekjaar 2022 te verstrekken controleverklaringen bij jaarrekeningen. Het betreft zowel wettelijke als vrijwillige controleopdrachten. De wijzigingen zien toe op de door de NBA, in afstemming met de door de minister van Financiën aangestelde kwartiermakers, verplichte uitgebreide rapportage door accountants over de uitgevoerde werkzaamheden ten aanzien van fraude.
Deze wijzigingen zullen ook van invloed zijn op de controleverklaring die wij vanaf 2022 bij de jaarrekening van gemeente Waalwijk verstrekken en het is van belang dat wij hiervoor gezamenlijk de voorbereidingen treffen. Ten aanzien van fraude zullen wij op basis van de aangepaste standaard gaan rapporteren over de risico-inschatting, verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. Ten behoeve daarvan zullen we het fraudepreventieprogramma van gemeente Waalwijk nader onderzoeken, waaronder: •
de implementatie van een gedragscode met ethische gedragsregels voor het creëren van een cultuur van eerlijkheid;
•
de door de organisatie uitgevoerde frauderisicoanalyse;
•
de maatregelen van interne beheersing die getroffen zijn om specifieke frauderisico’s te mitigeren;
•
de wijze waarop de organisatie opvolging geeft aan meldingen van klokkenluiders of andere signalen van fraude;
•
het opstellen van een redresplan en uitvoeren en monitoren van de acties.
Wij adviseren u te beoordelen wat de kwaliteit is van uw fraudepreventieprogramma en indien nodig tijdig maatregelen te treffen om de kwaliteit van dit programma te verbeteren aangezien de kwaliteit van dit programma mede bepalend is voor de bevindingen die wij in de controleverklaring zullen (moeten) rapporteren. Wij adviseren u tevens om hierover zelf in de risicoparagraaf in uw jaarverslag te rapporteren zodat wij hier in onze controleverklaring naar kunnen verwijzen en de door u gerapporteerde informatie kunnen bevestigen.
16
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen
Afhankelijkheid van derden Een deel van uw gemeentelijke taken heeft u uitbesteed aan derden. Dit betekent dat voor de verantwoording van de bijbehorende baten en lasten, u afhankelijk bent van verantwoordingen (vaak inclusief controleverklaringen) van derden, voor het opstellen van uw jaarrekening.
Onderstaand hebben wij de met de organisatie uitgevoerde inventarisatie van deze afhankelijkheden weergegeven, inclusief de impact hiervan op onze werkzaamheden.
Ontwikkelingen Afhankelijkheid van derden Communicatie Bijlagen Onderwerp
Partij waaraan is uitbesteed
Heeft college reeds afspraken gemaakt over tijdige aanlevering ja
nee
1
Pgb Jeugd en Wmo
SVB
2
Eigen bijdrage Wmo
CAK
3
Lonen en salarissen
Raet
4
Sociaal Domein Facturatie
Zorglokaal
5
Sociale Zaken
Baanbrekers
6
IT
PinkRoccade
17
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Ons team Controleplanning Bijlagen
Communicatie In deze sectie belichten we onze samenwerking, de planning van de werkzaamheden en de basis van het overeengekomen aantal uren.
06
18
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding
Ons team
Onze kernboodschappen Onze controleaanpak
Communicatie
Ons team is vastbesloten om altijd voor u beschikbaar te zijn. In de figuur hiernaast vermelden we de belangrijkste leden van ons ervaren controleteam met hun contactgegevens, zodat u ze op elk moment kunt bereiken.
Ons team
Ten opzichte van vorig jaar zijn de volgende wijzigingen aangebracht:
Overige onderwerpen
Controleplanning Bijlagen
•
Dorus van Boxtel, Tuur Abrahams en Kelvin van Barneveld hebben ons team verlaten en Anton Eelco Gerritsma en Lucas Offermans hebben ons team versterkt.
Conform de Verordening inzake Onafhankelijkheid heeft Dorus van Boxtel overgedragen aan Anton Eelco Gerritsma. Dit betekent dat u vanaf boekjaar 2021 een nieuwe eindverantwoordelijke senior director heeft. Anton Eelco heeft al kennis gemaakt met de griffier en zal dat op korte termijn ook graag met de raad en organisatie doen. Het huidige controleteam heeft voldoende waarborgen ingebouwd om er voor te zorgen dat voldoende kennisoverdracht heeft plaatsgevonden en ook plaatsvindt tijdens de controle. Een open en eerlijke evaluatie is belangrijk voor de optimalisatie van de dienstverlening die wij bieden, en dat is ook belangrijk voor u. Via een evaluatiegesprek vragen wij u naar uw ervaringen en uw suggesties voor verbetering. We hechten veel waarde aan het continueren van onze open communicatie met u en vertalen uw feedback in verbeterpunten en relevante acties.
Anton Eelco Gerritsma Senior director +31 6 53 38 89 20 anton.eelco.gerritsma @pwc.com
Elke van Lankveld Manager +31 6 20 49 72 47 Elke.van.lankveld@pwc. com
Serila Bhagali-Merhai Senior manager +31 6 13 87 34 27 serila.bhagali@pwc.com
Een toegewijd team
Sam van Raaij Senior Associate +31 6 12 37 24 42 Sam.v.van.raaij@pwc.com
Lucas Offermans Senior Associate 2 +31 6 22 21 20 25 lucas.offermans@pwc. com
19
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen
Controleplanning Een overzichtelijk controleproces
Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Ons team
We faseren onze controle zo gelijkmatig mogelijk gedurende het jaar en besteden veel tijd aan het begrijpen van wijzigingen in de controleomgeving, het testen van tussentijdse saldi en het bespreken van mogelijke transacties en accounting kwesties. Ons doel is om tijdig en ruim voor het einde van het jaar (complexe) accountingonderwerpen te bespreken, te testen en op te lossen wanneer deze zich voordoen. In onderstaande tabel is de planning voor de audit 2021 gevisualiseerd.
Controleplanning Bijlagen
Aug-Sept Planningsfase • Bespreken controleplan • Kennis nemen ontwikkelingen gemeente • Opzetten en bespreken risicoanalyse • Controleplanning opstellen • Afspraken met organisatie maken over planning en oplevering • Opzet algemene IT-beheersing beoordelen
Sept - Nov Controle-opzet processen • Bespreken opzet financiële processen • Vaststellen of processen in de praktijk ook bestaan zoals ze beschreven zijn • Gegevensgerichte controles op de processen
Nov - Jan
April - Jun
Controle werking processen • Vaststellen of processen in de praktijk ook werken zoals ze beschreven zijn • Gegevensgerichte controles op de processen • Bespreken risicovolle dossiers met organisatie/directie ter voorbereiding op jaarrekeningcontrole • Met de organisatie op te leveren specificaties jaarrekeningcontrole bespreken
Uitvoeren/bespreken jaarrekeningcontrole • Controle van derden ontvangen verantwoordingen • Gegevensgerichte controle op de cijfers • Bespreken uitkomsten controle • Controleaanpassingen in definitieve jaarrekening • Bespreking accountantsverslag met organisatie, college en raad (auditcommissie) • Evaluatie
Managementletter college Opdrachtbevestiging raad
Controleplan raad
Managementmeeting organisatie
Accountantsverslag raad
Boardletter raad
Controleverklaring raad
19I
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding
Onze samenwerking tijdens de controle
Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Ons team Controleplanning Bijlagen
De controle van de jaarrekening van Gemeente Waalwijk vereist voldoende tijd en aandacht van de teamleden van het juiste niveau voor inhoudelijke werkzaamheden, beoordeling en begeleiding. Als onderdeel van onze controle van de jaarrekening van 2021 voeren wij ons controleplan uit zoals samengevat in dit document. Wij verstrekken de volgende rapportages : •
rapportage interim-bevindingen;
•
accountantsverslag per jaareinde, met een samenvatting van de bevindingen van de controle;
•
controleverklaring over de jaarrekening 2021.
20
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen Vereiste communicatie Verantwoordelijkheden Onze 'audit tools'
Bijlagen
07
21
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak
Door controlestandaarden vereiste communicatie Als PwC vinden wij het van belang om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste voorwaarden en aandachtspunten van de controle aan u rapporteren. Deze hebben we opgenomen in onderstaande tabel.
Overige onderwerpen
Vereiste communicatie grond van controlestandaarden
Communicatie
Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.
Bijlagen
Bevestiging van de onafhankelijkheid van PwC
Kernpunten van de controle
Vereiste communicatie
Controleplan
Rapportage interimbevindingen
Accountantsverslag
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle.
Verantwoordelijkheden
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Onze 'audit tools'
Niet naleven van wet- en regelgeving
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het college
Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring
Standpunt van de accountant over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college
Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op de financiële verslaggevingsproces
Niet gecorrigeerde afwijkingen
Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de entiteit
Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s
22
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen
Verantwoordelijkheden Overzicht van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening
Onze controleaanpak Overige onderwerpen
Verantwoordelijkheden van het college en de raad voor de jaarrekening
Verantwoordelijkheid van de accountant
Het college is verantwoordelijk voor:
Onze verantwoordelijkheid is het plannen en uitvoeren van een controleopdracht op een manier die ons in staat stelt om voldoende en passende controle-informatie te krijgen die een basis voor onze verklaring biedt.
Communicatie Bijlagen
•
Vereiste communicatie Verantwoordelijkheden Onze 'audit tools'
het opstellen en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV en het bepaalde in en krachtens de Wet normering topinkomens (‘WNT’);
•
de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen; en voor
•
interne beheersingsmaatregelen die het college noodzakelijk acht om een jaarrekening te kunnen opstellen die geen afwijkingen van materieel belang bevat door fraude of fouten.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college afwegen of de financiële positie voldoende is om de gemeente in staat te stellen de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen. De raad is verantwoordelijk voor het toezicht op het proces van de financiële verslaggeving door de gemeente.
Onze doelstellingen zijn het krijgen van redelijke zekerheid of de jaarrekening als geheel geen onjuistheden van materieel belang bevat of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, en het afgeven van een controleverklaring waarin onze verklaring is opgenomen. Redelijke zekerheid betekent een hoge, maar niet absolute mate van zekerheid, waardoor wij mogelijk niet alle materiële onjuistheden ontdekken. Onjuistheden kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten. Zij worden als materieel beschouwd wanneer redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze, elk afzonderlijk of in totaal, gevolgen kunnen hebben voor de economische beslissingen die gebruikers op grond van de jaarrekening nemen. Materialiteit heeft gevolgen voor de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van vastgestelde onjuistheden op onze verklaring. Voor een gedetailleerde beschrijving van onze verantwoordelijkheden verwijzen wij u naar de bijlage bij onze controleverklaring.
22I
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen
Verantwoordelijkheden Overzicht van verantwoordelijkheden met betrekking tot fraude en wet- en regelgeving
Onze controleaanpak Overige onderwerpen
De verantwoordelijkheden van het college
Communicatie
Deze bestaan uit:
De verantwoordelijkheden van degenen die zijn belast met governance, d.w.z. de raad
•
Deze bestaan uit:
Bijlagen Vereiste communicatie
•
Verantwoordelijkheden Onze 'audit tools'
het identificeren en bewaken van de wet- en regelgeving die van toepassing is op de entiteit en zorgen voor volledigheid ervan; het uitvoeren van een risicobeoordeling waarbij specifiek aandacht wordt besteed aan het risico van fraude door het bespreken van prikkels en pressiepunten, kansen, en instellingen en rationaliseringen, evenals het risico van niet-naleving van wet- en regelgeving;
•
het ontwerpen en implementeren van programma’s en beheersingsmaatregelen om fraude (fraudebestrijdingsprogramma’s) en niet-naleving van wet- en regelgeving te voorkomen, te bestrijden en op te sporen;
•
ervoor zorgen dat de cultuur en de omgeving van de entiteit eerlijkheid en ethisch gedrag bevorderen;
•
ervoor zorgen dat de activiteiten van de entiteit worden uitgevoerd conform de bepalingen van wet- en regelgeving, en dat deze voldoen aan de wet- en regelgeving waarin de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening wordt geregeld;
•
het onderzoeken van vermeende of vermoede misstanden die onder de aandacht van het college zijn gebracht.
•
het versterken van een cultuur van eerlijkheid en ethisch gedrag door middel van actief toezicht;
•
het evalueren van de beoordeling door het management van de risico's in verband met fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving, implementatie van passende maatregelen en zorgen voor een juiste ‘tone at the top’;
•
ervoor zorgen dat het college passende maatregelen neemt om fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving te bestrijden en te voorkomen en om werknemers en andere stakeholders beter te beschermen;
•
het onderzoeken van vermeende of vermoede misstanden die onder de aandacht van de raad zijn gebracht;
•
het stellen van vragen aan het college over beheersingsmaatregelen ter bewaking van doelstellingen, zodat deze in redelijkheid haalbaar zijn.
22II
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen
Verantwoordelijkheden Overzicht van verantwoordelijkheden met betrekking tot fraude en wet- en regelgeving
Onze controleaanpak Overige onderwerpen
De verantwoordelijkheid van de accountant
Communicatie Bijlagen
De accountant is verantwoordelijk voor: •
het inplannen en uitvoeren van de controle om redelijke zekerheid te bieden dat de jaarrekening geen materiële onjuistheden bevat, ongeacht of deze worden veroorzaakt door fraude of door fouten;
•
het evalueren of de programma's en beheersingsmaatregelen van de entiteit waarmee geïdentificeerde risico's van materiële fouten als gevolg van fraude en als gevolg van niet-naleving van wet- en regelgeving worden aangepakt, op de juiste wijze zijn opgezet en in werking zijn gesteld;
•
het evalueren van het proces van het management voor het beoordelen van de effectiviteit van programma’s en beheersingsmaatregelen in verband met fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving;
•
evalueren van noemenswaardige fraude aan de zijde van het seniormanagement en de gevolgen voor de controleomgeving;
•
het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.
Vereiste communicatie Verantwoordelijkheden Onze 'audit tools'
In de context van onze controle van de jaarrekening zijn onze doelstellingen met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving als volgt: •
het vaststellen en beoordelen van het risico van materiële onjuistheden in de jaarrekening als gevolg van fraude en als gevolg van niet-naleving van weten regelgeving;
•
het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de beoordeelde risico's van materiële onjuistheden als gevolg van fraude, door een gepaste controleaanpak te ontwerpen en te implementeren;
•
het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot naleving van de bepalingen van die wet- en regelgeving waarvan algemeen wordt erkend dat ze directe gevolgen hebben voor de bepaling van materiële bedragen en toelichtingen in de jaarrekening;
•
het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.
23
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen
Onze ‘audit tools’ Onze belangrijkste technologieën
Onze controleaanpak Overige onderwerpen
Klik op de tools hiernaast om meer te weten te komen over controletechnieken
Communicatie Bijlagen Vereiste communicatie Verantwoordelijkheden Onze 'audit tools'
Aura
Connect
Halo
Ons ERP-systeem dat de drijfveer is achter wereldwijde kwaliteit en consistentie.
Een tool voor gezamenlijk werken waarmee informatie snel en veilig kan worden gedeeld.
Bekroonde gegevenscontroletool waarmee de betrouwbaarheid van informatie kan worden getoetst.
Leer meer
Leer meer
Leer meer
23I
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen Vereiste communicatie Verantwoordelijkheden
Audit tools - Aura Ons wereldwijde ERP-systeem zorgt voor wereldwijde kwaliteit en consistentie In Aura wordt onze op risico gebaseerde aanpak weergegeven, waardoor we eenvoudiger kunnen zien hoe vastgestelde risico's worden aangepakt door onze werkzaamheden betreffende beheersingsmaatregelen en inhoudelijke toetsingen. Hiermee kunnen teams Aura toespitsen op specifieke scenario's, rekening houdend met risiconiveaus, vertrouwen op beheersingsmaatregelen en inhoudelijke toetsing.
Onze 'audit tools' ..
23II
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen
Audit tools - Connect We werken samen door realtime inzicht te hebben
Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen Vereiste communicatie Verantwoordelijkheden Onze 'audit tools'
Aanpasbaar dashboard zodat u ziet wat voor u het belangrijkst is
Delen van informatie door samenwerking nu eenvoudiger Connect is onze op SharePoint gebaseerde samenwerkingsworkflowtool, waarmee u in elke fase van de audit sneller, efficiënter en veiliger informatie kunt delen. Het stroomlijnt en bewaakt het proces van documentuitwisseling in realtime. Nu kunnen uw en onze teams 24 uur per dag, 7 dagen per week in contact staan om controle gerelateerde problemen op te lossen, zonder voor verrassingen te staan. Voordelen •
doordat controlecorrecties, tekortkomingen in beheersingsmaatregelen en rapportage aan toezichthouders zich allemaal op één plek bevinden, worden vertragingen of kwesties meteen gesignaleerd;
•
betere informatie-uitwisseling en documentenbeheer door middel van een veilige webtool;
•
leidt tot procesefficiëntie door middel van consolidatie en automatisering van meldingen;
•
veilige en beveiligde communicatie voor uw teams en die van ons;
•
wereldwijd beschikbaar voor kleine tot grote onderdelen;
•
realtime tracking maakt snelle en efficiënte probleemoplossing mogelijk.
Bewaak de voortgang van de audit in realtime
Beheer deadlines beter met automatische herinneringen
Verminder de overbelasting van de inbox met livechat
Veilige, realtime document uitwisseling
Volg verzoeken van meerdere locaties
Hoe Connect zorgt voor een betere controle-ervaring
23III
Controleplan
Inhoudsopgave Inleiding Onze kernboodschappen
Audit tools - Halo Een revolutie in onze controles door de kracht van data te benutten
Onze controleaanpak Overige onderwerpen Communicatie Bijlagen Vereiste communicatie Verantwoordelijkheden Onze 'audit tools'
Halo for Journals kunnen alle boeken worden doorzocht, getest en geanalyseerd om ongebruikelijke relaties en patronen aan het licht te brengen. Hierdoor wordt de kwaliteit van de tests verbeterd, kunnen wij risico's beter beoordelen en kunnen wij ons focussen op de dingen die echt belangrijk zijn.