257 Brief Vaartje Minderen raadsvergadering gemeente Waalwijk 7 okt 2021

Geachte Raadsleden, Mijn naam is Jos van Genugten, ik woon 45 jaar aan ’t Vaartje en spreek hier namens bewoners van ’t Vaartje tussen rotonde en plaatsnaambord Waspik en bewoners van de Vrouwkensvaartsestraat tussen de brug over het Zuider Afwaterings Kanaal en ’t Vaartje.

I Vooraf Het is niet de eerste keer dat wij ’t Vaartje op uw agenda willen zetten. Er is al vele malen een beroep op u gedaan in het verleden, in verschillende periodes. De asfaltering en herstel van een deel daarvan, de aanleg van de rotonde (1981-1986) en de vernieuwing hiervan (2020), de aanleg van versmallingen, eerst met rubbermatten, die niet houdbaar bleken, daarna weer vlak, rode fietspaden, de aanplant van bomen en heggen, (die goed onderhouden worden), de aanleg van parkeerhavens aan het begin en andere kleine ingrepen. ’t Vaartje is dan ook een bijzondere straat: oorspronkelijk een onderdeel van de Langstraat en verhard met kinderkoppen onder de asfalt laag; het is bebouwde kom van nr. 26 tot nr. 134, maar niet ingericht als bebouwde kom. Het is een doorgaande weg met circa 61 huizen, waarvan 6 aan de noordzijde, hieronder een aantal bedrijven, ongeveer 140 bewoners van alle leeftijden, met 50 in-of uitritten (vanaf of naar het eigen erf) van huizen en in-of uitritten van een aantal landbouwgronden. En het is een dijk met een zwakke ondergrond. Er staan circa 46 huizen van voor 1945, allen met een zwakkere fundering, waaronder Rijks- en gemeentelijke monumenten.

Alle mogelijke verkeer gebruikt deze weg: voetgangers (soms met kinderwagens, vaak met uitlaten van honden) en afstand-wandelaars, ruiters en aangespannen paarden, fietsers en racefietsers, scooters en motoren, 1

landbouwvoertuigen in alle maten en soorten, lijnbussen, personen auto’s, bestelwagens en vrachtwagens in allerlei gewichtsklassen en van allerlei omvang. Onder normale omstandigheden zijn er dagelijks circa 2700 verkeersbewegingen tussen Waspik en Capelle (volgens telling van de Smiley)

II Welke ontwikkelingen hebben we de afgelopen jaren gezien? 1) Eerst afnemend vrachtverkeer door vertrek van Transportbedrijf Boezer naar de Maasoever, daarna een forse toename door groei van grote transportbedrijven als Zwart, Stam, van Pelt, van Wijlen en een aantal kleineren. Bovendien ervaren we extra sluipverkeer bij files op de A59. 2) Het verkeersbord 30 km is in de ogen van de meeste passanten een lachertje. Niemand houdt zich eraan. Want de weg is kaarsrecht, gedekt met asfalt en niet met stenen zoals de woonerven. En de snelheid wordt niet gehandhaafd, noch door de politie, noch door apparatuur die door de politie bediend wordt. 3) De veiligheid van bewoners is in het geding door de snelheden die bereikt worden door motoren, personenauto’s , vrachtverkeer en landbouwverkeer. De onlangs in juni gemeten snelheden zijn wellicht bij u al bekend: gedurende 7 dagen en 24 uur zijn de hoogste snelheden binnen de bebouwde kom van onze gemeente gemeten: 151 en 149 km per uur, het dorp in en het dorp uit. De gemiddelde snelheid van 85% is vastgesteld op 61,5 km per uur, dat betekent dat er veel verkeer is dat harder dan 70 tot 90 km per uur rijdt. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ook niet alle bewoners van ’t Vaartje zich houden aan de gewenste snelheid.

4) Het zware en te snelle vracht- en landbouwverkeer veroorzaakt – door de zwakke ondergrond van de dijk – trillingen en scheuren in huizen Inmiddels zijn er vele huizen met klemmende deuren en ramen en scheuren in muren. Ook klachten over trillingen van de keukentafel en andere vertrekken zijn in de afgelopen jaren toegenomen. Het nachtelijk verkeer van zware vrachtwagens verstoort door geluidsoverlast voor een aantal inwoners de nachtrust, vooral in de 2e helft van de nacht. 5) Veel bewoners zien een toenemende agressie in het verkeer. Automobilisten die 30 tot 50 km per uur rijden, worden ingehaald door anderen, met name jongere chauffeurs. Soms worden ze de berm in gedrukt. Anderen laten zich niet wegdrukken, en krijgen dan te maken met 2

bumperkleven. Hierbij ontstaan gevaarlijke situaties voor fietsers en voetgangers. Ook het passeren bij de versmallingen leidt soms tot agressief gedrag. 6) De herinrichting van de Westelijke Langstraat en de polder Binnenbijster – van landbouw naar natuur - met een looptijd tot september 2022, en een tweede fase tot 2027 betekent een groot aantal zware transporten van materieel en grond. Hierbij kunnen we een positief beeld geven. De chauffeurs hiervan hebben de uitdrukkelijke opdracht gekregen zich aan de snelheid van 30 km te houden. We hebben gehoord dat chauffeurs weggestuurd zijn omdat ze zich niet aan deze afspraak hielden. Hier is het is dus mogelijk snelheid te beperken, zonder wettelijke maatregelen maar door een moreel beroep op hen te doen. 7) Ook de nieuwe bewoners van 't Vaartje, die een huis hebben gekocht in een 30 km zone, verwachten van hun gemeente dat deze limiet gehandhaafd blijft. 8) De gemeente Waalwijk en de Provincie Brabant hebben fors geïnvesteerd in de Nieuwe Natuur van de Westelijke Langstraat. De Vrouwkensvaartsestraat en 't Vaartje liggen aan de rand van dit natuur gebied. Het provinciaal beleid richt zich nu ook op verbetering van de directe omgeving. De bewoners hopen dat zich veel nieuwe diersoorten zullen vestigen in dit gebied. Veel van deze dieren als reeën, vossen en egels zijn vooral 's nachts actief.

Het handhaven en actief controleren van de 30 zone is voor deze dieren van levensbelang. Het belangrijkste samengevat: de veiligheid van voetgangers en fietsers is in het geding, en huizen hebben te maken met trillingen, scheuren en geluidsoverlast. Dit geldt ook voor de bewoners van de Vrouwkensvaartsestraat . Een smalle straat met de huizen dicht tegenover elkaar en een aantal (7) in- en uitritten. Er zijn inmiddels voldoende voorbeelden van kleine en grotere incidenten die de veiligheid van bewoners van beide straten betreffen. Opvallend hierbij is het gedrag van jonge tractorchauffeurs en jonge automobilisten (m/v), die veel sneller rijden dan anderen.

3

III Wat hebben we tot nu toe gedaan? 1) Er is een actiegroep opgericht , bestaande uit zes personen die al zeker zes maal vergaderd heeft en alle mogelijke signalen heeft verzameld en voorstellen de revue heeft laten passeren. Via een speciaal opgerichte facebookgroep betrekken we actief de bewoners ( 37 deelnemers) 2) Uw gemeente heeft twee borden opgehangen met cameratoezicht, misschien heeft dat even effect gehad maar nu heeft dit geen enkel effect meer, omdat nergens camera’s hangen. Op 9 september is wederom een Smiley geïnstalleerd. De uitkomsten hiervan zijn onbekend. 3) Er zijn een groot aantal bordjes van 30 km aangeschaft en opgeplakt. 4) Creatieve borden tbv handhaven van 30 km per uur zijn eigenhandig gemaakt en opgehangen.

5) Er is een gesprek geweest met John Swaans, verkeerskundige van de gemeente Waalwijk. Hij geeft aan dat er weinig aanpassingen kunnen worden gedaan door gebrek aan financiën. Die zijn ook niet gereserveerd voor ’t Vaartje en de Vrouwkensvaartsestraat. Hij stelt voor over te gaan naar een maximale snelheid van 50 km per uur omdat er sprake is van asfalt. Deze limiet zou door de politie gehandhaafd kunnen worden. Eventueel zou het mogelijk zijn nog enkele versmallingen aan te brengen, maar daarvan is niet veel effect te verwachten. Tevens geeft hij aan dat aansluiten bij project Hooipolder niet onlogisch zou zijn, zeker gelet op de verwachte toename van sluipverkeer 6) In de 2e week van september heeft de politie een half uur met een laserapparaat de snelheid op ’t Vaartje gemeten. De meeste auto’s hielden zich aan 50 km per uur met een enkele uitschieter naar boven. Opgemerkt dient te worden dat hierbij een motoragent aanwezig was. Een dergelijke aanwezigheid heeft zeker een vertragende werking. Een mooi voorbeeld van selectief kijken: niet de borden zien, maar wel de agent. 7) We hebben ons laten informeren over de stand van zaken in de landelijke politiek in dit soort kwesties. De Tweede Kamer heeft in oktober 2020 een 4

motie aangenomen om in elke bebouwde kom in Nederland een snelheidslimiet van 30 km per uur vast te leggen. Bij een straat binnen de bebouwde kom met de limiet van 50 km moeten er een fietspad en een voetpad liggen die van elkaar gescheiden zijn. Daarvoor is op deze dijk geen ruimte. 8) Er is een apart gesprek geweest tussen de actiegroep en een groep van 9 bewoners van de Vrouwkensvaartsestraat, ook in samenhang met gevaarlijke T-splitsing. De uitkomsten daarvan zijn meegenomen in dit verhaal. 9) Er is gekeken naar vergelijkbare plaatsen in de omgeving van Waalwijk, waar oplossingen zijn gevonden voor vergelijkbare problemen. 10) Er is contact geweest met het Platform Waspik en de plannen die in ontwikkeling zijn in verband met de veranderingen en het sluipverkeer bij Knooppunt Hooipolder. Wellicht worden de Kerkstraat, de Benedenkerkstraat in Waspik en de Schansstraat en de Luyten Ambachtsstraat in Raamsdonk ook 30 km routes met de nodige versmallingen. 11) We hebben een brief opgesteld en verstuurd voor de directie van de grote transportbedrijven. Nu het huis op de hoek van de Hoofdstraat en de Wendelnesseweg is afgebroken en daarmee de T-splitsing toegankelijker is geworden, konden wij een beroep doen op de transportbedrijven om via deze route naar de snelweg A59 te gaan, heen en terug.

Er is hiermee geen oplossing gevonden voor transportbedrijf Van Pelt aan de Tolweg, dat door het Natura 2000 gebied moet rijden om op weg te kunnen gaan. Ook niet voor de vervoerders van de glastuinbouw aan de Tolweg. 12) Een dergelijke brief hebben we ook opgesteld en verstuurd voor de loonbedrijven. 13) Door diverse bewoners van ’t Vaartje is bij het VVN Participatiepunt melding gemaakt van de onveilige verkeerssituatie op ’t Vaartje. 14) We hebben informatie gekregen over de voorstellen in het plan “Verkeersmaatregelen omgeving Hooipolder”. Hierin staat in ieder geval genoemd een zone van 30 km in de lint- bebouwing vanaf het centrum van Waspik tot het einde van Raamdonk. 15) We hebben alle bewoners uitgenodigd om aan hen onze voorstellen voor te leggen en deze te bespreken op maandag 13 september. Er waren 25 aanwezigen, met 17 afmeldingen van bewoners die zich betrokken voelen. Met facebook- reacties erbij toont 63% van de bewoners zich betrokken bij dit plan. 5

IV Mogelijke oplossingen die in diverse gesprekken zijn gepasseerd. - Een spiegel plaatsen op ’t Vaartje bij de uitgang Vrouwkensvaartsestraat - Het voorrangsbord en de haaientanden weghalen en daarmee een gelijkwaardige T-splitsing maken - Verhogen van deze T- Splitsing en een andere kleur geven zoals in Sprang-Capelle bij de Nederveenweg; aangevuld met duidelijke belijning en verkeersborden. - Dit noordelijk gedeelte van de Vrouwkensvaartsestraat geheel fietsstraat maken en slechts toegankelijk maken voor bestemmingsverkeer - De brug over het kanaal in de Vrouwkensvaartsestraat versmallen - Een poller = verzinkte paal plaatsen bij deze brug - Een of meerdere chicanes op ’t Vaartje om ook als het niet druk is het verkeer af te remmen. Voor chicanes lijkt ons de dijk te smal. - Meerdere drempels aanbrengen op ’t Vaartje. Drempels verhogen echter de geluidoverlast. - Een of meerdere stoplichten, afgesteld op 50 km, op ’t Vaartje met flitspalen - Verlengen van de versmallingen op ‘t Vaartje - De toegestane snelheid verhogen van 30 naar 50 km per uur, zoals de politie wil om te kunnen handhaven.

Het overgrote deel van de bewoners is hier tegen, ze voelen zich dan in de steekgelaten door de overheid! - Bovendien: in de navigatiesystemen staat ’t Vaartje op 30 km, verhogen tot 50 km betekent meer sluipverkeer - Een meldpunt inrichten waar nummerborden gemeld kunnen worden van auto’s die duidelijk te hard rijden. - De weg blokkeren - Verduidelijken van de belijning V Onze voorstellen voor de korte en de langere termijn Voor de korte termijn: 1. Alle voorzieningen te realiseren die genoemd zijn om de T-splitsing ’t Vaartje -Vrouwkensvaartsestraat veiliger en gelijkwaardig te maken, zoals een lichte verhoging van het asfalt, een andere kleur zoals bv elders in de Vrouwkensvaartsestraat of bij de Nederveenweg, en de voorrangsborden en haaientanden weghalen. Daarbij geldt dat binnen een 30 km/uur gebied het verkeer van rechts voorrang heeft. 6

2. Dezelfde voorzieningen bij de in- en uitgang van de Middenstraat. 3. Handhaving van de 30 km zone omdat het bebouwde kom is - zoals bijna overal in Nederland – en straffen van overtreders vanaf 50 km. Daarvoor vragen wij aan beide kanten van ’t Vaartje twee oranje-knipperlichten te plaatsen met daarachter een flitspaal zodat snelheid gemeten en beboet wordt. 4. Een 1e alternatief hiervoor is een stoplicht dat op rood springt op het moment dat er te hard gereden wordt. Door rood rijden betekent een hoge boete. In Helvoirt is hiervan een voorbeeld. 5. 5)Een 2e alternatief hiervoor is een trajectcontrole. Het nadeel van flitspalen en stoplichten is dat deze op een vaste plaats staan. Na het passeren hiervan gaan automobilisten weer snel optrekken. 6. Aansluiten bij de plannen die er zijn bij de veranderingen van het knooppunt Hooipolder om het sluipverkeer tegen te gaan. Als hiervoor een zone komt van 30 km willen we dat deze eerder begint nl vanaf de afslag Dussen, en niet vanaf de rotonde in Waspik. 7. We willen graag een officieel onderzoek laten doen naar het effect dat het snelle en tegelijk zware verkeer heeft op de stevigheid van de dijk en op de woningen langs beide wegen. In sommige woningen is al een loodpijl aangebracht. 8. Afstemming met de Gemeente over de borden die er nu staan bij de versmallingen op ’t Vaartje. Er staan nu tussen nr. 104 en nr.

134 drie borden achter elkaar met voorrang vanuit het dorp. Om en om is wellicht beter. Of al deze borden bij de versmallingen weghalen in de hoop dat de automobilisten daardoor voorzichtiger worden. Voor de duidelijkheid: Wij willen geen drempels. Drempels verhogen de geluidsoverlast en de trillingen. In het verleden moesten deze weer verwijderd worden. Chicanes zijn te overwegen en vragen nader onderzoek. Maar op een relatief smalle dijk als ’t Vaartje zijn ze lastig voor lijnbussen en lange vrachtwagens en lange en brede landbouwvoertuigen en bovendien gevaarlijk voor fietsers.

7

Voor de langere termijn: 1. Het asfalt op ’t Vaartje begint te slijten. Door de vernieuwing van een stukje in het afgelopen jaar ter hoogte van nr 58 is het verschil in trillingen en geluidsoverlast goed te merken. Dat zou betekenen: het asfalt vernieuwen met geluidsarm asfalt en tegelijk met een steenprint om het zicht op de weg te veranderen. Daarmee kan onze straat meer gaan lijken als onderdeel van de bebouwde kom. 2. Het plaatsen van twee borden “alleen toegankelijk voor bestemmingsverkeer”. 3. De Vrouwkensvaartsestraat tussen ’t Vaartje en de brug, wordt fietsstraat. 4. ’t Vaartje opnemen in het UIP (Integraal Uitvoerings Programma). 5. Als in de verdere toekomst ook de Waspiksedijk (Sprang Capelle) in dezelfde lijn wordt aangepakt, gaat dat een vertragende werking betekenen voor ’t Vaartje en wordt het sluipverkeer vanaf afslag Dussen bemoeilijkt. Dat sluit dan aan bij “Verkeersmaatregelen omgeving Hooipolder”.

Het actiecomité Vaartje Minderen Waspik, 7 oktober ‘21

8