223 Bijlage 1 Reactie op beantwoording art. 47 vragen door College op 13.07.2021

Aan het College van de gemeente Waalwijk Postbus 10150 5140 GB WAALWIJK Waalwijk, 19 juli 2021 Onderwerp:

WOB-verzoek mede in reactie op de beantwoording per 13 juli 2021 van de op 28 juni door de fractie Lijst De Jongste - PvdA gestelde schriftelijke vragen art. 47 RvO inzake PFAS-mandaat en GOL / uw kenmerk 2021-035018 / documentnummer D2021-07-005943

Geacht college, Mede naar aanleiding van uw schrijven d.d. 13 juli 2021 aan de fractie Lijst De Jongste - PvdA, waarin de schriftelijke vragen uit de brief d.d. 28 juni jl. zijn beantwoord, ontvangt u een reactie van ondergetekende. U begint met uw antwoord op vraag 1 met een verwijzing naar de zogenoemde ‘op of nabij’-regeling uit het Besluit Bodemkwaliteit, welke in het paarse gebied zou zijn toegepast. Concreet betekent deze regeling: “Het tijdelijk verplaatsten of uit een werk wegnemen van bouwstoffen is toegestaan zonder inachtneming van de artikelen 28 tot en met 32, indien deze vervolgens, zonder te zijn bewerkt, op of nabij dezelfde plaats en onder dezelfde condities opnieuw worden aangebracht (art. 27 lid 2)”. Maar eerst is van essentieel belang om vast te stellen of het in deze zaak überhaupt wel om bouwstof(fen) gaat, die met name worden bedoeld in het Hoofdstuk 3 Bouwstoffen en de artikelen 28 t/m 32. Zoals bij u bekend mag worden verondersteld, hanteert het ‘Besluit bodemkwaliteit’ als definitie van een bouwstof: “materiaal waarin de totaalgehalten aan silicium, calcium of aluminium tezamen meer dan 10 gewichtsprocent van dat materiaal bedragen, uitgezonderd vlakglas, metallisch aluminium, grond en baggerspecie, in de hoedanigheid waarin het is bestemd om te worden toegepast.”

Dit betekent concreet dat het ‘Besluit bodemkwaliteit’ alleen betrekking heeft op steenachtige materialen. [ Noot: voorbeelden hiervan zijn beton, asfalt, dakpannen en bakstenen. Materialen zoals kunststof, hout of stro worden ook toegepast als bouwstof, maar deze materialen vallen dus niet onder de regels voor bouwstoffen in het Besluit. Asbest voldoet aan de definitie van een bouwstof, maar vanwege milieuhygiënische risico’s mag het niet meer worden toegepast. ]

Bij de ‘Collegebesluiten d.d. 23-02-2021’ staat onder nr. B01.0 de situatie echter als volgt beschreven: “Om de problematiek rondom de aanwezigheid van PFAS in de bodem op te lossen, heeft de gemeente een onderzoek laten doen naar de achtergrondwaarden in de bodem van de gemeente Waalwijk. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat voor 80% van de gemeente de gemiddelde waarden in de boven- en ondergrond voldoen aan de landelijke geactualiseerde tijdelijke achtergrondwaarden.” “Voor het overige deel van het grondgebied dat in het verleden is opgehoogd zijn meer waarnemingen nodig en wordt de bodemkwaliteitskaart na 2 jaar geactualiseerd. Voor het gebied tussen industrieterrein Haven en het Drongelens kanaal moet verder gekeken worden wat hier de mogelijkheden zijn. Om voor het grootste deel van de gemeente bij hergebruik van grond mogelijk te maken dat er niet meer apart op PFAS bemonsterd hoeft te worden, wordt deze bodemkwaliteitskaart PFAS aangeboden.” Tevens staat bij betreffende collegebesluit als besluit omschreven: - kennis te nemen van het rapport Achtergrondwaarden PFAS gemeente Waalwijk; - de bodemkwaliteitskaart, bestaande uit de achtergrondwaardenkaart en de toepassingskaart vast te stellen. Bij de ‘Collegebesluiten d.d. 12-04-2021’ staat onder nr.

B51.RNO de situatie ter plaatse als volgt benoemd: “In het gebied Haven 8 Oost en Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat komen gehalten aan PFAS voor boven de maximale norm van het tijdelijk handelingskader. Volgens het Besluit Bodemkwaliteit mag de gemeente gebiedsspecifiek beleid in de vorm van verantwoorde hogere maximale waarden vaststellen.

- pagina 1 van 3 -

vervolg Wob-verzoek d.d. 19-07-2021, mede n.a.v. beantwoording d.d. 13-07-2021 inz. vragen art. 47 RvO

“Tot 31 december 2020 was het door een tijdelijke aanpassing van het Besluit Bodemkwaliteit mogelijk om de vaststelling van gebiedsspecifiek beleid voor PFAS door het college te laten vaststellen in plaats van door de gemeenteraad. Vorig jaar werd duidelijk dat de gemeente een probleem heeft in het gebied Haven 8 Oost-GOL. Het was niet mogelijk om vóór 31 december 2020 het gebiedsspecifieke beleid PFAS op te stellen. Momenteel zijn we bezig om gebiedsspecifiek beleid voor PFAS, en dan alleen voor het gebied Haven 8 Oost en het GOL, op te stellen. Om met de uitvoering van de werkzaamheden niet in de problemen te komen, vragen we in het bijgesloten raadsvoorstel aan de raad om de vaststelling van dit gebiedsspecifieke beleid voor PFAS te mandateren aan het college.” Kortom, het valt op de eerste plaats zeer te betwijfelen of door uw college wel juist is gehandeld bij het toepassen van de ‘op of nabij’-regeling uit het Besluit Bodemkwaliteit in het paarse gebied? Uw college is ervan uitgegaan dat het bouwrijp maken van de kavel ten behoeve van autoconcern Van Mossel en het uitvoeren van werkzaamheden m.b.t. het realiseren van nutsvoorzieningen zonder toestemming van de gemeenteraad kon worden uitgevoerd.

Dit terwijl bij uw college al bekend was dat:  sprake was van een forse overschrijding van de achtergrondwaarden inzake PFAS;  het door het ministerie toegestane geactualiseerde handelingskader slechts geldig was t/m 31 december 2020;  een vastgesteld - én door de gemeenteraad goedgekeurd - gebiedsspecifiek beleid, inclusief bodemkwaliteitskaart(en), nog niet beschikbaar was.

1. Door middel van het indienen van dit WOB-verzoek wordt derhalve gevraagd om het overleggen van alle resultaten uit gedaan onderzoek, alsook van alle verdere schriftelijke bewijsstukken, teneinde de mogelijkheid te bieden om een transparant beeld van de toedracht te verkrijgen. Alles wijst erop dat het college in 2019 onvoldoende of mogelijk zelfs geen enkele actie heeft ondernomen! Op initiatief van de minister voor Milieu en Wonen van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is immers al op 8 juli 2019 in eerste instantie een ‘tijdelijk handelingskader’ in werking is getreden voor het hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie! Nadat in de loop van het 4e kwartaal 2019 door het RIVM tijdelijke landelijke achtergrondwaarden waren vastgesteld, is op 1 december 2019 een geactualiseerd handelingskader gepubliceerd, echter slechts geldig t/m 31 december 2020. Tijdens de ‘Vergadering e-debat & Besluit (B)’ van 10 juni 2021 heeft de portefeuillehouder, wethouder Odabasi, op vragen van leden van de gemeenteraad geantwoord en daarbij als volgt verklaard: “Bij ons zijn de eerste overschrijdingen in oktober vorig jaar bekend geworden. De termijn om het nog vóór 1 januari 2021 te regelen, was te kort. Daarom is het niet gelukt om gebruik te maken van de verkorte regeling.” “Men was ook niet op de hoogte dat die regeling niet verlengd zou worden”, aldus mevrouw Odabasi.

2. Door middel van het indienen van dit WOB-verzoek wordt tevens gevraagd om het overleggen van een overzicht van alle door het college en/of de verantwoordelijke portefeuillehouder(s) ondernomen activiteiten - inclusief de behaalde resultaten - met betrekking tot respectievelijk het ‘tijdelijk handelingskader’ en het geactualiseerd handelingskader. Voorts is namens de portefeuillehouder, wethouder Odabasi, bij de beantwoording van de op 2 juni 2021 door de fractie Lijst De Jongste gestelde schriftelijk gestelde vragen een getekend plaatje van het beheersgebied ten behoeve van het gevraagde mandaat weergegeven. Daarop is duidelijk zichtbaar dat het binnen betreffend gebied feitelijk gaat om 3 zones. Daarbij is opgemerkt dat het probleem met PFAS zich in de groene en de paarse zone voordoet. Maar er is niets vermeld over de mogeljke risico’s van schadelijkheid voor de volksgezondheid op zowel korte als lange termijn.

- pagina 2 van 3 -

vervolg Wob-verzoek d.d. 19-07-2021, mede n.a.v. beantwoording d.d. 13-07-2021 inz. vragen art. 47 RvO

Wel is met betrekking tot de oranje zone aangegeven dat er extra monsters genomen gaan worden om de achtergrondwaarde te bepalen. In betreffende oranje zone zijn ook de tuinen van de volkstuinvereniging ‘De Goede Aarde’ gelegen. Alleen is nog maar bekend geworden dat de portefeuillehouder op 2 juli 2021 aan de voorzitter, de heer Jac Claasen, heeft laten weten dat er “geen PFAS-concentraties zijn aangetoond, die het gebruik van de grond in de weg staan.” Echter het onderzoeksrapport laat tot op heden helaas nog op zich wachten. Voor wat betreft de toepassingen op de landbodem weten we dat in het handelingskader PFAS voorlopige toepassingsnormen van 7 µg/kg voor PFOA en 3 µg/kg voor andere PFAS (waaronder PFOS en GenX) zijn opgenomen; d.w.z. voor toepassingen van grond en baggerspecie op de landbodem, mits toegepast boven het grondwaterniveau en buiten grondwaterbeschermingsgebieden. Deze toepassingsnormen gelden echter voor locaties met een toepassingseis voor de bodemkwaliteitsklasse Wonen en Industrie, het verspreiden van baggerspecie op het aangrenzende perceel en het toepassen in de kern van een grootschalige toepassing. Voor de overige toepassingen op de landbodem, dus op locaties met een toepassingseis Landbouw/Natuur of toepassingen onder het grondwaterniveau geldt de voorlopige achtergrondwaarde van 1,9 µg/kg voor PFOA en 1,4 µg/kg voor PFOS en de andere PFAS.

Voor toepassingen in grondwaterbeschermingsgebieden is de toepassingseis gelijk aan de gebiedskwaliteit en als deze niet bekend gelijk aan de rapportagegrens (0,1 µg/kg).

3. Door middel van het indienen van dit WOB-verzoek wordt daarim tevens gevraagd om het overleggen van het onderzoeksrapport m.b.t. de volkstuinen, met daarin de conclusies en de exacte resultaten ten opzichte van de geldende normen. Teneinde de risico’s van PFAS-stoffen te onderstrepen, verwijst ondergetekende uw college naar een 2-tal recent verschenen publicaties:  door het RIVM wordt ervoor gewaarschuwd dat Nederlanders te veel ervan binnenkrijgen. 

https://nos.nl/artikel/2383608-rivm-waarschuwt-nederlanders-krijgen-te-veel-pfas-binnen

op 15 juli 2021 heeft Nederland samen met Duitsland, Denemarken, Zweden en Noorwegen een eerste officiële stap gezet om PFAS-stoffen in de Europese Unie verboden te krijgen. https://nos.nl/artikel/2389382-nederland-zet-met-vier-andere-landen-eerste-stap-naar-pfas-verbod

Het grote nadeel van PFAS-stoffen is dat ze nauwelijks in de natuur worden afgebroken. Ze worden teruggevonden in water, in de grond en in het menselijk lichaam! Tot slot spreekt ondergetekende de hoop uit dat de reactie op dit 3-delig Wob-verzoek niet onnodig lang op zich laat wachten, zodat geen extra vertraging in lopende projecten veroorzaakt behoeft te worden. Met vriendelijke groeten,

Theo Weijters, medeburger van de gemeente Waalwijk.

Kopie aan

: - leden van de gemeenteraad Waalwijk - griffie gemeente Waalwijk

- pagina 3 van 3 -