201a Brief aan MinVWS - Oproep sturing medische zorg crisisnoodopvang asielzoekers

Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De heer Dr. E.J. Kuipers Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG

Ons kenmerk 22-081-AR Datum 05-08-2022

Betreft Oproep sturing medische zorg crisisnoodopvang asielzoekers

Zeer geachte heer Kuipers, Door middel van deze brief vragen wij uw dringende aandacht voor de tekorten aan medische zorg op de crisisnoodopvang (CNO) locaties voor asielzoekers. Dit raakt deze kwetsbare groep direct en heeft ook consequenties voor de reguliere zorg. Het ministerie van J&V is systeemverantwoordelijk voor de crisisbeheersing in de algemene keten en verantwoordelijk voor de medische zorg aan asielzoekers. Het is echter evident dat, ondanks de inspanningen van de veiligheidsregio’s, het COA en Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA), er onvoldoende zorgcapaciteit beschikbaar is op de CNO-locaties. De medische zorg aan asielzoekers op de CNO-locaties wordt (veelal) vanuit het reguliere zorgaanbod georganiseerd zoals gebruikelijk tijdens crisis-en rampenomstandigheden. Deze reguliere gezondheidszorg staat echter al geruime tijd zwaar onder druk. Dat zien we terug in de knelpunten die er op CNO-locaties zijn ontstaan. Zo is onder andere de beschikbaarheid van huisartsenzorg een knelpunt evenals de beschikbaarheid van spoedeisende tandartsenzorg. Dit is een grote zorg van de DPG’en. De verantwoordelijkheid voor de beschikbaarheid van medische basisvoorzieningen in Nederland berust bij u. De personeelstekorten in de reguliere zorg vormen een groot probleem.

In die zin is het verklaarbaar dat de capaciteitsproblemen in de reguliere zorg zich ook voordoen in de crisisopvang van asielzoekers. Asielzoekers vormen echter een kwetsbare groep waarbij het uitblijven of uitstellen van medische zorg of medische screening gezondheidsbedreigend kan zijn. Als er sprake is van psychiatrische problematiek is het belangrijk dat dit tijdig wordt onderkend om adequate hulp te kunnen bieden en daarmee escalatie of mogelijk zelfs onveilige situaties te voorkomen.

Een gevolg van het capaciteitsgebrek is dat er een toevlucht wordt gezocht naar de reguliere zorg in de regio’s wat weer leidt tot overloop naar de acute zorg. De mensen die in een CNO verblijven zijn echter geen doorsnee patiënten, wat inpasbaarheid in de reguliere zorgketen bemoeilijkt. Specifieke medische zorg gericht op deze doelgroep is belangrijk. Een ander risico is dat er onveilige situaties ontstaan op de CNO-locaties wanneer er maar beperkt toegang is tot medische zorg en daar onvrede over ontstaat. Er is naar onze mening op dit moment een urgente noodzaak voor gezamenlijke centrale aansturing vanuit de ministeries van J&V en VWS om de hierboven genoemde knelpunten in de formele lijn op te pakken en op te lossen. Daarom wil GGD GHOR Nederland een dringende oproep aan u doen om samen met uw collega van J&V de capaciteitsproblemen in de medische zorg op de CNO-locaties voortvarend aan te pakken. De problematiek is urgent. Een eerste stap richting oplossing van de knelpunten is het borgen van het uitvoeren van een medische intake en screening op infectieziekten bij binnenkomst in Nederland. Zodat eventueel besloten kan worden tot maatregelen zoals quarantaine bij aanwezigheid van een infectieziekte of al met meteen een medische behandeling kan worden gestart.

Wanneer de betreffende persoon naar een volgende locatie gaat, kunnen deze medische gegevens worden overgedragen aan het medisch team aldaar. Het monitoren en bewaken van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van medische zorg op de locaties is van belang zodat mensen die medische zorg nodig hebben worden doorgestuurd naar een locatie waarvan bekend is dat deze ook voorhanden is. Centralisatie van CNO-locaties zou een bijdrage aan de oplossing vormen, doordat het een efficiëntere toedeling van de beschikbare zorgcapaciteit mogelijk maakt. Graag vernemen we uw reactie. En daarbij gaan we graag met u in gesprek over hoe ook wij kunnen bijdragen aan de oplossing van de geconstateerde problemen. Voor de goede orde meld ik u dat GGD GHOR Nederland eveneens een brief heeft geschreven aan het Veiligheidsberaad om deze zelfde problematiek onder de aandacht te brengen, aangezien de voorzitters van de veiligheidsregio immers een verantwoordelijkheid hebben in deze. Met vriendelijke groet,

A. Rouvoet Voorzitter GGD GHOR Nederland