187a Bijlage

Bijlage Hightech bedrijf Allereerst wordt in de eerste alinea gesproken over ‘gewiekste mededeling dat een hightech bedrijf zich wilde vestigen in Waalwijk’, gevolgd door speculatie over ‘mogelijke vervolgstappen […] om een nog grotere voet in Waalwijk aan de grond te krijgen’ in de eerste vraag. Als een van de technology leaders in de wereldwijde kansspelbranche heeft NOVOMATIC een internationaal miljardenbudget voor Research & Development. Ook in Waalwijk is een R&D afdeling gevestigd waar tientallen hoogopgeleide technici dagelijks nieuwe producten, systemen en softwareplatformen ontwikkelen en bouwen voor de internationale gaming markt. NOVOMATIC biedt op het hoofdkantoor en de speelautomatenhal in Waalwijk hoogwaardige regionale werkgelegenheid aan zo’n 200 mensen. Toezicht na sluitingstijd In vraag 5 wordt de vraag gesteld of het niet mogelijk is om voor permanent toezicht te zorgen op momenten dat de speelautomatenhal gesloten is. Dit is eerder ter sprake geweest in het overleg met de gemeente. Hierbij is aangegeven dat wij in Sluis, waar ook inbraakproblematiek speelde, ondanks de aanwezigheid van nachtwakers inbraken hebben plaatsgevonden. Na 24-uursopening zijn er in Sluis geen incidenten meer geweest.

Ook uit Hulst en Hoofddorp, beide 24-uurs vestigingen, blijkt dat het preventieve effect van een operationele speelautomatenhal waar zichtbaar bezoekers en personeel aanwezig zijn vele malen groter is dan alleen maar, vaak weinig zichtbare, bewaking. Daarnaast is het bedrijfseconomisch nauwelijks te verantwoorden om het pand buiten openingstijden continu fysiek te bewaken. Oordeel politie en BOA’s Sinds de opening in September 2019 is de speelautomatenhal ongeveer 11 maanden open geweest zonder incidenten. In die tijd heeft de locatie geen aanzuigende werking gehad op overlast. De politie en BOA’s in Waalwijk kennen het beleid van NOVOMATIC Netherlands en Casino ADMIRAL, en zien hoe hier invulling aan gegeven wordt. Als professioneel bedrijf maakt NOVOMATIC werk van een goed beleid op het gebied van openbare orde. Vandaar dat ook in andere gemeentes waar Casino ADMIRAL al langere tijd 24 uurs opening heeft, geen sprake is van overlast. Hier hebben wij in het aanlooptraject voor deze proef referenties van opgegeven. Contant geld en witwassen In vraag 7 wordt gesuggereerd dat een speelautomatenhal die geen contant geld zou accepteren wellicht veiliger zou zijn. Behoudens de voor de hand liggende praktische en commerciële overwegingen, bestaat er een wettelijke plicht om alle prijzen in een speelautomatenhal contant uit te kunnen betalen.

Het is dus niet toegestaan om een speelautomatenhal te exploiteren waar geen contant geld wordt geaccepteerd of uitbetaald. Wel bestaat er de mogelijkheid om een ontheffing te krijgen voor geldloos spelen, zogenaamd ‘cashless play’. Hierbij gebruikt de speler een chipcard met speltegoed dat hij of zij kan opwaarderen en uitbetalen. Casino ADMIRAL Waalwijk gebruikt dit systeem in al haar speelautomatenhallen om de hoeveelheid contant geld in de vestigingen tot een

minimum terug te brengen, wederom iets dat in het voortraject uitgebreid aan bod is geweest. Maar bij zowel het opwaarderen als uitbetalen speelt contant geld dus nog steeds een noodzakelijke en wettelijk verplichte rol. In het tweede deel van vraag 7 wordt geïnsinueerd dat contant geld bij Casino ADMIRAL wordt geaccepteerd om witwassen mogelijk te maken. NOVOMATIC Netherlands hanteert een zero tolerance beleid op het gebied van criminaliteit. Speelautomatenhallen vallen onder de Wet ter Voorkoming van Witwassen en Financieren Terrorisme. Het Ministerie van Financiën onderkent echter dat de relatief trage omloopsnelheid van geld (€0,20 per 3 seconden) en het cash-in-cash out karakter speelautomatenhallen oninteressant maken voor witwassen. Er wordt geen geld op bankrekeningen gestort (dit is expliciet verboden) en er worden geen kwitanties afgegeven voor uitbetaalde prijzen. Het is dus niet mogelijk om op deze wijze zwart geld wit te wassen, aangezien de bij witwassers gewenste ‘paper trail’ waarbij zwart geld 'legaal' wordtniet aanwezig is. NOVOMATIC Netherlands staat bovendien onder toezicht van de Kansspelautoriteit en dient om vergunningen te verkrijgen en behouden te voldoen aan strenge regels en ondergaat regelmatig audits en controles, waaronder op geldstromen.

Ons inlaten met criminele of frauduleuze activiteiten zou contraproductief en een bedreiging voor onze continuïteit zijn. Verslavingsrisico’s bij 24-uurs opening Vraag 8 en 9 gaan over de mogelijke negatieve gevolgen met betrekking tot kansspelproblematiek bij 24 uurs opening. Per 1 oktober wordt online kansspel legaal in Nederland. Op dat moment kan iedereen overal 24/7 deelnemen aan kansspelen. De inzetten en te winnen prijzen zijn vele malen hoger dan bij de spellen in een speelautomatenhal, terwijl het persoonlijke toezicht door opgeleide medewerkers en de sociale controle van het samen spelen op locatie achterwege blijft. Uit de cijfers van de verslavingszorg blijkt dat de groei ook vooral zit bij het nu nog illegale internetgokken. Het risico van een 24 uur geopende speelautomatenhal is zowel door het gelimiteerde productaanbod als de sociale omgeving met aandacht voor verantwoord spelen aanzienlijk lager en daarmee passend binnen de maatschappelijke normen. In andere gemeenten heeft langere opening niet geleid tot een aantoonbare toename van excessen. Juist het feit dat mensen zelf hun speltijden kunnen bepalen, zorgt voor meer rust en mogelijkheden tot bezinning. Het personeel is getraind om signalen van onmatig spelgedrag te herkennen en hiernaar te handelen.

Langdurig doorspelen is een van deze signalen waarop wordt gehandeld, bijvoorbeeld door een speler naar huis te sturen. Internationale onderzoeken zijn in deze context nauwelijks relevant gezien het afwijkende karakter van Nederlandse speelautomatenhallen ten opzichte van de casino’s van Las Vegas of zelfs Holland Casino. Zo wordt er geen alcohol geschonken, is er sprake van maximaal 20 cent inzet per 3 seconden speeltijd en zijn prijzen beperkt tot €40 per €0,20 die wordt ingezet. De Nederlandse regelgeving is dusdanig ingericht dat spelers eerst moeten ‘sparen’ voordat ze hogere inzetten kunnen plaatsen. Juist dit sparen zorgt ervoor dat bij sluiting van een speelautomatenhal spelers kunnen worden verleid tot roekeloos “alles of niets” spelen of meteen een reservering te plaatsen voor de volgende dag. Bij 24-uurs opening speelt dit

geen rol. 24 uurs opening van Casino ADMIRAL in Hoofddorp, Hulst en Sluis en Gran Casino in Tiel hebben tot dusver niet geleid tot aantoonbaar toegenomen kansspelproblematiek. Hetzelfde geldt voor de Holland Casino 24-uurs vestigingen, ondanks hun veel zwaardere kansspelaanbod. Uiteindelijk zullen openingstijden door het legaliseren van online kansspelen per 1 oktober 2021 helemaal geen rol meer spelen. Duurzaamheid NOVOMATIC heeft de afgelopen jaren op het hoofdkantoor en in de speelautomatenhallen geïnvesteerd in groene energie, ledverlichting en energiezuinige klimaatbeheersing als vraaggestuurde VRF-systemen om te ‘vergroenen’. Dit past in de code of conduct en social responsibility doelstellingen van het internationale moederbedrijf. Uiteraard wordt er bij de nachtopening meer energie verbruikt, deze wordt echter waar mogelijk duurzaam opgewekt. Daarnaast zijn er ook tijdens niet-24 uurs opening talloze apparaten continu in bedrijf terwijl die op dat moment niet actief gebruikt worden. Bij 24-uurs opening wordt de efficiëntie hiervan verbeterd. Ook verdwijnt de dagelijkse ‘energiepiek’ op het moment dat alle speelautomaten voor opening worden opgestart. De energievraag van een speelautomatenhal is bescheiden en staat niet in verhouding tot het verbruik van bijvoorbeeld industriële bedrijven of (intensieve) landbouw.