135 GGD Corona in Brabant - Kinderen en Jongeren dd maart 2021

KINDEREN EN JONGEREN Corona in Brabant

Maart 2021

Relatief weinig kinderen en jongeren raken besmet met het coronavirus: 14% van de positief geteste personen (27 feb 2020 – 2 maart 2021) bevindt zich in de leeftijdsgroep van 0-19 jaar (RIVM). Daarbij geldt over het algemeen dat hoe jonger het kind is, hoe minder het kind bijdraagt aan de verspreiding van het virus (RIVM). De rol van kinderen in het verspreiden van de Britse variant van het virus is mogelijk iets groter (RIVM). Kinderen en jongeren worden daarentegen wél hard geraakt door de coronamaatregelen: belangrijke bouwstenen voor hun toekomst, zoals onderwijs, basiszorg, gezonde voeding en een veilig thuis, zijn in het gedrang. De coronapandemie heeft dan ook een grote impact op de fysieke, cognitieve, emotionele en sociale ontwikkeling van kinderen (Dokters voor Kinderen). Welzijn jongeren in tweede coronagolf gedaald

Toename hulpvraag door coronamaatregelen

Het welzijn van jongeren (12-25 jaar) is ten opzichte van de eerste coronagolf met 40%

Naar schatting hebben bijna 40.000 kinderen en jongeren (0-17

gedaald. Tijdens de eerste golf gaf 60% aan zich helemaal tevreden te voelen, in de tweede

jaar) in de eerste lockdown te maken gehad met mishandeling:

golf gold dit voor 20%. Daarnaast voelt een derde van de jongeren zich zeer ontevreden.

bijna 3x zoveel als daarvoor (Universiteit Leiden). Het aantal

Meer dan de helft van de jongeren denkt dat de coronacrisis een grote impact gaat hebben

gesprekken bij de Kindertelefoon over emotionele problemen is

op hun toekomst. Dit blijkt uit Grow It!, een app van het Erasmus MC-Sophia waarin

in de tweede lockdown 21% hoger dan in de eerste lockdown en

jongeren gedurende drie weken kunnen aangeven hoe het met ze gaat. Ook biedt de app

35% hoger dan daarvoor. Ten opzichte van de eerste lockdown

steun bij het omgaan met stress, verveling en eenzaamheid tijdens de lockdown door

zijn er in de tweede lockdown meer gesprekken gevoerd over

dagelijkse offline challenges. Ruim duizend jongeren gebruiken de app (Erasmus MC).

zelfdoding (31%), eenzaamheid (31%), depressie (16%) en angsten (12%). Ook wordt er vaker gesproken over digitaal

Leerachterstanden en kansenongelijkheid Uit onderzoek op basis van CITO-scores van 350.000 Nederlandse basisschoolleerlingen blijkt dat leerlingen tussen januari/februari en mei/juni 2020 geen tot weinig verbetering van schoolprestaties doormaakten. Dit staat gelijk aan een vijfde deel van een normaal

pesten en huiselijk geweld (De Kindertelefoon). Het aantal crisismeldingen bij jeugd ggz-instellingen is fors gestegen (onder andere in West-Brabant), met name bij kinderen en jongeren met eetstoornissen en suïcidaliteit (De Nederlandse ggz).

schooljaar. Het effect van leerverlies geldt met name voor de leerlingen van ouders met een laag opleidingsniveau: het leerverlies onder deze leerlingen was 55% groter dan bij de andere leerlingen (Oxford University). Ouders met een laag opleidingsniveau voelen zich bijvoorbeeld minder in staat om hun kinderen te helpen met hun schoolwerk. Lager opgeleide ouders van kinderen op de middelbare school geven echter wel aan dat zij meer

Geluk kinderen niet beïnvloed door corona - dagelijks aantal gesprekken bij 113 Zelfmoordpreventie Een groot deel van de Nederlandse 8 tot 12-jarigen toegenomen 8,4 blijkt ondanks corona nog steeds erg gelukkig. De - slachtoffer van huiselijk geweld Kinderombudsman brengt iedere twee jaar het

betrokkenheid en steun vanuit school ontvangen. Thuisonderwijs zorgt ook op andere

levensgeluk van kinderen in kaart. Het rapportcijfer

manieren voor kansenongelijkheid: zo beschikken kinderen uit gezinnen met een hoger

dat kinderen hun leven geven in 2020 is gemiddeld

inkomen over betere middelen om thuis te werken, zoals een eigen computer. Vwo-leerlingen

een 8,4. Dit is vergelijkbaar met het cijfer uit 2018

ontvangen daarnaast een uitgebreider schoolaanbod dan vmbo-leerlingen (UvA).

(De Kinderombudsman).

Coronamaatregelen schadelijk voor sociale ontwikkeling jongeren

Negatief effect coronamaatregelen op leefstijl kinderen

Door de veranderingen die plaatsvinden in de hersenen zijn jongeren in hun

Meer dan een derde van de Nederlandse kinderen (4-18 jaar) is in de coronatijd

tienerjaren sterk op zoek naar sociaal contact. Vanwege de coronamaatregelen

meer ongezonde snacks gaan eten. 1 op de 5 kinderen is aangekomen: bij kinderen

kunnen zij echter minder aanspraak maken op hun netwerk (school, vrienden

met overgewicht is dit 2 op de 5. Waar in 2019 64% van de kinderen aan de

en sportclubs), wat hun sociale ontwikkeling in gevaar brengt (Erasmus SYNC).

beweegnorm voldeed is dit tijdens de coronacrisis gedaald naar 20%. Kinderen zijn

Ook positieve gevolgen van de coronacrisis voor kinderen en jongeren Kinderen tonen veerkracht (Dokters voor Kinderen), net als hun ouders (UvA) Voor kinderen met een angststoornis is het soms fijn om onderwijs te krijgen vanuit hun eigen thuisomgeving en kan videobellen prettig zijn (Unicef)

in december 2020 is 67% van de kinderen en jongeren (5-18 jaar) minder gaan sporten, waarbij 8% helemaal is gestopt (NOC-NSF).

Kinderen positiever over coronatijd dan jongeren Vooral kinderen (8-12 jaar) benoemen veel positieve aspecten van de coronatijd. Veel kinderen geven aan dat ze meer tijd hebben om leuke dingen te doen, dat hun

Onderwijs op afstand helpt bij het ontwikkelen van digitale

ouders hen goed kunnen helpen bij hun schoolwerk en dat ze meer aandacht krijgen

vaardigheden van leerlingen (PO-Raad)

van hun ouders. Hoewel ook veel jongeren (12-18 jaar) aangeven dat ze meer tijd

Jongeren zijn meer maatschappelijk bewust: in een onderzoek

hebben om leuke dingen te doen, geven beduidend minder jongeren aan goed

onder 12 tot 19-jarigen zegt o.a. 53% door de coronacrisis meer

geholpen te kunnen worden door hun ouders bij hun schoolwerk. Ook geven

geneigd te zijn om iets voor anderen te betekenen (Young Impact)

jongeren in veel mindere mate aan aandacht van hun ouders te krijgen. Jongeren

Meer informatie over het coronavirus en kinderen en jongeren -

gemiddeld 51 minuten per dag minder gaan bewegen (MUMC+). Sinds de lockdown

COVID-19 kindcheck: vragenlijst voor ouders en kinderen om vroegtijdig

noemen bovendien vaker dan kinderen dat er thuis meer ruzie is dan voor de coronacrisis (De Kinderombudsman). Meer tijd om leuke dingen te doen

kinderen en gezinnen te signaleren waarbij de coronamaatregelen (kunnen) leiden tot gezondheidsproblemen -

Leiden University: filmpje voor kinderen met uitleg over corona

-

Nederlands Jeugdinstituut: informatie en adviezen voor gemeenten,

46

Ouders kunnen goed helpen bij schoolwerk

17

Krijgt meer aandacht van ouders

18

Meer ruzie thuis

professionals en ouders over hoe om te gaan met de coronamaatregelen Kinderen

bij kinderen en jongeren & overzicht van onderzoek naar gevolgen van

8

61 58

37

17

Jongeren

%

de coronatijd op kinderen, jongeren en gezinnen -

Rijksoverheid: veelgestelde vragen over gezinnen met kinderen en

Inspiratie voor gemeenten

quarantaine

-

Nederlands Jeugdinstituut: stappenplan voor jongerenactiviteiten

RIVM: informatie over kinderen, school en COVID-19

-

VNG: praktijkvoorbeelden van activiteiten voor jongeren in gemeenten

Meer informatie over COVID-19 gerelateerde onderwerpen vind je op de Brabantscan