120a Bijlage Maatpact maart 2022

Maatpact

UPDATE voor bestuur-management-beleid-raadsleden

Voor meer impact

INHOUDSOPGAVE: • Lessen om te onthouden – pagina 1 en 2 • Successen en wensen voor de toekomst – pagina 3

• UITZICHTLOZE SITUATIES VAN INWONERS DOORBREKEN • GELD OP DE MEEST ZINVOLLE MANIER BESTEDEN • HET SOCIAAL DOMEIN VAN DE TOEKOMST ONTWIKKELEN (met mensvriendelijke systemen, behulpzame regels en minder bureaucratie)

Het project stopt, de beweging gaat door Op 31 maart sluiten we het project Maatpact af. De afgelopen drie jaar hebben we inwoners in complexe, soms zelfs uitzichtloze situaties beter geholpen. We hebben geleerd dat doorbraakoplossingen die op het eerste gezicht ‘duur’ zijn, óók financieel de beste oplossing zijn. Dankzij de waardendriehoek kunnen we dat goed onderbouwen. En we hebben de beweging in gang gezet naar meer maatwerk en meer menselijke maat. Naar meer investeren op bestaanszekerheid. Naar leren waar de systemen écht anders moeten en daar samen – ook met woningcorporaties, zorgverzekeraars en het Rijk – voor zorgen.

Wanneer het project stopt, moet de beweging doorgaan. We zijn namelijk nog niet klaar. In onze eindrapportage doen we aanbevelingen om de veranderopgave die onder het werken vanuit de Maatpactfilosofie en doorbraakmethode ligt verder te brengen. In deze update proberen we de essentie van de rapportage samen te vatten. Rest mij te zeggen dat dit één van de mooiste projecten was waaraan ik een bijdrage heb mogen leveren. Het is onmogelijk om niet warm te lopen voor een werkwijze die niet stopt wanneer een doorbraak mensen het zicht biedt op een weg uit een benarde situatie, waarin ze hun bestaan niet

Geen rapport maar een video

MAART 2022

• Aanbevelingen en hoe nu verder? – pagina 4

meer zeker zijn. Dit is een werkwijze die ook achterhaalt hoe het zover heeft kunnen komen, hoe systemen en regels daar hun kwalijke invloed op hadden en hoe we dat duurzaam uit de wereld kunnen helpen. Het is inspirerend en hoopgevend dat zoveel mensen in onze regio zich daar zó sterk voor maken. Ga vooral door!

Yvonne Zonnenberg

De doorbraak voorkomt dat de kosten in de toekomst hoger oplopen, doordat te weinig of de verkeerde hulp wordt ingezet. Op langere termijn besparen gemeenten geld door minder extra kosten te maken.

Nú investeren op bestaanszekerheid bespaart kosten op Wmo en vooral Jeugd.

Projectcoördinator Maatpact

Er ‘mag’ meer van de wet dan we denken. Bij de meeste casussen volstaan de reguliere financieringsstromen en bestaande wetten en regels om een doorbraak mogelijk te maken.

de Eindrapportage Maatpact van IPW

Lessen om te onthouden

Bijna de helft van het doorbraakbudget gaat op aan bestaanszekerheid in de vorm van een ‘passende woning’.

De maatwerkoplossing gaat niet altijd over geld, maar ook over snel handelen.

Lees verder op pagina 2 >>

MEER INFO? Bekijk de website: www.regio-hartvanbrabant.nl/projectenoverzicht/maatpact

1

Maatpact

Voor meer impact

UPDATE voor bestuur-management-beleid-raadsleden

Leren van Maatwerkreizen Maatwerkreizen laten zien wat er precies gebeurt wanneer organisaties maatwerk willen toepassen. Waarom een doorbraak wel lukt of juist niet en welke patronen hierin te herkennen zijn. Met subsidie van ZonMW onderzocht IPW (Instituut Publieke Waarden) voor honderd maatwerkplannen welke reis zij door de organisatie aflegden. Twintig plannen komen uit onze regio en zijn door onze professionals, Sjef de Kort (Waalwijk), Juul van Schaik (Oisterwijk) en Christel van Zelst (Tilburg) onderzocht. Wat blijkt? Maatwerk organiseren gaat in zestien van de honderd onderzochte gevallen vanzelf. In de andere 84 niet. Net als inwoners worden maatwerkplannen op hun reis ook vaak van het kastje naar de muur gestuurd. Wat wél werkt: goede professionals, ondersteund door een goede organisatie. In zestien van de honderd maatwerkreizen werd de doorbraak snel goedgekeurd en gerealiseerd. De helpende factoren:

Tweede en derde orde leren

Tilburgse werktafel wil hardnekkige patronen doorbreken en oplossen

Wanneer je maatwerk moet organiseren om inwoners te helpen met de oplossing die het best gaat werken, zit er iets scheef in het systeem. En wanneer je ditzelfde maatwerk vaker moet organiseren, zit er iets duurzaam scheef. Een hardnekkig patroon dat het verdient onderzocht en doorbroken te worden. Waarom de werktafel werkt • Intrinsieke motivatie bij veel deelnemers om bij te dragen aan een structurele oplossing van een structureel systeemprobleem. • Mocht die motivatie ontbreken: opdracht vanuit bestuurder of manager om deel te nemen. • Een patroon wordt methodisch en vanuit alle perspectieven grondig bekeken, zonder oordeel. • Onafhankelijke gespreksleiding, streng sturen op tijd en proces. • Gevonden oplossingen worden voorgelegd aan de Ambtelijke Stuurgroep transitie sociaal domein in gemeente Tilburg. Die maakt van de werktafel een tijger met tanden en zorgt ervoor dat niet helpende patronen en knellende bureaucratie worden omgebogen tot goede ideeën en verder worden gebracht of direct worden uitgevoerd.

• Maatwerk is goed georganiseerd. • Professionals zijn effectief: ze hebben inhoudelijke kennis van wet- en regelgeving, van kosten en baten en van wat werkt voor het gezin. Ze kunnen overtuigen en verkopen, kunnen een breed netwerk inzetten en hebben doorzettingsvermogen. • Een goed plan, onderbouwd vanuit de waardendriehoek, maakt veel vragen en tegenwerpingen al meteen onschadelijk.

Zie ook Eindrapportage Maatpact pagina 22

• Maatwerkbudget. Bureaucratievrij geld dat professionals snel en op eigen gezag kunnen inzetten. • Een crisis (helaas). Er is nog veel winst te behalen in het voorkomen van een crisis, bijvoorbeeld door intensievere samenwerking tussen sociaal domein en Veiligheid of sociaal domein en Wonen/Ruimte. Lees hier het volledige onderzoek ‘84% Maatwerk Een zoektocht naar minder meningen over mensen met meerdere problemen’

MEER INFO? Bekijk de website: www.regio-hartvanbrabant.nl/projectenoverzicht/maatpact

2

Maatpact

Voor meer impact

UPDATE voor bestuur-management-beleid-raadsleden

Successen en wensen voor de toekomst

Bekijk de successen per gemeente op pagina 4 van de Eindrapportage Maatpact

• Ervaringen en out-of-the-box-oplossingen uitwisselen, elkaar inspireren. • Leren waar het systeem de beste oplossing in de weg zit, patronen in kaart brengen (Goirle, Gilze en Rijen, Hilvarenbeek, Tilburg). • Ons Pact toegankelijk maken voor gemeenten die hulp van het Rijk nodig hebben bij het oplossen van knellende patronen in het sociaal domein.

Rijk

Regio Hart van Brabant

• Maatwerk lokaal monitoren • Lokaal leren van casuïstiek (eerste orde leren) • Samenwerking intern en met externe partners bestendigen en uitbreiden

Gemeenten

Wensen

MEER INFO? Bekijk de website: www.regio-hartvanbrabant.nl/projectenoverzicht/maatpact

Relevante ministeries organiseren samenwerking met gemeenten om het sociaal domein van de toekomst te ontwikkelen.

• Samenwerking met zorgverzekeraars CZ en VGZ tot stand gebracht • Uitwisseling tussen gemeenten: Maatpact onderdeel van het dagelijks werk maken • Cruciale inzichten dankzij monitoring en data-analyse • In ontwikkeling: Ons Pact. Ministeries (onder meer SZW, VWS, BZK) en gemeenten werken samen om knellende patronen binnen het sociaal domein te adresseren en oplossingen te realiseren. Beate van der Ploeg is vanuit de gemeente Tilburg lobbyist Sociaal en aanspreekpunt voor Ons Pact. • In oprichting: Strategisch Sociaal Beraad. Een overleg tussen gemeenten en het Rijk, met vertegenwoordigers van OCW, VWS, SZW, JenV, Financiën en BZK. De tafel voor Ons Pact om knellende patronen te adresseren.

• Doorbraakmethode op eigen wijze omarmd • Via de Waardendriehoek onderbouwen waarom maatwerk voor complexe situaties de beste oplossing is: voor de inwoner, financieel en passend binnen de wet. • Interne samenwerking tussen participatie, jeugd en Wmo • Externe samenwerking met woningcorporaties en Baanbrekers (Heusden, Loon op Zand, Waalwijk) • Werktafel Tilburg, voortgekomen uit het Leerteam van Maatpact. Patronen ontdekken in waar het systeem en de regels in de weg zitten, adresseren en oplossingen aanjagen.

Successen

3

Maatpact

Voor meer impact

UPDATE voor bestuur-management-beleid-raadsleden

Aanbevelingen om de beweging in gang te houden Op basis van de wensen en behoeften van alle gemeenten en eigen observaties van de projectorganisatie.

K IJ K T IP! • Organiseer de uitwisseling op casuïstiek met gemeenten die deze behoefte hebben.

webinar resultaten Maatpact

• Organiseer de route van de regiogemeenten naar Ons Pact, zodat gemeenten hier de patronen in hardnekkige knelpunten binnen het systeem kunnen inbrengen.

Terugkijken via deze link.

• Vertaal de opbrengsten van monitoring en data-analyse naar mensvriendelijke systemen, behulpzame regels en minder bureaucratie en een werkwijze waarin je multi-problematiek eerder kunt signaleren en liefst kunt voorkomen.

8 maart, 15.00 uur

De eindrapportage Maatpact moest al klaar zijn voor de nieuwste resultaten van Maatpact bekend waren. Daarom presenteren we deze apart in een webinar. Op de agenda: • Financiële analyse Maatpact • Nieuwste inzichten uit monitoring en data-analyse: hoe draagt de inzet van Jeugdzorg en de aard van Schulden en GGZ-problematiek bij aan uitzichtloze situaties van inwoners? • Ervaringen van de Tilburgse werktafel ‘doorbreken hardnekkige patronen’

Overdrachtspakket voor nieuwe raadsleden en bestuurders Bestuurlijke besluiten in mei De eindrapportage Maatpact en deze aanbevelingen zijn gepresenteerd tijdens het laatste regionaal poho sociaal domein voor de verkiezingen, op 23 februari jongstleden. De wethouders dragen de beweging naar het sociaal domein van de toekomst een warm hart toe en wensen dat deze verdergaat. Over de aanbevelingen hebben zij nog geen besluit genomen. Dat volgt in het volgende regionaal poho in mei. Samen met het regiobureau stelt Yvonne Zonnenberg, in samenspraak met het regionaal kernteam Maatpact, een korte discussienota op.

MEER INFO? Bekijk de website: www.regio-hartvanbrabant.nl/projectenoverzicht/maatpact

Wat is het weten waard over Maatpact en de beweging naar het sociaal domein van de toekomst? We maken een infopakket waarmee gemeenten hun nieuwe raadsleden en bestuurders op de hoogte kunnen brengen. Het komt beschikbaar op de website en de leden van het regionaal kernteam Maatpact kunnen het in hun organisatie delen. In samenwerking met het programmabureau van de regio Hart van Brabant krijgt Maatpact ook een plek in het introductieprogramma voor nieuwe raadsleden.

4