05 SGP - Algemene Beschouwing

Voorzitter, geachte aanwezigen, Voor ons ligt de kadernota 2025. De kadernota waarin tot doel is gesteld om het tekort niet verder te laten oplopen en zo veel mogelijk uitvoering te geven aan het coalitieakkoord. Met het coalitie akkoord voelen wij ons niet verbonden. Met de wens om het tekort niet verder te laten oplopen des te meer. Het motto “Prepare for the worst, hope for the best” klinkt daarbij niet al te krachtig. We gaan dit jaar nog niet bezuinigen en laten we er het beste maar van hopen. We stormen af op een ravijn, in ons voertuig voelen we de snelheid toenemen. Nog maar niet aan het stuur draaien. Nog maar niet op de rem trappen. Prepare for the worst. We trekken het hoofd tussen de knieen en laten we er het beste maar van hopen. We stormen af op de waterval. De kant is nog bereikbaar, we kunnen nog insturen, de motor kan nog in zijn achteruit. Maar nee, we doen niets en trekken het hoofd tussen de knieen. Prepare for the worst en laten we er het beste maar van hopen. Voorzitter. We pakken er 4 brieven bij. Memo 17 oktober 2023 procesvoorstel robust financieel perspectief. Het college heeft de organisatie op 4 september jl. gevraagd om een procesvoorstel te maken met als doel tot een robust financieel perspectief te komen.

In dit stuk de vraag om tegelijk bezuiningsmaatregelen in beeld te brengen, met als voornaamste aanleiding het feit dat we vanaf 2026 structureel mogelijk grote tekorten op de begroting moeten verwachten. 1 maart VNG, brief begrotinsadvies 2025-2028. Adviezen in het kort >> bereid ombuigingen voor, breng deze in kaart. Presenteer deze financieel en inhoudelijk zo scherp mogelijk. Beschrijf in ieder geval de 5 meest significante ombuigingsmaatregelen, hun consequenties en het taakveld dat hiermee geraakt wordt. 5 april 2024 Raadsinformatiebrief Robuust finacnieel perspectief. 5 kantjes drama en cijfermatige waarschuwingen voor het financieel ravijn waar we op aanstormen. Slechts een enkele zin over de maatregelen >> de bezuinigingsmogelijkheden en de manieren om de inkomsten te verhogen zullen op een special hiervoor ingelaste informatieavond op 5 september a.s. aan de raad worden gepresenteerd. Voorzitter, dat is meer dan een jaar na de uitvraag aan de organisatie om maatregelen in kaart te brengen. Deze vraag is vandaag exact 10 maaanden geleden gesteld en in de kadernta vinden we hiervan dus niets terug. Niets.

We hebben de VNG en klein beetje gevolgd, u weet dat de SGP fractie veel met de VNG op heeft, en op 11 juni jl. lag er weer een brief. Begrotingsadvies 20252028 deel 2. In grote lijnen met dezelfde adviezen, en nu met het moto “Prepare for the worst and fight for the best”. Met andere woorden college, ga wat doen. We zullen het voorzichtig zeggen voorziter. Waarschijnlijk wordt vanavond deze kadernota vastgesteld, met de huidige verhoudingen in de raad is dat best te verwachten. Begin September komt dan eindelijk de voorstelling van de maatregelen waar we nu bijna een jaar op wachten en deze worden verwerkt in de begroting. Dat maakt deze kadernota dan toch een wat tragisch stuk, wanneer straks blijkt dat de begroting met zekerheid andere uitgangspunten zal hebben. Waarom is er niet meer gas gegeven, niet richting het ravijn, maar om eerder met deze voorstellen te komen en deze een plaats in de kadernota te geven? Dan ging het nog echt ergens over vanavond. Is dat dan het enige voorzitter? Neen, jammer genoeg niet. Helaas vinden we ook een groot aantal Pro Memorie posten, Ter Herinnering, zonder bijbehorende bedragen. Zie bij voorbeeld het IUP 2025-208. Daar zitten werkzaamheden bij die eigenlijk geen uitstel meer kunnen lijden, denk eens aan de aanpak van hobbelbaan Winterdijk. Hierover dienen wij samen met de bevriende fractie Lokaal Belang een motie in.

Voorzitter, we kunnen van alles Pro Memorie maken, maar deze kosten komen wel een keer. Zo kan ik ook een kadernota sluitend maken of van een overschot voorzien. Misschien denkt u >> makkelijk praten. De SGP zit niet in de coalitie en heeft niet de wethouder van financien geleverd. Dat hadden we best gewild en zeker in 2018 hadden we de beste wethouder van financien meegebracht die de gemeente Waalwijk zover ons bekend ooit gehad heeft. Maar goed, deze coalitie weet het beter en we zien nu hoe goed alles gaat. Het was overigens ten tijde van de verkiezingen in 2022 al bekend dat er financieel zwaar weer aan zat te komen. Dat maakt het dan ook wel weer een beetje bedenkelijk dat het coalitieprogramma zo veel ambities bevat. Geachte coalitie en college, had u toen al eigenlijk niet een klein beetje beter moeten weten? Voorzitter, wat zou onze aanpak zijn. Wij zouden 2 opdrachten hebben meegegeven. En eerder dan 4 september vorig jaar. Deze vanuit de directie aan de afdelingshoofden meegeven. De hierarchische lijn hierin volgend. Dat vraagt directieoverleg, afdelingshoofden overleg en overleg op afdelingsniveau. De volgende vragen worden gesteld: 1. U weet dat er bezuinigd moet worden. Waarop kunnen we vanaf vandaag bezuinigen, waarop kunnen we binnen een maand bezuinigen en waarop binnen een jaar? Laten we het ruim, heel ruim nemen.

Een maand tijd voor de rapportage van de voorstellen, de bundeling hiervan en een werkbaar verslag hiervan voor het college. Dan moet er best doorgewerkt worden,

maar het kan. In de cultuur waarin ik werkzaam ben staat voor zoiets maximaal een week. 2. U weet dat er bezuinigd moet worden. Zelfde wijze, volg de hierarchische lijn, maar doe als directie aan de hand van uw budget wat voorwerk en stuur dat lager de organisatie in. Uw opdracht is 5% bezuinigen op alle posten. Breng in kaart hoe u dit aan gaat pakken. Bedenk daarbij dat als u er daadwerkelijk in slaagt tot een 3-4 % kostenreductie over de totale lijn te komen, u het ravijnprobleem structureel hebt opgelost. Ook voor dit proces maximaal een maand, zeker niet langer. Voorzitter, we hadden dus eind vorig jaar het plaatje al op tafel kunnen hebben. De kadernota bevat veel goede woorden, die doen ons oprecht goed, maar het is tijd voor goede daden. En die blijven tot nu toe uit. Daarom van de SGP fractie op dit onderwerp een motie. U merkt voorzitter, dat we niet teveel op de details gaan zitten. Daarvoor is de hoofdzaak veel te ernstig. Wij denken dat de lokale lastendruk laag gehouden moet worden. Huishoudens hebben het ook niet zo makkelijk en de laatste jaren hebben veel gezinnen de kosten sneller zien stijgen dan hun inkomen. Of zou dat alleen bij ons zo zijn? Laat ons, zoals eerder opgemerkt, alle grote ambities maar eens kritisch tegen het licht houden. We doen een ernstig appel op het college om hier werk van te maken. Sowieso ligt er nog werk genoeg.

Denk aan de lijst van toezeggingen die best wat korter mag, we komen hier wellicht later nog op terug. En als er dan een brief komt waarin 3 toezeggingen worden afgedaan, zie raadsinformatiebrief 05924 van de locale minister van financien, dan vraag ik mij af of hier echt sprake is van een afdoening. Die vraag laat ik echter graag aan diegene die deze toezeggingen heeft binnengehaald, het is maar een voorbeeld. Wanneer diegene het laat lopen, heeft de wethouder geluk. Vanavond zal het ook best over bouwen gaan. En als we gaan bouwen, laten we dan de houding innemen van een verstandig rentmeester. In Lucas 14:28-30 lezen we: "Want wie van u, die een toren wil bouwen, zet zich niet eerst neer om de kosten te berekenen, of hij het werk zal kunnen voltooien?" Dit bijbelvers benadrukt het belang van vooruitzien en planning, waarbij het onderdeel participatie binnen onze prachtige gemeente ook best een streepje beter mag. En soms moeten er ook gewoon knopen gehakt kunnen worden. Plan Van der Duinstraat was hier een mooi voorbeeld van. En komen we er als raad en college echt niet uit, dan hebben wij voor u het telefoonnummer van Bouwmeester Big. Voor een klus met een krul. We gaan het vanavond niet hebben over inhuur derden en de grootte van de ambtelijke organisatie. Waarschijnlijk doen anderen dat. Wanneer we hier echt voor gaan zitten, is ook hier zeker geld te besparen.

Voorzitter, we gaan naar een afronding. U kent waarschijnlijk allemaal de geschiedenis van de 7 vette jaren en de 7 magere jaren. U kunt het nalezen in

Genesis 41 in de Bijbel. Na 7 jaren van overvloed volgen 7 jaren van honger. Dit is Jozef in een droom bekend gemaakt. De hele geschiedenis hoeven wij nu niet met u door te nemen, maar een ding kunnen we wel leren. Jozef gaat aan het werk, treft voorzorgsmaatregelen en zorgt ervoor dat er ondanks de honger toch genoeg te eten overblijft. Misschien ziet Waalwijk niet letterlijk de honger naderen, maar er komen wel zware jaren aan. Daar ligt de lijn naar deze geschiedenis. Laten we ook de les ter harte nemen, dat we aan de slag moeten, nu we weten wat er op ons af komt. College en college raadsleden wensen we daarbij wijsheid en Gods zegen van harte toe. Tot zover voorzitter in eerste termijn.