04. GroenLinks af Algemene Beschouwing

GROENLINKSAF Voorzitter, ik zal zal maar meteen met de deur in huis vallen. Dit coalitieakkoord is een akkoord geworden dat stelt een nieuwe koers te zullen varen. Helaas blijken de formerende partijen het kompas bij het bepalen van die koers echter regelmatig verkeerd om vast te hebben gehouden. Want voorzitter, hoe kun je anders een akkoord schrijven waaruit zo'n negatief mensbeeld naar voren komt. Een mensbeeld waarbij arme mensen worden weggezet als werkweigeraars, waarin statushouders en arbeidsmigranten worden weggezet als huizenstelers en waarin wordt aangegeven dat Waalwijkers, Waspikkers en Sprang-Capellenaren de komende jaren rekening moeten houden met de harde repressieve hand van deze coalitie. Voorzitter, wij vragen ons écht af waar de menselijke maat naartoe is verdwenen? Maar is dit eigenlijk wel zo gek voorzitter? Toen wij dit VVD-akkoord doorlazen vroegen wij ons hardop af waar wij de geest van de overige, naar eigen zeggen sociale, formerende partijen in terugvonden. Sterker nog, wij vroegen ons dit al af toen de formatie begon. Hoe kunnen partijen die zichzelf sociaal en inclusief noemen, die voor rentmeesterschap en fatsoen staan, nou samenwerken met een partij die een campagne baseerde op de populistische leus "eigen inwoners eerst" en "minder belasting, meer bitterballen".

Voorzitter, een partij, die ons en andere partijen maandenlang voor gek heeft verklaard, omdat wij onterecht zouden hebben opgemerkt dat er een integriteitsprobleem zou zijn bij één van hun wethouders. Wat een hard gelach dat net nadat wij de neuzen weer dezelfde kant op draaiden na een gevoelsmatig oprecht en goed gesprek, de leugen toch groter bleek dan de werkelijkheid kon verdragen.

1

Maar voorzitter, waar wij ons nog het meest over hebben verbaasd dat is het compleet uitblijven van reflectie op de gevolgen van deze leugen voor het fundament waarop deze coalitie is gebouwd. Dit moet toch pijnlijk zijn voor partijen die besloten om tegen beter weten in het vertrouwen te geven. Voorzitter, voordat wij op de inhoud ingaan, hebben wij voor alle vier de coalitiepartijen daarom dezelfde vraag: welke conclusies trekken jullie zelf na de ontwikkelingen van afgelopen week? Voorzitter, de inhoud: toen wij dit akkoord probeerden te typeren kwamen wij tot de conclusie dat deze partijen een soort omgekeerde Robin Hood zijn. Deze coalitie geeft een lastenverlichting aan hondeneigenaren en mensen met een koopwoning en besluit dat het prima is om vervolgens te snoeien in de regelingen voor mensen die rondom de armoedegrens leven. Mensen, die, zoals de inspreker namens Stichting Leergeld vorige week aangaf, vaak overigens gewoon werken. Dat moet een verrassing zijn geweest voor de schrijvers van dit akkoord. Voorzitter liberale partijen moeten echt stoppen te doen alsof dit probleem wordt opgelost door mensen meer te laten werken. Een aantal weken geleden was in het nieuws dat inmiddels 38% van de huishoudens moeite heeft met rondkomen. Wat GroenLinksaf betreft moeten we dus niet doen alsof financiële bestaansonzekerheid ophoudt bij 120% of 130% van de bijstand.

De werkelijkheid is dat geldzorgen tegenwoordig tot ver boven het sociale minimum een grote rol blijven spelen in iemands leven, en dat zelfs door sommige gezinnen die we als middenklasse zouden typeren, de rekeningen niet altijd meer vanzelfsprekend kunnen worden betaald. Om deze coalitie te helpen bij het maken van de juiste keuzes. Hebben wij een amendement en een motie opgesteld. Wij dragen het college op om de bezuinigingen uit het coalitieakkoord op de IIT en de minimaregelingen terug te draaien en roepen ze op om eerst te bewijzen dat deze korting bijdraagt aan arbeidsparticipatie en mensen niet onnodig ver in de armoede drukt. Wij stellen voor om de hondenbelasting niet helemaal weg te nemen, maar om deze te halveren. Daarnaast stellen wij voor om de indexatie

2

voor de OZB gewoon door te zetten. Mensen met een klein koophuis zal dit ca. 0,50 eurocent per maand extra kosten. Mensen met een woning met een WOZ-waarde richting de miljoen ca. 1,5 euro per maand. Daartegenover staat dat mensen die niet langer gebruik kunnen maken van de IIT tot wel 70 euro per maand minder krijgen. Voorzitter, misschien is dit wel het meest opmerkelijke aan dit akkoord. De coalitie zegt te kiezen voor Brede Welvaart, maar schrijft tegelijkertijd dat de economie daarvan de belangrijkste aanjager is. Natuurlijk is een sterke economie belangrijk, maar als het om Brede Welvaart gaat hebben we geleerd dat economische groei alléén niet genoeg is. Als economische groei vanzelf tot brede welvaart zou leiden, dan hadden de organisaties uit het sociaal domein hier vorige week niet één voor één hoeven inspreken. Dan hadden Quiet, Stichting Leergeld en al die andere organisaties ons niet hoeven vertellen dat steeds meer inwoners ondanks dat zij werken moeite hebben om rond te komen. En toch kiest deze coalitie ervoor om juist te bezuinigen op cultuur, duurzaamheid, inclusie en bestaanszekerheid. Enkele van de onderdelen die Brede Welvaart méér maken dan alleen economische groei. Dat is niet alleen tegenstrijdig, voorzitter, dat is cynisch.

En wellicht nog cynischer is het feit dat juist de organisaties waarop bezuinigd wordt, niet mochten plaatsnemen tijdens de rondetafelgesprekken. Waarom zijn deze partijen niet uitgenodigd, terwijl juist zij de hardste tikken krijgen in het coalitieakkoord? Want laten we eerlijk zijn: Waalwijk is economisch een hotspot. Grote bedrijven profiteren volop van onze gemeente, terwijl zij via de OZB relatief weinig bijdragen in vergelijking met veel andere gemeenten. Als je daar bewust voor kiest, dan hoort daar óók een verantwoordelijkheid bij. Dan moet je juist extra investeren in organisaties als Quiet. Organisaties die de welvaart die in onze gemeente wordt verdiend helpen terug te laten vloeien naar inwoners die die steun het hardst nodig hebben. Dát is wat GroenLinksaf verstaat onder Brede Welvaart en daarom dienen wij samen met Lokaal Belang een motie in om de subsidie voor de Quiet te verlengen. Voorzitter, als we het over bestaanszekerheid hebben dan hebben we het ook over wonen. Iedereen heeft namelijk recht op een woning. Wij zijn blij om te zien dat ook deze coalitie dit thema serieus neemt, en om ze daarbij extra te helpen roepen wij het college

3

met een motie op om de uitgangspunten uit het coalitieakkoord rondom versnelling van woningbouw en actieve grondpolitiek ook daadwerkelijk toe te passen bij inbreidingsprojecten. Wij vragen het college om te durven investeren in betaalbare woningen en sociale huur, zodat jongeren, starters en andere woningzoekenden weer perspectief krijgen op de woningmarkt. Voorzitter het zou geweldig zijn als over vier jaar geen vriend van wethouder Boksan meer thuis op zolder woont! Waar ze wel wonen, dat moet nog blijken, maar wij hopen dat hen een beter lot is beschoren dan de vele duizenden arbeidsmigranten die onze economie draaiende houden en de tientallen tot honderden statushouders die de komende jaren in onze gemeente komen te wonen. Voorzitter, laten we eerlijk zijn: als we arbeidsmigranten op bedrijventerreinen plaatsen, en als we statushouders in sobere doorstroomlocaties onderbrengen, dan bouwen we niet aan een gemeenschap. We zetten mensen misschien niet meer achter in de bus, zoals in de tijd van Rosa Parks, maar we lijken wel steeds gemakkelijker te accepteren dat verschillende groepen verschillen worden behandeld. Voorzitter, wat ons betreft is dit écht segregatie in een modern jasje en wij dienen dan ook een motie in om dit anders te doen.

Wij roepen het college op om vast te houden aan kleinschalige, gespreide huisvesting, passend bij de draagkracht van onze gemeente in plaats van nieuwe grootschalige locaties te faciliteren. Voorzitter, via u zeggen wij tegen de coalitiepartijen dat het tijd is voor een eerlijker oordeel over onze economische keuzes: hoeveel arbeidsmigranten trekken we aan, welke druk legt dat op wonen, zorg, onderwijs en leefbaarheid, en waar ligt de grens van wat onze gemeente kan dragen? Alleen met dat inzicht kunnen we sturen op balans in plaats van achteraf de reeds zichtbare gevolgen van segregatie proberen te repareren. Voorzitter, om het bovenstaande nog eens extra kracht bij te zetten dienen we samen met Lokaal Belang een motie in waarbij we partijen vragen om kleur te bekennen en uit te spreken dat we geen ontwikkeling van bedrijventerreinen zullen voorbereiden noch

4

toestaan in de Sprangse Polder. Laat het dan maar voor eens en altijd duidelijk zijn hoe de vlag erbij hangt. Het moge denk ik inmiddels duidelijk zijn dat de fractie van GroenLinksaf het mensbeeld dat schuil gaat achter dit coalitieakkoord niet deelt met de nieuwe coalitie. Dat blijkt ook als we kijken naar het thema veiligheid. Voorzitter, veiligheid lijkt in dit akkoord vooral te worden gezocht in meer toezicht: camera's, extra BOA's en mogelijk zelfs drones. GroenLinksaf kiest voor een andere benadering. Daarom dienen wij de motie 'stop Big Brother aan de Bergsche Maas' in. Veiligheid is belangrijk, maar vrijheid en privacy zijn dat ook. Bovendien vinden wij dat de gemeente moet doorgaan met het faciliteren van het publieke debat over veiligheid en dus vragen wij aan de wethouder of hij kan toezeggen dat de gemeente ook hier de schouders onder gaat zetten? Tegelijkertijd, vinden wij dat veiligheid breder is dan handhaving alleen. Een veilige gemeente is ook een gemeente die bestand is tegen hitte, wateroverlast en de gevolgen van klimaatverandering. Daarom dienen wij de motie 'Biodiversiteit is veiligheid' in. Biodiversiteit, duurzaamheid en veiligheid zijn géén tegenstellingen, maar versterken elkaar juist. Meer groen is niet minder veiligheid, meer groen ís veiligheid. Voorzitter, ik rond af.

Ons werd op het hart gedrukt dat we past mochten oordelen als het akkoord er lag. Wij hadden daar 10 minuten de tijd voor. Dat is écht te weinig. Wat wij concluderen is dat steeds lijkt te zijn gekeken wat financieel het beste past, in plaats van wat nodig is om problemen echt op te lossen. Dan krijg je geen structurele oplossingen, maar quick fixes. Geen visie, waarvan in de inleiding met trots wordt aangegeven dat deze coalitie die minder wil hebben, maar beheer. Geen nieuwe koers, maar uitstel van de rekening. Volgens GroenLinksaf is dat de rode draad in dit akkoord. Dit akkoord zegt te kiezen voor Brede Welvaart, maar beoordeelt uiteindelijk alles langs de meetlat van economische opbrengst. Niet de mens als maat der dingen, maar geld als de maat der mens.

5