025a Bijlage Provincie Noord-Brabant Statenmededeling inzake GOL (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
Statenmededeling
Datum Onderwerp
6 januari 2026
Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat
Documentnummer
GS: 6234920 PS: 6252208
Aan Provinciale Staten van Noord-Brabant
Programma
Infrastructurele projecten
,
Kennisnemen van
Stand van zaken moties en toezeggingen Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat
Aanleiding Het afgelopen jaar zijn de onderstaande moties aangenomen voor het GOL: 1. M122a-2025 Geen bomenkap zonder volwaardig en uitvoerbaar compensatieplan 2. M109a-2025 De GOL eist zijn tol 3. M121a-2025 Behoud de Spoordijk 4. M95-2024 GOL-Halve Zolenlijn In deze Statenmededeling wordt u geïnformeerd over de laatste stand van
zaken. Bevoegdheid Gedeputeerde Staten geven uitvoering aan de aangenomen moties en toezeggingen door Provinciale Staten. Rollen en belangen Gedeputeerde Staten geven namens de Provincie Noord-Brabant Gemeente Heusden gemeente Waalwijk gemeente ’s-Hertogenbosch Waterschap Aa en Maas en Rijkswaterstaat uitvoering aan het project Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat. In deze hoedanigheid zijn zij ook verantwoordelijk voor de uitvoering van de moties en toezeggingen aangenomen in Provinciale Staten. ,
,
,
,
Kernboodschap ].
Datum
M122a-2025 Geen
zonder
bomenkap
volwaardig
en
vitvoerbaar
6
compensafieplan In deze
Documentnummer
verzoekt
borgen volwaardig compensatieplan wordt geregeld alvorens te starten met de kap van de bomen voor het GOL. Een landschapsarchitect heeft de opdracht gekregen om een groencompensatieplan op te stellen. besproken Dit plan is met motie
u
dat
te
EN
Op verzoek van
maar
18 november
ook
van
de wethouders
2025
een
presentatie
groencompensatieplan voor Provinciale Staten van Heusden en Waalwijk plaatsgevonden. De avond
van
Waalwijk en
van
van
het
Brabant
en
Raadsleden
belangstellenden bezocht bestaande uit raadsleden van de gemeente Heusden en gemeente Waalwijk en leden van het algemeen bestuur van het Waterschap Aa en Maas. Ook waren een is
aantal leden
door
uitvoerbaar
en
pen van he terugvinden op www.oostelijkelangstraat.nl.
groencompensatieplan kunt Uw Staten
een
>>
u
Heusden heeft op
circa
25
Provinciale Staten aanwezig. Medewerkers van de aannemerscombinatie BM (geanonimiseerd) en BM (geanonimiseerd) hebben een toelichting gegeven van
de
de
binnen de provincie
op
bomenkap, beschermingsregimes gemeenten compensatieplicht. Ook is over het gehele tracé toegelicht waar de nieuwe beplanting komt te bestaan. Er zijn vragen gesteld over de compensatieregels, de soorten bomen die geplant worden en het versterken van de compensatiegebieden. Met uitzondering van één veegronde kapvergunning in de gemeente Heusden zijn alle kapvergunningen verleend en onherroepelijk. en
en
de
Op 25 en 27 november 2025 zijn informatieavonden georganiseerd waarbij voor bewoners een toelichting is gegeven op het groencompensatieplan en de start van de werkzaamheden in Waalwijk. Deze avonden zijn druk bezocht en er waren voornamelijk vragen over de routing van het verkeer. Hiermee
is
uitvoering
volwaardig afgedaan beschouwd. en
gegeven
vitvoerbaar
aan
geen bomenkap zonder Hiermee wordt de motie als
M122a-2025
compensatieplan.
zijn twee voorlopige voorzieningen ingediend tegen de kap compensatie door diverse belangenorganisaties: Er
1.
janvari 2026
en
Kapvergunning (veegronde) Tegen een nog openstaande kapvergunning (2025) is een voorlopige voorziening ingediend. De bomen uit deze vergunning worden voorlopig niet gekapt, omdat er nog geen definitief besluit ligt. -
2/7
GS:
6234920
PS: 6252208
2.
Groencompensatieplan – Op 21 december 2025 is bezwaar gemaakt tegen het ontbreken van een zelfstandig besluit over het compensatieplan voor Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat. Omdat geen reactie is gegeven op het verzoek om vóór 1 januari 2026 een besluit te nemen is op 2 januari 2026 een voorlopige voorziening ingediend bij de rechtbank Oost-Brabant. Deze vraagt om een onmiddellijk verbod op het kappen van bomen. ,
De kap die gepland staat op 8 januari 2026 betreft bomen waarvoor vergunningen uit 2020/2021 onherroepelijk zijn. Deze kap gaat door
,
omdat de voorlopige hierop invloed hebben: geen bezwaar- of beroepsprocedure en er is geen spoedeisend belang. voorzieningen
2.
er loopt
geen
M109a-2025 De GOL eist zijn tol In deze motie hebben uw Staten verzocht om op zoek te gaan naar
alternatieve financiering en daarbij nadrukkelijk bij het Rijk aan te kloppen om haar verantwoordelijkheid te nemen en een bijdrage in de kosten te leveren. In het BO Leefomgeving Zuid-Nederland (BOL) van afgelopen 11 juni
hebben Rijk en regio met elkaar gesproken over de inzet inzake ‘kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming. Voor de provincie NoordBrabant is de A59 Gebiedsopgave Oostelijke Langstraat (GOL) toen als kansrijk beoordeeld. Op 25 augustus 2025 heeft de provincie per brief vernomen dat het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) een bijdrage zal leveren aan het project. Dit betreft de gevraagde rijksbijdrage van € 2075 mln. (inclusief btw). De formele besluitvorming over de inzet van de Rijksmiddelen voor ‘kleine verbeteringen autonetwerk of doorstroming’ zal plaatsvinden na een positief besluit op het BO MIRT. Het BO MIRTZuid is gepland op 8 januari 2026. ,
.
Met de formele brief van I&W is uitvoering gegeven GOL eist zijn tol. 3.
aan
M109a-2025 De
M121a-2025 Behoud de Spoordijk Met deze motie hebben uw Staten gevraagd
u nauwgezet op de hoogte te houden en te informeren over het verloop van de gesprekken ook na het de vaststelling van het besluit tot aanvullende financiering. Er hebben diverse gesprekken plaats gevonden met de Federatie Belangenbehartiging Langstraatspoorlijn waarbij de federatie een uitvoerige toelichting heeft gegeven op de wensen voor het behoud van de spoordijk. Via een Memo gedeputeerde hebben wij u op de hoogte gesteld van de voortgang van de gesprekken. Hiermee is uitvoering gegeven aan de betreffende motie. ,
3/7
Datum 6 januari 2026 Documentnummer
GS: 6234920 PS: 6252208
4.
M121a-2025 Behoud de Spoordijk en M95-2024 GOL-Halve Zolenlijn Uw Staten hebben verzocht om te onderzoeken of binnen de plannen van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langestraat het mogelijk is de bestaande
Datum 6 januari 2026
spoordijk op plaatsen waar nodig te verbreden de natuur langs de dijk te sparen of versterken of af te zien van de nieuw aan te leggen betonnen fietsburg over de Baardwijkse overlaat. De voorlopige uitkomsten van de onderzoeken hebben wij in een gesprek gedeeld met de Stichting Federatie Behoudt De Langstraatspoorbruggen (FBL). De federatie pleit al een aantal jaren voor het behoud van de spoorbruggen.
GS: 6234920 PS: 6252208
,
,
a.
,
Brug over het Drongelens kanaal De Federatie Belangenbehartiging Langstraatspoorlijn (FBL) heeft in
verschillende overleggen alternatieven aangedragen voor het behoud van de spoordijk en de Rijksmonumentale brugdelen. Hun voorkeur is om de bestaande brug over het Drongelens Kanaal te verbreden zodat een nieuwe brug naast de huidige kan worden vermeden. Als dit niet haalbaar blijkt stelt FBL voor een vergelijkbare brug naast de monumentale brug te realiseren. ,
,
Het Nederlandse erfgoedbeleid vastgelegd in onder andere de Nota Belvedère (1999) de beleidsbrief Modernisering van de Monumentenzorg ,
,
(2009) de Erfgoedwet (2016) richt zich op ‘Behoud door Ontwikkeling’. Dit betekent dat nieuwe functies en eigentijdse oplossingen mogelijk zijn mits monumentale waarden behouden blijven. De Minister van OCW en de provincie Noord-Brabant ondersteunen deze benadering ook voor de herontwikkeling van het voormalige spoortracé tot snelfietsroute. en
,
,
Randvoorwaarde voor het ontwerp is dat nieuwe bruggen visueel niet concurreren met de monumentale spoorbruggen die beeldbepalend zijn voor de Baardwijkse Overlaat. Nieuwe bruggen moeten eenvoudig terughoudend en strak vormgegeven zijn. ,
,
De door FBL voorgestelde alternatieven voldoen niet als compensatie of
cultuurhistorische waarden zoals vastgelegd in de Omgevingsverordening omdat ze te beperkt kijken naar het geheel van de Baardwijkse Overlaat en zich vooral richten op de Rijksmonumentale brugdelen. mitigatie voor aantasting van ,
Conclusie De brug over het Drongelens Kanaal is eigendom van het Rijk. Het huidige ontwerp voldoet aan de eisen die vanuit het Rijk (als eigenaar van de brug) en de Rijksdienst voor cultureel erfgoed worden gesteld. Om deze reden zien wij geen ruimte om af te wijken van het huidige ontwerp. Dit ontwerp vormt de basis voor de aangevraagde vergunning.
4/7
Documentnummer
b.
Bruggen
in
de
Baardwijkse Overlaat,
naast
bestaande
Spoordijk (gemeente
Heusden) Op verzoek van uw Staten hebben wij een uitgebreid onderzoek uitgevoerd, wat de mogelijkheden zijn binnen de kaders van het provinciaal inpassingsplan, de effecten op het cultuurhistorisch vlak en de financiële consequenties voor de kosten en dekking van het project. Wat
zijn de mogelijkheden binnen het provinciaal Inpassingsplan?
Wij hebben zowel externe
advies
intern
Bovendien hebben noemen
als
extern
een
juridisch advies gevraagd.
opgesteld door de advocaat
is
we
de aannemerscombinatie
CMB) gevraagd
in
Spoordijk problemen geeft
(geanonimiseerd) |
hoeverre het handhaven voor
de
Het
Hekkelman Advocaten.
van
en
en
(geanonimiseerd) (verder te BM
verbreden
van
de
uitvoeringsplanning.
Uit het
juridisch advies blijkt, dat het niet mogelijk is om binnen de regels van het onherroepelijke inpassingsplan tot een aanpassing van het ontwerp te komen. Als
er
wel
een
wijziging gewenst is, moet
er
een
nieuwe
planologische procedure worden doorlopen. Uit het juridisch advies volgt onherroepelijke regels van het inpassingsplan niet mogelijk is om tot de laatste fase van het GOL te wachten met het afgraven van de Spoordijk. Ook hiervoor zou een nieuwe planologische procedure nodig zijn. Voor de aannemerscombinatie is aanpassing van het ontwerp in de uitvoeringsplanning mogelijk. Het opnieuw voeren van planologische procedures brengt echter nieuwe vertraging mee, evenals juridische en ook dat het binnen de
financiële risico’s. Wat
zijn de financiële consequenties?
Wij hebben de aannemerscombinatie gevraag te onderzoeken wat de financiële consequenties zijn van een verschuiving en aanpassing van het ontwerp. Dit is moeilijk in risico's zich moeilijk laten
gevolg van bezwaren voor
schatten omdat, een aantal hierboven genoemde ramen, waaronder een grotere vertraging als
te
maar
ook
mogelijke problemen rondom het beleid
stikstof.
Ook heeft het niet afgraven
gezien gaat
deel
een
over
een
van
bedrag
financiële consequenties voor de dekking aan de subsidie komt te vervallen voor de snelfietsroute. Dit van
meer
dan € 1.0
miljoen.
Wat zijn de
mogelijkheden binnen het cultuurhistorisch vlak? De Baardwijkse Overlaat is op de Cultuurhistorische Waardenkaart Noord Brabant (CHW) aangeduid als Cultuurhistorisch waardevol gebied en daarmee verankerd in de provinciale Omgevingsverordening artikel 5.44 Cultuurhistorische waarden (voorheen Verordening Ruimte artikel 22/Interim Omgevingsverordening artikel 3.29). Dit betekent dat ingrepen zich moeten richten op behoud, versterking of duurzame ontwikkeling van de cultuurhistorische waarden en kenmerken van het gebied. Bij
5/7
Datum 6
januari
2026
Documentnummer
GS:
6234920
PS: 6252208
de
Baardwijkse Overlaat betekent dit specifiek het behoud van open landschap en afstemmen van natuurontwikkeling, waterberging en stedelijke uitbreiding op de cultuurhistorische identiteit van de Overlaat. Het aanleggen van de uitgebreide verkeersinfrastructuur in het cultuurhistorisch waardevol gebied is een aantasting van de aanwezige cultuurhistorische waarden en kenmerken en daar mee strijdig met de Omgevingsverordening. Het huidige plan voor de fietsbrug over de Baardwijkse Overlaat laat zien dat we erfgoed willen behouden, versterken en duurzaam ontwikkelen en waarmee behoud van een deel van de spoordijk in de Overlaat niet mogelijk is. Eindconclusie
Wij waarderen de inzet van de Federatie voor het behoud van de spoordijk maar moeten na het juridische onderzoek ook concluderen dat de ruimte voor
het honoreren
van
deze
wensen
binnen de bestaande kaders Dit hebben
het
van
provinciaal inpassingsplan beperkt gemaakt in de verschillende gesprekken. Op basis van de uitgebreide is.
zeer
wij ook kenbaar
onderzoeken concluderen wij dat beide aangenomen moties niet kunnen worden uitgevoerd binnen de bestaande kaders van het PIP, zoals de motie deze reden houden wij vast aan het voorliggende plan en zijn wij voornemens door te gaan met de geplande uitvoering. Hiermee is uitvoering gegeven aan de betreffende moties. Wel willen wij in gesprek Om
oproept.
de Federatie op welke wijze er ter plekke blijvende aandacht geschonken kan worden aan de rijke historie van dit gebied. gaan
met
Hiermee worden
GOL-Halve
de
Zolenlijn
moties
als
M121a-2025
afgehandeld
Behoud de
Spoordijk en M95-2024
beschouwd.
Consequenties Het vasthouden
aan
het voorliggende ontwerp heeft geen
consequenties
voor
het project.
Europese Geen
en
raakvlak
internationale zaken met
Europees/internationaal beleid
en
Europese regelgeving.
Communicatie Er heeft
overleg plaats gevonden
met
de aannemerscombinatie
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) MN e O0
de gemeente Heusden en de gemeente Waalwijk. In het overleg met FBL zijn de voorlopige vitkomsten van de onderzoeken gedeeld. Wij gaan ook in overleg FBL om mee te denken over de verrijkingsmaatregelen (o.a. informatieborden
etc.) op de brug. Vervolg Op basis van de bovenstaande conclusie zal in Q1 2026 gestart gaan worden met de uitvoering van het werk plan voor de bruggen over de Baardwijkse overlaat en het Drongelens kanaal.
6/7
Datum 6
janvari
2026
Documentnummer
GS:
6234920
PS: 6252208
Bijlagen -_
Datum
Advies Hekkelman Advocaten
6
janvari 2026
Documentnummer
GS:
Gedeputeerde
Staten
van
Noord-Brabant,
de voorzitter,
de secretaris,
nn
(geanonimise rd) (geanonimiseerd) EN PA
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
6234920
PS: 6252208
7/7