CConstaterende datWaalre
Koppel je AI →
Document · PDF

2026-69-RM-Bijlage-1-Ontwerp-Programma-van-Eisen-openbaar-vervoer-concessie

Oordeelsvormende bijeenkomst 24 november 2026, gemeente WaalreBij agendapunt: Oordeelsvormende bespreking van het voorstel tot wensen en bedenkingen kenbaar maken tegen de reactie van de gemeente Waalre op het ontwerp Programma van Eisen openbaar vervoer concessie64.115 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 8

Concessie Zuidoost-Brabant 2029-2042 Ontwerp-Programma van Eisen 3 november 2026 Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 2 / 211 Inhoud 1. Inleiding 6 1.1 Context 6 1.2 Scope Concessie Zuidoost-Brabant 7 1.3 Ontwikkelingen Concessiegebied Zuidoost-Brabant 9 1.4 Concessiedoelen 11 1.5 Kaders voor de Concessie 12 1.6 Rol en status Programma van Eisen 15 1.7 Leeswijzer 16 2. Ontwikkelen in samenwerking 17 2.1 Ontwikkeling Concessie in vier stappen 17 2.2 Ontwikkelrol Concessiehouder 18 2.3 Doorontwikkeling in partnerschap 26 2.4 Concessiehouder als Mobiliteitsmakelaar 30 3. Vervoerkundige eisen 33 3.1 Opbouw van het ov-netwerk 34 3.2 HOV-Regiolijnen en Regiolijnen 41 3.3 Ontsluitende Lijnen en Spits-/Scholierenlijnen 45 3.4 Buurtbuslijnen 49 3.5 HOV-Stadslijnen en Stadslijnen 50 3.6 Bediening gemeente Helmond 55 3.7 Scholierenlijnen 55 3.8 Brabantliners 56 3.9 Oproepafhankelijk Openbaar Vervoer 58 3.10 Dienstregeling en Exploitatieplan 59 4. Materieel 64 4.1 Algemene eisen 64 4.2 Milieuprestaties Materieel 68 4.3 Leeftijd Materieel 68 4.4 Toegankelijkheid 69 4.5 Uiterlijk en reclame Materieel 71 4.6 Comfort en netheid van het Materieel 72 4.7 Buurtbussen 74 5.

Uitvoeringskwaliteit 75 5.1 Vervoerplicht, vervoerscapaciteiten en zitplaatskans, instapregime 75 Datum | 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 5.2 | Rituitval en Vervangend Vervoer | 78 5.3 | Punctualiteit en Aansluitingen | 78 5.4 | Afwijkingen van de Dienstregeling | 80 5.5 | Overmacht | 81 5.6 | Compensatieregeling | 82 6. | Infrastructuur | 83 6.1 | Samenwerking Concessiehouder met partners | 83 6.2 | Weginfrastructuur | 84 6.3 | Haltes | 85 6.4 | Stallingen, onderhoudsvoorzieningen en pauzevoorzieningen | 87 6.5 | Laadinfrastructuur | 87 7. | Reisinformatie | 89 7.1 | Informatie over het systeem van Gedeelde Mobiliteit | 89 7.2 | Informatie op Haltes | 90 7.3 | Informatie in en op Voertuigen | 92 7.4 | Digitale informatie | 94 7.5 | Informatie over wijzigingen in de Dienstregeling | 95 7.6 | Informatiepunten | 96 8. | Betalen en Tarieven | 98 8.1 | Betaalsystemen | 98 8.2 | Tarieven, Vervoerbewijzen en Reisproducten | 99 8.3 | Tarievenplan | 102 8.4 | Distributienetwerk | 103 9. | Marketing | 105 9.1 | Marketing vanuit het merk Bravo | 105 9.2 | Bravo Productformules | 106 9.3 | Marketingplan | 107 10. | Personeel | 109 10.1 | Personeel en Reizigers | 109 10.2 | Concessiehouder als werkgever | 110 10.3 | Buurtbuschauffeurs | 111 10.4 | Social Return of Investment (SROI) | 112 11.

| Veiligheid | 114 11.1 | Sociale Veiligheid | 114 11.2 | Sociale Veiligheidsplan | 116 11.3 | Samenwerken op het gebied van Sociale Veiligheid | 118 11.4 | Fysieke veiligheid | 119 11.5 | Verkeersveiligheid | 120 3 / 211 Datum | 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 11.6 | Digitale veiligheid | 121 12. | Duurzaamheid en circulariteit | 123 12.1 | Duurzame bedrijfsvoering | 123 12.2 | Circulariteit | 124 13. | Consumentenbescherming en reizigersinspraak | 126 13.1 | Klantenservice en klachtenafhandeling | 126 13.2 | Rol Reizigersoverleg Brabant | 127 13.3 | Consultatie Reizigers en andere belanghebbenden | 128 14. | Data en monitoring | 130 14.1 | Datalevering | 130 14.2 | Openbaarheid en bescherming van (persoons)gegevens | 133 14.3 | Monitoring | 134 Bijlagen bij Programma van Eisen | 137 B1. | Routes | 138 B2. | Haltes | 160 B3. | Plancyclus | 170 B3.1 | Introductie | 170 B3.2 | Ontwikkelplan | 170 B3.3 | Jaarlijkse plannen | 172 B3.4 | Eenmalige plannen en wijzigingsvoorstellen | 174 B3.5 | Actualisatie van plannen | 175 B3.6 | Uitvoering van de plannen | 176 B3.7 | Plancyclus: kalender 2029-2032 | 176 B4. | Buurtbuslijnen | 177 B5. | Distributienetwerk | 178 B6. | Laadinfrastructuur op Stallingen | 179 B6.1 Het Zero-Emissiebussysteem | 179 B6.2 Stallingen | 179 B7. | KPI’s | 180 B8. | Dataleveringsspecificatie | 181 B9.

| Beschikbaarheid OV-hoofdinfrastructuur | 182 B10. Jaarrapportage Assets | 183 4 / 211 Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 5 / 211 B10.1 Hoofdstukindeling Jaarrapportage Assets 183 B10.2 Parameterset Jaarrapportage Assets 183 Scope Concessie 184 Artikel 1 Concessiegebied 185 Artikel 2 Concessiegrensoverschrijdende Verbindingen 185 Artikel 3 Te gedogen vervoer 186 Artikel 4 Looptijd van de Concessie 186 Bijlage 1 Concessiegrensoverschrijdende Verbindingen 187 Bijlage 2 Te gedogen vervoer 188 Begrippenlijst 189 Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 6 / 211 1. Inleiding 1.1 Context In december 2018 heeft de Provincie Noord-Brabant in samenspraak met reizigers en deskundigen de visie ‘Gedeelde mobiliteit is maatwerk’ opgesteld. De visie is erop gericht te komen tot het slimste en duurzaamste mobiliteitssysteem van Europa, waarin reizigers centraal staan en dat een passend aanbod voor alle reizigers biedt. De visie geeft richting voor de toekomst, maar biedt ook voldoende ruimte om in te kunnen spelen op innovaties. De visie ‘Gedeelde mobiliteit is maatwerk’ betreft alle vervoersvormen die voor iedereen toegankelijk zijn en die vaak in combinatie gebruikt worden, dus niet alleen het openbaar vervoer (ov).

Binnen dit systeem van Gedeelde Mobiliteit1 zet de Provincie in op drie categorieën vervoersvormen: lijngebonden ov, flexibele vervoersvormen van Halte naar Halte en vrijwilligersinitiatieven2. Hierbij neemt het lijngebonden ov (= directe ov-verbindingen op plaatsen en momenten met een grote vervoersvraag) een centrale positie in. En inmiddels is de flexibele vervoersvorm Bravoflex in alle Brabantse concessiegebieden uitgerold. Gezamenlijk zorgen de drie categorieën vervoersvormen voor een divers aanbod waarmee kan worden ingespeeld op verschillende vervoersbehoeften van reizigers. Voor de reizigers zelf is dit onderscheid niet per se van belang; zij stellen steeds een eigen mix van vervoersvormen samen passend bij hun vervoersbehoefte op dat moment. Het merk Bravo De Provincie heeft het merk Bravo ontwikkeld en hiervoor de Bravo Brandguide opgesteld. Alle Voertuigen zijn uitgevoerd in deze huisstijl. Als verbijzondering van dit merk zijn er verschillende Productformules, die bestaan uit een onderscheidend vervoerkundig aanbod en een aanpassing van/variatie op de Bravo huisstijl.

Hierbij gaat het om: • Bravodirect: hoogwaardig openbaar vervoer, comfortabele bussen met Bravodirect beeldmerk; • Brabantliner: aantrekkelijk Openbaar Vervoer over de snelwegen die (bijna) net zo snel zijn als de auto, en • Bravoflex: vraagafhankelijk vervoer vanaf elke halte in Noord-Brabant naar een Bravoflex- overstapunt waar kan worden overgestapt op het lijngebonden vervoer. Deze laatste categorie maakt geen onderdeel uit van de concessie. De Provincie werkt op dit moment in overleg met de vier regio’s binnen de Provincie aan de implementatie van de visie ‘Gedeelde mobiliteit is maatwerk’. De Provincie is gestart in het concessiegebied West-Brabant gevolgd door het concessiegebied Oost-Brabant dat uit twee regio’s bestaat. De recent voor deze gebieden verleende concessies vormen een belangrijke stap in het 1 In dit document zijn gedefinieerde begrippen met een hoofdletter geschreven. De definitie van deze begrippen is te vinden in het document ‘Begrippenlijst’. 2 In de visie ‘Gedeelde mobiliteit is maatwerk’ en daarop voortbouwende beleidsdocumenten hanteert de Provincie de termen ‘Direct’ voor lijngebonden openbaar vervoer, ‘Flex’ voor Halte/hub- en Halte/Halte-vervoer gecombineerd met WMO-vervoer, en ‘Samen’ voor vrijwilligersinitiatieven, deelmobiliteit en overige kleinschalige vervoeroplossingen.

In dit document wordt deze terminologie losgelaten, met name omdat aan de termen in verschillende documenten andere betekenissen worden toegekend. Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 7 / 211 kader van de implementatie van de visie. De Concessie Zuidoost-Brabant is de laatste concessie die de Provincie vanuit deze visie aanbesteedt. 1.2 Scope Concessie Zuidoost-Brabant3 Sinds 2001 is wettelijk geregeld dat een vervoerder over een concessie4 moet beschikken om in een regio Openbaar Vervoer aan te mogen bieden. Het college van Gedeputeerde Staten van de Provincie Noord-Brabant (hierna: de Concessieverlener) is bevoegd om concessies voor openbaar busvervoer in de Provincie te verlenen, te wijzigen en in te trekken. De Concessie Zuidoost-Brabant betreft het exclusieve recht, en ook de plicht, tot het aanbieden van lijngebonden openbaar busvervoer in het Concessiegebied Zuidoost-Brabant en op een aantal aangewezen Trajecten in aangrenzende concessiegebieden. De huidige, aan Hermes Groep N.V. verleende concessie, is in december 2016 gestart. Deze concessie zou in december 2026 eindigen, maar is in september 2024 vanwege de nasleep van de coronapandemie met 2,5 jaar verlengd. De opvolgende Concessie ‘Zuidoost-Brabant 2029-2042’ start op 15 juli 2029 en duurt tot en met de eerste zaterdag van de zomervakantie 2042.

Gunning van de Concessie is voorzien in maart 2028. Het Concessiegebied Zuidoost-Brabant Het Concessiegebied Zuidoost-Brabant wijzigt niet en omvat de volgende 21 Gemeenten: Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel-De Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre (zie ook figuur 1: Brabantse Gemeenten per concessiegebied). Per 1 januari 2028 zullen de gemeenten Best en Oirschot fuseren tot de gemeente Best-Oirschot. 3 De scope van de Concessie zal in detail in de Concessiebeschikking worden beschreven. Ter informatie zijn de betreffende artikelen als Bijlage bij het Ontwerp-Programma van Eisen gevoegd. 4 Een concessie geeft een vervoerder (de concessiehouder) het alleenrecht op het uitvoeren van het openbaar vervoer in een gebied. De grondslag voor de concessieverlening is vastgelegd in de Wet personenvervoer 2000 (Wp2000), het Besluit personenvervoer 2000 (Bp2000) en de PSO-verordening (Verordening (EG) 1370/2007 over openbaar personenvervoer per spoor en over de weg). Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 8 / 211 Figuur 1: Brabantse gemeenten per concessiegebied (Concessiegebied Zuidoost-Brabant groen ingekleurd) De Concessie omvat een aantal Lijnen naar aangrenzende concessiegebieden.

In de Bijlage ‘Scope Concessie’ bij het ontwerp-Programma van Eisen is een overzicht van deze lijnen opgenomen, waarbij is aangegeven welke ruimte de Concessiehouder krijgt om concessiegrensoverschrijdende Lijnen te ontwikkelen. Ten slotte verwacht de Concessieverlener dat de Concessiehouder, net als nu het geval is, het netwerk van Buurtbuslijnen in het Concessiegebied faciliteert, onder meer door de hiervoor benodigde Voertuigen beschikbaar te stellen. Op dit moment omvat het netwerk 17 Buurtbuslijnen. Samenhang Concessie Zuidoost-Brabant en Flexcontract Sinds 1 maart 2026 vormt Bravoflex Zuidoost-Brabant een aanvulling op het Openbaar Vervoer in het Concessiegebied Zuidoost-Brabant. Met Bravoflex zijn ook gebieden zonder Bus indirect aangesloten op het lijngebonden ov, zoals landelijke gebieden, buurtschappen en bedrijventerreinen waar geen Bus, Buurtbus of trein rijdt. Deze flexibele vervoersvorm behoort niet tot de Concessie, maar in dit ontwerp-Programma van Eisen staat de Provincie wel stil bij de afstemming tussen Bravoflex en het lijngebonden ov. Rol van Mobiliteitsmakelaar Een nieuw onderdeel van de Concessie is de rol van Mobiliteitsmakelaar. De Concessieverlener kiest er bewust voor de rol van Mobiliteitsmakelaar per concessie uit te vragen en bij de betreffende concessiehouder te beleggen vanwege diens kennis van zaken en klantgerichte houding.

De Concessieverlener verwacht dat de Concessiehouder er het beste in zal slagen om informatie over diverse vormen van Gedeelde Mobiliteit als samenhangend en gebruiksvriendelijk geheel te ontsluiten, integrale reisadviezen te verstrekken, waar wenselijk boeking en betaling van Andere Mobiliteitsdiensten te ondersteunen, en samenwerking tussen mobiliteitsaanbieders in het Concessiegebied te stimuleren. Het aanbieden van andere vormen van vervoer dan Openbaar Vervoer maakt geen onderdeel uit van de Concessie. De eisen ten aanzien van de invulling van de rol van Mobiliteitsmakelaar zijn gericht op samenwerkingen binnen het Concessiegebied. De Provincie neemt zelf de rol van ‘regisseur Gedeelde Mobiliteit’ op zich. In deze rol weegt de Provincie af welke vormen van Gedeelde Mobiliteit passend zijn voor een bepaald gebied of

Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 9 / 211 bepaalde Vervoervraag. Ook is de Provincie in elk concessiegebied voorzitter van een Regieteam Gedeelde Mobiliteit, waarin de belangrijkste opdrachtgevers en aanbieders van Gedeelde Mobiliteit zitting hebben. Ten slotte zorgt de Provincie ervoor dat de wijze waarop verschillende concessiehouders de rol van Mobiliteitsmakelaar invullen niet leidt tot voor Reizigers nadelige verschillen. Looptijd van de Concessie Een concessie voor openbaar busvervoer kan in principe voor maximaal tien jaar worden verleend. De concessieduur mag echter met maximaal vijf jaar worden verlengd indien van de concessiehouder hoge investeringen in Materieel en/of Infrastructuur worden gevraagd. De Concessieverlener maakt van deze mogelijkheid gebruik en verleent de Concessie Zuidoost-Brabant voor een periode van 13 jaar. De Concessieverlener kiest om meerdere redenen voor deze periode, te weten: • Afstemming van de einddatum op het oplevermoment van de Multimodale Knoop Eindhoven (MMK) die op dit moment voorzien is in 2039: Door de Concessie in de zomer van 2042 te laten eindigen kan in de Concessie nog de laatste Ontwikkelstap na oplevering van de MMK worden gezet (zie paragraaf 2.1 voor alle Ontwikkelstappen die tijdens de looptijd van de Concessie zijn voorzien).

Op die manier is er bij de aanbesteding van de opvolgende concessie zekerheid over de inrichting en realisatie van de MMK; • Afstemming van de einddatum op de einddata van de concessies West- en Oost-Brabant (één aanbesteding per drie tot vier jaar) om leerervaringen van een aanbesteding mee te kunnen nemen bij de voorbereiding van de eerstvolgende aanbesteding; en • Voldoende tijd voor de Concessiehouder om investeringen in het kader van de Concessie terug te verdienen en lagere transactiekosten voor de Provincie en vervoerders omdat de concessie minder vaak aanbesteed hoeft te worden. Dit komt het ov-aanbod ten goede. 1.3 Ontwikkelingen Concessiegebied Zuidoost-Brabant Huidige concessie Zuidoost-Brabant Net als alle andere concessies in Nederland, heeft de concessie Zuidoost-Brabant de afgelopen jaren onder druk gestaan. In eerste instantie door het wegvallen van een groot deel van de reizigers door de coronapandemie in 2020 en 2021. Hierdoor moest het ov-aanbod op veel plekken in het Concessiegebied worden afgeschaald. Vanaf 2022 zorgde een tekort aan chauffeurs ervoor dat het ov-aanbod minder kon worden uitgebreid dan gewenst, hetgeen niet heeft bijgedragen aan het herstel van het ov-gebruik. In 2025 maakten circa 20 miljoen mensen gebruik van de bussen behorend tot de huidige concessie Zuidoost-Brabant. Dat is nog wel 14% minder dan in 2019, maar 7% meer dan in 2023.

In het kader van de verlenging van de huidige concessie Zuidoost-Brabant heeft de Concessieverlener met Hermes afgesproken dat Hermes de Dienstregeling weer opschaalt naar omgerekend 595.000 Dienstregelingsuren in 2028 met het oog op een verder herstel van het ov-gebruik tijdens de resterende concessieperiode. Met zo’n 40.000 busreizigers per dag is het busstation in Eindhoven veruit het belangrijkste Knooppunt in het Concessiegebied. Dit Knooppunt wordt gevoed door een aantal sterke bundels van lijnen vanuit verschillende richtingen. Het betreft zowel lijnbundels naar belangrijke attractiepunten (Eindhoven Airport, De Run/MMC) als lijnbundels naar de (grotere) kernen in de regio. Daarnaast is sprake van een sterke lijnbundel vanuit de concessie Oost-Brabant (’s-Hertogenbosch, Oss, Uden/Veghel). Het Concessiegebied kent met bijvoorbeeld De Kempen en De Peel echter ook Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 10 / 211 enkele uitgestrekte, meer landelijke gebieden, waar reguliere Lijnen over het algemeen minder rendabel zijn door lagere reizigersaantallen en grote afstanden. Hier is een grotere rol weggelegd voor flexibele vervoersvormen. Ontwikkelingen Concessiegebied Zuidoost-Brabant De regio Zuidoost-Brabant kent een sterke toename van het aantal arbeidsplaatsen, waarbij de hightech-sector de belangrijkste aanjager is.

Tot 2040 wordt voor de Metropoolregio Eindhoven een verdere toename geprognosticeerd met bijna 80.000 banen, met name in de driehoek Eindhoven- Veldhoven-Best. Ongeveer de helft van de banengroei wordt verwacht in het HTSM-cluster (hightech-systemen en materialen); de andere helft vooral in de sectoren diensten, overheid, zorg, onderwijs. De toename van het aantal arbeidsplaatsen vereist een forse uitbreiding van het aantal woningen in Zuidoost-Brabant en zal leiden tot sterke groei van de bevolking. In de Ontwikkelstrategie Zuidoost- Brabant wordt uitgegaan van 100.000 nieuwe woningen tussen 2023 en 2040 (30% toename van de totale woningvoorraad) en in de regionale woondeal en de Beethovendeal zijn afspraken gemaakt over het (versneld) realiseren van nieuwe woningen. Voor de realisatie van bijna 50.000 nieuwe woningen tussen 2025 en 2030 zijn inmiddels plannen gemaakt die als ‘hard’ mogen worden verondersteld. Daarbij moet wel worden aangetekend dat de netcongestie mogelijk voor vertraging zorgt, omdat vanwege deze netcongestie vanaf 1 juli 2026 voor delen van de regio een aansluitingspauze op het elektriciteitsnet geldt. De bevolkingsgroei is fors: van ruim 800.000 in 2023 naar bijna 850.000 in 2029 en ruim 900.000 in 2039. Die groei gaat samen met vergrijzing én kleiner wordende huishoudens: het aandeel alleenstaanden groeit.

Uit onderzoek van KIM blijkt dat alleenstaanden vaker reizen met het Openbaar Vervoer (vooral vanwege minder autobezit en omdat ze vaker in stedelijke gebieden wonen). Voor het Openbaar Vervoer betekent dit niet automatisch meer vraag in de hele regio, maar wél een grotere potentiële markt — vooral wanneer het netwerk goed aansluit op het reisgedrag van jongeren, op stedelijke en sociaal-recreatieve verplaatsingen, en wanneer gemak, frequentie, bereikbaarheid van haltes en begrijpelijkheid van het systeem worden verbeterd. De Provincie heeft de demografische en economische ontwikkelingen in relatie tot mobiliteit laten onderzoeken. Op macroniveau bestaan verschillen per subregio. Demografische en economische verschillen tussen stedelijke en landelijke gebieden worden groter. De forse toename van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen heeft een grote impact op de totale mobiliteitsvraag in Zuidoost-Brabant. Om de regio bereikbaar te houden zijn in de Brainportdeal (2022) en Beethovendeal (2024) afspraken gemaakt over het intensiveren en versnellen van maatregelen om de mobiliteitsgroei op te vangen en daarmee de verstedelijkingsopgave mogelijk te maken. Doorontwikkeling van het Openbaar Vervoer speelt daarin een belangrijke rol.

Met het oog hierop zijn onder meer afspraken gemaakt over: • Versnelling van de ontwikkeling van Knoop XL Eindhoven (MMK)5, waaronder de realisatie van een ondergronds busstation. Tijdens de bouwfase zal gedurende een langere periode (2031- 2039) gebruik moeten worden gemaakt van een tijdelijk busstation. 5 Zie: https://www.openeindhoven.nl/projecten/centrum/stationsgebied-knoop-xl Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 11 / 211 • Maatregelen gericht op het faciliteren van een mobiliteitstransitie, waaronder het verbeteren van de doorstroming van het ov in de regio, de aanleg van hubs en fietsverbindingen en een werkgeversaanpak die gebruik van het ov in plaats van de auto stimuleert. • Realisatie van HOV46 tussen Eindhoven Centrum en Veldhoven De Run/MMC en de High Tech Campus Eindhoven. • Onderzoek naar verbetering van het hoofd- en onderliggend wegennet A2/N27, inclusief de Brainportlijn(en) en de noordwestelijke ontsluiting van Eindhoven. 1.4 Concessiedoelen Als nadere uitwerking van de visie ‘Gedeelde mobiliteit is maatwerk’ heeft het college van Gedeputeerde Staten in 2023 in het ‘Bestuursakkoord 2023-2027: Samen maken we Brabant!’ de volgende ambitie uitgesproken: ‘We willen in heel Brabant een samenhangend, robuust en betrouwbaar mobiliteitssysteem. Met mobiliteit die schoon, stil, gezond en veilig is.

We willen een mobiliteitssysteem dat voor iedereen toegankelijk is en dat bijdraagt aan een duurzame economie en brede welvaart van Brabant.’ Op basis van bovenstaande ambitie, de sterktes en zwaktes van het huidige Openbaar Vervoer in het Concessiegebied en de voorziene ontwikkelingen in de komende concessieperiode heeft de Concessieverlener doelen voor de Concessie geformuleerd: • Een schaalsprong van het ov passend bij de groei van de regio • Een robuust en begrijpelijk ov-aanbod als basis • Duurzaam, verantwoord en vernieuwend ov Een schaalsprong van het ov passend bij de groei van de regio Zoals in paragraaf 1.3 beschreven zal het aantal inwoners en arbeidsplaatsen tijdens de looptijd van de Concessie fors toenemen. Dit vraagt om een schaalsprong van het Openbaar Vervoer: de groei van de mobiliteit kan zo op een duurzame en ruimte-efficiënte manier plaatsvinden. Het tempo waarmee het ov-gebruik vervolgens zal toenemen hangt niet alleen af van de snelheid waarmee het aantal woningen en arbeidsplaatsen zal toenemen, maar ook van flankerend beleid van Gemeenten op het gebied van bijvoorbeeld parkeren. Daarbij is het tempo waarmee het ov-aanbod uitgebreid kán worden afhankelijk van de voor het Openbaar Vervoer beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet, de beschikbaarheid van (ov-)infrastructuur en de mate waarin Bussen prioriteit krijgt bij de verkeersafwikkeling.

Vanwege onzekerheden rondom al deze ontwikkelingen kiest de Concessieverlener voor een gefaseerde uitbreiding van het ov-aanbod, maar wel met een duidelijk eindbeeld: het Netwerkperspectief 2040. Het Netwerkperspectief 2040 en de opbouw van het netwerk staan nader beschreven in paragraaf 3.1. Een robuust en begrijpelijk ov-aanbod als basis Het lijngebonden ov vormt de basis van het systeem van Gedeelde Mobiliteit in Zuidoost-Brabant, dat daarnaast ook Bravoflex en ‘Samen’-initiatieven, waaronder vormen van deelmobiliteit zoals op 6 Zie: https://www.openeindhoven.nl/projecten/gestel/groots-gestel/hov4-eindhoven-centrum-veldhoven-de-run en https://www.veldhoven.nl/projecten/hov4 7 Zie: https://www.mirtoverzicht.nl/lopende-mirt-projecten/mirt-verkenning-a2-n2--randweg-eindhoven Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 12 / 211 dit moment via het platform umob in Eindhoven, omvat. Gezamenlijk moeten deze vervoersvormen een samenhangend, betrouwbaar en toegankelijk systeem vormen. Door alle bestaande haltes met Openbaar Vervoer of Bravoflex te blijven bedienen, waarbij reizigers met maximaal één overstap naar een groot station en/of centrumgebied kunnen reizen, garandeert de Concessieverlener een basisbereikbaarheid van het Concessiegebied.

Met verschillende typen Lijnen, elk met hun eigen kenmerken, streeft de Concessieverlener naar een passend en begrijpelijk ov-netwerk voor reizigers. Overstap- en betaalgemak en duidelijke en accurate reisinformatie moeten er daarbij voor zorgen dat (nieuwe) reizigers geen drempels ervaren om met het ov te reizen en ook de andere vervoersvormen binnen het systeem van Gedeelde Mobiliteit makkelijk weten te vinden en te gebruiken. Duurzaam, verantwoord en vernieuwend ov Ten slotte vindt de Concessieverlener het belangrijk dat het ov-aanbod toekomstbestendig is. Dit vereist een duurzame en verantwoorde uitvoering van de Concessie met oog voor mogelijke vernieuwingen. Duurzaam verwijst hierbij naar het verminderen van de uitstoot van schadelijke stoffen (= Zero Emissie) en beperking van het gebruik van grondstoffen (= circulariteit). Bij verantwoord gaat het om aspecten als veiligheid in de brede zin en goed werkgeverschap. Ten slotte biedt de gefaseerde aanpak van de schaalsprong kansen om vernieuwingen en innovaties door te voeren bij iedere uitbreiding van het ov-aanbod. De Concessieverlener zoekt een Concessiehouder die hier oog voor heeft en gemotiveerd is om hier ook zelf in te investeren. 1.5 Kaders voor de Concessie Belangrijk voor de realisatie van de Concessiedoelen zijn de kaders waarbinnen de Concessiehouder moet opereren.

De belangrijkste kaders liggen op het vlak van financiën, Infrastructuur en Materieel. Financiële kaders: een ruimer budget dan in de huidige concessie De financiële middelen die voor de realisatie van de Concessiedoelen beschikbaar zijn bestaan uit de opbrengsten uit de verkoop van vervoerbewijzen (= Reizigersopbrengsten), de opbrengsten vanuit de ov-studentenkaart (= SOV-opbrengsten) en de subsidie van de Concessieverlener. Om de schaalsprong mogelijk te maken verhoogt de Concessieverlener de Exploitatiesubsidie van € 36,5 mln. per jaar in de laatste jaren van de huidige concessie naar ruim € 48,5 mln. per jaar in de nieuwe Concessie (bedragen prijspeil 2026). Daarnaast compenseert de provincie lagere SOV-opbrengsten ten opzichte van 2022. Deze bedragen zijn al beschikbaar op de meerjarenbegroting van de Provincie. Met oog op de exploitatie van Brainportlijnen (zie hoofdstuk 3) hebben Provinciale Staten op 16 oktober 2026 besloten de Exploitatiesubsidie met € 6 mln. per jaar te verhogen. Dit bedrag is inbegrepen het hiervoor genoemde bedrag. In dit (Ontwerp) Programma van Eisen zijn deze Brainportlijnen uitgewerkt in de vorm van een HOV-Stadslijn (zie paragraaf 3.5) en Brabantliners (zie paragraaf 3.8). De Concessieverlener beoogt de Brainportlijnen integraal onderdeel te maken van de Concessie.

Daarom wordt de term ‘Brainportlijn’ alleen gebruikt om over de nieuwe tangentiële lijnen naar de westflank van het stedelijk gebied Eindhoven te communiceren en worden in het Programma van Eisen en andere aanbestedingsdocumenten de lijntypen HOV-Stadslijn en Brabantliner gebruikt. Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 13 / 211 De Reizigersopbrengsten bedroegen in 2025 € 28 mln., maar de Concessieverlener verwacht8 een sterke stijging van de Reizigersopbrengsten; dit gelet op de voorziene toename van het aantal inwoners en arbeidsplaatsen, zoals beschreven in paragraaf 1.3, en de daarvoor benodigde schaalsprong van het Openbaar Vervoer. Omdat geen substantiële verandering in het aantal studenten is voorzien, verwacht de Concessieverlener dat de SOV-opbrengsten uit het SOV- contract, inclusief de eerdergenoemde maximale compensatie, stabiel blijven op een niveau van € 12 mln. per jaar (prijspeil 2025). Rekening houdend met de extra Exploitatiesubsidie en de ontwikkeling van de Reizigersopbrengsten waarvoor de verantwoordelijkheid net als in de huidige concessie bij de Concessiehouder blijft liggen, verwacht de Concessieverlener dat de financiële omvang van de Concessie zal toenemen van € 77,5 mln. in 2024 naar meer dan € 100 mln. per jaar richting 2040.

De eisen in het ontwerp- Programma van Eisen en de onderliggende strategische keuzes uit de Aanbestedingsstrategie zijn op deze ontwikkelingen in het budget gebaseerd. Richting het uiteindelijke Programma van Eisen en het Bestek zal de Concessieverlener echter nog aanvullend vervoerkundig en financieel onderzoek verrichten om een duidelijker beeld te verkrijgen van de te verwachten financiële omvang van de Concessie. Dit is nodig om zekerheid te hebben dat gestelde eisen financieel haalbaar zullen zijn en dat financiële bepalingen aansluiten bij de beoogde schaalsprong en de fasering daarvan. Infrastructurele kaders Om de beoogde schaalsprong van het Openbaar Vervoer te realiseren zet de Concessieverlener in op versnelling van het Openbaar Vervoer op de corridors die de grootste vervoersstromen verwerken en samen de OV-hoofdinfrastructuur9 vormen. Daarnaast is een betrouwbare uitvoering van al het Openbaar Vervoer in het Concessiegebied hiervoor van groot belang. In dat kader is in het ‘Uitgangspuntendocument gedeelde mobiliteit concessiegebied Zuidoost-Brabant’ als uitgangspunt opgenomen dat Wegbeheerders de doorstroming van het Openbaar Vervoer ook in de toekomst op orde houden c.q. verbeteren, waartoe de Provincie knelpunten bij de doorstroming op de belangrijkste ov-assen in kaart brengt.

De Concessieverlener streeft er daarbij naar om concrete afspraken te maken over beschikbaarheid (in termen van typen en aantallen Voertuigen) en kwaliteit (in termen van snelheid en doorstroming/betrouwbaarheid) van wegen voor het Openbaar Vervoer. Hierbij zet de Provincie in op wederkerigheid: aan deze afspraken kunnen toezeggingen gekoppeld worden voor een hoger bedieningsniveau. Dit vanuit de gedachte dat een hogere snelheid en betere doorstroming tot kortere en betrouwbaardere rijtijden en meer reizigers(-opbrengsten) leiden, waardoor middelen beschikbaar komen om het ov-aanbod uit te breiden. Maar de Concessieverlener overweegt ook om de Concessiehouder ruimte te bieden om minder Openbaar Vervoer te bieden daar waar de doorstroming en snelheid niet op orde blijven. Het MMMP 2025 bevat al een samenhangend pakket aan mobiliteitsmaatregelen die bijdragen aan versnelling en betrouwbaarheid van het Openbaar Vervoer. Dit betreft de volgende maatregelen, met tussen haakjes de beoogde uitvoeringstermijn10: 8 De Concessieverlener benoemt deze verwachtingen louter om gemaakte keuzes toe te lichten. Aan deze verwachtingen kunnen geen rechten worden ontleend.

9 Met de term OV-hoofdinfrastructuur doelt de Provincie op vrijliggende busbanen in stedelijke gebieden en op overige infrastructuur waar een goede doorstroming van bussen gegarandeerd is en geen sprake is van snelheidsbeperkende maatregelen voor bussen, zoals weergegeven in figuur 3 (paragraaf 3.1). 10 Uitvoeringstermijn afhankelijk van financiering. Datum | 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen • | Bus op vluchtstrook A50 (2025-2030) • | Knelpunt Beekse Brug (2025-2030) • | HOV Oost (Geldrop-Mierlo-Helmond (2025-2030) • | Bus op vluchtstrook A2 Zuid tussen Nederweert en Leenderheide (2025-2030) • | Aanleg HOV4 (2025-2030) • | Doortrekken HOV4 naar De Kempen (2025-2030) • | Bus op vluchtstrook A67 West noordelijke rijbaan richting Eersel (2025-2030) • | HOV De Kempen deel D – Extra ov-bereikbaarheid N284 (2025-2030) • | OV De Kempen – Tilburg (2025-2030) • | Kerntracé Brainportlijn (2030-2040) De ontwikkeling van de MMK bestaat uit verschillende grootschalige infrastructurele werken. In 2025 is de verkenningsfase afgerond en een voorkeursbeslissing genomen. Vanaf 2026 wordt het plan verder uitgewerkt. De huidige planning is dat de bouwwerkzaamheden starten in 2030 en dat het nieuwe busstation rond 2039 wordt opgeleverd. Bij start van de aanbesteding is het precieze ontwerp van dit ondergrondse busstation en de tunnels die daar naartoe leiden nog niet bekend.

Omdat de Concessie gefaseerd wordt doorontwikkeld, acht de Concessieverlener het ook niet nodig om gedetailleerde informatie te verstrekken over een ontwikkeling die zo ver weg ligt. Wel hebben vervoerders duidelijkheid nodig over de eerste jaren van de Concessie, omdat zij daar hun Inschrijving op moeten maken. Daarnaast is vanaf 2032 is het station Overpelt (België) als OV-knoop voorzien. Er zijn dan meerdere lijnen die op deze knoop aansluiten, waaronder een HOV-verbinding met Hasselt. Kaders op het gebied van Materieel Met het oog op een duurzame uitvoering van de Concessie zet de Provincie in op een zo snel mogelijke transitie naar een volledige Zero-Emissievloot waarbij alle Voertuigen elektrisch aangedreven worden. De Concessieverlener wil deze transitie faciliteren door op strategische locaties Stallingen met voldoende zware netaansluiting beschikbaar te stellen (zie paragraaf 6.4 en 6.5). Maar ook in dat geval is het door de huidige netcongestie onzeker of de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet voldoende zal zijn om de Concessie direct vanaf de start met een volledige Zero-Emissievloot uit te voeren.

De extra Bussen die de Concessiehouder naar verwachting voor de schaalsprong van het Openbaar Vervoer nodig zal hebben en de vervanging van de 63 bussen die hij bij de start van de Concessie van de huidige concessiehouder moet overnemen, bieden daarbij kansen om het Openbaar Vervoer tijdens de looptijd van de Concessie verder te verduurzamen, met name door gebruik te maken van de laatste ontwikkelingen op onder andere het gebied van circulariteit. Daarnaast biedt de vervanging van Bussen kansen in relatie tot de schaalsprong van het Openbaar Vervoer, omdat de nieuwe Bussen afgestemd kunnen worden op de vervoersbehoefte op dat moment. Op Routes met een hoge Vervoervraag in het stedelijk gebied van Eindhoven kunnen Dubbelgelede bussen (25m-lengte) mogelijk een betere oplossing zijn dan extra vaak rijden met standaardbussen (12m) of Gelede bussen (18m). In een drukke stad als Eindhoven kan zeer hoogfrequent Openbaar Vervoer namelijk ook leiden tot minder doorstroming voor auto, fiets of ander Openbaar Vervoer. Beperkingen aan de Infrastructuur (het huidige busstation Eindhoven CS en haltes langs de HOV- banen) maken het pas mogelijk om vanaf Ontwikkelstap 2 (zie paragraaf 2.1) met dit type Voertuigen te rijden.

14 / 211 Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 15 / 211 1.6 Rol en status Programma van Eisen De Provincie heeft de visie ‘Gedeelde mobiliteit is maatwerk’ samen met Gemeenten, de Metropoolregio Eindhoven en het Reizigersoverleg Brabant nader uitgewerkt in het ‘Uitgangspuntendocument gedeelde mobiliteit concessiegebied Zuidoost-Brabant’11. De uitgangspunten gelden voor de aanbesteding van de Concessie, de aanbesteding van Bravoflex en de aanbesteding van het WMO-vervoer, de stimulering en ondersteuning van ‘Samen’-initiatieven en in projecten rondom mobiliteitshubs. De ambities, doelen en uitgangspunten zijn verder geconcretiseerd in de aanbestedingsstrategie ‘Aanbesteding OV-concessie Zuidoost-Brabant 2029- 2042’ (hierna: Aanbestedingsstrategie). Aan de hand van de Aanbestedingsstrategie heeft de Concessieverlener dit Programma van Eisen voor (de aanbesteding van) de Concessie opgesteld. De Wp2000 stelt dat de Concessieverlener voor de Concessie een Programma van Eisen moet opstellen. In het Programma van Eisen staan de eisen die de Concessieverlener aan het Openbaar Vervoer en de Concessiehouder stelt. Daarnaast moet de Concessiehouder zich vanzelfsprekend aan alle wettelijke bepalingen en regelingen houden die relevant zijn bij de uitvoering van het Openbaar Vervoer. Deze wettelijke bepalingen en regelingen zijn niet in het Programma van Eisen opgenomen.

De ontwerpversie van het Programma van Eisen (dit document) wordt: • conform artikel 44 lid 3 van de Wp2000 voor advies voorgelegd aan het door de Concessieverlener aangewezen Reizigersoverleg Brabant; • voor een reactie voorgelegd aan de Gemeenten binnen het Concessiegebied, vervoerders (in de vorm van een marktconsultatie), Buurtbusverenigingen en concessieverleners van aangrenzende Concessiegebieden (conform artikel 45 van de Wp2000). Met deze concessieverleners maakt de Concessieverlener afspraken over de uitvoering van Verbindingen naar en vanuit aangrenzende concessiegebieden, en • op de website van de Concessieverlener gepubliceerd (conform artikel 44 lid 4 van de Wp2000). Tot en met 16 december 2026 is het mogelijk om een reactie in te dienen via ovaanbesteding@brabant.nl. Alle ontvangen adviezen en reacties worden opgenomen en door de Concessieverlener beantwoord in een Nota van Beantwoording. Hierbij geeft de Concessieverlener aan of, en zo ja op welke wijze, adviezen en reacties in de uiteindelijke versie van het Programma van Eisen zijn verwerkt. De Concessieverlener geeft ook aan waarom de andere adviezen en reacties niet worden overgenomen. De Nota van Beantwoording wordt tezamen met het definitieve Programma van Eisen als onderdeel van het Bestek gepubliceerd in juni 2027.

11 Zie: Uitgangspuntendocument gedeelde mobiliteit concessiegebied Zuidoost-Brabant (juni 2025) Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 16 / 211 1.7 Leeswijzer Het Programma van Eisen bevat de minimumeisen waaraan de Concessiehouder in ieder geval moet voldoen. De Concessieverlener daagt geïnteresseerde vervoerders echter uit om in het kader van de aanbesteding van de Concessie zoveel mogelijk meerwaarde boven op deze minimumeisen aan te bieden om zo de Concessie gegund te krijgen. De wensen van de Concessieverlener met betrekking tot deze meerwaarde, veelal gerelateerd aan het leveren van een bijdrage aan de Concessiedoelen, worden in de Aanbestedingsleidraad nader uitgewerkt in de vorm van Gunningscriteria. Voorbeelden van Gunningscriteria zijn het aangeboden aantal Dienstregelinguren, de plaatsen waar en momenten waarop deze Dienstregelinguren worden ingezet zoals beschreven in het Exploitatieplan en het comfort van het in te zetten Materieel. De eisen zelf zijn per (deel)onderwerp beschreven in verschillende hoofdstukken. Elk hoofdstuk/elke paragraaf start met een inleidende tekst die op functionele wijze beschrijft wat de Concessieverlener met het betreffende onderwerp wil bereiken. De concrete eisen die hieruit voortvloeien zijn opgenomen in tabellen.

Een lezer die alleen op hoofdlijnen wil weten welke eisen de Concessieverlener aan het Openbaar Vervoer en de Concessiehouder stelt, kan zich beperken tot het lezen van de inleidende teksten. In geval van strijdigheid tussen een inleidende tekst en een eis in een tabel, prevaleert de eis in de tabel. Bepaalde onderwerpen binnen dit Ontwerp-Programma van Eisen zijn nog onderwerp van discussie. Om aan te duiden dat er (in samenwerking met Gemeenten) nog nader onderzoek gedaan wordt, is gebruik gemaakt van voetnoten in de tekst. In de voetnoten wordt duidelijk gemaakt welke discussies er nu nog spelen. In de Nota van Beantwoording wordt niet alleen ingegaan op ingediende vragen en opmerkingen, maar zullen ook deze voetnoten behandeld worden. Indien in dit Programma van Eisen wordt verwezen naar een Bijlage wordt hiermee één van de Bijlagen bij dit Programma van Eisen bedoeld, tenzij dit expliciet anders is vermeld (bijvoorbeeld: een Bijlage bij de Aanbestedingsleidraad). Verwijzingen naar tabellen en figuren in de Bijlage bij dit Programma van Eisen zijn geformuleerd als een combinatie van het nummer van de Bijlage en het nummer van de figuur (Bijvoorbeeld: tabel B3-2 betreft tabel 2 in Bijlage B3). Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 17 / 211 2.

Ontwikkelen in samenwerking 2.1 Ontwikkeling Concessie in vier stappen Tijdens de looptijd van de Concessie vinden ingrijpende ruimtelijke en economische ontwikkelingen plaats. Een schaalsprong in het Openbaar Vervoer is noodzakelijk om de bereikbaarheid van de regio op peil te houden en verder te verbeteren. Een forse uitbreiding van het ov-aanbod is ook een voorwaarde voor verdere groei en verdichting van het stedelijk gebied binnen de regio. De grote, maar ook onvoorspelbare dynamiek in de regio vraagt daarbij om een richtinggevend perspectief dat houvast biedt voor de ontwikkeling van het ov-aanbod tijdens de looptijd van de Concessie. Het Netwerkperspectief 2040 in paragraaf 3.1 geeft richting voor de ontwikkeling van het ov-aanbod in het Concessiegebied. Het tempo waarmee dit eindbeeld kan worden bereikt is echter onzeker. De realisatie van woningen en arbeidsplaatsen, de beschikbaarheid van OV-infrastructuur en energie, de voortgang van grote projecten zoals HOV4 en de MMK Eindhoven, en het flankerend beleid van Gemeenten (zoals verkeerscirculatie en parkeerbeleid) ontwikkelen zich niet synchroon en laten zich slechts beperkt voorspellen. De Concessieverlener kiest daarom nadrukkelijk niet voor een aanpak waarbij de uitbreiding van het aanbod al volledig bij de start van de Concessie wordt gerealiseerd.

Ervaring uit eerdere concessies leert dat een te grote sprong aan het begin grote risico’s met zich meebrengt voor betrouwbaarheid, betaalbaarheid en reizigerstevredenheid, terwijl bij een te voorzichtige start kansen onbenut blijven. Gefaseerde, adaptieve doorontwikkeling in vier Ontwikkelstappen De Concessieverlener kiest voor een gefaseerde, adaptieve doorontwikkeling van de Concessie, waarbij het ov-aanbod tijdens de looptijd van de Concessie onder regie van de Concessieverlener meegroeit met de feitelijke ontwikkelingen in de regio. De Concessieverlener voorziet tijdens de looptijd van de Concessie vier Ontwikkelstappen die ieder circa drie à vier jaar beslaan (zie figuur 2). Hierbij wil de Concessieverlener besluiten over invulling van de volgende Ontwikkelstap zodra voldoende zekerheid bestaat over de voor die fase relevante ontwikkelingen, zodat het nieuwe ov- aanbod beschikbaar is als de ontwikkeling zich heeft voltrokken. De aanleiding voor elke stap is in figuur 2 aangegeven met daarachter het verwachte jaartal (indicatief). Met deze stapsgewijze aanpak kan het Openbaar Vervoer in Zuidoost-Brabant op een beheerste en realistische manier meegroeien met de regio, terwijl tegelijkertijd koersvast wordt toegewerkt naar het Netwerkperspectief 2040.

Figuur 2: Fasering van de Ontwikkelstappen en hun aanleiding Een periode van drie à vier jaar biedt voldoende tijd om effecten van veranderingen op reizigersgedrag en exploitatie te evalueren, onderbouwde keuzes te maken voor de volgende

Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 18 / 211 Ontwikkelstap en om die veranderingen in het ov-aanbod door te voeren. Daarbij geldt steeds dat er op het moment van besluitvorming voldoende zekerheid moet zijn dat wordt voldaan aan de noodzakelijke randvoorwaarden – met name op het gebied van Infrastructuur, doorstroming en Haltes – om de volgende Ontwikkelstap te kunnen zetten. Als dat het geval is verwacht de Concessieverlener dat de Concessiehouder deze Ontwikkelstap nader invult en implementeert. Dit vereist dat de Concessiehouder voortdurend beschikt over voldoende capaciteit en benodigde expertise om voorstellen te doen voor veranderingen in het ov-aanbod passend bij de ontwikkelingen in de regio en deze veranderingen vervolgens goed te implementeren. 2.2 Ontwikkelrol Concessiehouder De Ontwikkelrol De Concessieverlener voorziet een grote rol voor de Concessiehouder bij de nadere uitwerking van de Ontwikkelstappen en schrijft de exacte invulling daarom niet vooraf voor. De precieze timing en uitwerking van veranderingen in het kader van de Ontwikkelstappen zijn mede afhankelijk van inzichten van de Concessiehouder.

Zijn kennis van de markt stelt de Concessiehouder goed in staat om de kansen die ontwikkelingen in de regio bieden in termen van behoeften van (potentiële) Reizigers te duiden, deze behoeften op efficiënte wijze in te vullen en daarbij eventuele risico’s te benoemen. De Concessieverlener biedt de Concessiehouder daarom ruimte om het Openbaar Vervoer (door) te ontwikkelen. En door hem opbrengstverantwoordelijk te maken stimuleert de Concessieverlener de Concessiehouder om deze ruimte zodanig te benutten dat dit leidt tot meer en meer tevreden Reizigers. De Concessieverlener verwacht met deze aanpak de Concessiedoelen het beste te kunnen realiseren. Ontwikkelrol 2.2.1 De Concessiehouder is binnen de kaders zoals vastgelegd in de Concessiebeschikking inclusief Bijlagen, waaronder het Programma van Eisen en de Financiële bepalingen en in de Ontwikkelopdracht voor een Ontwikkelstap, verantwoordelijk voor de (door)ontwikkeling van alle aspecten van het Openbaar Vervoer tijdens de vier Ontwikkelstappen. 2.2.2 Vanuit zijn ontwikkelrol monitort de Concessiehouder continu ruimtelijke en economische ontwikkelingen, (nieuwe) trends en eventuele knelpunten om zo proactief en tijdig kansen voor de (door)ontwikkeling van het Openbaar Vervoer te benutten.

De Concessiehouder denkt daarbij structureel na over een betere marktpositionering van het Openbaar Vervoer in samenhang met Andere Mobiliteitsdiensten. 2.2.3 De Concessiehouder ontwikkelt het ov-aanbod continu door teneinde het aanbod aan Openbaar Vervoer steeds optimaal af te stemmen op de behoeften van Reizigers en Derden, waaronder Gemeenten en Wegbeheerders. De Concessiehouder heeft daarbij oog voor de toepassing van innovatieve ideeën. 2.2.4 De Concessiehouder werkt zijn ideeën en voorstellen voor de (door)ontwikkeling van het ov-aanbod tijdens de eerstvolgende Ontwikkelstap(pen) uit in een Ontwikkelplan (zie eisen 2.2.8 en 2.2.9) en voor het eerstvolgende Dienstregelingjaar of kalenderjaar in de plannen zoals genoemd in eis 2.2.12. Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 19 / 211 2.2.5 De Concessiehouder werkt bij de (door)ontwikkeling van het Openbaar Vervoer behorend tot de Concessie intensief samen met de Concessieverlener, Gemeenten (en in geval van concessiegrensoverschrijdende Lijnen ook de betrokken gemeenten in aangrenzende concessiegebieden), het Reizigersoverleg Brabant, concessiehouders van aangrenzende concessies en aanbieders van Andere Mobiliteitsdiensten. De Concessiehouder neemt daartoe deel aan overleggen van het Regieteam Gedeelde Mobiliteit en het Tactisch Ontwikkelteam, en andere door de Concessieverlener georganiseerde overleggen.

2.2.6 De Concessiehouder stelt een fulltime ontwikkelmanager (1 Fte) beschikbaar die verantwoordelijk is voor ontwikkeling van en innovatie in het Openbaar Vervoer behorend tot de Concessie. De ontwikkelmanager: a. fungeert als aanspreekpunt voor de Concessieverlener als het gaat om de (door)ontwikkeling van alle aspecten van het Openbaar Vervoer zoals bedoeld in eis 2.2.1, b. neemt deel aan het Tactisch Ontwikkelteam en het Regieteam Gedeelde Mobiliteit; c. zet zich proactief in voor de ontwikkeling van het Openbaar Vervoer; d. beschikt over voldoende competenties en tijd om haar/zijn rol adequaat uit te kunnen voeren, en e. beschikt over mandaat om te kunnen beslissen over wijzigingen in het aanbod, waaronder in ieder geval wijzigingen in de Dienstregeling en marketingactiviteiten. Uitwerking Ontwikkelstappen in een Ontwikkelopdracht en Ontwikkelplan12 De Concessieverlener geeft per Ontwikkelstap een Ontwikkelopdracht die aangeeft welke richting en ambitie de Concessieverlener voor de komende periode voor ogen heeft. Uitgangspunt is dat met de Ontwikkelopdracht een volgende stap gezet wordt richting de realisatie van de Concessiedoelen en het Netwerkperspectief 2040. In de Aanbestedingsleidraad zal de Concessieverlener richting geïnteresseerde vervoerders de Ontwikkelopdracht voor de Ontwikkelstappen 1 en 2 meegeven.

Op basis daarvan moeten zij als onderdeel van hun Inschrijving een Ontwikkelplan opstellen voor de Ontwikkelstappen 1 en 2 gezamenlijk. Voor de Ontwikkelstappen 3 en 4 kiest de Concessieverlener voor een andere volgorde. Op het moment dat er voldoende duidelijkheid is over (het merendeel van) de relevante ontwikkelingen in de volgende periode verzoekt de Concessieverlener de Concessiehouder om een Ontwikkelplan voor de volgende Ontwikkelstap op te stellen waarin hij onder meer voorstellen doet voor veranderingen in het ov-aanbod en het daarvoor in te zetten Materieel, maar bijvoorbeeld ook in zijn dienstverlening aan Reizigers. Ook wanneer ontwikkelingen achterblijven of onzeker blijven, maar de Concessieverlener van oordeel is dat uitbreiding of aanpassing van het ov-aanbod toch wenselijk is (bijvoorbeeld om de concurrentiepositie van het Openbaar Vervoer te versterken), kan zij de Concessiehouder verzoeken om in nauwe samenspraak met betrokken partners (zie ook paragraaf 2.3) een Ontwikkelplan op te stellen.

De Concessieverlener bepaalt op basis van het Ontwikkelplan 12 De organisatie rond de Ontwikkelstappen, waaronder de betrokkenheid van Stakeholders bij de totstandkoming van de Ontwikkelopdracht en het Ontwikkelplan, zal naar aanleiding van het opstellen van overige aanbestedingsdocumenten zoals de Aanbestedingsleidraad (waaronder de Gunningscriteria) en de Financiële bepalingen (waaronder de bekostiging van uitbreidingen van het voorzieningenniveau) nog worden aangevuld. Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 20 / 211 de Ontwikkelopdracht voor de komende periode en herijkt indien nodig de afspraken die in de Concessiedocumenten, waaronder het Programma van Eisen, zijn vastgelegd. Ontwikkelplan 2.2.7 De Concessieverlener geeft voor iedere Ontwikkelstap een Ontwikkelopdracht aan de Concessiehouder mee die aangeeft welke richting en ambitie de Concessieverlener bij deze Ontwikkelstap voor ogen heeft, uitgaande van het Netwerkperspectief 2040. De Concessieverlener baseert de Ontwikkelopdracht voor de Ontwikkelstappen 3 en 4 mede op het Ontwikkelplan dat de Concessiehouder in nauwe samenspraak met de Concessieverlener en Gemeenten voor de betreffende Ontwikkelstap opstelt (zie eis 2.2.11). 2.2.8 De Concessiehouder stelt als onderdeel van zijn Inschrijving een Ontwikkelplan op voor de Ontwikkelstappen 1 en 2 met een doorkijk tot het einde van de Concessie.

Tijdens de looptijd van de Concessie stelt de Concessiehouder nog twee Ontwikkelplannen op met een invulling van respectievelijk de Ontwikkelstappen 3 en 4 en volgt daarbij de procedure zoals beschreven in Bijlage B3 Plancyclus. De Concessiehouder actualiseert het Ontwikkelplan indien (voorziene) ontwikkelingen tijdens een Ontwikkelstap daar naar het oordeel van de Concessiehouder dan wel de Concessieverlener aanleiding toe geven. Actualisatie vindt plaats op eigen initiatief van de Concessiehouder of op verzoek van de Concessieverlener. De Concessiehouder actualiseert in ieder geval het Ontwikkelplan dat onderdeel is van zijn Inschrijving voor Ontwikkelstap 2 volgens het bepaalde in Bijlage B3 Plancyclus. 2.2.9 De Concessiehouder beschrijft in het Ontwikkelplan: a. De visie van de Concessiehouder ten aanzien van de invulling van de betreffende Ontwikkelstap(pen) gelet op de (verwachte) ontwikkelingen tijdens de looptijd van het Ontwikkelplan, zijnde de verwachte periode tussen begin en eind van de betreffende Ontwikkelstap, en de daaropvolgende periode tot het einde van de Concessie. De Concessiehouder gaat daarbij in ieder geval in op de ontwikkelmogelijkheden en doelen per type (potentiële) Reiziger waarop hij zicht richt. Daarbij heeft de Concessiehouder nadrukkelijk oog voor zowel het behoud van bestaande Reizigers als het aantrekken van nieuwe Reizigers. b.

Ontwikkelstrategieën die op hoofdlijnen de wijze beschrijven waarop de Concessiehouder het Openbaar Vervoer gedurende de betreffende Ontwikkelstap(pen) vormgeeft als een aantrekkelijk reisalternatief voor de verschillende typen (potentiële) Reizigers. De Concessiehouder gaat daarbij in ieder geval in op: i. de rol van het Openbaar Vervoer in het systeem van Gedeelde Mobiliteit, met daarbij ten minste aandacht voor: • het informeren van inwoners en bezoekers van het Concessiegebied over zowel het Openbaar Vervoer als over Andere Mobiliteitsdiensten (hoofdstuk 7), • de partijen waarmee hij (eventueel) gaat samenwerken en de concrete diensten die hij aanbiedt om de Ketenreis voor Reizigers te vergemakkelijken, Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 21 / 211 • de vraag hoe hiermee een samenhangend aanbod wordt gecreëerd dat gebruiksvriendelijk is en dat door Reizigers als zodanig wordt herkend en erkend; ii. het vergroten van het gebruik van het Openbaar Vervoer en de Reizigersopbrengsten, met daarbij ten minste aandacht voor de onderwerpen: • Tarieven en Reisproducten (paragraaf 8.2), • Mobiliteit als Dienst (MaaS), • distributienetwerk (paragraaf 8.4), • het instapregime (paragraaf 5.1) en de eventuele implicaties voor de Sociale Veiligheid, en • marketing (hoofdstuk 9); iii.

de vervoerkundige doorontwikkeling van de Concessie in relatie tot het Netwerkperspectief 2040 rekening houdend met infrastructurele ontwikkelingen en de verwachte reizigersgroei als gevolg van demografische en economische ontwikkelingen in de regio. De Concessiehouder maakt daarbij onderscheid naar de typen Lijnen binnen het Openbaar Vervoer netwerk genoemd in eis 3.1.3 en 3.1.4, waarbij geldt dat het aanbieden van Oproepafhankelijk Openbaar Vervoer in ieder geval tijdens Ontwikkelstap 1 niet is toegestaan; iv. de verschillende typen Voertuigen die hij gedurende de (resterende) looptijd van de Concessie inzet, met daarbij ten minste aandacht voor: • de (voorziene) in- en uitstroom van Voertuigen tijdens de betreffende en volgende Ontwikkelstappen, • de capaciteit en toegankelijkheid van de Voertuigen, • de lijnen en momenten waarop hij de Voertuigen gaat inzetten, • de mate waarin de verschillende typen Voertuigen bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen van de Concessieverlener; v. het waarborgen van de uitvoeringskwaliteit, rekening houdend met wegomleidingen als gevolg van infrastructurele werkzaamheden; vi.

een maatschappelijk verantwoorde uitvoering van de Concessie, met daarbij ten minste aandacht voor: • het welbevinden en welzijn van Reizigers, Personeel en inwoners van het Concessiegebied; • veiligheid (hoofdstuk 11); • duurzaamheid en circulariteit (hoofdstuk 12); • actieve betrokkenheid in de Brabantse maatschappij; c. De resultaten (output) en de effecten (outcome) die hij met de uitvoering van zijn ontwikkelstrategieën verwacht te bereiken, waaronder aantallen Reizigers en Reizigersopbrengsten en de imagoverbetering van het Openbaar Vervoer. De Concessiehouder onderbouwt de verwachte resultaten en effecten, op welk moment hij deze resultaten en effecten bereikt, hoe deze resultaten en effecten zich verhouden tot de Concessiedoelen en hoe hij de resultaten en effecten gaat monitoren en rapporteren; Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 22 / 211 d. Zijn ervaringen met en eventuele verbetervoorstellen voor de samenwerking met de Concessieverlener, het Reizigersoverleg Brabant, Gemeenten, de Metropoolregio Eindhoven en de regiotaxiorganisatie en de regievoerder van het Flex-vervoer (deze eis geldt niet voor het Ontwikkelplan dat deel uitmaakt van de Inschrijving); e.

Zijn ervaringen met en eventuele verbetervoorstellen voor de samenwerking met en het betrekken van vrijwilligers, zoals OV-ambassadeurs, Buurtbuschauffeurs en niet- commerciële aanbieders van Andere Mobiliteitsdiensten, waaronder de wijze waarop hij indien nodig nieuwe vrijwilligers werft (deze eis geldt niet voor het Ontwikkelplan dat deel uitmaakt van de Inschrijving); f. Hoe hij de belangen van (potentiële) Reizigers, de Concessieverlener en Derden combineert met zijn eigen doelstellingen; g. (Eventuele verbetervoorstellen voor) de organisatie van zijn ontwikkelrol, rekening houdend met de bestaande ontwikkelstructuur en de samenwerking met aanbieders van Andere Mobiliteitsdiensten; h. Welke risico’s hij in relatie tot de ontwikkelstrategieën voorziet en hoe hij deze gaat beheersen; i. De samenhang tussen de onderdelen genoemd onder sub a tot en met h, en j. Eventuele nieuwe onderwerpen die zich tijdens de uitvoering van de Concessie aandienen en die naar het oordeel van de Concessiehouder dan wel de Concessieverlener een plek moeten krijgen in het Ontwikkelplan (deze eis geldt niet voor het Ontwikkelplan dat deel uitmaakt van de Inschrijving).

2.2.10 De Concessiehouder evalueert de ervaringen en effecten van het in uitvoering zijnde Ontwikkelplan overeenkomstig de planning en procedure in Bijlage B3 (Plancyclus) en beschrijft in het tweede (Ontwikkelstap 3) en derde Ontwikkelplan (Ontwikkelstap 4) de wijze waarop hij deze ervaringen en effecten meeneemt bij de doorontwikkeling van het Openbaar Vervoer in de aankomende periode. 2.2.11 De Concessiehouder legt de Ontwikkelplannen voor de Ontwikkelstappen 3 en 4 ter instemming aan de Concessieverlener voor overeenkomstig de planning en procedure in Bijlage B3 (Plancyclus). Bij instemming verstrekt de Concessieverlener aan de Concessiehouder een Ontwikkelopdracht voor de betreffende Ontwikkelstap (mede) gebaseerd op het Ontwikkelplan voor die Ontwikkelstap. In afwijking van het voorgaande formuleert de Concessieverlener de Ontwikkelopdracht voor de Ontwikkelstappen 1 en 2 voorafgaand aan de aanbesteding van de Concessie. Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 23 / 211 Jaarlijkse plannen Jaarlijks stelt de Concessiehouder als nadere invulling van het Ontwikkelplan in ieder geval een Exploitatieplan, een Marketingplan, een Tarievenplan en een Sociaal Veiligheidsplan op.

Ontwikkelplan 2.2.12 Jaarlijks stelt de Concessiehouder als nadere invulling van het Ontwikkelplan ten minste de volgende plannen op overeenkomstig de planning en procedure in Bijlage B3 (Plancyclus): a. Exploitatieplan (eis 3.10.1); b. Marketingplan (eis 9.3.1); c. Tarievenplan (eis 8.3.1), en d. Sociale Veiligheidsplan (eis 11.2.1). 2.2.13 De Concessiehouder evalueert de ervaringen en effecten van de plannen als bedoeld in eis 2.2.12 overeenkomstig de planning en procedure in Bijlage B3 (Plancyclus). Herijking in het kader van Ontwikkelstappen13 Na het verlenen van de Concessie liggen de kaders waarbinnen de Concessiehouder moet opereren in principe voor 13 jaar vast. Ervaringen met andere concessies leren echter dat maatschappelijke en technologische ontwikkelingen zo snel gaan dat niet verwacht kan worden dat de Concessieverlener en de Concessiehouder in 2027 een compleet beeld hebben hoe de wereld er in pakweg 2040 exact uitziet. Dit geldt in versterkte mate voor de regio Zuidoost-Brabant. Om adequaat te kunnen inspelen op de ontwikkelingen in de regio en daaruit voortvloeiende veranderingen in het ov-aanbod te kunnen uitvoeren, voorziet de Concessie in ieder geval in twee Herijkingen die gekoppeld zijn aan Ontwikkelstappen 3 en 4.

Indien ontwikkelingen daar aanleiding toe geven kan ook een Herijking gekoppeld worden aan de actualisatie van het Ontwikkelplan voor Ontwikkelstap 2. Bij de Herijking doorlopen de Concessieverlener en de Concessiehouder gezamenlijk een proces om concessievoorwaarden (i.c. eisen, financiële afspraken en/of toezeggingen) indien nodig aan te kunnen passen teneinde veranderingen in het kader van de Ontwikkelstap te kunnen uitvoeren. De Concessiehouder dient eventuele verzoeken tot aanpassing van concessievoorwaarden tezamen met een conceptversie van zijn Ontwikkelplan voor de Ontwikkelstappen 3 en 4, bij de Concessieverlener in. Om te voorkomen dat het bij de aanpassingen om een wezenlijke wijziging van de Concessie gaat, dienen veranderingen in het ov-aanbod, Reizigersopbrengsten en de Exploitatiesubsidie met elkaar in balans te zijn zodat de aanpassingen niet tot overcompensatie van de Concessiehouder leiden. Herijkingen 2.2.14 De Concessieverlener en de Concessiehouder voeren in het kader van 13 Of daadwerkelijk sprake zal zijn van herijkingen en welke onderwerpen die herijkingen zullen omvatten kan naar aanleiding van andere keuzes met betrekking tot de organisatie rond de Ontwikkelstappen en/of andere overwegingen bij het opstellen van overige aanbestedingsdocumenten zoals de Concessiebeschikking en de Financiële bepalingen nog worden herzien.

Datum 3 november 2026 Betreft Ontwerp-Programma van Eisen 24 / 211 Ontwikkelstappen 3 en 4 gezamenlijk Herijkingen uit, waarbij ze nagaan in hoeverre de voor de betreffende Ontwikkelstap benodigde/gewenste veranderingen uitvoerbaar zijn binnen de afspraken tussen de Concessiehouder en de Concessieverlener zoals vastgelegd in de Concessiebeschikking, het Programma van Eisen, de Financiële bepalingen en Bijlagen bij deze documenten dan wel zoals die volgen uit de Inschrijving. In aanvulling op het bepaalde in de vorige zin voeren de Concessieverlener en de Concessiehouder ook een Herijking in het kader van Ontwikkelstap 2 uit wanneer naar het oordeel van de Concessieverlener ontwikkelingen sterk af wijken van de uitgangspunten die de Concessieverlener heeft meegegeven voor het Ontwikkelplan dat onderdeel is van de Inschrijving. 2.2.15 De Concessiehouder dient eventuele verzoeken tot aanpassing van afspraken tussen de Concessiehouder en de Concessieverlener in het kader van een Herijking tegelijk met een conceptversie van het Ontwikkelplan voor de betreffende Ontwikkelstap bij de Concessieverlener in (zie Bijlage B3 (Plancyclus)). 2.2.16 De Concessieverlener beoordeelt in het kader van de Herijking of de door de Concessiehouder verzochte aanpassingen: a.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://waalre.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/5105ec84-477e-4f4f-9b16-d1bf92810e5b?agendaItemId=df65ac1a-584e-4cd6-bb65-3f0c4e7779f5