2026-63-NR-Bijlage 1-Participatieverordening-gemeente-Waalre-2026
Tekst van het document
Participatieverordening gemeente Waalre 2026 De raad van de gemeente Waalre; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 oktober 2026, nr. 2026-63; gelet op artikelen 149 en 150 van de Gemeentewet; Overwegende dat het van belang is de betrokkenheid van bewoners bij de ontwikkeling -mede omvattend de voorbereiding, uitvoering en evaluatie - van gemeentelijk beleid en de rol van het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad in deze processen vast te leggen. Dat het daarnaast van belang is de manier waarop de gemeente reageert of ondersteuning biedt aan initiatieven van inwoners, maatschappelijke organisaties, of andere betrokkenen vast te leggen; Besluit vast te stellen de volgende verordening: Participatieverordening gemeente Waalre 2026 Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1. Definities 1. In deze verordening wordt verstaan onder: a. Beleidsvoornemen: voornemen van een bestuursorgaan tot het vaststellen of wijzigen van beleid. b. Initiatief: ideeën en plannen van inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties of andere belanghebbenden die passen binnen de doelen van de gemeente maar (nog) niet passen binnen de gemeentelijke regelgeving. c.
Inspraak: een door of namens een bestuursorgaan georganiseerde gelegenheid voor inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden om hun mening over beleidsvoornemens te geven en daarover toelichting te geven en van gedachten te wisselen voorafgaand aan de definitieve besluitvorming door de gemeenteraad, of door het college van burgemeester en wethouders of door de burgemeester. Inspraak is een vorm van participatie, veelal geformaliseerd op basis van artikel 3.4 Algemene wet bestuursrecht (Awb). d. Uitdaagrecht: het recht van inwoners en maatschappelijke partijen om de feitelijke uitvoering van een gemeentelijke taak over te nemen als bedoeld in artikel 150, derde lid, van de Gemeentewet. e. Participatie: het betrekken van inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid of gemeentelijke plannen, alsmede (het door de gemeente ondersteunen van) initiatieven van inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden met impact op de lokale samenleving en leefomgeving. Hoofdstuk 2. Participatie Artikel 2. Onderwerp van participatie 1.
Het bestuursorgaan past participatie in beginsel toe wanneer het te verwachten is dat er belanghebbenden zijn die in aanzienlijke mate geraakt zullen worden door het betreffende beleid of besluit, ofwel wanneer te verwachten is dat betrokken bewoners of experts over relevante ervaringskennis of inzichten beschikken die bruikbaar zijn bij de ontwikkeling van het beleid of besluit. 2. Participatie is ook mogelijk wanneer een initiatief past binnen de kaders van het gemeentelijk beleid en bijdraagt aan de doelstellingen van het gemeentelijk beleid, en/of anderszins een positieve maatschappelijke bijdrage levert aan de lokale samenleving. 3. Elk bestuursorgaan besluit ten aanzien van zijn eigen bevoegdheden of participatie wordt toegepast en op welke manier. 4. Participatie wordt altijd toegepast als de wet daartoe verplicht. Artikel 3. Doelstelling en reikwijdte 1. Deze verordening beoogt de kwaliteit van lokale democratische processen te vergroten en de samenwerking tussen gemeente, inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en belanghebbenden te versterken. 2. De verordening is in beginsel niet van toepassing op: a. Ten aanzien van ondergeschikte herzieningen van een eerder vastgesteld beleidsvoornemen; b. Als dit bij of krachtens wettelijk voorschrift is uitgesloten; c.
Indien er sprake is van uitvoering van regelingen van hogere overheden waarbij de gemeente geen ruimte heeft om eigen afwegingen te maken; d. Ten aanzien van een beleidsvoornemen dat uitsluitend of hoofdzakelijk betrekking heeft op interne of organisatorische aangelegenheden van de gemeente; e. Als dit betrekking heeft op de begroting, de rekening, de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening en belastingen als bedoeld in hoofdstuk XV van de Gemeentewet; f. Als de uitvoering van een beleidsvoornemen dermate spoedeisend is dat participatie niet kan worden afgewacht; g. Indien het beschermen van zwaarwegende belangen van kwetsbare groepen naar het oordeel van het bestuursorgaan zwaarder weegt dan het belang van participatie. 3. Het college van burgemeester en wethouders neemt elk jaar een participatieparagraaf op in de begroting waarin de speerpunten voor participatie in het komend jaar benoemd worden. 4. Het college van burgemeester en wethouders neemt elk jaar een participatieparagraaf op in de jaarrekening. Artikel 4. Participatieproces 1. Het bestuursorgaan stelt bij de start van elk eigen participatieproces vast op welke manier participatie wordt toegepast. 2. Het bestuursorgaan maakt voor de start van het participatieproces het voornemen hiertoe bekend op de voor dat proces geschikte wijze. 3.
Het college van burgemeester en wethouders kan voor specifieke beleidsterreinen nadere regelingen treffen. Artikel 5. Eindverslag participatieproces 1. Ter afronding van het eigen participatieproces maakt het bestuursorgaan een eindverslag op. De deelnemers aan het participatieproces worden, voor zover redelijkerwijs mogelijk, actief geïnformeerd over het eindverslag en de wijze waarop hun inbreng is betrokken bij de besluitvorming. 2. Het eindverslag bevat in elk geval: a. Een overzicht van het gevolgde participatieproces; b. Een weergave van de inbreng van degenen die hebben deelgenomen aan het participatieproces; c. Een overzicht van de afspraken die op basis van het participatieproces zijn gemaakt. 3. Indien het participatieproces het karakter heeft van raadplegen, adviseren of coproduceren geeft het bestuursorgaan een inhoudelijke reactie op de geleverde inbreng. 4. Voor zover geleverde inbreng niet wordt gevolgd, geeft het bestuursorgaan de redenen daarvoor aan. 5. Het bestuursorgaan draagt er zorg voor dat het eindverslag openbaar wordt gemaakt. Hoofdstuk 3. Inspraak Artikel 6. Inspraakprocedure 1. Inspraak vindt plaats overeenkomstig afdeling 3:4 van de Algemene wet bestuursrecht. 2. Ter afronding van de inspraak maakt het bestuursorgaan een eindverslag op. a. Het eindverslag bevat in ieder geval: i. Een overzicht van de gevolgde procedure; ii.
Een weergave van de zienswijzen die mondeling of schriftelijk naar voren zijn gebracht; iii. Een reactie op deze zienswijzen, waarbij wordt aangegeven welke punten al dan niet worden overgenomen. b. Het bestuursorgaan maakt het eindverslag op de gebruikelijke wijze openbaar. 3. In afwijking van het eerste lid kan het bestuursorgaan een andere inspraakprocedure vaststellen. Hoofdstuk 4. Uitdaagrecht Artikel 7. Verzoek toepassing uitdaagrecht 1. Inwoners en maatschappelijke partijen kunnen bij het college een verzoek om toepassing van het uitdaagrecht indienen. 2. Het verzoek bevat een omschrijving van de taak die de indiener voor ogen heeft, de reden dat de indiener het verzoek indient en het resultaat dat de indiener beoogt. 3. Het college kan naar aanleiding van het verzoek aanvullende informatie opvragen. Artikel 8. Beoordeling verzoek toepassing uitdaagrecht 1. Het college zendt een ingediend verzoek door aan de persoon die of het orgaan dat binnen de organisatie bevoegd is om op het verzoek te reageren en informeert de indiener hierover. 2. Als de gemeenteraad op het verzoek moet reageren, bereidt het college de reactie op het verzoek voor. 3. Onverminderd artikel 3, lid 2 (reikwijdte), wijst het bestuursorgaan het verzoek af als: a. Het verzoek ziet op een taak waarvan de aard zich tegen overheidsparticipatie of toepassing van uitdaagrecht verzet; b.
Het verzoek in strijd is met het door de gemeente vastgestelde beleid; c. Het verzoek niet voldoet aan de in artikel 7 tweede lid gestelde eisen. 4. Het bestuursorgaan kan een verzoek om overheidsparticipatie of toepassing van het uitdaagrecht afwijzen als: a. Het bestuursorgaan van oordeel is dat de taak met overheidsparticipatie of toepassing van het uitdaagrecht niet beter wordt uitgevoerd of de kosten hoger zijn; b. Als de opdrachtwaarde boven de Europese drempelwaarde als bedoeld in paragraaf 2.1.1.1 van de Aanbestedingswet 2012 uitkomt. 5. Het bestuursorgaan reageert binnen acht weken op het verzoek. Het bestuursorgaan kan deze termijn met vier weken verdagen. 6. Het bestuursorgaan onderbouwt de reactie op het verzoek en maakt de reactie en de onderbouwing openbaar. Artikel 9. Uitvoering taak 1. Als het bestuursorgaan het verzoek om overheidsparticipatie of toepassing van het uitdaagrecht toewijst, maakt het met de indiener afspraken over: a. Het proces, het resultaat en de looptijd van de overheidsparticipatie of uitvoering van de taak; b. Het budget en de financieringswijze van de overheidsparticipatie of uitvoering van de taak; c. Het contact met het bestuursorgaan gedurende de overheidsparticipatie of uitvoering van de taak; d.
De stappen bij het niet nakomen van de gemaakte afspraken en het tussentijds beëindigen van de overheidsparticipatie of uitvoering van de taak; e. De evaluatie van de overheidsparticipatie of uitvoering van de taak. Hoofdstuk 5. Omgevingswet Artikel 10. Omgevingsplan en omgevingsvergunning 1. De gemeenteraad stelt vast voor welke gevallen die in strijd zijn met het omgevingsplan participatie verplicht is. Dat zijn alle buitenplanse afwijkingen van het omgevingsplan met uitzondering van: - bouwactiviteiten op percelen meer dan 3 meter uit de perceelsgrens geplaatst, lager dan 2,5 m en kleiner dan 10 m2; - afwijkingen van een regel uit de bruidsschat voor bijvoorbeeld milieuaspecten of een bouwtechnische regel. 2. De initiatiefnemer dient de participatie te organiseren en is daarvoor verantwoordelijk. 3. Het college van burgemeester en wethouders stelt een leidraad vast waarin wordt aangegeven hoe een initiatiefnemer het participatie traject kan vormgeven bij de aangewezen verplichte gevallen in kader van de Omgevingswet. 4. Het verslag van het participatieproces en bijbehorende uitkomst maakt onderdeel uit van de aanvraag om omgevingsvergunning of aanvraag om wijziging van het omgevingsplan. Hoofdstuk 6. Slotbepalingen Artikel 11. Intrekking oude verordening 1.
De Verordening participatie gemeente Waalre 2022 wordt ingetrokken met ingang van de datum waarop deze verordening in werking treedt. Artikel 12. Inwerkingtreding en citeertitel 1. Deze verordening treedt in werking op de dag na bekendmaking. 2. Deze verordening wordt aangehaald als: Participatieverordening gemeente Waalre 2026. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Waalre in de openbare vergadering van 8 december 2026. De raad van de gemeente Waalre, de griffier, de voorzitter, W.A. Ernes M.F. Oosterveer