2026-57-BD-Bijlage-1-Zienswijze-7-ontwerp-omgevingsplan-wijziging-Bebouwde-kom (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
Gemeerìt | Waatre lngekomefl 20 | APR. | 202 PER | AANGETEKENDE | EN | NORMALE | POST | no. Gemeenteraad | van | Waalre | Afdeling Postbus | 10. 000 5580 | GA | Waalre Betreft | : Bosvillagebied | (en) Ons | kenmerk | : VR260017 Uw | kenmerk | : Ontwerp | omgevingsplan | gemeente | Waalre | , wijziging | Bebouwde | kom ZIENSWIJZE Datum:15 | april | 2026 Geachte | (leden | van | de) | gemeenteraad | , Met | deze | brief | bericht | ik u als | votgt. lnleiding 1 . 1 | Burgemeester | en | wethouders | van | Waatre | hebben | , getet | op | het | bepaalde | in artikel | 4. 14 Omgevingswet | in samenhang | met | afdeling | 3. 4 van | de | Algemene | wet | bestuursrecht (Awb) | , bekendgemaakt | dat | het | Ontwerp | omgevingsplan | gemeente | Waatre | , wijziging Bebouwde | kom | , van | 9 maart | tot | en | met | 19 | april | 2026 | voor | een | ieder | ter | inzage | ligt. 1 . 2 | Gedurende | de | termijn | van | terinzagelegging | kan | een | ieder | , votgens | de | bekendmaking | , mondeling | of schriftelijk | een | zienswijze | naar | voren | brengen | bij de | gemeenteraad | van Waalre | (Postbus | 10.000 | , 5580 | GAWaatre). 11. De | beLanghebbenden 2. 1 | lk ben | eigenaar | en bewoner | van | onroerende | zaken | die | zijn getegen | binnen | het gebied waarop | de | voorgestelde | regeling | rechtstreeks | ziet.
| Mijn | belangen | worden | door | het ontwerpbestuit | direct | en concreet | geraakt | , omdat | het | ontwerp | strekt | tot beperking | van bestaande | bouw- | en | gebruiksmogelijkheden | op | mijn | percelen. | Daarmee | is sprake | van rechtstreeks | betrokken | belangen | in de | zin van | artikel | 1 :2 Awb. 2. 2 | Deze | zienswijze | wordt | dan | ook | ingediend | ter bescherming | van | mijn | planologische | , ruimtelijke | , gebruiks- | en | vermogensrechtelijke | betangen. Zienswijze Het voornemen Hetvoornemen is , blijkens de kennisgeving en de daaraan ten grondslagliggende stukken , gericht op het beschermen van het groene karakter van het bosvitlagebied en villapark Treeswijk (hierna samen ook te noemen: de bosvillagebieden) en het beter beschermen van bestaande bomen. ln de gemeentelijke presentatie is dit voornemen uitgewerkt in een concreet voorstel om de vergunningsvrije mogelijkheden buiten het bouwvlakte beperken , het bijgebouwengebied aan het bouwvlakte koppeten en voor bouwen buiten het bouwvlak een vergunningplicht te introduceren , waarbij ze[fs een maximumopperv1akte van bijvoorbeetd 50 m2 wordt genoemd. uitdrukkelijk wordt daarbij door de gemeente gesteld dat dit ertoe moet leiden dat bestaande bomen beter worden beschermd door minder bouwmogelijkheden buiten het bouwvtak. 111. 3. 1 lk kan me met dit voornemen niet verenigen.
Naar mijn oordeel is de voorgestelde regeling niet beleidsneutraat , onvoldoende voorbereid , ontoereikend gemotiveerd , niet noodzakelijk , onevenredig in haar gevolgen en bovendien in strijd met de eigen beleidsuitgangspunten van de gemeente. Daar komt bij dat het gestelde beschermingsdoel reeds in be[angrijke mate wordt bereikt via het bestaande regime voor de bescherming van bomen en houtopstanden in de bosvillagebieden. 3. 2 Feitelijke situatie en aard van het voornemen De bosvillagebieden binnen de gemeente Waalre onderscheiden zich al decennialang door hun bijzondere ruimtelijke structuur. Het gaat om ruime particuliere percelen met een relatief lage bebouwingsdichtheid , een groen en bosachtig karakter , volwassen bomen , open ruimten tussen bebouwing en een woonmilieu dat juist wordt gekenmerkt door een zorgvuldige verweving van wonen en particulier groen. De ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden bestaat niet slechts uit de aanwezige hoofdgebouwen , maar evenzeer uit de wijze waarop de perceLen als geheel zijn ingericht. Bijgebouwen , tuinvoorzieningen , technische voorzieningen en ondergeschikte bouwwerken maken daar onderdee1 van uit en worden in de praktijk veelal verspreid en terughoudend in het groen ingepast. 3.
3 Binnen dit bestaande ruimtelijke regime bestaat op grond van het geldende planologische stelsel , in samenhang met de retevante regeLs voor vergunningsvrij bouwen , de mogelijkheid om ondervoorwaarden ook buiten het bouwvlak bijbehorende bouwwerken te realiseren. Dat sluit aan bij de feitelijke opzet van deze gebieden. Juist op ruime bospercelen ligt het niet voor de hand dat alLe ondergeschikte bouwwerken zich uitsluitend in directe nabijheid van het hoofdgebouw en dus binnen het bouwvlak bevinden. De kenmerken van het gebied brengen mee dat voorzieningen ook op meer teruggelegen of functioneel logische plaatsen binnen het percee1 worden gesitueerd , zonder dat daardoor het groene karakter als zodanig wordt aangetast. , 34 De hieronder uitgewerkte zienswijzen dienen in onderlinge samenhangte worden gelezen. Het voornemen is niet beLeidsneutraaL en wijkt af van het door de raad vastgesteLde uitgangspunt (beLeidsneutraliteit) Het voornemen is niet verenigbaar met het door de raad zelf vastgesteLde uitgangspunt van beleidsneutraliteit. ln het raadsvoorstel en in de Nota van uitgangspunten ¡s uitdrukkelijk opgenomen dat het tijdelijke omgevingsplan ¡n afzienbare tijd moet worden omgezet in een definitief omgevingsplan voor de gehele gemeente en dat daarbij zo veel mogeLijk beleidsneutraal moet worden overgegaan.
Tevens is daarin vastgelegd dat het definitieve omgevingsplan een juridische doorvertaling vormt van de huidige bestemmingsplannen en dat het dus geen nieuw beteid bevat. WeL zou worden bezien of zaken eenvoudiger kunnen worden gerege1d en of fouten en onduidelijkheden konden worden gerepareerd. Dat vormt een helder bestuurlijk kader 3. 5 ln de Nota van uitgangspunten staat als (sub)doel gedefinieerd: 3. 6 het doorvoeren van deregulering waar mogelijk en wenselijk om ruimte(ijke procedures te verkorten en meer maatwerk toe te passen zodat ook aangesloten wordt bij de Waalrese manier van werken vanuit de bedoe1ing. ln de Nota van uitgangspunten staat als onderdeel van de doelstellingen en kaders de beleidsneutrale omzetting van bestaande regelgeving verwoord: Naast nieuw beleid en regelgeving op grond van de Omgevingswet , zijn ook bestaande rege(s en rechten relevant. Uitgangspunt is om rege(s uit bestemmingsp1annen en verordeningen zovee( mogelijk beleidsneutraa( om te zetten. Be(eidsneutraal betekent hier: 1. maatvoeringen blijven zoveel mogelijk ge(ijk , (. . . ) 2. de benodigde toestemmingen blijven zo veel mogelijkge(ijk. De functies die nu zijn toegestaan , zijn dat straks ook. A(s nu een vergunning nodig is , is dat straks ooknogzo(...) , 3.
7 Uit de Nota van uitgangspunten kan worden opgemaakt en atgeleid dat bestaande regeLgeving zoveel mogelijk beleidsneutraal wordt omgezet , dat maatvoeringen zoveel mogelijk geLijk blijven en dat de benodigde toestemmingen zoveel mogelijk gelijk blijven. Er staat zelfs letterlijk dat functies die nu zijn toegestaan , straks ook zijn toegestaan en dat , als nu een vergunning nodig is , dat straks ook nog zo is. De nota benoemt daarnaast expliciet als subdoel dat deregulering wordt doorgevoerd waar mogelijk en wenselijk , om procedures te verkorten en meer maatwerk toe te passen. Tegen deze achtergrond kan bezwaarlijk worden voLgehouden dat het beperken van vergunningsvrij bouwen buiten het bouwvlak in de bosvillagebieden nog als beleidsneutrale omzetting kan worden aangemerkt. Van een juridische doorvertaLing van bestaand recht is immers geen sprake wanneer bestaande bouwmogelijkheden worden versmald en een nieuwe vergunningplicht wordt gecreëerd voor situaties waarin die vergunningplicht voorheen niet bestond. De voorgestelde regeling is daarmee geen vereenvoudiging , geen reparatie van een omissie en ook geen verduidelijking van bestaand recht , maar een nieuwe inhoudelijke normstelling en inhoudelijke beLeidswijziging.
De voorgesteLde regeling vormt derhalve een duidelijke afwijking van het door de raad zelf vastgestelde uitgangspunt dat het omgevingsplan beleidsneutraal wordt vastgesteld en geen nieuw beleid introduceert. Een dergelijke afwijking kan niet zonder meer worden doorgevoerd , maar vereist een zelfstandige , kenbare en deugdelijke motivering waarin inzichtelijk wordt gemaakt waarom van het uitgangspunt van beleidsneutraliteit wordt afgeweken en waarom deze afwijking noodzakelijk en gerechtvaardigd is. Juist wanneer de raad expliciet heeft gekozen voor een beleidsneutrale omzetting van bestaande planologische regels , mag worden verwacht dat iedere inhoudelijke beperking van bestaande bouwmogelijkheden uitdrukkelijk en zorgvuLdig wordt onderbouwd. 3. 8 Een dergelijke onderbouwing ontbreekt. Uit de stukken bLijkt weL dat de gemeente de voorgestelde beperking wenselijk acht , maar niet waarom het noodzake1ijk is om op dit punt af te wijken van het uitgangspunt van beleidsneutraliteit. Nog belangrijker ¡s dat de stukken geen inzicht bieden in de vraag waarom een aanvullende pLanologische beperking überhaupt nodig zou zijn.
De gemeente veronderstelt dat beschermingvan het groene karakter en bestaande bomen alleen kan worden bereikt door het beperken van de mogelijkheden voor bouwen buiten het bouwvtak , maar Laat na te onderbouwen waarom de bestaande beschermingsmechanismen daarvoor ontoereikend zouden zijn. Dit gebrek aan motivering weegt temeer zwaar omdat de voorgesteLde regeling rechtstreeks ingrijpt in bestaande bouw- en gebruiksmogelijkheden van perceeleigenaren. Het gaat daarbij niet om een technische aanpassing of een loutere verduidelijkingvan bestaande regels , maar om een materiële beperkingvan bestaande planologische rechten. Een dergelijke beperking heeft directe gevolgen voor de wijze waarop perceten kunnen worden ingericht en gebruikt en kan bovendien van invloed zijn op de waarde en de ontwikkelingsmogelijkheden daarvan. Juist bij een maatregel met zu1ke concrete en verstrekkende gevotgen moet de noodzaak daarvan helder en overtuigend worden aangetoond. Nu een dergelijke onderbouwing ontbreekt en bovendien niet is gebleken dat aanvu1Lende regulering überhaupt nodíg is gelet op de reeds bestaande beschermingsmechanismen , ontbeert hetvoornemen een deugdelijke grondslag. Het voornemen is onvoldoende voorbereid en berust niet op een deugdelijke gebiedsgerichte anaLyse lk verzet me tegen de voorbereiding van het ontwerp.
De gemeente motiveert de voorgestelde aanscherping met de wens het groene karakter van de bosvillagebieden en de bestaande bomen beter te beschermen. Dat doel mag op zichzelf Legitiem ogen , maar uit de overgelegde stukken blijkt niet dat de gemeente een concrete , objectieve en gebiedsgerichte analyse heeft gemaakt waaruit de noodzaak van deze regeting volgt. 3. 9 3. 1 O Niet btijkt dat de gemeente systematisch heeft onderzocht hoe de bestaande bosvitlagepercelen ruimtetijk zijn opgebouwd , waar zich de feitelijke bouwvlakken bevinden , hoe groot de percelen zijn , waar de bestaande bomen staan , we1ke percelen feitelijk reeds bebouwd zijn met bijgebouwen buiten het bouwvlak , in welke mate die bijgebouwen ruimtelijk zichtbaar zijn en of er werkelijk een probleem bestaat dat rechtstreeks voortvloeit uit de bestaande mogelijkheden voor vergunningsvrij bouwen. Evenmin is ¡nzichtelijk gemaakt of in de afgelopen jaren daadwerkeLijk bomen zijn verdwenen of ruimtelijke kwaliteit is aangetast als gevolg van bestaande vergunningsvrije bijgebouwen buiten het bouwvlak. Een generieke beperkingzonder concrete probleemanatyse is bestuurlijk misschien eenvoudig , maar bestuursrechtelijk onvoldoende. concrete probleemanalyse is bestuurlijk misschien eenvoudig , maar bestuursrechtelijk onvoldoende. 3. 1 1 Juist onder de Omgevingswet is dat gebrek ernstig.
Het omgevingsplan moet leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. volgens het lnformatiepunt Leefomgeving betekent dit dat de gemeente activiteiten op locaties onderling evenwichtig moet afwegen en dat sprake moet zijn van een locatiegerichte benadering , waarbij de schaarse ruimte binnen de fysieke Leefomgeving zo goed mogelijkwordt verdeeld , ingericht en benut. Een regeLing die zonder nadere differentiatie voor alle bosvillagepercelen dezelfde beperking oplegt , zonder onderzoek naar de feitelijke en ruimteLijke situatie per locatie , verdraagt zich slecht met dat uitgangspunt. De gemeente had moeten laten zien welke concrete ruimtelijke spanning bestaat tussen bestaande vergunningsvrije bouwmogelijkheden en de feitelijke groen- en bomenstructuur , en waarom een generieke beperking daarvoor het aangewezen instrument is. Dat is nagelaten. 3. 12 Daarmee is niet alleen sprake van een motiveringsgebrek , maar ook van een zorgvuldigheidsgebrek. Een besluit dat rechtstreeks ingrijpt in bestaande gebruiks- en bouwmogelijkheden mag niet worden gebaseerd op abstracte aannames , maar moet rusten op relevante feiten en een toetsbare analyse. Nu dat ontbreekt , is het ontwerp op dit punt ontoereikend voorbereid.
Het beschermingsdoeL wordt reeds bereikt yip het bestaande kapregime en de vaaidevoLLe particutiere boomvtgkken Een wezenlijk onderdeel van de motivering van het voornemen van de gemeente is gelegen in de stelling dat beperking van vergunningsvrij bouwen buiten het bouwvlak noodzakelijk is om bestaande bomen te beschermen en het groene karakter van de bosvillagebieden te behouden. Deze redenering houdt echter geen stand , omdat juist in deze gebieden reeds een specifiek en gebiedsgericht beschermingsregime voor bomen en houtopstanden geldt. Dat beschermingsregime volgt uit de Groene Kaart van de gemeente Waalre en de daarop aangewezen waardevolle particuliere boomv1akken. 3. 13 3. 14 Uit de door de gemeente vastgestelde Groene Kaart blijkt dat met name de bosviLla- achtige woongebieden in belangrijke mate zijn aangewezen als waardevolle particuliere boomvlakken. Deze aanduiding is niet willekeurig , maar is gebaseerd op de aanwezigheid van een waardevolle bomenstructuur , een bosachtig karakter en een landschappeLijke samenhang van particuliere percelen. Met deze aanwijzing heeft de gemeente zelf expliciet vastgeste1d datjuist deze gebieden een bijzondere groene en landschappelijke waarde vertegenwoordigen en dat behoud van de aanwezige bomenstructuur van belang is voor de ruimtelijke kwaliteit. 3. 15 Aan deze aanwijzingzijn bovendien concrete rechtsgevolgen verbonden.
Binnen deze waardevolle particuliere boomvlakken bevinden zich bomen die op de Groene Kaart als beschermde of waardevolle houtopstand zijn aangemerkt. Voor het vellen van dergelijke bomen geldt een vergunningplicht. Daarbij wordt een aanvraag getoetst aan onder meer ecologische waarde , Landschappelijke waarde , beeldbepalende waarde en cultuurhistorische betekenis. Het uitgangspunt daarbij is behoud van de boom. Slechts wanneer sprake is van zwaarwegende omstandigheden kan kap worden toegestaan. Daarmee is het behoud van de bomenstructuur binnen deze gebieden reeds afzonderlijk en ínhoudelijkgeborgd. 3. 1 6 Dit heeft directe betekenis voor de door de gemeente voorgestelde beperking van bouwmogelijkheden. lndien voor de realisatie van een bijgebouw bomen moeten worden gekapt die onder het bestaande beschermingsregime vallen , kan dat reeds via de kapvergunningplicht worden voorkomen. De gemeente beschikt daarmee al over een specifiek instrument dat rechtstreeks is gericht op het beschermen van waardevolte bomen en het behouden van het groene karakter van deze gebieden. De bescherming van het groen vindt daarmee plaats op de locaties waar daadwerkelijk bomen aanwezig ziin en waar een ruimtelijk beschermingsbetang bestaat. 3. 17 Tegen deze achtergrond is het invoeren van een aanvullende beperkingvan bouwmogeLijkheden niet noodzakelijk.
De beschermingvan waardevolLe bomen en houtopstanden wordt immers reeds rechtstreeks en specifiek gewaarborgd via het bestaande kapregime en de aanwijzing van waardevolle particuliere boomvlakken. lndien de realisatie van een bijgebouw zou leiden tot het verwijderen van beschermde bomen , kan dit reeds worden voorkomen doordat voor het vellen van deze bomen een vergunning vereist is en deze vergunning , gelet op de beschermingsdoelstelling , kan worden geweigerd. Het instrument dat daarvoor is ingericht grijpt dus direct aan bij de feitelijke aantasting van bomen en biedt daarmee een gerichte en effectieve bescherming van het groene karakter. 3. 18 De voorgestelde beperking van bouwmogelijkheden heeft daarentegen een wezenlijk ander karakter. Deze regeling richt zich niet op het beschermen van concrete bomen of houtopstanden , maar beperkt in algemene zin de bouwmogelijkheden op particuliere percelen. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen locaties waar daadwerkelijk beschermde bomen aanwezig zijn en locaties waar dat niet het gevaL is. De beperking werkt daardoor ook door op delen van perceten die bestaan uit open ruimtes , gazons of reeds ingerichte erven , waar realisatie van een bijgebouw geen enkele aantasting van bestaande bomen of groenstructuren zou veroorzaken.
ln dergelijke gevallen ontbreekt een direct verband tussen het beperken van de bouwmogelijkheid en het beoogde beschermingsdoel. 3. 19 Daarmee wordt een generieke beperking geïntroduceerd die niet is toegespitst op de situaties waarin bescherming van bomen daadwerkelijk aan de orde is. De regeling grijpt dus niet aan bij het probleem dat zij beoogt te voorkomen , maar beperkt in atgemene zin het gebruik van percelen , ook waar geen beschermingsbelang bestaat. Een dergelijke indirecte en niet-gedifferentieerde beperking draagt niet doelgericht bij aan de bescherming van bomen en Leidt ertoe dat ook situaties worden beperkt waarin het groene karakter volledig behouden b1ijft. De maatregel gaat daarmee verder dan noodzakelijk is voor het bereiken van het beoogde doel en ontbeert in zoverre een evenwichtige en proportionele grondslag. 3. 20 Het voorgaande leidt tot de conctusie dat het door de gemeente aangevoerde argument dat beperking van bijgebouwen noodzakelijk is om bomen te beschermen onvoldoende draagkrachtig is. De bescherming van waardevolle bomen en houtopstanden in de bosvillagebieden is reeds geregeld via de Groene Kaart en de aanwijzing van waardevolle particuliere boomvlakken. Dit bestaande beschermingsregime is bovendien gerichter en effectiever , omdat het specifiek ziet op de bomen die daadwerkelijk bescherming behoeven.
De voorgestelde bouwbeperking voegt hier geen zelfstandige bescherming aan toe , maar beperkt ook situaties waarin geen aantasting van het groen plaatsvindt. 3. 21 Daarmee ontbreekt de noodzaak voor de voorgestelde regeling. De voorgestelde beperking vormt een aanvullende en onevenredige ingreep in cle bestaande bouw- en gebruiksmogelijkheden van perceeleigenaren , zonder dat sprake is van een toereikende ruimtelijke onderbouwing en het ontbeert een dragende motivering. Hetontwerp is in strijd met het uitgangspunt van een evenwichtige toedeling van functseaan_Locatiçs De voorgestelde regeling is niet verenigbaar met het uitgangspunt van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties , zoals dat onder de Omgevingswet centraal staat bij het vaststellen van het omgevingsplan. Dit uitgangspunt vereist dat de gemeenteraad bij het vaststellen van regels een zorgvuldige en locatiegerichte afweging maakt , waarbij rekening wordt gehouden met de feitelijke kenmerken van het gebied , de bestaande functies en de ruimtetijke gevolgen van de regeling. De voorgestelde beperking voldoet niet aan deze systematiek , omdat deze generiek wordt toegepast op alle bosvillagepercelen zonder dat een nadere differentiatie plaatsvindt naar de feitelijke situatie ter plaatse. 3. 22 3.
23 De bosvillagebieden kennen een grote variatie in perceelgrootte , ligging van het bouwvlak , aanwezigheid van bomen , open ruimten binnen percelen en bestaande bebouwing. Op veel percelen bevinden zich open delen waar een bijgebouw kan worden gerealiseerd zonder aantasting van bomen of groenstructuren. Op andere percelen is de bomenstructuur dichter en kan een aanvullende toetsing wenselijk zijn. De voorgestelde regeling maakt echter geen onderscheid tussen deze situaties en behandelt alle percelen gelijk , ongeacht de feitelijke ruimtelijke omstandigheden. 3. 24 Hiermee wordt geen locatiegerichte afweging gemaakt , maar een abstracte en generieke beperking opgelegd. De regeling is daarmee niet afgestemd op de specifieke kenmerken van individuele percelen en houdt geen rekening met de variatie binnen de bosvillagebieden. Daarmee ontbreekt de noodzakelijke evenwichtige toedeting van functies aan locaties. De regeling is onevenredig en gaat verder dan noodzakeLijk De voorgestelde beperking is bovendien onevenredig. De maatreget grijpt in op bestaande bouwmogetijkheden van perceeleigenaren , terwijl niet is aangetoond dat deze beperking noodzakeLijk is voor het beschermen van het groene karakter. Zoals hiervoor is toegelicht , bestaat reeds een specifiek beschermingsregime voor waardevolle bomen.
De gemeente heeft niet inzichtelijk gemaakt dat dit bestaande regime onvoldoende bescherming biedt of dat aanvuLLende planologische beperkingen noodzakelijk zijn. 3. 25 3. 26 Daarbij komt dat de voorgestelde regeling ook situaties treft waarin geen sprake is van aantasting van bomen of groenstructuren. Op ruime percelen kan een bijgebouw buiten het bouwvlak worden gerealiseerd zonder dat bomen worden gekapt of het groene karakter wordt aangetast. De generieke beperking verhindert ook deze situaties. Daarmee wordt een maatregel toegepast die verder gaat dan nodig is om het beoogde doelte bereiken. 3. 27 De regeling Leidt hierdoor tot een onevenredige beperking van bestaande gebruiks- en bouwmogelijkheden , terwijl de ruimtelijke noodzaak daarvan ontbreekt. De nadelige gevolgen voor perceeleigenaren zijn concreet en aanzienlijk , terwijl het ruimtelijke voordeel niet is aangetoond. Daarmee ¡s de maatregel niet proportioneel. De regeLingtastdçiechtszekerheid eti gerechtvaardigde veçvvaçhtingen aan De voorgestelde regeLing heeft tevens gevolgen voor de rechtszekerheid van perceeleigenaren. De betrokken percelen zijn verworven en ingericht onder het bestaande planologische regime , waarin ondervoorwaarden bijgebouwen buiten het bouwvlak mogelijkwaren. Perceeleigenaren hebben hun gebruik en inrichtingvan het perceel mede gebaseerd op deze mogelijkheden.
De voorgestelde beperkingwijzigt deze bestaande planologische situatie en beperkt de mogelijkheden voor toekomstige aanpassingen van het perceel. 3. 28 3. 29 Het gaat daarbij niet alleen om nieuwe bijgebouwen , maar ook om vervanging , verplaatsing of modernisering van bestaande voorzieningen. De voorgestelde regeling kan ertoe leiden dat bestaande functionele mogelijkheden feitelijk worden bevroren. Daarmee worden gerechtvaardigde verwachtingen van perceeleigenaren aangetast zonder dat daarvoor een voldoende zwaarwegende ruimtelijke noodzaak is aangetoond. De regeting is niet irtovereenstemmingmet deomgevingsvisiewaaLre De omgevingsvisie Waatre 2040 , hierna ook te noemen: de omgevingsvisie , vormt het beleidsmatige kadervoor het omgevingsplan en geeft richting aan toekomstige ontwikkelingen en initiatieven in de fysieke leefomgeving. ln de omgevingsvisie wordt expliciet aangegeven dat de visie richting en kader geeft aan toekomstige ontwikkeLingen en dat deze bedoeld is om initiatieven van inwoners te inspireren en in goede banen te Leiden. Tevens wordt benadrukt dat de Omgevingswet meer afwegingsruimte biedt en dat de gemeente deze ruimte wil benutten om in overleg met initiatiefnemers tot passende opLossingen te komen. 3.
30 De omgevingsvisie schetst Waalre daarnaast nadrukkelijk als een kwalitatief hoogwaardige woongemeente waarin het groene karakter , de rust en de ruime woonmilieus bepalend zijn voor de aantrekkelijkheid van de gemeente. Deze kwaliteiten worden in de visie mede gekoppeld aan de aanwezigheid van ruime kavels en de groene inrichting van particuliere percelen. Het groene karakter van de gemeente wordt daarmee niet uitsluitend bepaald door openbare groenstructuren , maar juist ook door de wijze waarop particuliere percelen zijn ingericht en gebruikt. Juist de bosvillagebieden vormen hiervan een belangrijk voorbeeld. De ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden wordt niet alleen gevormd door de aanwezigheid van bomen , maar ook door de ruime opzet van de percelen en de flexibiliteit in de inrichting daarvan. 3. 31 De voorgestelde regeling sluit niet aan bij deze uitgangspunten. De beperking van vergunningsvrij bouwen buiten het bouwv1ak introduceert een generieke norm die zonder nadere differentiatie geldt voor alle perceten binnen de bosvillagebieden. Daarmee wordt geen rekening gehouden met de feitelijke variatie in perceelgrootte , de tigging van het bouwvlak , de aanwezigheid van open ruimten en de bestaande groenstructuur.
De regeling beperkt in algemene zin de mogelijkheden voor perceeleigenaren om hun perceel op een passende wijze in te richten , terwijljuist deze particuliere inrichting bijdraagt aan het karakter van de bosvillagebieden zoals dat in de omgevingsvisie wordt beschreven. 3. 32 Daarbij komt dat de omgevingsvisie uitgaat van een benadering waarin maatwerk en gebiedsgerichte afweging centraal staan. De voorgestelde regeling heeft echter een uniform karakter en laat geen ruimte voor een beoordeling op basis van de feitelijke omstandigheden ter plaatse. De beperking grijpt daardoor ook in in situaties waarin geen aantasting van het groene karakter optreedt. Hiermee wordt niet aangestoten bij de flexibititeit en afwegingsruimte die de omgevingsvisie en de Omgevingswetjuist beogen te bieden. Het gevolg is dat de voorgestelde regeling niet zozeer bijdraagt aan het reatiseren van de ambities uit de omgevingsvisie , maarjuist leidttot een generieke beperkingvan de ontwikkelingsmogelijkheden binnen een gebied dat votgens diezelfde visie wordt gekenmerkt door ruimtelijke kwatiteit , groene inrichting en individuele perceelvrijheid. Zonder nadere onderbouwing waarom deze generieke beperking noodzakelijk is om de doetstellingen van de omgevingsvisie te bereiken , kan niet worden geconcludeerd dat de regeling hiermee in overeenstemming is.
De voorgestelde maatregel s1uit derhatve onvoldoende aan bij de uitgangspunten van de omgevingsvisie en ontbeert ook in dat opzicht een dragende motivering. 3. 33 De regeLing Leidt tot een orgerechtvaardigde en wittekeurige koppeLing aan. het bouwvtak De voorgestelde regeling koppett de mogelijkheden voor bijgebouwen buiten het bouwvlak aan de omvang en ligging van het bestaande bouwvlak. Daarmee wordt het bouwvlak feitelijk bepalend voor de ruimte die resteert voor bijgebouwen. Deze benadering is echter problematisch , omdat bouwvlakken in de bosvillagebieden historisch bepaatd zijn en niet zijn gebaseerd op de huidige ruimtelijke kwaliteit , de aanwezigheid van bomen of de feitetijke inrichting van percelen. De bouwvlakken verschillen onderling sterk in omvang , vorm en tigging. Sommige percelen beschikken over een relatief groot bouwvtak dat centraat op het perceet ligt , terwijl andere percelen een beperkt bouwvlak hebben dat dicht bij de perceelgrens tigt. 3. 34 3. 35 Door de bouwmogelijkheden te koppelen aan deze bestaande bouwvlakken ontstaan aanzienlijke verschillen tussen percelen die ruimtelijk niet te rechtvaardigen zijn. Percelen met een ruim bouwvlak behouden meer mogelijkheden voor bijgebouwen dan perce1en met een klein bouwvlak , terwijl de ruimtelijke omstandigheden vergelijkbaar kunnen zijn.
De regeling leidt er daardoortoe dat de bouwmogelijkheden nietworden bepaald door de aanwezigheid van bomen , de open ruimte binnen het perceel of de landschappelijke inpassing , maar door een historische planologische begrenzing die daarvoor niet bedoeld is. Daarmee ontstaat een situatie waarin vergelijkbare perceten ongetijk worden behandeld zonder dat daarvoor een ruimtelijke rechtvaardiging bestaat. Dit effect wordt versterkt doordat bouwvlakken in bosvillagebieden veelal zijn afgestemd op de situering van de hoofdwoning en niet op de inrichting van het gehele perceel. ln veel gevallen bevindt zich buiten het bouwvlakjuist de ruimte waar bijgebouwen landschappelijk goed kunnen worden ingepast , bijvoorbeeld in open delen van het perceel of op locaties waar geen waardevoLle bomen aanwezig zijn. Door de mogelijkheden voor bijgebouwen aan het bouwvlak te koppelen , worden juist deze ruimtelijk geschikte locaties uitgesloten , terwijl binnen het bouwvlak de ruimte vaak beperkter is. Daarmee wordt de ruimtelijke kwaliteit niet bevorderd , maar kan zeLfs een concentratie van bebouwing ontstaan op minder geschikte locaties. 3. 36 3. 37 De voorgestelde regeling leidt hierdoor tot een willekeurig en niet ruimtelijk gemotiveerd onderscheid tussen percelen.
De omvang van het bouwvlak wordt bepalend voor de mogelijkheden voor bijgebouwen , terwijl deze omvang niet samenhangt met het beschermingsdoel van de regeling. Dit ondermijnt de ruimtelijke consistentie van het omgevingsplan en staat op gespannen voet met het uitgangspunt dat regels moeten aans[uiten bij de feitelijke kenmerken van een gebied. Zonder nadere onderbouwing waarom het bouwvlak een geschikt aanknopingspunt vormt voor het beschermen van het groene karakter , kan deze koppeling niet als een dragende en evenwichtige regeling worden beschouwd. De voorgesteLde regeting Leidt tot extra reguLering en staat haaks op het uitgangspunt van deregutering De voorgestelde regeling is bovendien niet verenigbaar met het in de Nota van uitgangspunten exp1iciet geformuleerde doel om deregulering toe te passen en procedures te verkorten. De gemeente heeft immers uitdrukkelijk als subdoel geformuleerd dat deregulering wordt doorgevoerd waar mogelijk en wenselijk , teneinde ruimtelijke procedures te verkorten en meer maatwerk toe te passen. Dit uitgangspunt s1uit aan bij de systematiek van de Omgevingswet , waarin juist wordt beoogd onnodige vergunningplichten te verminderen en initiatiefnemers meer ruimte te bieden. 3. 38 De voorgestelde beperking van vergunningsvrij bouwen buiten het bouwvlak bereikt echter het tegenovergestelde.
Waar onder het bestaande regime bepaalde bijgebouwen zonder vergunning kunnen worden gerealiseerd , wordt met de voorgestelde regeLing juist een vergunningplicht geïntroduceerd. Daarmee wordt een extra toetsmoment toegevoegd en ontstaat een aanvullende bestuursrechtelijke procedure die onder het huidige regime niet noodzakelijk is. Dit 1eidt tot meer regu1ering in plaats van deregulering. 3. 39 3. 40 Deze wijziging heeft concrete gevotgen. lnitiatiefnemers worden geconfronteerd met extra aanvraagprocedures , aanvullende kosten , langere doorlooptijden en grotere onzekerheid over de haaLbaarheid van relatief beperkte bijgebouwen. Ook Leidt dit tot een toename van de bestuurlijke belasting voor de gemeente , doordat meer aanvragen moeten worden beoordeeld. Dit staat haaks op het expliciet geformuleerde doel om procedures te verkorten en regeLgeving te vereenvoudigen. 3. 41 Daarbij komt dat de voorgestelde vergunningplicht generiek wordt ingevoerd , zonder dat is aangetoond dat een individuele toets in alle gevallen noodzakelijk is. ln veel situaties kan een bijgebouw buiten het bouwvlak worden gerealiseerd zonder aantasting van bomen of ruimtelijke kwaliteit. Door ook deze situaties vergunningplichtig te maken , wordt een extra reguteringslaag geïntroduceerd die niet noodzakelijk is voor het beschermen van het groene karakter. 3.
42 De voorgestelde regeling leidt daarmee niet tot deregulering , maar tot een uitbreiding van het vergunningenstelsel. Dit is niet alleen inconsistent met de eigen uitgangspunten van de gemeente , maar ook moeilijk te verenigen met het uitgangspunt dat het omgevingsplan beLeidsneutraal en gebruiksvriendelijk moet zijn. Zonder nadere motivering waarom juist op dit punt een aanvuLlende vergunningplicht noodzakelijk is , kan deze keuze niet als evenwichtig en zorgvuldig worden aangemerkt. De regeting staat op gespannen voet met het landetijke steLseL van vergunningsvrij bouwen De voorgestelde regeling staat tevens op gespannen voet met het landelijke stelsel van vergunningsvrij bouwen zoals dat onder de Omgevingswet en daarvoor onder het Besluit omgevingsrecht is ontwikkeld. De landeLijke wetgever heeft er bewust voor gekozen om voor ondergeschikte bouwwerken , zoals bijgebouwen , tuinhuizen , carports en andere erfgebonden voorzieningen , ruimere mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen te introduceren. Daarmee wordt beoogd onnodige procedures te voorkomen en burgers meer ruimte te bieden voor het gebruik van hun perceel. 3. 43 3. 44 De voorgestelde regeling doorkruist dit uitgangspunt.
Waar het 1ande1ijke stelseljuist ruimte biedt voor vergunningvrij bouwen bij ondergeschikte bouwwerken , wordt door het omgevingsplan een aanvullende gemeentelijke beperking geïntroduceerd die deze mogeLijkheden ¡n belangrijke mate ongedaan maakt. Daarmee wordt feitelijk via het omgevingsplan een beperking aangebracht op mogelijkheden die door de landelijke wetgever bewust zijn toegestaan. Een dergelijke beperking vergt een duidelijke en dragende motivering , temeer omdat hiermee wordt afgeweken van het landelijke uitgangspunt van deregulering. Deregeiingbevat een cumulatie van beperkingen zonder motivering De voorgestelde regeling , althans dat doel en oogmerk kunnen uit de openbaar gemaakte presentatie worden afgeleid , introduceert bovendien niet één , maar meerdere beperkingen die cumulatief doorwerken. Enerzijds wordt het vergunningsvrij bouwen buiten het bouwvlak beperkt , anderzijds wordt voor bouwen buiten het bouwvLak een vergunningplicht geïntroduceerd en daarnaast wordt gesproken over een maximumoppervlakte voor dergelijke bouwwerken. Deze stapeling van beperkingen leidt tot een aanzienlijke versmalling van de bestaande bouwmogelijkheden. 3. 45 Voor deze cumulatie ontbreekt een zelfstandige motivering.
Niet inzichtelijk is waarom naast de beperking tot het bouwvlak ook nog een maximumoppervlakte noodzakelijk ïs , noch waarom deze beperking nodig is voor de bescherming van bomen. De combinatie van beperkingen Ieidt ertoe dat zelts retatief beperkte voorzieningen , zoals technische installaties bij een zwembad , kleine bijgebouwen of ondergeschikte voorzieningen , vergunningplichtig worden. Daarmee wordt de regeling nog (onnodig veel) zwaarder en ontbreekt een proportioneLe afweging. De rege aardeen vtkoobaarheidvanpercLen lieftevgentoor De beperking van bouwmogelijkheden heeft daarnaast gevolgen voor de waarde en de verkoopbaarheid van percelen binnen de bosviltagebieden. De gebruiksmogelijkheden van een perceel vormen een relevante factor bij de waardering van vastgoed. Door het beperken van de mogelijkheden voor bijgebouwen en ondergeschikte voorzieningen wordt de ftexibiliteit in gebruikverminderd. Dit kan leiden tot een waardedalingvan percelen en tot een verslechterde marktpositie bij verkoop. 3. 46 3. 47 Deze gevolgen zijn niet onderzocht en niet afgewogen. De regeling grijpt daarmee in in bestaande eigendomsrechten zonder dat de gevolgen voor perceeleigenaren in kaart zijn gebracht. Dit klemt temeer nu de beperking niet noodzakelijk is voor het beschermen van het groene karakter.
ConcLusie en verzoek Uit het voorgaande volgt dat het ontwerp omgevingsp1an , voor zover daarin wordt voorzien in het beperken van vergunningsvrij bouwen buiten het bouwvtak in de bosvilLagebieden , niet in stand kan blijven. De voorgestetde regeling wijkt af van het door de raad vastgeste1de uitgangspunt van beteidsneutraliteit , introduceert nieuwe en zwaardere regu[ering , berust niet op een deugdelijke gebiedsgerichte analyse en ontbeert een dragende motivering. Tevens is de regeling niet noodzaketijk , omdat het gestetde beschermingsdoet reeds in belangrijke mate wordt bereikt via het bestaande regime voor de bescherming van bomen en houtopstanden. Daarnaast leidt de regeting tot een onevenredige beperking van bestaande bouw- en gebruiksmogelijkheden , tast zij de rechtszekerheid aan en staat zij op gespannen voet met de uitgangspunten van de Omgevingswet , de Nota van uitgangspunten en de omgevingsvisie van de gemeente Waalre. lv. 4. 1 De voorgestetde regeling vormt bovendien een generieke beperking die niet is afgestemd op de feitelijke situatie binnen de bosvillagebieden en die ook situaties treft waarin geen aantasting van bomen of het groene karakter ptaatsvindt. Daarmee ontbreekt een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
De maatregel leidt tot extra regulering , nieuwe vergunningplichten en aanvullende procedures , terwijtjuist was beoogd deregulering en vereenvoudiging te realiseren. De regeling kan daarom niet worden beschouwd ats een zorgvu1dige en evenwichtige planologische keuze. 4. 2 Gelet op het voorgaande verzoek ik de gemeenteraad om bij de verdere besluitvorming af te zien van het opnemen van de voorgestelde beperking van vergunningvrij bouwen buiten het bouwvlak in de bosvillagebieden. De aangevoerde gronden teiden tot de conclusie dat voor deze beperking geen toereikende ruimtelijke en beteidsmatige rechtvaardiging bestaat en dat de regeling , in het Iicht van de hiervoor geschetste uitgangspunten en belangen , niet als een evenwichtige en zorgvutdig gemotiveerde ptanologische keuze kan worden aangemerkt. Tegen die achtergrond tigt het in de rede de voorgestelde regeling in deze vorm niet in het omgevingsplan op te nemen. 4. 3 4.4 Ik verzoek u de goede ontvangst van deze zienswijze te bevestigen en mij op de hoogte te houden van het verdere verloop van de besluitvorming. Met vriendelijke groet, (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) 4,4 Ik verzoek u de goede ontvangst van deze zienswijze te bevestigen en mij op de hoogte te houden van het verdere verloop van de besluitvorming.
(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)