2021-81-RK-Droombeeldendocument-Waalre.pdf

Droombeeldendocument gemeente Waalre Dromen van de bewoners over de leefomgeving in de gemeente Waalre | versie 24 maart 2020

Groene gemeente → → → →

Ecologische kwaliteit van de landschappen Recreatie en natuur in balans Natuurinclusieve landbouw Voldoende groen binnen bebouwde kom

“In 2040 zijn de beekdalen robuste biotopen in ons prachtige landschap”

Duurzame gemeente →

→ →

Bereikbare gemeente

Werkende gemeente

“In 2040 zetten we onze kinderen met de fiets af bij de basisschool.”

“Ik droom van een bloeiend winkelcentrum waar we elkaar ontmoeten”

→ → → → → →

Het openbaar vervoer is een reëel alternatief is voor de auto Voldoende hoogwaardige fietsverbindingen Oost - west verbinding is op orde

Duurzaam opwekken van energie is kwalitatief en kleinschalig ingepast 2040 Waalre klimaatbestendig Nieuwste technologieën

Kwalitatieve en groene werklocaties Ruimte voor kleinschalige bedrijven Compacte centra met mix van voorzieningen

Woongemeente

Inclusieve gemeente “In 2040 kennen we in Waalre geen eenzaamheid, het is gezellig ouder worden.”

→ → → →

Hetrogene en inclusieve gemeente Verbonden met de plek en met elkaar Nieuwe experimentele woonvormenen zorgvoorzieningen Voldoende bereikbare voorzieningen

→ → → → → →

Beste woongemeente van Brabant Divers woningbestand Voldoende woningen voor jongeren en ouderen Dorpse voorzieningen Woningen in bestaande bebouwde kom Nieuwe woonconcepten in vrijgekomen agrarische bebouwing

De gemeente Waalre werkt aan de omgevingsvisie. Dit is een langetermijnvisie voor de leefomgeving, die verwoordt wat voor gemeente we willen zijn en hoe we goed kunnen inspelen op ontwikkelingen die in de fysieke leefomgeving op ons af komen.

Dromen van inwoners voor de toekomst van Waalre

Om tot de omgevingsvisie te komen beginnen we met het schetsen van een beeld van de gewenste toekomst: wat voor een gemeente willen we in 2040 zijn? Wat zijn onze ambities en dromen? Deze dromen vormen het vertrekpunt van de volgende fasen in

Groene gemeente

Duurzame gemeente

om ze uiteindelijk te vertalen in een ruimtelijke strategie en visie op uitvoering en

In 2040...

In 2040...

samenwerking.

... zijn Waalrenaren net als nu trots op de natuur in Waalre. De beekdalen, bossen,

... is Waalre een eind op weg naar een klimaatneutrale gemeente. De regio werkt haar

vennen, heide gebieden en agrarische gronden maken het buitengebied een divers

eigen stroom op een schone manier op. Waalre zoekt naar oplossingen voor het duurzaam

In dit droombeeldendocument zijn de meest genoemde elementen uit de verschillende

geheel waar we volop van genieten. In 2040 is de ecologische kwaliteit van van deze

opwekken van energie die passen binnen het profiel van de dorpen: kleinschalig en

dromen van circa 40 inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners van onze

verschillende landschappen versterkt, doordat de natuur volop de rust en ruimte is

kwalitatief ingepast. Zo zijn er bijvoorbeeld zonnecellen in het asfalt geïntegreerd en zijn

gemeente opgeschreven die ze op 17 februari 2020 ‘s avonds in het Huis van Waalre

geboden en op een slimme en duurzame manier de balans is gevonden met recreatie in

er zonnepanelen subtiel op de daken gelegd. Naast dat Waalre en de regio haar energie

hebben geformuleerd.

onze prachtige natuur. Er zijn zones aangewezen waar de natuur of de recreatie voorrang

op een duurzame manier opwekken, wordt er gewerkt aan energiebesparing. Dit doen

krijgt. De cultuurhistorische waarde van het buitengebied met de beekdalen, het Loon

de inwoners van Waalre door zich op een andere, duurzamere, manier te verplaatsen,

Ze zijn gegroepeerd in 6 thema’s, in volgorde van prioriteit di de inwoners aan de thema’s

en de lintbebouwing is daarbij bewaard gebleven en waar mogelijk beter zichtbaar en

bijvoorbeeld met het openbaar vervoer of de fiets. Daarnaast maken inwoners volop

gaven:

beleefbaar gemaakt. De boeren die hier nog actief zijn hebben ruimte gekregen voor een

gebruik van de nieuwste technologieën bijvoorbeeld door drones in te zetten voor zorg,

→

De groene gemeente Waalre

landbouw die past bij het karakter van Waalre; natuurinclusieve landbouw. Naast een sterk

dienstverlening, bezorging en veiligheid. Als laatste is de gemeente Waalre in 2040

→

De woongemeente Waalre

en groen buitengebied vinden we groen in de bebouwde kom belangrijk. De openbare

klimaatbestendig. Het buitengebied is zodanig ingericht dat de grondwaterstand op peil

→

De bereikbare gemeente Waalre

ruimte weerspiegelt ons buitengebied door natuurlijke speelplekken voor kinderen en

blijft en het water op meerdere manieren kan worden hergebruikt. Binnen de dorpen zijn

→

De duurzame gemeente Waalre

ouderen, trapveldjes voor jongeren en vlinderstruiken en bijenlinten voor insecten. In het

wadi’s aangelegd en vangen inwoners en ondernemers op eigen terrein meer regenwater

→

De inclusieve gemeente Waalre

bijzonder is er aandacht voor natuur dicht bij scholen, zodat de kinderen middels educatie

op.

→

De werkende gemeente Waalre

de liefde voor onze natuur wordt meegegeven.

het proces, waarin we ze confronteren met bestaand beleid en trends & ontwikkelingen,

Wat maakt de gemeente Waalre uniek? Dat was de eerste vraag die we de aanwezigen stelden tijdens het droomatelier op 17 februari. Het meest unieke element van Waalre was volgens de de meeste inwoners het

Woongemeente

Inclusieve gemeente

groene karakter en de alom aanwezige natuur. Ook waarderen de inwoners de ‘gouden

In 2040...

combinatie’ van de dorpse dynamiek, rust en ruimte om te wonen en de voorzieningen

...is Waalre nog steeds de beste woongemeente van Brabant. In Waalre is het prettig

In 2040...

van de stad om de hoek. Om de eer van de mooiste plek van Waalre strijden de natuur en

wonen, het woningaanbod is divers en de woonomgeving is uitermate leefbaar en gezond.

... is de gemeente Waalre een heterogene en inclusieve gemeente waar de inwoners zich

de markt van Waalre-dorp. De bossen, het Dommeldal en de vennen worden genoemd

Om de sterke positie te behouden is het van belang dat Waalre werkt aan een divers

verbonden voelen met de plek en met elkaar. Inwoners van alle leeftijden, inkomens en

als mooie en waardevolle plekken in de gemeente. Op de vraag met welke gebieden en

woningbestand, woonruimte voor jongeren en ouderen is hierin belangrijke opgave. De

achtergronden zijn welkom in Waalre en kunnen hier wonen. In nieuwe experimentele

plekken de inwoners minder blij zijn, werden verschillende locaties aangewezen. Het

dorpse voorzieningen - zoals de wijkgebouwen en de winkels in de dorpskern - passen

woonvormen- en zorgvoorzieningen. Inwoners vinden het belangrijk dat men zich in

meest werd het vele verkeer en de doorstroming op de Eindhovenseweg (N69) en in en

bij Waalre, inwoners willen deze voorzieningen graag behouden. Inwoners erkennen dat

Waalre verbonden voelt met elkaar en dat er volop mogelijkheid is voor ontmoeting. De

rondom Waalre-dorp genoemd.

er een behoefte is aan nieuwe woningen in de regio en we willen dat Waalre daar een

nabijheid en toegankelijkheid van voldoende voorzieningen speelt hierin een belangrijke

steentje aan bijdraagt. Zo zien inwoners mogelijkheden voor het bouwen van woningen in

rol, in 2040 zijn sportverenigingen, recreatieve voorzieningen, stamkroegen in de wijk en

de bestaande bebouwde kom, zolang als dit niet te veel ten koste gaat van de ruimtelijke

winkels voor de dagelijkse boodschappen ontmoetingsplekken in de buurt. Hierdoor is

kwaliteit en het groen in de wijken. Ook vrijkomende agrarische bebouwing kan worden

het in 2040 ‘gezellig’ oud worden in Waalre. In de gemeente werkt iedereen op slimme en

ingezet om nieuwe woningen met een uniek karakter te ontwikkelen, zoals sociale

innovatieve manieren samen aan de veiligheid van de dorpen, wijken en straten.

leefgemeenschappen, hofjesstructuur, tiny houses en woon-zorgboerderijen. Op deze manier behoudt Waalre de kwaliteit van de natuur en dat is belangrijk, want juist dat maakt wonen in Waalre zo prettig.

Wat maakt wonen in de gemeente Best voor u uniek?

Bereikbare gemeente

Werkende gemeente

In 2040...

In 2040...

... is de gemeente Waalre goed bereikbaar met het openbaar vervoer en de fiets. Het

… is er in de metropoolregio Eindhoven volop bedrijvigheid aanwezig. Waalre onderscheidt

openbaar vervoer is in 2040 een reëel alternatief voor de auto en ook de fietser wordt

zich door zijn kwalitatieve en groene werklocaties. In Waalre werk je plezierig in een ruim

belangrijker dan de automobilist. Deze veranderingen vragen om goede infrastructuur,

opgezet, bereikbaar bedrijventerrein dicht bij de natuur. Er is ruimte voor kleinschalige

kwalitatief hoogwaardige fietsroutes en betrouwbare en frequente (zelfrijdende)

en lokale bedrijven en start-ups, zowel op bedrijventerreinen als aan huis. Als je werkt

busverbindingen in de kernen én het buitengebied. Ze worden verbonden door één

op een van de bedrijventerreinen in Waalre voel je je verbonden met de gemeenschap.

of meerdere multimodale hubs in de gemeente. Naast de fysieke ingrepen zijn er

In Waalre is alle ruimte voor kennisindustrie en high tech bedrijven. Voor grootschalige

veranderingen in het gedrag en de cultuur van de Waalrenaren van belang om deze

maakindustrie zien we in Waalre geen rol weggelegd. De dorpscentra zijn compact

omschakeling teweeg te brengen. In 2040 ligt er een infrastructureel netwerk dat Waalre

en kleinschalig en er is een mix van functies aanwezig. In de dorpscentra is een

verbindt met de regio en waarin de verschillende kernen binnen de gemeente verbonden

ontmoetingsplek waar de inwoners van de gemeente Waalre elkaar kunnen ontmoeten.

zijn. Naast de noord- zuid verbindingen, is ook de oost (Aalst) - west (Waalre) verbinding

Ook de andere functies richten zich op de inwoners van de gemeente zelf.

op orde.

Uitkomsten inwonerspanel De gemeente Waalre heeft het inwonerspanel middels een online enquête gevraagd hoe zij de toekomst van Waalre zien. 432 inwoners hebben de complete vragenlijst ingevuld. Het aandeel 50-plusers dat de vragen heeft beantwoord is oververtegenwoordigd. 34,6% van de respondenten is tussen de 50 en 64 jaar. 39,3% van de respondenten is ouder dan 65. De resultaten op deze pagina zijn slechts een greep uit de vele reacties.

esultaten In hoeverre bent u het eens of oneens met de

Resultaten Resultaten

Resultaten

Hoe verwacht u dat u over 20 jaar naar uw werk reist?

Wat wilt u in Waalre behouden zoals het nu is?

erre bent u het eens of oneens met de‘De volgende stelling? ‘De natuurgebieden volgende stelling? natuurgebieden moeten moeten meer ruimte krijgen.’ (N=454) Hoe verwacht u dat u over 20 jaar naar uw werk reist? (N=456)

Met de (elektrische) fiets

23%

12%

Ik werk thuis

Neutraal (Zeer) mee oneens

Ruimte voor bomen en groen

81%

76%

(Gezondheids-) zorgvoorzieningen (huisartsenpost, gezondheidscentrum, consultatiebureau/Centrum voor Jeugd en Gezin, verzorgingstehuis, etc.)

6%

Te voet

45%

Horeca- en uitgaansgelegenheden

Ik werk (dan) niet (meer)

49%

Zeven op de tien (69%) respondenten vinden dat de natuurgebieden meer ruimte moeten krijgen. Een kwart (26%) oordeelt hier neutraal over. 1% Weet niet/geen mening

41% 28%

(Meer) locaties voor duurzame energie (zonne- en windenergie)

26%

Een gemeenschapshuis in elke dorpskern

26%

TOP 3

46%

Met de (elektrische) fiets

6%

(Meer) natuur- en bosgebieden

Meer ruimte voor kunst en cultuur

Welzijnsvoorzieningen (buurtwerk, jongeren/ouderenvoorzieningen etc.)

0%

43%

48%

TOP 2

3%

Met de elektrische auto

40%

Meer bedrijven en/of bedrijventerreinen

Winkels voor dagelijkse boodschappen

12%

17%

E

2%

Anders

Weet niet/geen mening

Anders

Weet niet/geen mening

18% 4%

Responden bosgebied Responden Waalre en en Ekenro

Woongenot

Ruimte voor bomen/groen

0%

ategorie ‘Weet niet/geen mening’ is niet opgenomen in deze grafiek

Hoe zou u willen dat Waalre er over 20 jaar uitziet? Wat is uw toekomstvisie voor Waalre? Een greep uit de reacties

De gemeente maakt onderdeel uit van een verbinding tussen alle MRE-gemeenten door middel van een magnetische monorail, waar elke 5-10 minuten een treinstel langs een halteplaats komt. De energie wordt lokaal opgewekt d.m.v. kernenergie en er ligt nog steeds een gasnet waardoor waterstof als energiedrager wordt aangeboden. Waterstof wordtgeproduceerd door wind, zonlicht en kernenergie.

Ik hoop dat er over 20 jaar meer duurzame huizen zijn en dat de oude of historische gebouwen goed onderhouden zijn.

Een zelfstandige gemeente met behoud van de winkelcentra, voorzieningen en zorg voor ouderen.

12

In 2040 is er ruimte om te wandelen sporten in de bossen, zijn er goede verbindingen en makkelijke fietspaden, omdat het fiets verkeer zal groeien en omdat het beter dan de auto.

Een zelfstandige gemeente die de rust biedt die de stad mist en de mogelijkheid biedt om gemakkelijk naar de stad te gaan.

In 2040 is Waalre een wijk van Eindhoven.

Een groene, schone, veilige plek waar je trots op bent en waar voor alle inwoners van 0 tot 100+ de juiste voorzieningen zijn.

Waalre is dan een evensvatbare kern met veel voorzieningen. Veel ontmoetingsplekken voor allerlei bevolkingsgroepen.

Welke pl

48%

(Meer) laadpalen voor elektrische auto’s

75%

Sportvoorzieningen

Anders (Zeer) mee eens

82%

Natuurgebieden

9%

Met een elektrische deelauto

Met een deelauto

Betere verbindingen tussen Waalre en omliggende dorpen en steden Elektrisch (openbaar) vervoer

Woongenot

10%

Met het openbaar vervoer

69%

85%

(Meer) duurzame woningen

Met een auto

26%

Wat is er nu niet in Waalre, maar zou er over 10 jaar wel moet zijn? (N=456)

Winkels voor dagelijkse boodschappen zoals supermarkt, bakker, slager drogisterij etc.

27%

Met een elektrische auto

moet zijn?

Wat wilt u in Waalre behouden zoals het nu is? (N=456)

meer ruimte krijgen.’

5%

Wat is er nu niet in Waalre, maar zou er over 10 jaar wel

9

11

Ik zie Waalre in 2040 als zelfstandige gemeente met een lokaal sterk bestuur, welke zeker ook rekening houdt met haar inwoners. Op deze manier blijven bewoners betrokken bij het wel en wee van een gemeente en wordt het niet afstandelijk.

Gezellig dorp met voldoende geschikte woningen voor alle leeftijdsgroepen en goed openbaar vervoer.

Gelijke kansen voor meer woningen en meer natuur. Minder intensieve landbouw en eentonige weilanden en juist meer biodiversiteit.

Een mooi florerend dorp met een rijk verenigingsleven dat door de gemeente gestimuleerd en ondersteund wordt. Een fatsoenlijke gemeenteraad die behalve opkomt voor partijbelangen vooral het dorpsbelang voorop stelt. Een fijne saamhorige, trotse, coöperatieve samenleving waarin ruimte is voor iedereen.

Alle natuurgebieden zijn met elkaar verbonden, zodat de wilde dieren van het ene naar het andere terrein kunnen en zich zo kunnen vermenigvuldigen. Juist uitgebalanceerde natuurgebieden in samenwerking met Natuurmonementen en Brabantslandschap.

Een groene energieneutrale gemeente, niet door zonnepanelen op de grond, maar op daken. Een dorp met compleet parkeerverbod en een groot parkeerterrein aan de rand van het dorp.

16 Raads- en collegeleden hebben een enquête ingevuld over de toekomst van Waalre. Enkele vragen die voorbij kwamen: wat zijn unieke kenmerken van Waalre die we moeten behouden? Wat zijn hun dromen voor Waalre? Welke opgaven moeten in de omgevingsvisie prioriteit krijgen? Hieronder vindt u een greep uit de uitkomsten.

Ontwikkeling danwel herstel van natuur- en bosgebieden moet alle ruimte en prioriteit krijgen

Waalre is ... stad dichtbij

conservatief

kleinschalig

voorzieningen goed leven

ruimte natuur bereikbaar

Duurzame (openbare) vervoerssystemen voor iedereen op elk moment en plek

groen

dorps vitaal

gemeenschapszin

woongemeente

betrokken menselijke maat

bossen en beekdalen

Alle mogelijke locaties voor duurzame energie (zonne- en windenergie) moeten worden benut In elke wijk voldoende laadpalen zodat iedereen kan overstappen op een elektrische auto 80% van de woningen zijn in 2040 minimaal energieneutraal, liefst zelfs energieleverend Het creëren van betere verbindingen met de omliggende dorpen en steden

kwaliteit

rust

Meer groen in de buurt, dat uitnodigt om elkaar te ontmoeten en te bewegen is een belangrijk doel

Meer ruimte creëren voor de fiets / e-bike / speedpedelec

Prioritering van grote opgaven

Meer ruimte creëren voor bedrijven en/of bedrijventerreinen

Wonen en woonomgeving

Meer ruimte voor en investeren in kunst en cultuur

Kwaliteit van het buitengebied Klimaatadaptatie en energietransitie

In het buitengebied inzetten op duurzame kringlooplandbouw

Mobiliteit en bereikbaarheid In het buitengebied meer mogelijkheden creeeren voor recreatieve functies

Gelijke kansen voor iedereen

Sportlocaties in Aalst en Waalre concentreren op één locatie zodat er ruimte ontstaat voor woningbouw

Kunst- en cultuur in relatie tot omgeving Economie en werkgelegenheid

Instandhouden en indien nodig uitbreiden van maatschappelijke voorzieningen

Dromen voor Waalre Ruimte voor starters op de woningmarkt

Fiets boven auto

Klein theatertje

Hoogwaardige fietsroutes van oost naar west

Creëren van meer gemengde woon-werkmilieus

Kwalitatieve openbare ruimte in woonwijken

Woningen voor kwetsbare groepen

Milieustraat

Creëren van unieke woonmilieus

Culturele voorzieningen voor kinderen en jongeren

Enkel nog uitbreiden in Waalre op de bestaande uitbreidingslocaties

Toegankelijkheid bossen en landgoederen Dorpscentra met voorzieningen voor jong en oud

Verkeersluwte

Elke wijk of kern zijn eigen ontmoetingsplek / Huis van de buurt Investeren in bestaande woningen is belangrijker dan ontwikkelen van nieuwbouw Enkel nog bedrijven concentreren op bedrijventerreinen en op andere plekken bedrijfslocaties transformeren naar wonen

Helemaal Oneens

Oneens

Neutraal

Eens

Helemaal Eens

Dromen van college en raad