14 juni 2022 - Presentatie Programma Water Riolering en Klimaat.pdf

Programma Water, Riolering en Klimaat Raadsessie 14 juni 2022 Gemeente Waalre

Agenda

• Inleiding • Toelichting verbreed gemeentelijk rioleringsplan • Klimaatverandering • Programma Water, Riolering en Klimaat • Inwonerspanel • Wat vindt u? • Planning en vervolg

2.

Motie 2014 : Vergroot water bewustzijn Motie 2017: Activeer burgers bij hemelwaterverwerking

Motie 2021 : Onderzoek naar mogelijkheden gedifferentieerd tarief

3.

Verbreed Gemeentelijk rioleringsplan (vGRP) Wat beschrijft het vGRP • Wat hebben we gedaan?

• Zorgplichten voor:

• Waar willen we naar toe?

-

Afvalwater

• Waar staan we nu?

-

Hemelwater (openbare ruimte)

• Wat moeten we nog doen?

-

Grondwater

• Wat hebben we nodig?

• Invulling van beheer & onderhoud van de riolering

4.

Verbreed Gemeentelijk rioleringsplan (vGRP) Waarom een nieuw vGRP/ Programma • Het huidig vGRP loopt eind 2022 af • Klimaat (voor zo ver dit past binnen de zorgplichten) meenemen in vGRP • vGRP als verplichte planvorm vervalt bij inwerkingtreding Omgevingswet (01/01/2023) • Onder Omgevingswet nieuw instrumentarium: -

Omgevingsvisie

-

Programma’s

-

Omgevingsplan

• Daarom nu programma water, riolering en klimaat opstellen

5.

Raakvlakken klimaatadaptatie met zorgplichten

•

•

Invulling zorgplichten -

Afvalwater: verplicht inzamelen en transporteren

-

Hemelwater: inzamelen van water op openbare ruimte en van particulieren als perceeleigenaar dit redelijkerwijs niet kan

-

Grondwater: structurele nadelige gevolgen doelmatig beperken

Raakvlakken van klimaatadaptatie vooral over hemelwater (wateroverlast) en grondwater (droogte) -

Voorkomen schade bij extreme neerslag o.a. afvoeren naar bergingslocaties

-

Hemelwater vasthouden (waar mogelijk en wenselijk) om droogte te beperken / voorkomen

-

Verder scheiden van afvalwater en hemelwater

6.

Raakvlakken riolering en klimaatverandering Stukje geschiedenis • Eind middeleeuwen open riolen • Eind negentiende eeuw poepemmers • Midden 20e eeuw openbare riolering -

Eerst alleen afvalwater

-

Later ook hemelwater

• Stelsel ontworpen op 20 mm in 1 uur • Bui 5 juni 40 mm

Stephan Zoetmulderdreef

• In 2020 stresstest met bui 60 mm in 1 uur Dit past niet meer in buizen, hier hebben we de openbare ruimte en onze burgers voor nodig 7.

Klimaatadaptatie Wat doet de gemeente nu al? • Klimaatadaptatie is onderdeel in onze nieuwbouwprojecten: -

Bergingseis in bestemmingsplan  vastleggen in hemelwaterverordening, op termijn ook voor bestaande bouw

-

Notitie duurzame nieuwbouw

• Klimaatadaptatie als extra onderdeel toegevoegd aan onze beheertaken. Onderhoud van Wadi’s en infiltratiesystemen • Afkoppelen voorzijde woningen bij herinrichtingsprojecten (afkoppelsubsidie) • Communicatie en advies richting inwoners over wat ze zelf kunnen doen 8.

Wat komt er in het Programma Water, Riolering en Klimaat?

Input voor het programma: • Evaluatie vGRP 2018 - 2022 • Ambtelijke werksessies • Ambitieniveau ophalen in raadsinformatieavonden: 12 oktober 2021, 14 juni 2022, september 2022 • Inwonerspanel d.d. mei 2022

9.

Evaluatie 2018 – 2022 • Rioolvervangingsprojecten zijn klimaatadaptiever opgepakt dan voorgenomen: -

We hebben blauwe aders aangelegd die de basis vormen voor de toekomstige hemelwaterafvoer (Wateroverlast)

-

We hebben veel infiltratieriolen toegepast (Droogte)

• Te weinig grip op nieuwbouw en ontwikkelaars  verordening is noodzakelijk • Beheer en onderhoud heeft onvoldoende aandacht gehad, hierdoor: -

Achterstand in onderhoud aan riolering

-

Kwaliteit van beheergegevens is laag (onvoldoende op orde)

10.

Ambtelijke werksessies Hebben we voldoende ruimte om bovengrondse maatregelen te realiseren? • Ondergronds  oplossen hydraulische knelpunten in het rioolstelsel • Bovengrondse heeft de voorkeur  beleving + klimaatbuien • Klimaatadaptatie Ruimte benodigd voor water en groen

11.

Wat komt er in het Programma Water, Riolering en Klimaat? Wat is onze ambitie wateroverlast Input uit raadsessie d.d. 12 oktober 2021 • Wateroverlast beperken op basis van de overlast die 1x in de 10 jaar plaats vindt • Inwoners ondersteunen met het afkoppelen en samenwerken tijdens projecten

12.

Wat komt er in het Programma Water, Riolering en Klimaat? Wat is onze ambitie droogte Input uit raadsessie d.d. 12 oktober 2021 •

•

Zoveel mogelijk voorkomen van: -

Droogteschade aan monumentale bomen en overig groen

-

Droogteschade aan infrastructuur

-

Negatieve effecten op waterplanten en dieren

Waalre werkt aan het bewustzijn van bewoners wat betreft watergebruik en hergebruik van regenwater 13.

Inwonerspanel

• 12 vragen voorgelegd aan inwonerspanel en via open link • 511 respons ontvangen • Nu enkele resultaten toetsen bij de raad

14.

Wat vindt u? Wat is voor klimaat opgenomen in het Programma •

Bij alle herinrichtingsprojecten is nu geld gereserveerd voor de aanleg van een gescheiden stelsel en het afkoppelen van de zowel de openbare ruimte als de voorzijde van de woningen

•

We willen wateroverlast in de woningen bij een bui T=10 zoveel mogelijk beperken.

•

Een budget voor beheer en onderhoud van wadi’s, infiltratievoorzieningen, groenvoorziening met een waterbergende functie

•

Voortzetting van stimuleringsregeling afkoppelen in planperiode à EUR 25.000 per jaar

•

Onderzoek naar maatregelen voor klimaatrobuuste wijken. Vanaf 2027 gaan we enkele wijken grootschalig herinrichten.

15.

Wat vindt u?

• Kunt u zich vinden in deze aanpak? -

Ja

-

Nee (minder doen)

-

Nee (meer doen)

16.

Wat vindt u? Stimulering van bewoners Vier op de 10 deelnemers vindt dat de gemeente hen kan stimuleren om zelf (meer) maatregelen te treffen tegen wateroverlast, hitte en droogte in en rondom hun woning door middel van een subsidie. Nu alleen in kostendekkingsplan gerekend met stimuleringsregeling. Is dit voldoende? • Ja • Nee (hoger budget) • Nee (inzetten op afkoppelcoach) • Nee (inzetten op communicatie)

17.

Wat vindt u? Kostendekkendheid •

Op dit moment nog een grote voorziening (mede door uitgestelde investeringen)

•

Op basis van leeftijd van het stelsel komt er een vervangingspiek aan.

•

Daarnaast komen er meer taken op ons af

•

-

Afkoppelen dit doen we wel, maar hiermee is in het kostendekkingsplan nooit rekening gehouden

-

Klimaatadaptatie: -

Oplossen Wateroverlast (bv aanleg blauwe aders)

-

Tegengaan van droogte (bv aanleg wadi’s)

Eerste 3 jaar (t/m 2024) zijn we nog kostendekkend, daarna niet meer.

18.

16.000.000

Wat vindt u?

450,00

400,00

14.000.000

350,00 12.000.000

Kostendekkendheid i.r.t. heffing

300,00 10.000.000 250,00 8.000.000 200,00 6.000.000 150,00

4.000.000 100,00

2.000.000

50,00

voorziening - langzaam stijgen (linker as)

voorziening - later stijgen (linker as)

heffing - langzaam stijgen (rechter as)

2080

2078

2076

2074

2072

2070

2068

2066

2064

2062

2060

2058

2056

2054

2052

2050

2048

2046

2044

2042

2040

2038

2036

2034

2032

2030

2028

2026

-

2024

-

2022

De nieuwe aanpak vraagt om meer budget in de toekomst. Hoe geven we hier invulling aan? • Versneld de voorziening leeghalen (nu niet stijgen) • Sparen voor de toekomst (nu al beginnen met stijgen)

heffing - later stijgen (rechter as)

19.

Wat vindt u? Hoe omgaan met de rioolheffing? I.r.t. Onderzoek naar mogelijkheden gedifferentieerd tarief

• Nu een vast tarief per eigenaar  is een relatief makkelijke en goedkope manier van heffen • Andere heffingsgrondslag: -

levert geen extra inkomsten

-

Wel een andere verdeling onder de inwoners

-

Werkt kostenverhogend (meer kosten voor het innen)

20.

Wat vindt u? Heffingsgrondslag Wat heeft uw voorkeur qua invulling van de rioolheffing? • Iedereen betaalt evenveel • Gekoppeld aan drinkwaterverbruik • Onderscheid naar één- of meerpersoonshuishoudens • Gekoppeld aan aangesloten verhard oppervlak (Son en Breugel) • Sociale component: Gekoppeld aan WOZ-waarde woningen Het wijzigen van de heffingsgrondslag is zeer bewerkelijk en vraagt een flinke uitbreiding van de afdeling belastingen en openbare ruimte Het differentiëren van het tarief werkt niet motiverend om af te koppelen. Een afkoppelcoach blijkt hierin effectiever.

21.

Planning en vervolg

• Uitwerken beleid en ambities • Vertalen naar scenario’s (kostendekkingsplan) • Bestuurlijk voorleggen in 2e werksessie in september • Scenario verwerken in programma • Vaststellen programma Q4 2022

22.