Vragen vanuit Waadhoeke inzake het keuzedocument.docx

Vragen vanuit Waadhoeke inzake het keuzedocument CDA: 1. Krimp bedrijf Empatec: Het aantal inwoners dat begeleiding nodig heeft om (productief) werkzaam te kunnen zijn is groter dan het aantal inwoners dat met begeleiding van Empatec werkzaam is. Waarom moet het bedrijf Empatec dan toch krimpen? Waar krijgen onze inwoners straks die begeleiding die ze nodig hebben? Gemeenten kunnen Empatec toch meer benutten voor 'vrijwilligers'werkplekken of leerwerkplekken in het kader van hun Participatiebeleid? Met name de 50% perspectiefrijk die niet wordt uitgeplaatst door Empatec. 2. Ontwikkeling van sociaal werkbedrijf naar werkleerbedrijf: De bedrijfsfilosofie van Empatec, haar doelstellingen en inhoudelijke missie en taken worden verbreed. Empatec voert nu twee aspecten van de Participatiewet uit (wsw en beschut) en straks meerdere aspecten. Welke investeringen zijn daarvoor nodig? Betekent dit dat Participatietaken van de gemeenten overgaan naar Empatec? Betekent dit een reorganisatie ook bij gemeenten? Of wordt Pastiel gewoon ondergebracht bij Empatec? 3. Budget, ambities en economie Blz 13: Past de omvang van ons Participatiebudget en de huidige economische conjunctuur bij de kwantitatieve ambities van zowel gemeente als Empatec? Wie draait financieel op voor de extra kosten wanneer ambities niet worden gehaald? 4.

Blz 23/24 Banen-afspraakbanen bij Empatec: Mist in de kostenberekening van banen-afspraakbanen niet enerzijds de verdiencapaciteit van de werknemer voor het bedrijf? En anderzijds de kosten van uitkering etc. die de gemeente houdt bij niet invulling van een banen-afspraakbaan? 5. Financiële kaders en resultaten businessplan: Worden in de opdracht aan Empatec om een businessplan te schrijven ook financiële kaders en resultaatverplichtingen meegegeven? 6. Een aantal voorgestelde raadsbesluiten (3, 4 en 5) betreffen voor een groot deel ook technische uitvoeringskwesties die dieper gaan dan de raadsdoelen. Zijn onderstaande 2 besluiten niet voldoende? Besluitpunten: 1. Onderschrijf de koers van ontwikkeling van Empatec naar een Werkleerbedrijf 2. Geef Empatec via de GR de opdracht tot het schrijven van een businessplan met in achtneming van de keuzes, taken en ambities zoals genoemd in het keuzedocument 'Voor iedereen een zinvol leven'. 7. In de vergadering van 3 december heeft de raad unaniem een motie aangenomen, waarin verzocht wordt om het keuzedocument met financiële kaders te presenteren, waarom is hier van afgezien? 8. Wat kan de invloed zijn op het proces van een afwijkende keuze binnen de GR-raden, indien er middels verzoek tot uitstel of amendement een ander voorstel komt te liggen? 1

9. In de position paper, welke is geschreven met het oog op de toekomst is vermeld dat de het keuze document gepaard zou gaan met financiële kaders, waarom zijn deze niet meegenomen als er 1 keuze voorligt. 10. Kunnen wij als de businesscase in de breedste vorm een onrendabele uitkomst heeft, halverwege dit proces dan nog een andere keuze maken? 11. Is het aannemelijk dat de uitwerking van de BC voor het opstellen begroting 2022 gerealiseerd is? 12. Landelijk zijn er vanuit een initiatiefvoorstel ontwikkelingen voor een sociaal werkvoorziening. Hoe vertaalt het keuzedocument zich ten aanzien van deze ontwikkeling. Kunnen we meeliften/wachten op die landelijke ontwikkeling? SAM: 1. Er wordt een sterke aanname gedaan in het document waarvan wij op dit moment niet weten of het realistisch is. Namelijk dat de vele deelnemers ook in de lagere loonwaarde groepen, in staat zijn om binnen aanzienlijke tijd hun loonwaarde te verhogen en dan te kunnen uitstromen naar een reguliere werkplek. Waar is deze aanname op gebaseerd? 2. Er wordt in het document wel genoemd dat we afhankelijk zijn van de conjuctuur. Dat is natuurlijk een belangrijk punt. We hebben nu hoogconjuctuur waardoor werkgevers bereid zijn te investeren in werknemers. Hoe verandert deze situatie in laagconjuctuur? Wat betekent dat voor uitstroom en wie draagt de kosten als er een beperktere uitstroom is? 3.

Wat vindt Empatec? Wat vindt de directeur van Empatec, de begeleiders op de werkvloer? Denken zij dat dit realistisch is? 4. Beleid is beleid, een inzet van handelingen om een beoogd effect te behalen. Daarin is geen zekerheid. Natuurlijk moeten wij ons voor meerdere jaren vastleggen omdat onstabiliteit in toevoer een bedrijf geen goed doet. Maar hoe stellen we tijdig bij als het anders blijkt te zijn dan gedacht? 5. Waarom is er niet voor gekozen om een breed scala aan opties aan de raad voor te leggen? En is er 1 optie uitgewerkt. 6. We richten ons op uitstroom, ontwikkeling en dat alles in korte tijd. Uiteindelijk moet met name ook gedacht worden aan duurzame, blijvende inzet. Maar ontwikkelen kost meer geld dan stabiel houden. Hoe gaan we om met de extra kosten die dat met zich mee brengt? VVD: Keuzedocument “Voor iedereen een zinvol leven, visie op de Participatie(wet) in Fryslân West” 1. In het rapport van Kokx en de Voogd (pagina 33 Controle en toezicht) wordt aangegeven dat afdwingbare afspraken gemaakt moeten worden in samenwerkings- en jaarovereenkomsten over de wijze en de momenten waarop de NV Empatec de GR (en de gemeenten) over financiële sturingsinformatie voorziet. Op pagina 28, punt 2, van het Keuzedocument staat dat de aanbevelingen die raken aan financiële posities worden voorbereid door de projectorganisatie.

Vraag: Vorig jaar is er veel reuring geweest over de financiële positie van de NV Empatec en de GR Fryslân-West. Waarom is er nu nog geen informatie beschikbaar voor de raden over deze

2

noodzakelijke afdwingbare afspraken? En wanneer kunnen de raden hierover informatie tegemoet zien? 2. Cedris, de brancheorganisatie van sociale werkplaatsen, meldde in november 2020 dat onderzoek uitwijst dat er de afgelopen jaren minder mensen met een arbeidsbeperking aan het werk geholpen zijn dan dat het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangeeft. Er zijn geen 53000 werkplekken bijgekomen maar circa 12000. Op bladzijde 5 van het Keuzedocument staat “in de regio gewortelde bedrijven zijn doorgaans best bereid om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te steunen….etc”. Vraag: Is onderzocht of en hoeveel bedrijven in onze regio de bereidheid hebben om mensen met een afstand tot arbeidsmarkt en/of een mensen met een arbeidsbeperking een werkplek te bieden? Hoeveel banen zijn er, sinds 2015, in onze regio gekomen voor mensen met een arbeidsbeperking en wat voor soort banen zijn dit en in welke sectoren? Is er overleg geweest met de bedrijven in de regio over banen/vrijwilligerswerk voor mensen met een arbeidsbeperking? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat is het resultaat van dit overleg? Is er begeleiding, tav de plaatsing van mensen, voor de bedrijven mogelijk? 3. Op bladzijde 9 van het Keuzedocument worden bij arbeidsinschakeling drie categorieën onderscheiden: Kansrijk, Perspectiefrijk en Van Waarde.

Vraag: hoe wordt bepaald wie tot welke categorie behoort, is daarover binnen de gemeenten consensus, wat is de stem van de belanghebbende persoon hierin? Waarom deze drie categorieën, zijn er ook andere opties? 4. Wat is, per categorie, de omschrijving, doelstelling en beleidsindicator voor de gemeente en/of de GR? 5. Op pagina 10 van het document staat dat gemiddeld 17% in de categorie Kansrijk valt, 57% in de categorie Perspectiefrijk en 26% in de categorie Van Waarde. Recent werd bekend dat het aantal mensen die een bijstandsuitkering ontvangen in de afgelopen 12 maanden sterk is toegenomen. De percentages die genoemd worden op pagina 10 kloppen daardoor waarschijnlijk niet meer. Is onze veronderstelling juist? Zo ja, wat zijn nu de percentages betreffende de indeling in drie categorieën? Wat voor gevolgen heeft dit voor de groep Kansrijk en voor de gemeente? Wat voor gevolgen heeft dit voor de groep Perspectiefrijk? Betekent de groei van het aantal bijstandsgerechtigden dat een baan/vrijwilligerswerk voor deze groep nog meer op afstand komt? Is werk/een baan/vrijwilligers voor de groep Van Waarde nog haalbaar wanneer het aantal bijstandsgerechtigden stijgt? 6. Op bladzijde 9 staat dat “voor de categorie Kansrijk de gemeenten opdrachten bij de publieke organisatie kunnen neerleggen.

Gemeenten kunnen deze echter ook zelf of elders laten uitvoeren.” Vraag: Wat bedoelt u hier met publieke organisaties en zijn deze in staat om deze taak uit te voeren? Wat zijn de kosten die hieraan verbonden zijn? De gemeente kan het ook zelf uitvoeren? Is dat al verkend of dat mogelijk is? En zo ja, wat zijn de uitkomsten? 7. In het raadsvoorstel onder 4.1 staat dat “niet alle categorieën via het Werkleerbedrijf begeleid worden, zullen gemeenten voor die groepen inwoners eigen beleid maken en uitvoeren. Het eigen gemeentelijk beleid valt buiten de scoop van het Keuzedocument.” Op bladzijde 26 van het Keuzedocument staat dat de ‘werkkant’ van de Participatiewet in samenhang met het Werkleerbedrijf wordt georganiseerd. Dit raakt bijvoorbeeld aan de rol en taak van de gemeentelijke wijk- en gebiedsteams. 3

De gemeenten zullen hiervoor een plan moeten maken dat afgestemd is op het bedrijfsplan van publieke organisaties. Vraag: op bladzijde 9 noemt u dat gemeenten dit ook zelf kunnen uitvoeren. Op bladzijde 26 staat dat gemeenten een plan moeten maken dat is afgestemd op het bedrijfsplan van de publieke organisaties. Spreekt u zich hier tegen op bladzijde 9 en 26? Kunt u uitleggen wat u bedoelt? Wanneer de wijk- en gebiedsteams ingeschakeld worden bij de categorie Kansrijk, wat wordt dan de rol van de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid? 8. Omdat niet alle categorieën door het werkleerbedrijf begeleid worden, moeten de gemeenten hiervoor eigen beleid maken en uitvoeren. Dit zal ongetwijfeld financiële en personele gevolgen hebben voor de gemeente. Wat is de planning van dit op te stellen beleid, wat zijn de kosten, welk proces wordt hierin gevolgd, kortom wat is het spoorboekje? 9. We missen een indicatie van het verdienmodel van het werkleerbedrijf en de financiële gevolgen en bijdragen van gemeenten. Letters zijn prachtig maar cijfers zullen bepalen of een en ander uitvoerbaar is. Vraag: waarom geen cijfermatige onderbouwing, wanneer komt de financiële onderbouwing?

4