Technische vragen raadslid Hoekstra

Berltsum 16 februari 2026 Betreft: Raadsvergadering 19 februari 2026 Vragen en opmerkingen m.b.t. agendapunt 11 Krediet Sportaccommodaties Verzoek aan de griffie om deze vragen en opmerkingen per ommegaande te delen met de overige raadsleden en ter beantwoording voor te leggen aan de betreffende afdeling. De antwoorden zie ik graag uiterlijk woensdag 18 februari tegemoet. Daarnaast graag de vragen en antwoorden toevoegen aan de raadstukken voor aanstaande donderdagavond. Ik zal bij de raadsbehandeling van dit agendapunt, indien nodig, op de vragen en antwoorden terug komen. Raadvoorstel 1. Voor het beheer van de buitensportaccommodaties vanaf 2026 structureel € 408.414 beschikbaar te stellen. De inzet van 4 fte en de eigen werkzaamheden van de clubs worden hierin niet meegenomen. In het beheerplan staat op pagina 28 dat deze kosten niet meegenomen zijn in de ramingen. Dit betekent m.i. dat de werkelijke kosten veel hoger uitvallen. Ook wordt niet duidelijk welke bijdrage de clubs voor eigen werk ontvangen c/q gaan ontvangen. Vraag; waarom zijn deze bedragen niet inzichtelijk gemaakt? De totale kosten vallen dus hoger uit. Vraag; Klopt deze aanname? En zo ja hoeveel hoger vallen de kosten dan uit als de 4 fte wel op geld worden gezet? 2. Voor het beheer van de buitensportaccommodaties vanaf 2026 structureel € 408.414 beschikbaar te stellen.

Een bestemmingsreserve voor incidentele maatregelen buitensportaccommodaties in te stellen en de € 551.145 daarin te storten. Totaal € 959.559,-- Daarnaast is er nog een bedrag van € 1.061.000,-gereserveerd voor de vervanging van de kunstgrasvelden in Minnertsga en Berltsum. Vraag; klopt dit? Motivering 1. 1.3 Er is onvoldoende budget beschikbaar voor uitvoering van het beheer In de gevraagde budgetten zijn zowel prijsstijgingen, autonome ontwikkelingen (bij voorbeeld nieuwe regelgeving) en wijzigingen in Waadhoeke (accommodatie)beleid verwerkt, wat leidt tot een uitzetting van benodigde budgetten. De prijsstijgingen worden voornamelijk veroorzaakt doordat de kosten bemesting (30%) en graszaden (15%) aanzienlijk stijgen. Daarnaast is het onderhoud van sportvelden veel mensenwerk. De loonstijging vanaf 1-12023 is 37,3 % (bron indexering RISICOREGELING GWW 1995). De kosten van bemesting en graszaden zijn m.i. in hoofdzaak toe te schrijven aan de drie hybridevelden ( dit moet meerdere malen per jaar) Dit geldt ook voor de loonstijging van 37,3 %. De natuurgrasvelden worden door de gemeente zelf onderhouden. Voor de hybridevelden is veel expertise nodig. Die wordt grotendeels ingehuurd (pag. 10 Beheerplan). Daarnaast worden de hybridevelden jaarlijks 8 – 10 weken gesloten voor groot onderhoud. Vragen; Vraag 1.

- hoeveel geld is jaarlijks gemoeid met de inhuur van aannemers voor het onderhoud van de drie hybridevelden? Vraag 2 – klopt de genoemde loonstijging van 37,3 % ? De kunstgrasvelden worden namelijk door de gemeente zelf onderhouden (en dls. Door de verenigingen).

Vraag 3 - De loonstijging is m.i. dan ook (grotendeels?) alleen van toepassing voor de hybridevelden. Klopt dit ? Daarnaast is eerder aangegeven dat de inzet van 4 fte aan eigen personeel niet meegenomen is in dit raadvoorstel. De verhoging van 37,3% is in ieder geval dan ook niet toe te schrijven aan de inzet van eigen personeel. 2. 3.1 Dit is het bedrag incidentele kosten welke incidenteel gedekt moeten worden. Aanschaf vertidrain en speedseeder voor onderhoud sportvelden (€ 46.575 plus € 16.045) Vraag; Klopt het dat deze alleen gebruikt worden voor het onderhoud van hybridevelden? En zo nee welk deel is dan toe te schrijven aan de hybridevelden? Vervanging en uitbreiding sportveldverlichting (€ 46.575) – Vraag; 1 - voor welke velden voorziet u een uitbreiding van de sportverlichting? 2 - Betreft dit allen hybridevelden? Aanleg automatische beregeningsinstallatie op verschillende velden (€ 286.700) Vraag; 1 - kunt u aangeven voor welke velden een automatische beregeningsinstallatie is - en of wordt – aangeschaft? Vraag; 2 - En gaat het hier om alleen hybridevelden? Financiën en Structureel Regulier Onderhoud (zie pagina 28 van het beheerplan) Totaal kosten klein en regulier onderhoud inclusief btw bedraagt € 537.940. Dit is ten opzicht van de € 281.526 in de huidige begroting (PB2026) een stijging van € 256.414.

De stijging wordt deels veroorzaakt door prijsstijgingen maar veel meer nog door autonome ontwikkelingen en nieuw (eigen) beleid. 1. Vraag: Welke prijsstijgingen worden hier bedoeld? Dat kunnen m.i. alleen de prijsstijgingen voor hybridevelden zijn, m.u.v. de kosten voor o.a. kunstmest en graszaad voor natuurgras velden. De kosten voor de 4 fte eigen medewerkers zijn immers niet meegenomen in het voorstel; zie het beheerplan pagina 28 2. Vraag; welke autonome ontwikkelingen worden hier bedoeld? 3. Welk nieuw beleid wordt hier benoemd, graag de datum van het raadsvoorstel dat hier aan ten grondslag ligt. In de tabel op pagina 5 staat o.a. • •

•

•

Hybridevelden; kosten jaarlijks € 10.000,-- Dat is nog geen € 3500,-- per jaar per veld In de regel daaronder wordt voor de kunstgrasvelden voor het jaarlijks onderhoud € 48.000,-- gerekend. Dat is voor de 6 kunstgrasvelden (pag. 3 Beheerplan) € 8000,-- per veld per jaar. Een leek zou denken dat een hybride veld in onderhoud goedkoper is dan een kunstgrasveld. Maar voor een gelijk aantal speeluren geldt; voor 1 kunstgrasveld heb je 2 hybridevelden nodig. In de bovenste regel staat voor natuurgrasvelden, gras, wetra, hybride, trainingsvelden, kaatsvelden, atletiekbanen, een jaarlijksbedrag van € 150.000,-Vraag; welk bedrag van de € 150.000,-- is hiervan bestemd voor het beheer en onderhoud van de hybridevelden? (hybridevelden worden door Waadhoeke onder natuurgrasvelden geplaatst). Bemesting, 30% prijsstijging, jaarlijks € 43.000,-- en graszaad 15% prijsstijging jaarlijks € 32.000,-- Handmatige onkruidbestrijding € 12.000,-Vraag welk bedrag van de genoemde bedragen is toe te schrijven aan de hybridevelden? Kunstgras hoeft niet te worden bemest, niet bij gezaaid en niet beregend!

•

Jaarlijkse stelpost. Beregenen, drainage en fieldtopmaker. Kunstgrasvelden hoeven niet beregend te worden De natuurgrasvelden worden zeer incidenteel beregend en de Fieldtopmanager betreft alleen hybridevelden. Vraag; welk bedrag van de genoemde € 125.000,-- is bij deze post toe te schrijven aan de hybridevelden?

ONTBREKEN INDEXATIE – Vraag; waarop zijn de bedragen niet geïndexeerd? Alle jaren het zelfde bedrag. Vraag; kunt u dat uitleggen? Beheerplan buitensportaccommodaties 2026 – 2029 Opmerkingen en vragen •

•

•

•

•

•

•

Pag. 3, Deel 1 Beheer natuurgrasvelden. Hier worden een aantal maatregelen bij de verenigingen neergelegd. Vraag; In hoeverre is dit al met de clubs besproken? Pag. 4 Samenvatting financiële actualisatie; Natuurgrasvelden en kunstgrasvelden worden apart benoemd. Gelet op de eerder stellingname van de gemeente dat hybridevelden ook natuurgras zijn – en dat er geen apart kopje is voor hybridevelden – kan m.i. geconcludeerd worden dat de bedragen voor hybridevelden verwerkt zijn onder het kopje Natuurgrasvelden. Hier wordt dus geen onderscheidt gemaakt tussen echt natuurgras en hybride. Vraag; klopt deze conclusie – en zo ja welke kosten zijn dan daadwerkelijk toe te schrijven aan de hybride velden. En zo nee wat zijn dan de totale jaarlijkse kosten die toegerekend moeten worden aan hybridevelden? Pag. 4 De toename van de kosten voor natuurgras (en gelet op bovenstaande is dit inclusief hybride) bedragen € 121.105,-- Minus een jaarlijkse indexering zullen deze meerkosten grotendeels voor rekening komen van de drie hybridevelden. Vraag; klopt deze opvatting en zo nee welk deel van deze € 121.105,-- is dan wel toe te schrijven aan de drie hybridevelden? Pag. 4 De jaarlijkse stelpost beregenen, drainage en fieldtopmaker stijgt met een bedrag van € 25.175,-- Vraag; welk bedrag moet hier toegerekend worden aan de hybride velden? Pag.

5, Aanleg automatische beregening: Hier staat voor de komende jaren een bedrag genoemd van € 277.000,-- In de omschrijving (kop tabel) staat; Periodieke kosten beheer en onderhoud (gemiddeld per jaar (bedragen exclusief BTW)). Vraag 1; beregening kunstgrasvelden is niet van toepassing. Welk deel van de € 277.000,-- is hiervan toe te schrijven aan de hybridevelden? Eerder is besloten dat voor kunstgrasvelden het principe geldt “ matje er af – matje er op”. Vraag 2; waar wilt u nu nog hybride velden realiseren? Vraag 3; uit de koptekst blijkt het om jaarlijkse kosten te gaan, is het bedrag van € 277.000,- een jaarlijks bedrag? Pag. 7, Deel Beheer natuurgrassportvelden, daaronder in kleine letters inclusief hybridevelden. Vraag; waarom is er niet een apart kopje voor de hybridevelden? Zoals al eerder aangegeven worden de werkelijke onderhouds / beheerkosten voor hybridevelden niet inzichtelijk gemaakt. Pagina 20 Er is een verbod op microplastics. Bij de stukken van 13 februari 2025 zit een stuk waaruit blijkt dat de gemeente Amsterdam (op advies van de Omgevingsdienst) afziet van het gebruik van hybride velden.

Microplastics Op de Kennisbank sportvelden ( http://sportveld.nl ) is onderstaande informatie (en nog veel meer) terug te vinden. •

Aandachtspunten en afvoer van hybride vezels

•

Bij renovatie of vervanging van een hybride sportveld ontstaat een belangrijk aandachtspunt: de verwijdering en afvoer van de met kunstvezels vermengde toplaag. De kunstvezels zijn volledig door de natuurlijke graswortels en bodem gemengd, waardoor ze moeilijk van de grond te scheiden zijn. Dit maakt het uitzeven van de vezels arbeidsintensief en kostbaar. De afgegraven toplaag wordt hierdoor beschouwd als kunststofverontreinigde grond, wat leidt tot hoge stort- of verwerkingskosten. In veel gevallen is de grond niet meer direct herbruikbaar en moet deze worden afgevoerd naar een gespecialiseerde verwerker. Daarnaast vraagt het verwijderen van de vezels om specifieke machines en zorgvuldige werkwijzen, om verdere verspreiding van microplastics in de omgeving te voorkomen. Kortom, hoewel een hybride veld grote voordelen biedt in stabiliteit, vlakheid en bedrijfszekerheid, brengt de einde-levensfase van het veld aanzienlijke kosten en milieutechnische uitdagingen met zich mee.

Beheerplan •

Pag. 30; Tabel Type veld minerale infill (Kunstgras); hier worden een aantal bedragen opgevoerd die m.i. niet van toepassing zijn bij vervanging van alleen de kunstgrasmat (matje er af – matje er op). M.i. gaat dit om de volgende bedragen; - Onderbouw, € 75.000 - Sporttechnische laag € 55.000,- Toplaag € 290.000,-- dit bedrag is significant hoger dan bij omringende gemeenten. - Klemconstructie € 13.000,-- Veldafscheiding € 40.000,-- Grondonderzoeken, deze zijn net uitgevoerd en zijn minimaal 3 jaar geldig € 20.000,-- Sanering (gaat alleen om bermgrond) € 60.000,-- Tegelverharding (kan blijven liggen) € 35.000,-- Verlichting (is bij Berltsum net vervangen door LED) € 45.000

Deze posten zijn bij de velden van Berltsum en Minnertsga niet nodig (verlichting Minnertsga is mogelijk wel nodig) De vervanging van de velden (matje er af – matje er op) komt dan niet op € 705.000,-- maar op € 343.000,-- Waarbij de kosten voor de toplaag naar alle verwachting te hoog zijn geraamd en de kosten voor het saneren van de bermgrond er nog bij komen (op basis van de cijfers van de eerder aangelegde drie hybridevelden zal dit ca. maximaal € 5000,-- bedragen. BIJ ANDERE GEMEENTEN KOMT DE VERVANGING VAN KUNSTGRASVELDEN VEEL LAGER UIT DAN DE DOOR WAADHOEKE GENOEMDE BEDRAGEN. DE VERSCHILLEN BEDRAGEN SOMS ENKELE HONDERDUIZENDE EURO’S.

VAN DE SITE VAN DE BRANCHEVERENIGING

Gebruik en speeluren Voorafgaand aan de realisatie van een hybrideveld dienen de uitgangspunten helder te zijn. Zaken als gebruik, het aantal speeluren moeten bij alle partijen (ge bruiker, opdrachtgever, aannemer) bekend zijn. In het recente verleden zijn de verwachtingen van het aantal speeluren op hybridevelden veel te hoog vastgesteld (tot meer dan 1.000 uur per jaar). Een grasplant kan echter niet meer dan 400 tot 500 uur per jaar worden bespeeld. Daarna zal de grasbezetting sterk afnemen, niet de stabiliteit en vlakheid van het veld. Bij gebruik als bijveld en trainingsveld is het aantal speeluren tot 800 uur goed haalbaar. Het voordeel van hybridevelden is, dat de verdeling van de bespeling over het veld optimaal is. Door overdwars te trainen worden de doelgebieden ontzien voor de wedstrijden. Acceptatie dat het gras na een bepaald aantal bespelingsuren zal verdwijnen is een kenmerk voor het slagen van het hybrideconcept en het daaraan gekoppelde aantal speeluren. Hierbij blijft wel de vlakheid en de stabiliteit van de sportvloer behouden. Bij het bepalen van het aantal bespelingsuren dient te worden uitgegaan van de richtlijn die door NOC*NSF en KNVB worden gehanteerd met name bij de zicht baarheid en de belijning en grasbezetting bij het bepalen van de behoefte en capaciteit.

Onderstaande bedragen zijn inclusief onderbouw (dus meer dan matje er af – matje er op).

DIT ZIJN HELE ANDERE BEDRAGEN DAN WAAR WAADHOEKE MEE REKENT! OVERIGE AANDACHTSPUNTEN Uit publicaties, o.a. van de Fieldmanager off te year blijkt dat hybride velden zeer arbeidsintensief zijn. Herhaaldelijk bijzaaien, bemesten, schonen en in de zomermaanden 8 – 10 weken onbruikbaar i.v.m. groot onderhoud. Dat deze kosten voor de drie hybridevelden in Waadhoeke op slechts € 10.000,-- zijn gezet geeft al aan dat veel van de onderhoudskosten voor hybridevelden in andere posten zijn ondergebracht. Door deze manier van presenteren is voor de raadleden niet te achterhalen wat een hybrideveld nu jaarlijks aan onderhoud kost (totaal van bemesting, graszaad, schonen, afschrijving veld en beregeningsinstallaties, groot onderhoud en inzet extern – en intern personeel c/q aannemers. Voor alle duidelijkheid een verbod op rubbergranulaat is geen verbod op kunstgras, dat zijn twee hele andere zaken. In zowel het stuk van de gemeente Amsterdam (zie het raadvoorstel van 13 februari 2025, alsmede publicaties van onderzoekbureau ’s blijkt dat hybridevelden ook microplastics genereren die achterblijven in de toplaag van een hybrideveld en bij afvoer niet gescheiden kunnen worden. Verder vallen de grote prijsverschillen op in de prijzen die in het huidige raadvoorstel staan en de prijzen die in het raadsvoorstel van 13 februari 2025 staan.

Zie onderstaande tabel uit de raadstukken van 13 februari 2025.

Tot slot; ik kan me persoonlijk niet aan de indruk onttrekken dat er (weer) naar hybridevelden wordt toegeschreven en vindt het niet apart opnemen van de onderhoudskosten van de hybridevelden een gemis bij een goede beoordeling van de voorliggende raadstukken. Berltsum 16 feb. 26 Haaye Hoekstra Fractie Hoekstra 06 – 132 90 873