RV vaststellen lijst gevallen adviesrecht en delegatiebesluit

AAN DE RAAD

Datum behandeld in college Datum agendering

14 november 2023

Onderwerp

Vaststellen lijst van gevallen voor adviesrecht en delegatiebesluit J. Dijkstra

Portefeuillehouder Samenvatting

21 december 2023

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

D. van der Heide-Wiersma dj.vanderheide@waadhoe ke.nl

Dit advies gaat over het vaststellen van een lijst van gevallen waarbij uw raad om advies moet worden gevraagd bij omgevingsvergunningen, in combinatie met een participatieplicht. Ook wordt een delegatiebesluit voor wijzigingen van het omgevingsplan voorgelegd ter vaststelling.

Voorstel 1. Een lijst van gevallen waarin de raad om advies wordt gevraagd (lijst adviesrecht) conform artikel 16.15a sub b onder 1 van de Omgevingswet vast te stellen; 2. In te stemmen met een participatieverplichting als bedoeld in artikel 16.55 lid 7 van de Omgevingswet voor gevallen als bedoeld in de lijst adviesrecht genoemd onder 1; 3. Een delegatiebesluit als bedoeld in artikel 2.8 van de Omgevingswet vast te stellen.

Aanleiding Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Deze wet vervangt (kortgezegd) 26 verschillende wetten waarin regelgeving met impact op de fysieke leefomgeving is opgenomen. Doel van de wet is uiteindelijk snellere en eenvoudigere besluitvorming. Met de inwerkingtreding van deze nieuwe wet zullen keuzes gemaakt moeten worden ten aanzien van de reikwijdte van de (nieuwe) mogelijkheden die de Omgevingswet biedt aan de verschillende bestuursorganen om hun bevoegdheden uit te oefenen. Met voorliggend advies bepaalt uw raad vooreerst de reikwijdte van het adviesrecht, de participatieplicht en het delegatiebesluit onder de Omgevingswet. De voorbereiding van dit besluitvormingsproces is in samenwerking met de raadswerkgroep tot stand gekomen. Ook zijn er twee voorlichtingsavonden georganiseerd waar uw raad informatie heeft gekregen over het adviesrecht en het delegatiebesluit. Beoogd (meetbaar) effect Uiteindelijk effect van de voorgenomen besluiten is om te komen tot een efficiënte en uitvoerbare besluitvorming waarbij ingezet wordt op kwaliteit, integraliteit en maatschappelijk draagvlak, waarbij rekening wordt gehouden met de verschillende rollen van de bestuursorganen, geheel in lijn met de uitgangspunten van de Omgevingswet.

Motivering Argumenten 1.1 Een lijst van gevallen met adviesrecht biedt een (extra) sturingsinstrument voor uw raad en bevordert daarmee uw kaderstellende rol. In de Gemeentewet zijn de verschillende bevoegdheden van de bestuursorganen van een gemeente geregeld. Uw raad stelt (kortgezegd) de kaders vast, vertegenwoordigt de inwoners van Waadhoeke en controleert ons college bij de uitvoering van de gestelde kaders en regels. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet veranderen deze taken niet, maar krijgt met name de kaderstellende rol wel een andere invulling. Onder de Omgevingswet krijgt uw raad de mogelijkheid om een lijst van gevallen vast te stellen, waarvoor ons college verplicht wordt advies aan uw raad te vragen. Dit kan alleen bij aanvragen voor omgevingsvergunningen die afwijken van het (per 1 januari 2024 geldende) omgevingsplan. Het gaat daarbij om grote(re) en/of niet-voorziene ontwikkelingen die niet in overeenstemming zijn met het omgevingsplan of andere door uw raad vastgestelde kaders op hoofdlijnen. Het moet dus gaan om ontwikkelingen die een zekere impact hebben op de fysieke leefomgeving. De lijst behelst concrete gevallen. Het is daarnaast een bindend advies; een door ons college te verlenen (of te weigeren) omgevingsvergunning moet in overeenstemming met uw advies zijn. Helemaal nieuw is dit niet.

Onder de huidige regelgeving heeft uw raad namelijk de bevoegdheid om bij een planologisch uitgebreide omgevingsvergunningprocedure wel of niet te verklaren geen bedenkingen tegen een voorgenomen ontwikkeling te hebben, de zogenoemde Verklaring Van Geen Bedenkingen (hierna: VVGB). Uw raad heeft daartoe in oktober 2019 een lijst van gevallen vastgesteld, waarbij géén VVGB hoeft te worden afgegeven. Dat betekent concreet, dat bij de op de lijst voorkomende gevallen, uw raad niet hoeft te worden gekend en ons college geen VVGB hoeft te

2

| Vaststellen lijst van gevallen voor adviesrecht en delegatiebesluit

vragen. Is er sprake van een geval welke niet op de lijst voorkomt, dient uw raad wel om een VVGB verzocht te worden. De huidige VVGB-lijst vervalt bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Mocht uw raad géén lijst van gevallen met adviesrecht vaststellen, dan zou dat betekenen dat wij als college bij geen enkele ontwikkeling uw raad om advies hoeven vragen. Dat vinden wij onwenselijk voor grote(re) ontwikkelingen met invloed op de fysieke leefomgeving en/of bij onvoorziene ontwikkelingen. Het vaststellen van een lijst van gevallen met adviesrecht vergroot uw eigen betrokkenheid en invloed bij dergelijke ontwikkelingen. 1.2 De opgenomen gevallen in de lijst van adviesrecht sluiten aan bij de huidige praktijk. Als basis voor de lijst van gevallen voor adviesrecht is de huidige VVGB-lijst als uitgangspunt genomen. De lijst met gevallen is eigenlijk een voortzetting van de huidige werkwijze rond de VVGB. Op enkele punten is de lijst geüpdatet en aangevuld. De lijst met gevallen voor adviesrecht is opgenomen in bijlage 1. Het betreft een lijst met concrete gevallen. In voorkomende gevallen kan ons college ook zelfstandig ervoor kiezen uw raad om advies te vragen, zelfs als op grond van de lijst geen advies zou behoeven te worden gevraagd.

Wij vinden deze optie wenselijk en menen dat dit ervoor zorgt, dat ons bestuur in gezamenlijkheid tot een hogere kwaliteit van besluitvorming komt. 1.3 De bevoegdheid om een lijst met gevallen van adviesrecht vast te stellen is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Op grond van artikel 16.15, eerste lid onder b van de Omgevingswet wordt de gemeenteraad bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsactiviteit als adviseur aangewezen “in door hem aangewezen gevallen”. Dat betekent, dat u als raad bevoegd bent de adviesrechtlijst vast te stellen. 2.1 Dit zorgt voor een brede en integrale blik bij voorgenomen grote(re) en/of onvoorziene ontwikkelingen met een significante impact op de leefomgeving. De Omgevingswet stimuleert vroegtijdige participatie. Daarmee kunnen bij ontwikkelingen namelijk tijdig belangen en meningen vanuit de woon- en leefomgeving kenbaar worden gemaakt en zodoende betrokken worden bij de besluitvorming. Het vroegtijdig en actief betrekken van de omgeving kan zorgen voor waardevolle inzichten. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is bij een aanvraag om een omgevingsvergunning participatie als aanvraagvereiste opgenomen. Initiatiefnemer moet aangeven óf en zo ja, hóe hij aan participatie heeft gedaan en wat de resultaten ervan zijn.

Een aanvraagvereiste betekent echter niet, dat er ook daadwerkelijk aan participatie moet zijn gedaan. Immers, een initiatiefnemer kan ook aangeven in de aanvraag niet aan participatie te hebben gedaan. Het is echter alleszins voorstelbaar, dat het bij bepaalde ontwikkelingen wel degelijk van belang is dat participatie wordt gepleegd. In de Omgevingswet is daarom een artikel opgenomen waarbij uw raad gevallen kan aanwijzen waarin participatie verplicht is (en ook een weigeringsgrond bij een vergunningaanvraag als er géén participatie is gepleegd). Dit kan alleen bij omgevingsvergunningen voor ontwikkelingen die niet in overeenstemming zijn met het Omgevingsplan.

3

| Vaststellen lijst van gevallen voor adviesrecht en delegatiebesluit

De lijst van gevallen van adviesrecht behelst grote(re) ontwikkelingen en/of onvoorziene ontwikkelingen met een significante invloed op de fysieke leefomgeving. Bij dergelijke ontwikkelingen is het belangrijk dat een initiatiefnemer belanghebbenden vroegtijdig bij de plannen betrekt en al in een vroeg stadium een beeld krijgt van de diverse meningen, de eventuele gevolgen van het plan en de zorgen die wellicht leven onder belanghebbenden. Op deze wijze kunnen bij de besluitvorming alle relevante belangen worden meegewogen. Dit komt de integraliteit en kwaliteit van de besluitvorming ten goede. Ook kan dit voor meer draagvlak zorgen. Het is dan ook de meest voor de hand liggende en meest logische werkwijze om voor de lijst van gevallen waarin participatie verplicht wordt dezelfde lijst te hanteren als de lijst van gevallen van adviesrecht. 2.2 De bevoegdheid om een lijst van gevallen vast te stellen waarbij moet worden geparticipeerd ligt bij uw raad. Op grond van artikel 16.55 lid 7 van de Omgevingswet is het vaststellen van een lijst met gevallen met verplichte participatie een raadsbevoegdheid. Het gaat hier om vergunningaanvragen, welke niet passen binnen de bepalingen van het Omgevingsplan en waarbij het college bevoegd is de vergunning te verlenen. 3.1 Dit draagt bij aan de doelen van de Omgevingswet om te komen tot een efficiëntere en snellere besluitvorming.

Onder het huidige recht kan uw raad in bepaalde (bij wet genoemde) gevallen bevoegdheden overdragen aan ons college. Dit heet delegeren. Onder de nieuwe Omgevingswet blijft die bevoegdheid bestaan; uw raad kan de bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan delegeren aan ons college. Onderwerpen die gedelegeerd mogen worden zijn bijv. het toevoegen of wijzigen van begripsbepalingen, inpassing van verleende omgevingsvergunningen en het corrigeren van verschrijvingen of verkeerde verwijzingen. Ook het actualiseren of uitvoeren van beleid waar u als raad al over heeft besloten is een bevoegdheid die gedelegeerd kan worden. Het gaat dus met name om technische en praktische zaken. Zaken waar echt inhoudelijk standpunten over moeten worden ingenomen, kunnen niet worden gedelegeerd. Dat is ook logisch, want dit hoort bij uw (kaderstellende) rol. Het vaststellen van een delegatiebesluit zorgt ervoor, dat er (veel) sneller geacteerd kan worden, geheel in lijn met de doelen van de Omgevingswet. Op deze manier wordt u ook ten volle ingezet daar waar dat van uw raad wordt verlangd in uw kaderstellende rol en wordt u ook niet onnodig belast. Het voorgestelde delegatiebesluit vindt u in bijlage 2. 3.2 De bevoegdheid om een delegatiebesluit vast te stellen ligt bij uw raad.

In artikel 2.8 van de Omgevingswet is (o.a.) opgenomen, dat “een gemeenteraad de bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan kan delegeren aan het college van burgemeester en wethouders.” Kanttekeningen/risico’s 1.1 De behandeltermijn voor een omgevingsvergunning wordt langer bij gebruik van het adviesrecht. De Algemene wet bestuursrecht (Awb) kent 2 voorbereidingsprocedures voor omgevingsvergunningaanvragen: de reguliere (korte) voorbereidingsprocedure en de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure (UOV). De Omgevingswet gaat uit van een korte behandeltermijn van 8 weken voor een omgevingsvergunningaanvraag. Eén van de uitgangspunten van de

4

| Vaststellen lijst van gevallen voor adviesrecht en delegatiebesluit

Omgevingswet is immers ook snellere besluitvorming. We hebben binnen onze organisatie echter te maken met interne processen, waarbij snelle(re) besluitvorming onder druk staat. Zo zijn er vaste vergaderschema’s en aanlevertijden. Een beslistermijn van 8 weken (met eenmalige verlengingsmogelijkheid van 6 weken) voor een omgevingsvergunning waarbij uw raad om advies moet worden gevraagd, is dan ook simpelweg niet haalbaar. Daarom hebben wij als college besloten om voor díe gevallen waarvoor uw raad het adviesrecht vaststelt, ook de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing te verklaren (afdeling 3.4 Awb). In de uitgebreide voorbereidingsprocedure is een langere beslistermijn van toepassing, namelijk 6 maanden. De maatschappelijke en politieke betekenis van de gevallen genoemd in de lijst van adviesrecht rechtvaardigt een langere beslistermijn om tot een zo zorgvuldig mogelijke besluitvorming te komen. Bijkomend voordeel is dat uw raad bij de uitgebreide procedure advies geeft nádat een ontwerpbesluit voor de duur van zes weken ter inzage heeft gelegen. Op deze manier kan uw raad ook eventuele zienswijzen betrekken bij het geven van het advies. Zie hiervoor ook het gestelde onder het punt ‘vervolg’. 1.2 Het vaststellen van een lijst met gevallen van adviesrecht zorgt voor een vollere agenda bij raadsvergaderingen.

Het adviesrecht brengt met zich mee, dat er meer agendapunten zullen verschijnen op een raadsagenda en zorgt er dus voor dat er meer tijd gemoeid gaat met de voorbereiding van de stukken door de raadsleden en behandeling ervan bij een raadsvergadering. De verwachting is echter niet, dat dit een navenant verschil zal maken ten opzichte van de huidige situatie. Immers, ook nu worden VVGB-verzoeken door uw raad behandeld in raadsvergaderingen. De afgelopen jaren zijn dit er zo’n 5 á 6 VVGB’s per jaar geweest. De verwachting is niet, dat dit beduidend meer of minder gaat worden. Het aantal zal ongeveer gelijk blijven. 2.1 Een participatieverplichting kan ervoor zorgen dat initiatiefnemers minder snel een plan zullen indienen. Het verplicht doorlopen van een participatieproces kan ertoe leiden, dat initiatiefnemers zich (eerder) terugtrekken. Het vergt immers nogal wat qua voorlichting en onderzoek. Ook neemt een participatietraject veel tijd in beslag. Gezien de aard en omvang van de lijst met gevallen voor adviesrecht en de mogelijke maatschappelijke impact is er echter voldoende reden om de lijst met gevallen voor adviesrecht te koppelen aan de participatieverplichting. Alternatieven Het alternatief is om geen lijst van adviesrecht en/of delegatiebesluit vast te stellen. Die keuze is aan uw raad.

Gevolg van het niet vaststellen van een lijst met gevallen voor adviesrecht is, dat uw raad geen directe invloed meer kan uitoefenen bij grote(re) en/of onvoorziene ontwikkelingen waarbij significante impact op de leefomgeving is te verwachten. Wel kunnen wij als college ervoor kiezen om ontwikkelingen aan u voor te leggen. Het niet vaststellen van een delegatiebesluit gaat er naar alle waarschijnlijkheid voor zorgen, dat uw raad overspoeld gaat worden met omgevingsplanwijzigingen die enkel van technische aard zijn.

5

| Vaststellen lijst van gevallen voor adviesrecht en delegatiebesluit

Vervolg Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zal er gewerkt worden met de vastgestelde lijsten. De lijsten zullen jaarlijks worden geëvalueerd en, indien nodig, worden geactualiseerd. De lijsten kunnen op elk moment en zo vaak als nodig is geactualiseerd worden. Door evaluatie blijft scherpte, dat de lijsten volledig en werkbaar blijven. Voor het vervolg voor het adviesrecht is het van belang, dat een logische interne werkwijze wordt gehanteerd hoe een raadsadvies tot stand komt. Kortgezegd houdt dit in dat een ontvankelijke aanvraag die valt onder het adviesrecht bij binnenkomst voor uw raad in Ibabs wordt gezet, inclusief alle relevante documenten zoals een ruimtelijke onderbouwing en het participatieverslag. Vervolgens ontstaat een zogenoemd ontwerpbesluit dat voor de duur van zes weken ter inzage wordt gelegd. Binnen deze periode mag iedereen een zienswijze gegeven. Hierna wordt uw raad in een reguliere raadsvergadering verzocht om een besluit te nemen en al dan niet een positief advies af te geven, met inachtneming van alle relevante stukken en de uitkomsten van de zienswijzeperiode. Na het afgegeven advies kan ons college vervolgens overgaan tot een definitief besluit over de aanvraag. Participatie Direct is deze besluitvorming zonder inwonersparticipatie tot stand gekomen. Het betreft hier invulling van een wettelijke bevoegdheid van uw raad.

Indirect is het besluit over de verplichte participatie rondom het adviesrecht bedoeld om inwonersparticipatie bij grotere of onvoorziene ontwikkelingen te bevorderen. Financiën Niet van toepassing Bijlagen Bijlage 1: Lijst adviesrecht; Bijlage 2: Delegatiebesluit omgevingsplan gemeente Waadhoeke 2024.

Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris

6

| Vaststellen lijst van gevallen voor adviesrecht en delegatiebesluit

NR.: 2023-206627 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 14 november 2023;

BESLUIT 1. Een lijst van gevallen waarin de raad om advies wordt gevraagd conform artikel 16.15a sub b onder 1 van de Omgevingswet vast te stellen; 2. In te stemmen met een participatieverplichting als bedoeld in artikel 16.55 lid 7 van de Omgevingswet voor gevallen als bedoeld in de lijst genoemd onder 1; 3. Een delegatiebesluit als bedoeld in artikel 2.8 van de Omgevingswet vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 21 december 2023,

Signed By: Waanders, M.C.M. <m.waanders@waadhoeke.nl> 04/01/2024 16:43:29 CET ID: d425eacd-f9ea-4aa3-8920-77fb6218a41d

{{Signer2}}

, voorzitter

Auth: Scribble

{{Signer1}}

, griffier

Signed By: Koster, R. <r.koster@waadhoeke.nl> 22/12/2023 16:28:52 CET ID: d425eacd-f9ea-4aa3-8920-77fb6218a41d Auth: Scribble

7

| Vaststellen lijst van gevallen voor adviesrecht en delegatiebesluit

Dit document is digitaal ondertekend.

8

| Vaststellen lijst van gevallen voor adviesrecht en delegatiebesluit