RV Programmabegroting 2023

AAN DE RAAD

Datum opgesteld

25 oktober 2022

Datum agendering Onderwerp Portefeuillehouder

10 november 2022 Programmabegroting 2023 M. van der Meer

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

T. Osinga-van der Zee t.osinga@waadhoeke.nl

Samenvatting De programmabegroting 2023 is de basisbegroting 2023 waarin de financiële ruimte nog niet is ingevuld. De effecten van de besluitvorming 13 oktober over de invulling van die ruimte zijn vertaald in de eerste begrotingswijziging, als bijlage bijgevoegd. De meerjarenraming is structureel sluitend. Voorstel 1. De programmabegroting 2023 vast te stellen inclusief de eerste begrotingswijziging; 2. Twee nieuwe reserves in te stellen, te weten de bestemmingsreserve Ecologisch bermbeheer en biodiversiteit en de bestemmingsreserve Duurzaam wonen; 3. Het investeringskrediet uitbreiding Sint Radbodus van € 397.000 beschikbaar te stellen.

Inleiding Met het vaststellen van de programmabegroting 2023 stelt de raad het beleidsmatige en financiële kader vast voor 2023. Antwoord wordt gegeven op de volgende W-vragen: • Wat willen we bereiken; • Wat gaan we daarvoor doen; • Wat mag het kosten. De uitgangspunten uit de kadernota 2023-2026 zijn gehanteerd. Waar van eerdere uitgangspunten is afgeweken is dit benoemd in de programmabegroting. Wij benoemen in dit kader nog even nadrukkelijk het uitgangspunt, dat de berekening Gemeentefonds is gebaseerd op de meicirculaire. De meerjarenraming is sluitend met de bezuinigingstaakstelling zoals deze vorig jaar in het meerjarenperspectief is opgenomen. Voor de invulling van de taakstelling 2024, 2025 en verder is in de (nieuwe) paragraaf Taakstellingen een compacte planning opgenomen. De gemeenteraad heeft in zijn vergadering van 13 oktober 2022 kennis genomen van het collegeprogramma. De financiële vertaling en de budgetaanvragen bestaand beleid zijn, evenals de vier amendementen en twee moties, vastgesteld door de raad. Deze besluiten zijn verwerkt in de notitie ”Invulling financiële ruimte 2023” (bijlage 2). De technische verwerking vindt plaats in de eerste begrotingswijziging 2023. In de programmabegroting zijn voor het eerst in alle doelenbomen beleidsindicatoren opgenomen die zijn gebaseerd op bestaande beleidsnota’s.

In de leeswijzer van de programmabegroting is het ontwikkelproces geschetst, waarbij de monitor Brede Welvaart als hulpmiddel is aangegeven. Beoogd (meetbaar) effect Een begroting die voldoet aan de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de uitgangspunten van het toezicht van de provincie Fryslân. Motivering Argumenten 1.1 Met het vaststellen van de begroting autoriseert de raad de baten en de lasten per programma en kan het college tot uitvoering overgaan. De raad heeft het budgetrecht en daarmee de bevoegdheid om te bepalen welke middelen aan welke doeleinden besteed worden. Dit betreft de autorisatie- en allocatiefunctie. 1.2 De eerste begrotingswijziging betreft de invulling van de financiële ruimte zoals door de raad besloten op 13 oktober. Het betreft de invulling van de structurele ruimte en de incidentele ruimte zoals in bijgaande notitie is beschreven. De moties en amendementen zijn financieel vertaald. 2.1 De raad is bevoegd om een nieuwe reserve in te stellen. De genoemde reserves zijn onderdeel van de invulling van de incidentele ruimte.

2

| Programmabegroting 2023

3.1 Met het vaststellen van de programmabegroting worden nieuwe investeringen geautoriseerd. In het hoofdstuk financiële begroting in de begroting moeten de investeringen worden opgenomen. Nieuwe investeringen waarmee extra lasten gemoeid zijn moeten via de kadernota aan de raad voorgelegd voor een integrale afweging. In de kadernota 2023-2026 en het collegeprogramma 20222025 zijn geen nieuwe en/of uitbreidingsinvesteringen opgenomen. 3.2 Voor investeringen die voortkomen uit het Integraal Huisvestingprogramma onderwijshuisvesting geldt een andere route. De aanvragen mogen door het college worden afgehandeld maar moeten wel in de financiële positie worden opgenomen. Er is voor 2023 één kredietaanvraag gedaan, namelijk € 397.000 voor uitbreiding van de Sint Radbodus te Dronryp in verband met capaciteitstekort volgens de leerlingenprognose Kanttekeningen Niet van toepassing. Analyse Meerjarenraming De programmabegroting 2023 is de basis waarin de financiële ruimte nog niet is ingevuld. De effecten van de besluitvorming 13 oktober over de invulling van die ruimte zijn vertaald in de eerste begrotingswijziging. Deze is als bijlage bijgevoegd. Het saldo van de programmabegroting is € 6.292.797.

Op basis van de financiële vertaling van het collegeprogramma is de verdeling van het saldo als volgt: ➢ € 700.000 structureel in te zetten (en toe te voegen aan de beschikbare ruimte voor het collegeprogramma) en; ➢ € 5.592.797 incidenteel in te zetten. Structureel begrotingsevenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De begroting moet structureel en reëel in evenwicht zijn. Deze beoordeling wordt gemaakt met behulp van het onderstaand overzicht: uit het geraamde resultaat worden de incidentele lasten en baten gehaald waarna het structurele resultaat of begrotingssaldo zichtbaar wordt. Begrotingssaldo / resultaat (€ x 1.000) Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele lasten Waarvan incidentele baten Structureel begrotingssaldo

2023 5.807 486 6.293 -2.559 2.559 6.293

2024 8.911 236 9.147 -157 157 9.147

2025 10.560 236 10.796 -276 276 10.796

2026 490 236 725 0 0 725

Ook ná de invulling van de financiële ruimte via de eerste begrotingswijziging is de laatste jaarschijf positief. Hiermee is bereikt dat ook in meerjarenperspectief de begroting structureel sluitend blijft, mits de bezuinigingstaakstelling wordt ingevuld.

3

| Programmabegroting 2023

Taakstelling De bovenstaande meerjarenraming is inclusief de structurele taakstelling van € 0,6 miljoen voor 2024 oplopend naar € 1,2 miljoen ingaande 2025. De komende periode zal gewerkt worden aan concrete voorstellen om invulling te kunnen geven aan de taakstelling 2024 en 2025, die uiterlijk bij de kadernota 2024-2027 zullen worden gepresenteerd. Hierbij dienen de zoekrichtingen uit het Plan van aanpak sluitende begroting als basis. Hervormingsagenda jeugd Het is toegestaan om de middelen voor Jeugd structureel op te nemen in de meerjarenraming. Dat betekent dat 100% van de genoemde bedragen uit de Hervormingsagenda Jeugd als inkomst zijn verwerkt alsmede een besparing op de uitgaven. Dit is geen budgettaire garantie en is daarmee een risico in meerjarenperspectief (zie ook de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing). Septembercirculaire Voor de volledigheid noemen we kort de effecten van de septembercirculaire. Deze lijken meerjarig positief, echter voor de komende jaren bestaan nog veel onzekerheden zowel qua inkomsten gemeentefonds als qua kostenstijgingen op diverse gebieden. Het effect voor 2023 wordt naar verwachting concreet verwerkt in de tweede begrotingswijziging 2023. In de volgende meerjarenraming in de Kadernota 2024-2027, zullen de effecten in meerjarenperspectief zichtbaar worden gemaakt. Alternatieven Niet van toepassing.

Vervolg De begroting moet vóór 15 november 2022 vastgesteld en ingediend zijn bij het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslân (en het Centraal Bureau voor de Statistiek). Door middel van bestuur rapportages vindt de monitoring en evaluatie van de begrotingsuitvoering plaats. Het eindresultaat komt tot uitdrukking in de jaarrekening. Inwonersparticipatie Niet van toepassing. Communicatie Er wordt gewerkt aan een Begroting In Eén Oogopslag (BIEO). Na vaststelling van de programmabegroting zal deze worden gepubliceerd.

4

| Programmabegroting 2023

Financiën Het structurele saldo in meerjarenperspectief is als volgt: In de voorliggende programmabegroting 2023 is de volgende meerjarenraming opgenomen: Bedragen x € 1.000

Meerjarenraming 2023 - 2026

2023

2024

2025

2026

Geraamd resultaat voor bezuinigingstaakstelling

6.293

8.548

9.597

-474

0

600

1.200

1.200

6.293

9.148

10.797

726

Bezuinigingstaakstelling Geraamd resultaat na bezuinigingstaakstelling

De besluitvorming van deze programmabegroting, betreffende de toedeling van het saldo en de eerste begrotingswijziging, heeft het volgende effect op de meerjarenraming: Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming programmabegroting 2023 Effect eerste begrotingswijziging: Structureel ingezet Incidenteel ingezet Nieuw saldo meerjarenraming

2023 6.293

2024 9.148

2025 10.797

2026 726

-700 -5.593 -

-700

-700

-700

8.448

10.097

26

2023 6.293 206 471 6.970 -5.593 1.377

2024 9.148 456 471 10.075

2025 10.797 706 471 11.974

2026 726 956 471 2.153

10.075

11.974

2.153

-832 -397 148

-1.011 -525 8.539

-1.136 -621 10.217

-1.154 -621 378

74 74

145 -53 8.448 8.539

270 -149 10.097 10.217

502 -149 26 378

Wat betekent dit voor de ruimte in de begroting: bedragen x € 1.000

Saldo meerjarenraming primitieve begroting 2023 beschikbaar budget collegeprogramma beschikbaar budget bestaand beleid ruimte in de begroting minus incidenteel ingezet af: collegeprogramma structureel bestaand beleid structureel bestaande uit: budget collegeprogramma budget bestaand beleid saldo meerjarenraming 2024 t/m 2026

148

Voor een nadere uitleg verwijzen wij u naar bijlage 2 Invulling financiële ruimte 2023 (1e begrotingswijziging), hoofdstuk 4 conclusie.

5

| Programmabegroting 2023

Het verloop van de algemene reserve is als volgt: In de voorliggende programmabegroting 2023 is de volgende tabel opgenomen: Bedragen x € 1.000

Begroting

Stand per 31-12-2023 Algemene reserve

Meerjarenraming

2023

2024

2025

2026

18.613

18.613

18.613

18.613

Inmiddels zijn de 11e en de 12e begrotingswijziging vastgesteld, met effect op de algemene reserve. Met het vaststellen van deze programmabegroting wordt tevens de eerste begrotingswijziging vastgesteld, waarmee het saldo van de begroting wordt verdeeld. Dit heeft ook effect op de stand algemene reserve. De geactualiseerde stand is als volgt: Stand AR (x € 1.000)

Stand primitieve begroting 2023 plus gevolgen 11e en 12e begrotingswijziging 2022 plus aanvulling uit saldo begroting minus collegeprogramma incidenteel minus bestaand beleid incidenteel nieuwe stand ultimo 2023

2023 18.613 2.407 21.021 5.593 -9.791 -992 15.830

Het meerjarenbeeld geeft hetzelfde bedrag, omdat er voor die jaren geen mutaties gepland zijn. Zoals aangegeven in bijlage 2 is deze stand lager dan de nieuw berekende risiconorm 2023 van € 16,3 miljoen. Juridisch kader Gemeentewet, BBV en Financiële verordening. Bijlagen Bijlage 1: Programmabegroting 2023 Bijlage 2: Invulling financiële ruimte (1e begrotingswijziging 2023)

Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris

6

| Programmabegroting 2023

NR.: D2022-10-022765 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 25 oktober 2022;

BESLUIT 1. De programmabegroting 2023 vast te stellen inclusief de eerste begrotingswijziging; 2. Twee nieuwe reserves in te stellen, te weten de bestemmingsreserve Ecologisch bermbeheer en biodiversiteit en de bestemmingsreserve Duurzaam wonen; 3. Het investeringskrediet uitbreiding Sint Radbodus van € 397.000 beschikbaar te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 10 november 2022,

{{Signer2}}

, voorzitter

Signed By: Waanders, M.C.M. <m.waanders@waadhoeke.nl> 15/11/2022 19:33:08 CET Id: 1fa3cebb-f460-4146-9ba4-01bbcecbe8ef Auth: Scribble

{{Signer1}}

, griffier

Signed By: Lyklema, Tinco <t.lyklema@waadhoeke.nl> 15/11/2022 13:01:36 CET Id: 1fa3cebb-f460-4146-9ba4-01bbcecbe8ef Auth: Scribble

Dit document is digitaal ondertekend.

7

| Programmabegroting 2023