RV Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân

AAN DE RAAD

Datum behandeld in college Datum agendering

16 december 2025

Onderwerp

Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân N.A. van de Nadort

Portefeuillehouder Samenvatting

29 januari 2026

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

A. van der Meer a.vandermeer2@waadhoe ke.nl

Veiligheidsregio Fryslân (VRF) heeft op 28 november 2025 de Kaderbrief 2027 – 2030 gestuurd naar de gemeenteraden in Fryslân. In dit jaarlijks terugkerend document beschrijft de VRF de belangrijkste ontwikkelingen die van invloed (kunnen) zijn op de meerjarenbegroting en biedt de VRF gemeenteraden de mogelijkheid om middels een zienswijze richting te geven aan het beleid en de begroting. Aanvullend heeft de VRF een aantal stukken voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân aangeboden. Het ontwerp van de gewijzigde regeling wordt ter zienswijze aan de gemeenteraden aangeboden.

Voorstel 1. Kennis te nemen van de Kaderbrief 2027 – 2030 en het ontwerp voor de wijziging van de gemeenschappelijke regeling (GR) van Veiligheidsregio Fryslân; en 2. Geen zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2027 – 2030 van Veiligheidsregio Fryslân; en 3. Geen zienswijze in te dienen op het ontwerp voor de wijziging van de gemeenschappelijke regeling (GR) van Veiligheidsregio Fryslân.

Aanleiding Kaderbrief 2027 – 2030 Veiligheidsregio Fryslân (VRF) heeft op 28 november 2025 de Kaderbrief 2027 – 2030 gestuurd naar de gemeenteraden in Fryslân. In dit jaarlijks terugkerend document beschrijft de VRF de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen die van invloed (kunnen) zijn op de meerjarenbegroting en worden gemeenteraden de mogelijkheid geboden om middels een zienswijze richting te geven aan het beleid en de begroting. Wijziging gemeenschappelijke regeling (GR) Aanvullend heeft Veiligheidsregio Fryslân op 28 november 2025 een aantal stukken voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân aangeboden. Per 1 januari 2025 is de topstructuur van Veiligheidsregio Fryslân gewijzigd en bestaat de directie uit een directeur veiligheid en een directeur gezondheid. Hierdoor vervalt de functie van algemeen directeur en moeten enkele bepalingen in de gemeenschappelijke regeling worden aangepast. Het ontwerp van de gewijzigde regeling, inclusief de nieuwe samenstelling van het dagelijks bestuur en het vastgestelde huishoudelijk reglement, wordt ter zienswijze aan de gemeenteraden aangeboden. Beoogd (meetbaar) effect Het versturen van de (financiële) stukken aan de Friese gemeenteraden is een wettelijke verplichting op basis van de gemeenschappelijke regeling (GR).

Het zorgt ervoor dat gemeenten inzage blijven houden op de werkwijze van Veiligheidsregio Fryslân en de wijze waarop zij de financiële middelen benut. Met het kennisnemen van de stukken en het al dan niet indienen van een zienswijze op de diverse bestuurlijke stukken oefent de raad directe invloed uit op deze GR. Motivering Argumenten 1.1. /2.1. De Kaderbrief 2027 – 2030 stelt de gemeenteraad in staat om invloed uit te oefenen op de gemeenschappelijke regeling (GR). In de Kaderbrief 2027 – 2030 geeft het bestuur van Veiligheidsregio Fryslân de beleidsmatige en autonome ontwikkelingen aan die invloed kunnen hebben op de realisatie of de financiering van de beleidsplannen die zijn vastgesteld. In de voorliggende Kaderbrief 2027 – 2030 worden de volgende ontwikkelingen toegelicht: - Overkoepelende ontwikkelingen, zoals: Uitdagingen rondom veranderende opgaven en passend personeel; procesgericht werken en cultuurverandering; aandacht voor duurzaamheid; actieve ontwikkeling van datagedreven werken; onverminderde aandacht voor informatiebeveiliging en toenemende aandacht voor weerbaarheid met nog onduidelijke impact. -

Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen Gezondheid, zoals: Dynamische context van de GGD en landelijke en regionale ontwikkelingen in preventiebeleid; belangrijk blijvende advisering over gezonde fysieke leefomgeving; voortzetting van inzet Centrale Zorgverlener; uitvoering transformatieplan Mentale Gezondheid; versterking samenwerking binnen Grip op Onbegrip; voorbereiding op Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein; gevolgen wetswijzigingen Wvggz en Wzd met uitbreiding

2

| Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân

gemeentelijke taken; bezuinigingen op pandemische paraatheid en ontbreken structurele financiering; versterken vaccinatiezorg voor volwassenen; landelijke samenwerking forensische geneeskunde; doorontwikkeling i-strategie en uitkomst bestuurlijke opdracht GGD. -

Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen Brandweer, zoals: Ontwikkeling strategisch huisvestingsprogramma en samenwerking gemeenten; Omgevingswet en nieuwe financieringssystematiek; vervolg PFAS-onderzoek en schuimtransitie; verbetering processen mentale veerkracht; toenemende aandacht voor duurzaamheid; landelijk programma toekomstbestendige brandweerzorg met mogelijke regionale impact; onderzoek naar flexibilisering opleidingen met mogelijke regionale invloed en doorontwikkeling van het werkgeversmerk ‘Brandweer’.

-

Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen Crisisbeheersing, zoals: Landelijke Agenda Crisisbeheersing (LAC) met drie pijlers: voorbereiding en paraatheid, weerbare samenleving en kwaliteit en professionaliteit; regionale vertaling LAC door veiligheidsregio’s; BDUR 10% korting en impact wordt verwerkt in nieuw beleidsplan VRF; Friese Samenwerkingsagenda Weerbaarheid met strategische lijnen versterking eigen continuïteit, coördinatie- en noodsteunpunten en versterken weerbare samenleving; uitvoering in 2025-2026 en definitieve afspraken in 2027 over ambitieniveau en financiële verdeelsleutel; discussie over balans tussen ambities en beschikbare rijksmiddelen.

1.2. /2.2. Veiligheidsregio Fryslân heeft bij het opstellen van de Kaderbrief 2027 – 2030 nadrukkelijk gezocht naar een verantwoord evenwicht tussen kwaliteit, continuïteit en financiële beheersbaarheid. Veiligheidsregio Fryslân geeft aan dat zij voor een periode staat waarin de maatschappelijke druk op publieke taken verder toeneemt. Tegelijkertijd verwachten gemeenten financiële krapte en blijft onzekerheid bestaan over de rijksbijdragen en landelijke beleidsvoornemens. Bij het opstellen van de Kaderbrief 2027 – 2030 heeft de VRF daarom nadrukkelijk gezocht naar een verantwoord evenwicht tussen kwaliteit, continuïteit en financiële beheersbaarheid. De Kaderbrief 2027 – 2030 geeft een realistisch en sober beeld van wat voor de VRF nodig is om de wettelijke taken en publieke verantwoordelijkheden te blijven uitvoeren. Geadviseerd wordt om geen zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2027 – 2030. Dit aangezien de stukken geen onverwachte en/of grote (nadelige) financiële consequenties laten zien. 1.3. /3.1. Door de aanpassing van de gemeenschappelijke regeling waarborgt Veiligheidsregio Fryslân de actuele topstructuur, duidelijke rollen en de bestuurlijke continuïteit. Per 1 januari 2025 is de topstructuur van Veiligheidsregio Fryslân gewijzigd en bestaat de directie uit een directeur veiligheid en een directeur gezondheid.

Hierdoor vervalt de functie van algemeen directeur en is het noodzakelijk dat de gemeenschappelijke regeling hierop wordt aangepast. De regeling wordt geactualiseerd zodat de formele documenten volledig aansluiten bij de feitelijke organisatie. Ook de gewijzigde samenstelling van het Dagelijks Bestuur, inclusief het derde lid uit de agendacommissie Gezondheid, is verwerkt. Daarnaast legt het huishoudelijk reglement de taken en werkwijze van de directie en het directieteam vast. Dit zorgt voor duidelijke verantwoordelijkheden en versterkt de interne sturing

3

| Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân

en bestuurlijke transparantie. Door deze aanpassingen wordt de bestuurlijke continuïteit gewaarborgd en kan het bestuur zijn taken efficiënt en stabiel uitvoeren. Geadviseerd wordt om geen zienswijze in te dienen op het ontwerp van de gemeenschappelijke regeling. Dit aangezien de wijzigingen aansluiten bij de nieuwe topstructuur en de interne organisatie verduidelijken, zonder onverwachte of nadelige gevolgen voor de bestuurlijke continuïteit. Kanttekeningen/risico’s 1.1. De Kaderbrief 2027 – 2030 bevat onzekerheden en risico’s Veiligheidsregio Fryslân streeft naar een zo nauwkeurig mogelijke raming van het financiële kader, tegelijkertijd bevat de Kaderbrief 2027 – 2030 onzekerheden en risico’s door zowel landelijke als autonome ontwikkelingen. Allereerst kunnen veranderingen in overheidsbeleid en korte beleidscycli leiden tot nieuwe of verschoven taken en verantwoordelijkheden, vaak incidenteel gefinancierd terwijl de opgaven structureel zijn. Verder kan hoge inflatie de budgetten voor personeel, huisvesting, materieel en IT onder druk zetten. Ook kunnen vertragingen bij nieuwbouwprojecten en beperkte aannemerscapaciteit de kosten op termijn verhogen en vereisen toenemende cyberdreigingen blijvende investeringen in digitale beveiliging. Daarnaast dragen maatwerk- en markttaken, zoals reizigersvaccinaties, bij aan het verlagen van collectieve kosten.

Het wegvallen hiervan kan financiële effecten hebben. Veiligheidsregio Fryslân volgt de voorgaande ontwikkelingen nauwgezet en beheerst de risico’s binnen de reguliere P&C-cyclus. Alternatieven Alternatief 1: Wel een zienswijze indienen op de Kaderbrief 2027 – 2030 Het alternatief kan zijn om wel een zienswijze in te dienen. Het college en/of de raad kan van mening zijn dat de Veiligheidsregio Fryslân de ontwikkelingen niet juist schetst of onjuiste keuzes maakt. Dit kan middels een zienswijze naar voren worden gebracht. Alternatief 2: Wel een zienswijze indienen op het ontwerp voor de wijziging van de gemeenschappelijke regeling (GR) Het alternatief kan zijn om wel een zienswijze in te dienen. Het college en/of de raad kan van mening zijn dat het ontwerp voor de wijziging van de GR niet op de juiste wijze is opgesteld of dat bepaalde keuzes of gevolgen onvoldoende zijn onderbouwd. Dit kan middels een zienswijze naar voren worden gebracht. Vervolg Veiligheidsregio Fryslân vraagt om eventuele zienswijzen op de Kaderbrief 2027 – 2030 en/of op de wijziging van de GR uiterlijk 30 januari 2026 te ontvangen. Vervolg Kaderbrief 2027 - 2030 Alle zienswijzen op de Kaderbrief worden betrokken bij het voorstel aan het Algemeen Bestuur (AB), dat de Kaderbrief op 12 maart 2026 vaststelt.

De Kaderbrief 2027 – 2030 vormt vervolgens de basis voor de begroting 2027 die de gemeenten in maart 2026 ontvangen.

4

| Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân

Vervolg wijziging GR Alle zienswijzen op het ontwerp voor de wijziging van de GR worden verwerkt in een zienswijzennota ontwerp-wijzigingsbesluit gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân. Deze nota en de definitieve voorstellen worden voor het Algemeen Bestuur van 12 maart 2026 voorbereid. Daarna legt het Dagelijks Bestuur (DB) het wijzigingsbesluit voor aan de colleges. Hiermee wordt de definitieve procedure voor instemming met toestemming van de raden gestart. Naar verwachting is de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân dan voor 1 juli 2026 gewijzigd. Participatie Er is geen sprake geweest van inwonersparticipatie tijdens het opstellen van dit advies. Financiën Het op dit moment geldende financiële kader is vastgesteld in de Kaderbrief 2026 – 2029. Dit kader werkt door in de begroting 2026 en in de daarin opgenomen meerjarenraming. De totale gemeentelijke bijdrage, zoals vastgesteld in de begroting 2026, is als volgt: Huidig financieel kader 2027 2028 2029 2030* Meerjarig beeld (vastgestelde begroting 2026) 95.071 98.726 102.461 106.782 *Bijdrage 2030 is niet opgenomen in de begroting 2026, maar is bepaald volgens dezelfde uitgangspunten. Bedragen x € 1.000

Nieuw financieel kader De beleidsmatige en autonome financiële ontwikkelingen leiden tot een nieuw kader: Kader 2027 - 2030 Gemeentelijke bijdrage (nu) Beleidsontwikkelingen Mutatie achterstanden investeringsplanning Bestuurlijke opdracht GGD OKO-monitor Continuïteit brandweerorganisatie Totaal beleidsontwikkelingen Autonome ontwikkelingen Loonontwikkelingen Ontwikkeling materiële kosten Rijksvaccinatieprogramma Totaal autonome ontwikkelingen Totaal effecten Procentuele ontwikkeling Gemeentelijke bijdrage (nieuw)

2027 95.071

2028 98.726

2029 102.461

2030 106.782

-300 594 20 100 414

26 579 20 100 725

188 529 20 100 837

-434 529 20 100 215

-1.368 233

-1.176 181

-380 126

-1.135

-995

-254

-480 69 17 -394

-721 -0,8% 94.350

-270 -0,3% 98.456

583 0,6% 103.044

-179 -0,2% 106.603

Bedragen x € 1.000

5

| Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân

Toelichting mutaties kader - Mutaties achterstanden investeringsplanning De afgelopen jaren viel het resultaat gunstig uit door vrijvallende kapitaallasten, ontstaan door achterstanden in de investeringsplanning. Die achterstanden worden de komende jaren ingelopen. Vanaf 2026 zijn de financiële effecten hiervan verwerkt. In deze kaderbrief is opnieuw ingeschat wat die effecten zijn, dit staat in de regel ‘mutatie achterstanden investeringsplanning’. - Bestuurlijke opdracht GGD In de kaderbrief zijn de uitkomsten van de bestuurlijke opdracht verwerkt. Het resterende tekort wordt gedekt met een extra bijdrage van € 529.000: € 429.000 voor functiewaardering van jeugdverpleegkundigen en doktersassistenten en € 100.000 voor huisvesting. Het totale huisvestingstekort is € 175.000, waarvoor vanaf 2027 gefaseerde besparingen worden gerealiseerd (€ 10.000 in 2027, € 25.000 in 2028 en € 75.000 in 2029). - OKO-monitor De bestuurscommissie gezondheid heeft op 20 november 2024 ingestemd met het voorstel om de jeugdmonitor en schoolmonitor uit te breiden met een OKO-module voor alle scholen. De planning van de monitoren wordt aangepast naar tweejaarlijkse monitoring volgens de Trimbosvoorwaarden, en de jaarlijkse kosten worden structureel toegevoegd aan de GGD-begroting.

- Continuïteit brandweerorganisatie De minister van Justitie en Veiligheid heeft de repressieve inzet van de brandweer als vitaal proces aangewezen, maar de exacte eisen ontbreken nog. Brandweer Fryslân is nu onvoldoende voorbereid op langdurige verstoringen en verwacht flinke investeringen nodig te hebben; daarom volgt nader financieel onderzoek en wordt een landelijk continuïteitsplan opgesteld. Intussen neemt Brandweer Fryslân al maatregelen om kwetsbaarheden te verkleinen en reserveert hiervoor € 100.000 extra. - Ontwikkeling Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (Bdur) De Bdur is een jaarlijkse specifieke uitkering van het ministerie. Er was veel discussie, maar er kwamen extra middelen voor versterking van de crisisorganisatie en voordelige loonprijscompensaties. Vanaf 2026 geldt echter een generieke korting van 10%. De hoge compensaties in 2024 en 2025 vangen die korting grotendeels op, waardoor het effect op de gemeentelijke bijdrage erg beperkt blijft. Omdat loon-prijscompensatie sterk varieert (van nihil tot € 600.000) en onzeker is, wordt hiermee in het financieel kader geen rekening gehouden. Autonome ontwikkelingen - Ontwikkeling loonkosten Voor 2025 wordt de eerdere inschatting uit de begroting van 2026 aangehouden.

Voor de jaren 2026–2030 wordt uitgegaan van de loonvoet sector overheid volgens de CPB-verkenning: 2,8% in 2026, oplopend naar 3,5% in 2027, 4,3% in 2028, 5,1% in 2029 en 3,8% in 2030. De uiteindelijke verrekening met gemeenten vindt plaats op basis van de definitieve cao. - Indexering materiële kosten De materiële kosten worden geïndexeerd op basis van de consumentenprijsindex (CPI). Voor 2026 is de indexatie 2,6%, gevolgd door 2,5% in 2027 en 2,1% voor de jaren 2028 tot en met 2030. - Ontwikkeling rentekosten De rentekosten zijn gebaseerd op de financieringsbehoefte uit het meerjareninvesteringsplan (MIP), met een veronderstelde marktrente van 3,5%. Het werkelijke financieringsresultaat wordt na afloop van het jaar verrekend conform de financiële verordening.

6

| Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân

-

Rijksvaccinatieprogramma Voor het Rijksvaccinatieprogramma zijn eenmalige middelen voor de periode 2025–2029 en structurele middelen vanaf 2030 opgenomen. De eenmalige middelen worden via de GGD gefactureerd, terwijl de structurele middelen zijn verwerkt in de kaderbrief 2027–2030.

Gevolgen voor Waadhoeke De voorliggende Kaderbrief 2027 – 2030 resulteert in de volgende algemene bijdrage van gemeente Waadhoeke aan Veiligheidsregio Fryslân:

Programma brandweer Programma crisisbeheersing Programma gezondheid Totaal bijdrage

2026 3.571 299 2.493 6.363

2027 3.703 321 2.586 6.610

2028 3.868 347 2.682 6.897

2029 4.044 379 2.796 7.219

2030 4.172 404 2.892 7.468

Bedragen x € 1.000

Dit betekent een stijging ten opzichte van de bedragen die nu in de begroting 2026 en volgende jaren zijn opgenomen van:

Programma brandweer Programma crisisbeheersing Programma gezondheid Hogere bijdrage aan VRF

2026 0 0 0 0

2027 132 22 94 248

2028 297 48 190 535

2029 473 80 304 857

2030 601 105 400 1.106

Bedragen x € 1.000

De stijging van de algemene bijdrage vanaf 2027 zal - zoals gebruikelijk - als autonome ontwikkeling moeten worden verwerkt in onze kadernota 2027-2030. In hoeverre de stijging voldoende gecompenseerd zal worden via de algemene uitkering uit het Gemeentefonds wordt pas in de loop van 2026 duidelijk. Let wel: de VRF stelt haar begroting op in lopende prijzen waardoor de lonen en materiële kosten na begroting 2027 jaarlijks stijgen door indexering. Omdat Waadhoeke de begroting in constante prijzen opstelt wordt alleen het effect 2027 in onze kadernota 2027-2030 verwerkt. Bijlagen Bijlage 1: Brief van Veiligheidsregio Fryslân inzake Aanbiedingsbrief kaderbrief VRF 2027-2030 Bijlage 2: Kaderbrief 2027 – 2030 Bijlage 3: Brief van Veiligheidsregio Fryslân inzake Aanbiedingsbrief wijziging GR Bijlage 4: Bijlage a - Ontwerp wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke regeling VRF 2025 Bijlage 5: Bijlage b - Was wordt lijst Gemeenschappelijke regeling VRF 2025 Bijlage 6: Bijlage c - Tekst Gemeenschappelijke regeling VRF 2024 Bijlage 7: Bijlage d - Geconsolideerde tekst Gemeenschappelijke regeling VRF 2025

7

| Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân

Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris

8

| Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân

NR.: 2025-310179 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 16 december 2025;

BESLUIT 1. 2. 3.

Kennis te nemen van de Kaderbrief 2027 – 2030 en het ontwerp voor de wijziging van de gemeenschappelijke regeling (GR) van de Veiligheidsregio Fryslân; en Geen zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2027 – 2030 van Veiligheidsregio Fryslân; en Geen zienswijze in te dienen op het ontwerp voor de wijziging van de gemeenschappelijke regeling (GR) van Veiligheidsregio Fryslân.

{} Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 29 januari 2026,

{{Signer2}}

{{Signer1}} Dit document is digitaal ondertekend.

9

| Kaderbrief 2027 - 2030 en wijziging GR Veiligheidsregio Fryslân

, voorzitter

, griffier