RV - Kaderbrief 2026 - 2029 en voornemen verbinding Brandweeropleidingen Noord (BON) Veiligheidsregio Fryslân

AAN DE RAAD

Datum behandeld in college Datum agendering

17 december 2024

Onderwerp

Kaderbrief 2026 - 2029 en voornemen verbinding Brandweeropleidingen Noord (BON) Veiligheidsregio Fryslân M.C.M. Waanders

Portefeuillehouder Samenvatting

13 februari 2025

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

A. van der Meer a.vandermeer2@waadhoe ke.nl

De Veiligheidsregio Fryslân (VRF) heeft op 28 november 2024 de Kaderbrief 2026 - 2029 gestuurd naar de gemeenteraden in Fryslân. In dit jaarlijks terugkerend document beschrijft de VRF de belangrijkste ontwikkelingen die van invloed (kunnen) zijn op de meerjarenbegroting en biedt de VRF gemeenteraden de mogelijkheid om middels een zienswijze richting te geven aan het beleid en de begroting. Aanvullend heeft de VRF aangegeven dat het Algemeen Bestuur voornemens is om de Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) juridisch aan de veiligheidsregio’s Drenthe, Fryslân en Groningen te verbinden. De gemeenteraden worden gevraagd om eventuele wensen en bedenkingen hierover kenbaar te maken.

Voorstel 1. Geen zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2026 – 2029 van de Veiligheidsregio Fryslân (VRF); 2. Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken over het verbinden van Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) aan de veiligheidsregio’s Drenthe, Fryslân en Groningen.

Aanleiding Kaderbrief 2026 - 2029 De Veiligheidsregio Fryslân (VRF) heeft op 28 november 2024 de Kaderbrief 2026 - 2029 gestuurd naar de gemeenteraden in Fryslân. In dit jaarlijks terugkerend document beschrijft de VRF de belangrijkste ontwikkelingen die van invloed (kunnen) zijn op de meerjarenbegroting en biedt de VRF gemeenteraden de mogelijkheid om middels een zienswijze richting te geven aan het beleid en de begroting. Voornemen verbinden Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) Aanvullend heeft de VRF in de aanbiedingsbrief van de kaderbrief aangegeven dat het Algemeen Bestuur voornemens is om Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) juridisch aan de veiligheidsregio’s Drenthe, Fryslân en Groningen te verbinden, zodat er wordt voldaan aan de aanbestedingsregels. De gemeenteraden worden gevraagd om eventuele wensen en bedenkingen hierover kenbaar te maken. Beoogd (meetbaar) effect Het versturen van de (financiële) stukken aan de Friese gemeenteraden is een wettelijke verplichting op basis van de gemeenschappelijke regeling (GR). Het zorgt ervoor dat gemeenten zicht blijven houden op de werkwijze van de Veiligheidsregio Fryslân (VRF) en de wijze waarop de VRF de financiële middelen benut. Met het kennisnemen van de stukken en het al dan niet indienen van een zienswijze op de diverse bestuurlijke stukken oefent de raad directe invloed uit op deze GR.

Motivering Argumenten 1.1. De kaderbrief stelt de gemeenteraad in staat om invloed uit te oefenen op de gemeenschappelijke regeling (GR). In de kaderbrief geeft het bestuur van de VRF de zowel beleidsmatige als autonome ontwikkelingen aan die invloed kunnen hebben op de realisatie of de financiering van de beleidsplannen die zijn vastgesteld. In de voorliggende Kaderbrief 2026 – 2029 worden de volgende ontwikkelingen toegelicht: - Overkoepelende ontwikkelingen, zoals: Onduidelijkheid over het hoofdlijnenakkoord waarin beleidsvoornemens staan die grote beleidsmatige en financiële impact hebben; toenemende aandacht voor duurzaamheid; veranderende opgaven en passend personeel; implementatie van het functiewaarderingssysteem HR21; maatregelen rondom informatiebeveiliging en het vitale karakter van veiligheidsregio’s. -

Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen Gezondheid, zoals: De toekomst van de GGD Fryslân en onzekerheden rondom transitiemiddelen; verbreding van het zorgakkoord; de toekomst van jeugdgezondheidszorg; inzet op mentale gezondheid; bijdrage GGD aan gezondheidsbeleid ouderen; adviesfunctie gezonde fysieke leefomgeving en ontwikkeling expertisecentrum PFAS en gezondheid; algemene gezondheidszorg waaronder effect bezuiniging pandemische paraatheid en inrichten Centrumorganisatie Forensische Geneeskunde 3Noord bij GGD Fryslân; doorontwikkeling Zorg en Veiligheid en I-strategie (informatieveiligheid) over stijgende kosten door wijzigingen applicaties en licenties.

2

| Kaderbrief 2026 - 2029 en voornemen verbinding Brandweeropleidingen Noord (BON) Veiligheidsregio Fryslân

-

Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen Brandweer, zoals: Ontwikkeling van het nieuwe dekkingsplan met nog onbekende financiële consequenties; vertraging van de bouwagenda en ontwikkeling strategisch huisvestingsprogramma; vertraging in aanschaf nieuwe tankautospuiten; onderzoek naar nieuw schuimblusvoertuig met noodzaak voor extra middelen; aanvullend bodemonderzoek PFAS-concentraties; gevolgen invoering Omgevingswet; onderzoek naar geschikte pagers voor slim alarmeren en discussie over houdbaarheid tweede loopbaanbeleid.

-

Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen Crisisbeheersing, zoals: De Landelijke Agenda Crisisbeheersing en doorvertaling drie pijlers; mogelijke rol veiligheidsregio’s bij vergroten maatschappelijke weerbaarheid en oog houden voor kritische processen in hulpverlening om weerbaar te blijven als Friese crisisorganisatie.

1.2. De VRF heeft bij het opstellen van de kaderbrief gestreefd naar een zo doelmatig mogelijke inzet van middelen, rekening houdend met de financiële situatie van de gemeenten. De VRF geeft aan zich bewust te zijn van de financiële positie waarin gemeenten zich bevinden en het ravijnjaar wat op de gemeenten afkomt. Bij het opstellen van de kaderbrief heeft de VRF gekeken naar hoe middelen zo doelmatig mogelijk kunnen worden ingezet. Hierdoor wordt een kaderbrief aangeboden waarin de gemeentelijke bijdrage met zo’n € 2,5 miljoen wordt verlaagd. De VRF heeft hiervoor de volgende zaken uitgevoerd of in uitvoering: - Doorlichting van de begroting, waarin geen ruimte zat en juist sprake was van een tekort. Dit tekort is grotendeels door de VRF opgevangen en gedekt uit extra BDur-middelen van het Rijk. - Uitvoering benchmark overhead door Berenschot waaruit bleek dat de VRF efficiënt is georganiseerd. De overheadkosten liggen lager ten opzichte van vergelijkbare organisaties. - Het nieuwe dekkingsplan van de brandweer, waarbij gekozen is voor het tweede scenario: behoud basisbrandweerzorg, maar kritisch zijn op specialistische taken. Dit levert naar verwachting nog een besparing op die zal worden verwerkt in de begroting voor 2026. - Scenario-ontwikkeling voor de toekomst van de GGD die het bestuur keuzes moeten bieden voor o.a. huisvesting en taken van de GGD.

Geadviseerd wordt om geen zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2026 – 2029. Dit aangezien de stukken geen onverwachte en/of grote (nadelige) financiële consequenties laten zien. 2.1. Door het verbinden van Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) aan de veiligheidsregio’s wordt voldaan aan de regels voor rechtmatig aanbesteden. De veiligheidsregio's Drenthe, Fryslân en Groningen hebben in 2023 onderzoek laten doen naar de optimale manier om realistische trainingen te organiseren en faciliteren. Hoewel de BON al meer dan 40 jaar met succes de opleidings- en trainingstaken uitvoert, blijkt dat de juridische verbinding tussen de BON en de veiligheidsregio's niet voldoet aan de regels voor rechtmatige aanbesteding. Het advies is om geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken over het voornemen om de BON formeel aan de veiligheidsregio’s te verbinden. Deze verbinding is noodzakelijk om te voldoen aan de regels voor rechtmatige aanbesteding, waardoor tegelijkertijd de continuïteit van de trainingen en de kwaliteit van het werk behouden blijven. Het voornemen biedt een praktische en juridisch correcte oplossing zonder negatieve impact op de uitvoering.

3

| Kaderbrief 2026 - 2029 en voornemen verbinding Brandweeropleidingen Noord (BON) Veiligheidsregio Fryslân

Kanttekeningen/risico’s 1.1. De kaderbrief bevat onzekerheden en risico’s. Zoals ieder jaar kent de kaderbrief ook dit jaar een aantal onzekerheden en risico’s. De financiële uitdagingen die op de lokale overheden afkomen brengen onzekerheden met zich mee. De Friese gemeenten hebben daarom de oproep gedaan om te komen tot scenario’s waarmee de gemeentelijke bijdrage kan worden verlaagd. De VRF heeft zich naar aanleiding hiervan ingespannen om de kaderbrief zo doelmatig en efficiënt mogelijk op te stellen. Ook overkoepelende ontwikkelingen zoals de beleidsvoornemens en mogelijke budgetkortingen uit het hoofdlijnenakkoord kennen nog veel onduidelijkheden terwijl het beleidsmatige en financiële effect groot is. Daarnaast kennen ontwikkelingen zoals toenemende aandacht voor duurzaamheid, de toekomst van de GGD Fryslân, het nieuwe dekkingsplan en gevolgen van de Omgevingswet nog veel onduidelijkheden. Alternatieven Alternatief 1: Wel een zienswijze indienen over de Kaderbrief 2026 – 2029 Het alternatief kan zijn om wel een zienswijze in te dienen. Het college en/of de raad kan van mening zijn dat de Veiligheidsregio Fryslân de ontwikkelingen niet juist schetst of onjuiste keuzes maakt. Dit kan middels een zienswijze naar voren worden gebracht.

Alternatief 2: Wel wensen en bedenkingen kenbaar maken over het verbinden van Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) Het alternatief kan zijn om wel wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Het college en/of de raad kan van mening zijn dat deze structuur voor de opleidings- en trainingstaken ongewenst is. Vervolg De VRF vraagt om de eventuele zienswijzen op de kaderbrief en/of wensen en bedenkingen op het verbinden van de BON uiterlijk 31 januari 2025 te ontvangen. De zienswijzen worden door het Dagelijks Bestuur verwerkt in het voorstel aan het Algemeen Bestuur (AB), dat de Kaderbrief op 13 maart 2025 vaststelt. Wensen en bedenkingen van de raad neemt het Algemeen Bestuur mee in de definitieve besluitvorming over het verbinden de BON. Participatie Er is geen sprake geweest van inwonersparticipatie tijdens het opstellen van dit advies. Financiën Huidig financieel kader Het op dit moment geldende financiële kader is vastgesteld in de kaderbrief 2025 – 2028. Dit kader werkt door in de begroting 2025 en in de daarin opgenomen meerjarenraming. De totale gemeentelijke bijdrage, zoals vastgesteld in de begroting 2025, is als volgt: Huidig financieel kader Meerjarig beeld (vastgestelde begroting 2025)

2026 93.031

2027 96.787

2028 100.525

2029* 104.372

* Bijdrage 2029 is niet opgenomen in de begroting 2025, maar is bepaald volgens dezelfde uitgangspunten.

Bedragen x € 1.000

4

| Kaderbrief 2026 - 2029 en voornemen verbinding Brandweeropleidingen Noord (BON) Veiligheidsregio Fryslân

Nieuw financieel kader De beleidsmatige en autonome financiële ontwikkelingen leiden tot het volgende kader:

Gemeentelijke bijdragen nu

2026 93.031

2027 2028 2029 96.787 100.525 104.372

Beleidsontwikkelingen Achterstanden investeringsplanning

-1.050

-720

-630

-550

Autonome ontwikkelingen Loonontwikkeling Ontwikkeling materiële kosten Wet op de lijkbezorging

-1.640 182 120

-1.273 164 120

-1.427 145 120

-1.592 118 120

Nieuwe gemeentelijke bijdragen Daling

90.643 -2.388

95.078 -1.709

98.733 102.468 -1.792 -1.904

Bedragen x € 1.000

Achterstanden investeringsplannen Door uitstel en uitloop van de bouwagenda heeft de VRF een vrijval van kapitaallasten. Deze vrijval heeft de afgelopen jaren het financiële beeld van de VRF vertroebeld. Zoals toegezegd heeft de VRF de incidentele vrijval nu verwerkt in de kaderbrief 2026-2029. Loonontwikkelingen Conform afspraak gebruikt de VRF de indexering voor de loonkosten zoals vermeld in de septembercirculaire van het gemeentefonds. Daarin staat als loonvoet sector overheid voor 2025 een ontwikkeling van 4,7%. Voor de jaren daarna gelden de volgende indexaties: 3,8% voor 2026, 4,8% voor 2027, 4,0% voor 2028 en 4,0% voor 2029. De negatieve bijstelling in het kader betreft een aanpassing van de initiële inschatting: de raming in de begroting 2025 blijkt te hoog geweest te zijn. Ontwikkeling materiële kosten De opgenomen consumentprijsindex voor 2025 is 3,4%. Voor de jaren daarna gelden de volgende percentages: 2,4% voor 2026 en 2,3% voor de jaren 2027, 2028 en 2029. Wet op de lijkbezorging Landelijk wordt gewerkt aan versterking en professionalisering van de forensische geneeskunde. Concreet voor gemeentelijke lijkschouw gaat het om uitbreiding bevoegdheden en taken van de schouwarts welke door gemeenten zijn overgedragen aan de VRF.

5

| Kaderbrief 2026 - 2029 en voornemen verbinding Brandweeropleidingen Noord (BON) Veiligheidsregio Fryslân

Gevolgen voor Waadhoeke De voorliggende kaderbrief 2026-2029 resulteert in de volgende algemene bijdrage van Waadhoeke aan de VRF:

Programma brandweer Programma crisisbeheersing Programma gezondheid Totaal bijdrage

2025 3.570 279 2.431 6.280

2026 3.571 299 2.493 6.363

2027 3.751 325 2.598 6.674

2028 3.892 347 2.691 6.931

2029 4.035 371 2.788 7.193

Bedragen x € 1.000

Dit betekent een stijging ten opzichte van de bedragen die nu in de begroting 2025 en volgende jaren zijn opgenomen van:

Programma brandweer Programma crisisbeheersing Programma gezondheid Hogere bijdrage aan VRF

2025 0 0 0 0

2026 1 20 62 83

2027 181 46 167 394

2028 322 68 260 651

2029 465 92 357 913

Bedragen x € 1.000

De stijging van de bijdrage programma gezondheid kan voor zo’n € 8.000 gedekt worden uit de hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds voor uitbreiding van de Wet op de lijkbezorging. De overige stijging van de algemene bijdrage vanaf 2026 zal - zoals gebruikelijk - als autonome ontwikkeling moeten worden verwerkt in onze kadernota 2026-2029. In hoeverre de stijging voldoende gecompenseerd zal worden via de algemene uitkering uit het Gemeentefonds wordt pas in de loop van 2025 duidelijk. Let wel: de VRF stelt haar begroting op in lopende prijzen waardoor de lonen en materiële kosten na begroting 2026 jaarlijks stijgen door indexering. Omdat Waadhoeke de begroting in constante prijzen opstelt wordt alleen het effect 2026 in onze kadernota 2026-2029 verwerkt. Bijlagen Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief Kaderbrief 2026-2029 Bijlage 2 - Concept Kaderbrief 2026-2029 Bijlage 3 - Aanvullende aanbiedingsbrief raden BON verbonden partij Bijlage 4 - Bestuurlijke samenvatting BON Verbonden mei 2024 Bijlage 5 - Onderzoek organisatie vakbekwaamheid Noord-Nederland definitieve versie april 2024

6

| Kaderbrief 2026 - 2029 en voornemen verbinding Brandweeropleidingen Noord (BON) Veiligheidsregio Fryslân

Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris

7

| Kaderbrief 2026 - 2029 en voornemen verbinding Brandweeropleidingen Noord (BON) Veiligheidsregio Fryslân

NR.: 2024-258736 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 17 december 2024; BESLUIT 1. Geen zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2026 – 2029 van de Veiligheidsregio Fryslân (VRF); 2. Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken over het verbinden van Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) aan de veiligheidsregio’s Drenthe, Fryslân en Groningen.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 13 februari 2025,

Signed By: Waanders, Marga <m.waanders@waadhoeke.nl> 17/02/2025 17:29:28 CET ID: dbbbb9a0-8204-4b7b-8dc5-005f396a44cd

{{Signer2}}

, voorzitter

Auth: Scribble

{{Signer1}}

, griffier

Signed By: Lyklema, Tinco <t.lyklema@waadhoeke.nl> 17/02/2025 16:19:31 CET ID: dbbbb9a0-8204-4b7b-8dc5-005f396a44cd Auth: Scribble

Dit document is digitaal ondertekend.

8

| Kaderbrief 2026 - 2029 en voornemen verbinding Brandweeropleidingen Noord (BON) Veiligheidsregio Fryslân