RV concept Begroting 2025 De Dienst NWF 12062024

AAN DE RAAD

Datum behandeld in college Datum agendering

18 juni 2024

Onderwerp

concept Begroting 2025 De Dienst NWF M. van der Meer

Portefeuillehouder Samenvatting

11 juli 2024

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

T. Rodenhuis t.rodenhuis@waadhoeke.n l

Het college stelt de raad voor om zienswijzen naar voren te brengen over de Begroting 2025 van De Dienst. Daarmee uit de raad zijn zorgen over de ontwikkeling van de stijgende kosten van de uitvoering van de Jeugdwet en onderschrijft de raad de aanpak van het college met betrekking tot deze ontwikkeling.

Voorstel 1. Kennis te nemen van de concept Begroting 2025 De Dienst NWF 2. Zienswijzen naar voren te brengen op de concept begroting 2025 van de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslan, zoals geformuleerd in de brief aan het bestuur van de Dienst (bijlage 4). 3. De financiële gevolgen te verwerken in de Kadernota 2025-2028.

Aanleiding De conceptbegroting 2025 van de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân bevat de financiële weergave van de uitvoering van de Participatiewet, de WMO en de Jeugdwet, voor zover deze taken gedelegeerd zijn aan de Dienst. Ook de uitvoeringskosten van de Dienst zijn inbegrepen. De begroting 2025 is going concern opgesteld en bevat geen uitzettingen nieuw beleid; die bevoegdheid ligt bij de gemeenteraad. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen moet de begroting van de Dienst voor 15 september ingediend zijn bij de provincie. Behandeling in de raad zal plaatsvinden op 11 juli 2024. Beoogd (meetbaar) effect De raad informeren over de financiële verwachtingen met betrekking tot de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de jeugdwet, de Participatiewet, het BBZ, de IOAW en de IOAZ en de bedrijfsvoeringslasten van de Dienst. Motivering Argumenten 1.1 en 2.1 Hiermee wordt voldaan aan artikel 16 lid 3 van de Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân 2022 De raden van de deelnemende gemeenten kunnen bij het bestuur hun zienswijzen kenbaar maken over de ontwerpbegroting. De begroting 2025 geeft inzicht ten aanzien van de verwachte inkomsten en uitgaven.

2.2 Het is van belang een signaal af te geven over de stijgende zorgkosten De begroting 2025 van de Dienst gaat uit van een uitzetting van afgerond € 5 miljoen ten opzichte van de begroting na wijziging 2024 van de Dienst die in de begroting van de gemeente is verwerkt. Deze uitzetting wordt voor een deel veroorzaakt door prijs- en looncompensatie in algemene zin. In het bijzonder vinden de kostenstijgingen plaats bij de uitvoering van de Jeugdwet (€ 2,5 miljoen) en de Wmo (€ 1,2 miljoen). De oorzaken worden benoemd onder het kopje Financien. Bij de Jeugdwet heeft een groot deel van de kostenstijging te maken met meer inzet van duurdere voorzieningen. De Dienst voert voor onze gemeente (onder meer) de Wmo en Jeugdwet uit. Echter, het primaire proces start bij het gebiedsteam van de gemeente. Door het gebiedsteam wordt het ondersteuningsplan met en voor de inwoner opgesteld. Daarin wordt bepaald welke voorziening(en) de inwoner nodig heeft. Zowel de gebiedsteams als de backoffice (de Dienst) zullen de komende jaren ieder op hun eigen taakveld maar ook gezamenlijk, inzet moeten plegen om de hierboven genoemde trend om te buigen. Om die reden heeft het college al eerder het initiatief genomen om een analyse op te stellen en op basis van die analyse zijn beheersmaatregelen geformuleerd. De gebiedsteams en De Dienst zijn betrokken bij deze aanpak.

De analyse en voorstellen voor maatregelen zijn op 18 juni 2024 behandeld door het college. Het initiatief van het college laat onverlet dat de raad gebruik kan maken van de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen om het belang van de gezamenlijke aanpak voor een toekomstbestendige en betaalbare uitvoering in het sociaal domein bij het bestuur van de Dienst te bekrachtigen. Wij adviseren de raad dit te doen conform de brief (bijlage 4).

2

| concept Begroting 2025 - 1 De Dienst NWF

3.1 In de Kadernota 2025-2028 zijn de mutaties voor 2025 zichtbaar. Zoals gebruikelijk zal het financieel effect in de ruimteberekening worden opgenomen onder het onderdeel Gemeenschappelijke Regelingen. Kanttekeningen/risico’s 3.1 De gebundelde uitkering (BUIG) van het rijk is nog niet bekend. Deze dient ter dekking van de lasten van de uitkeringen die in het programma Inkomen zijn verwerkt. Op 6 mei 2024 zijn de “nadere voorlopige budgetten” gepubliceerd. Pas in oktober 2024 volgt het definitieve BUIG-budget voor 2024, wat weer doorwerkt naar 2025. Alternatieven Het alternatief is geen zienswijzen naar voren te brengen. Vervolg Bijlage 4 (zienswijzenbrief) na vaststelling in de raad laten verzenden door het college. Participatie N.v.t. Financiën De Dienst heeft de begroting 2025 opgesteld op basis van vooraf gedeelde uitgangspunten. De volgende systematiek wordt toegepast (op hoofdlijnen). De huidige aantallen vormen de basis voor de berekeningen. Dat betekent bijvoorbeeld dat de kostenstijging Jeugdwet die ultimo 2023 zichtbaar was nu doorwerkt in de nieuwe ramingen. De tarieven die gehanteerd worden zijn geïndexeerd naar het verwachte prijspeil 2025 op basis van recente circulaires van het gemeentefond. Waar bekend worden de meest actuele tarieven uit van toepassing zijnde cao’s meegenomen. De mutatie van 2024 naar 2025 toont een fors nadeel van afgerond € 5 miljoen.

De (financiële) verklaring is als volgt: • De budgetten voor de inkoop van re-integratietrajecten voor Begeleide Participatie en Arbeidsparticipatie (taakveld 6.4 en 6.5) zijn gelijk gehouden aan de realisatie 2023 met een indexatie. In het bedrag voor 2025 is zowel de premieproefplaatsing en werkstartregeling opgenomen. Vanaf 1 januari 2024 zijn De Dienst en Pastiel op een andere wijze gaan samenwerken ten aanzien van de re-integratie van inwoners met een bijstandsuitkering naar werk of participatie. • De lasten voor Inkomensregelingen (taakveld 6.3) zijn in de begroting 2025 hoger ten opzichte van de begroting na wijziging 2024. De stijging wordt veroorzaakt door de indexaties op de budgetten. • De Dienst verwacht dat het aantal voorzieningen huishoudelijke hulp in 2025 stijgt. Ook is er een risico-opslag opgenomen voor het tarief Huishoudelijke Hulp. Voor 2024 wordt namelijk uitgegaan van een tariefstijging die zal doorwerken in het tarief van 2025. Dit zorgt voor een forse kostenstijging ten opzichte van de begroting na wijziging 2024. • Op 1 januari 2024 zijn de Friese gemeenten een nieuwe overeenkomst met zorgaanbieders aangegaan voor verschillende vormen van specialistische jeugdhulp en Wonen. Het effect op aantallen en financiën door deze werkwijze is voor 2025 niet te voorspellen. De nieuwe inkoop brengt grote financiële risico’s met zich mee.

Dit risico is met alle gemeenten besproken.

3

| concept Begroting 2025 - 1 De Dienst NWF

•

• • • • •

Vooral in Waadhoeke is in 2023 sprake van een toenemende vraag naar jeugdhulp. Voor jeugdhulp zonder verblijf is er een stijging zichtbaar van het aantal cliënten en een toename van de kosten per traject. Verder stijgen de kosten jeugdhulp met verblijf door langere inzet van zwaardere trajecten. Hierdoor nemen de geraamde lasten voor 2025 sterker toe dan verwacht. In Waadhoeke is er in 2023 een forse toename geweest van toewijzingen Verblijf die vanuit lokale vaststellingsovereenkomsten worden gefinancierd. Dit komt doordat het regionale aanbod qua bedden op dit moment niet toereikend is. Met name gecertificeerde instellingen lopen hier tegenaan. Er is € 800.000 begroot voor 2025. Voor 2025 is rekening gehouden met een kostentoename van de gecertificeerde instelling (GI). In 2023 zijn er landelijk afspraken gemaakt over de afname van de werkdruk van GI medewerkers. Hierdoor stijgen de tarieven voor de dienstverlening van GI’s. De begroting ten opzichte van 2024 stijgt hierdoor 10%. Gemeenten worden hiervoor deels gecompenseerd door het Rijk. Het personeelsbestand en de openstaande vacatures per 1 maart 2024 vormen de basis voor de personeelsbegroting 2025. Er is rekening gehouden met een toename van de salariskosten op basis van Cao-afspraken en op basis van doorrekeningen vanuit de septembercirculaire 2023 van het Rijk.

Voor 2025 is ervan uitgegaan dat de regeling opvang ontheemden Oekraïne (ROO) niet meer van toepassing is. (Voor het bepalen van het juiste structurele effect is in de tabel de raming 2024 verlaagd met dit bedrag.) De trajecten voor inburgering worden bekostigd uit een specifieke uitkering (SPUK). De ramingen lasten en baten zijn op voorhand budgettair neutraal opgenomen. De BUIG middelen zijn bijgesteld. De Nader voorlopige budgetten 2024 vallen lager uit dan is begroot. De volgende bijstelling van de gebundelde uitkering (BUIG-middelen) wordt pas in het najaar bekend gemaakt. In de meicirculaire 2024 is voor 2 onderdelen binnen de Jeugdwet compensatie zichtbaar die als dekking kan worden ingezet. Het structurele deel van het restantbudget sociaal domein kan als dekking worden ingezet (het bedrag uit begrotingswijziging 6.02). In Berap I is een toevoeging van € 130.905 opgenomen die bij nader inzien niet structureel was. Deze wordt in de volgende begrotingswijziging gecorrigeerd naar incidenteel.

Samengevat in tabelvorm ziet het er als volgt uit:

4

| concept Begroting 2025 - 1 De Dienst NWF

Bijgestelde Conceptbegroting 2024 begroting Waadhoeke 2025 Dienst Structureel: Participatie Inkomen Armoedebestrijding Wmo Jeugd Bedrijfsvoering Dekking: SPUK inburgering tbv Dienst BUIG/participatiewet BUIG/loonkostensubsidie Meicirculaire 2024 (jeugd en voogdij) Onvoorzien sociaal domein (structureel)

Per saldo

Verschil

2.087.628 15.631.397 1.636.155 11.052.920 15.250.001 7.268.513 52.926.614

2.203.373 16.582.337 1.592.754 12.255.998 17.781.999 7.549.186 57.965.647

-115.745 -950.940 43.401 -1.203.078 -2.531.998 -280.673 -5.039.033

265.080 14.725.476 1.121.012 0 0 16.111.568

288.855 13.838.473 1.488.133 168.000 279.609 16.063.070

23.775 -887.003 367.121 168.000 279.609 -48.498

36.815.046

41.902.577

-5.087.531

Dit betekent dat in het meerjarenperspectief in de kadernota 2025-2028 bovenstaande cijfers worden opgenomen. Er vindt nog een diepere analyse plaats in hoeverre kostenstijgingen als gevolg van loonen prijsindexatie gedekt kunnen worden uit de loon- en prijscompensatie die via het gemeentefonds (meicirculaire) beschikbaar wordt gesteld en via de verwachte fluctuatie van de BUIG-middelen. De uitkomsten van deze analyse worden in de kadernota meegenomen. Bijlagen Bijlage 1: Concept Begroting 2025 De Dienst NWF Bijlage 2: Bijlagedocument concept Begroting 2025 De Dienst NWF Bijlage 3: Aanbiedingsbrief concept Begroting 2025 De Dienst NWF Bijlage 4: Concept zienswijzenbrief Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

5

| concept Begroting 2025 - 1 De Dienst NWF

, secretaris

6

| concept Begroting 2025 - 1 De Dienst NWF

NR.: 2024-102362 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 18 juni 2024; BESLUIT

1. Kennis te nemen van de concept Begroting 2025 De Dienst NWF 2. Zienswijzen naar voren te brengen op de concept begroting 2025 van de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslan, zoals geformuleerd in de brief aan het bestuur van de Dienst (bijlage 4). 3. De financiële gevolgen te verwerken in de Kadernota 2025-2028.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 11 juli 2024,

Signed By: Waanders, Marga <m.waanders@waadhoeke.nl> 15/07/2024 14:40:59 CEST ID: 8573b99c-0bea-40d9-9d49-ffd438f30778

{{Signer2}}

, voorzitter

Auth: Scribble

Signed By: Lyklema, Tinco <t.lyklema@waadhoeke.nl> 15/07/2024 14:33:56 CEST ID: 8573b99c-0bea-40d9-9d49-ffd438f30778

{{Signer1}} Auth: Scribble

7

| concept Begroting 2025 - 1 De Dienst NWF

, griffier

Dit document is digitaal ondertekend.

8

| concept Begroting 2025 - 1 De Dienst NWF