RV Cofinanciering volkshuisvestingsfonds Bildtdijken

AAN DE RAAD

Datum behandeld in college Datum agendering

23 januari 2024

Onderwerp

Cofinanciering Volkshuisvestingsfonds Bildtdijken K. Arendz

Portefeuillehouder Samenvatting

15 februari 2024

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

J. Hogendorp j.hogendorp@waadhoeke. nl

Onlangs is bekend geworden dat wij als Gemeente Waadhoeke een subsidie van zo’n 3,5 miljoen euro ontvangen uit het Volkshuisvestingsfonds van het Rijk (Bijlage 1). Dit geld is bedoeld om minstens vijftig woningen aan de Oude- en Nieuwebildtdijk te verbeteren en te verduurzamen. Een harde voorwaarde van de subsidie is dat de gemeente zelf cofinanciering beschikbaar stelt van 30%. Het benodigde bedrag van € 1.489.740 zal beschikbaar moeten worden gesteld door de gemeenteraad.

Voorstel Een bedrag van € 1.489.740 beschikbaar te stellen uit de Bestemmingsreserve Ontwikkelfonds voor medebekostiging van 30% cofinanciering voor de Meerjarige regeling specifieke herstructurering volkshuisvesting – Waadhoeke (Beschikking Volkshuisvestingsfonds 2023 Waadhoeke).

Aanleiding Onlangs is bekend geworden dat wij als Gemeente Waadhoeke een subsidie van zo’n 3,5 miljoen euro ontvangen uit het Volkshuisvestingsfonds van het Rijk (Bijlage 1). Dit geld is bedoeld om minstens vijftig woningen aan de Oude- en Nieuwebildtdijk te verbeteren en te verduurzamen. Het doel is om de leefbaarheid en veiligheid in het gebied te verbeteren doormiddel van herstructurering van de particuliere woningvoorraad. Bijkomend effect is dat hiermee ook een bijdrage wordt geleverd aan het behoud en het versterken van de cultuurhistorische waarden van dit kenmerkende dijkgebied. Deze financiële bijdrage is het resultaat van een subsidieaanvraag die 12 oktober 2023 door het college van B&W is ingediend. Op 22 oktober 2020 heeft de gemeenteraad van Waadhoeke ingestemd met het projectplan Bildtdijken fase 2 (Bijlage 2). De subsidieaanvraag is in lijn met eerdere besluitvorming voor de Bildtdijken en het projectplan in het bijzonder. De gemeenteraad is in oktober 2023 met een memo geïnformeerd over de subsidieaanvraag. Een harde voorwaarde van de regeling is dat de gemeente zelf cofinanciering beschikbaar stelt van 30%. Met de beschikbare middelen vanuit het Ontwikkelbudget kan aan de voorwaarde van cofinanciering worden voldaan Het benodigde bedrag á € 1.489.740 zal beschikbaar moeten worden gesteld door de gemeenteraad.

Intentie is om het project te laten uitvoeren door de Stichting Herstel dorpen en Bildtdijken (hierna: de stichting). Met de stichting zullen daarover nog nader afspraken worden gemaakt. Beoogd (meetbaar) effect Het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid van de Oude- en Nieuwebildtdijk door middel van herstructurering van ten minste 50 woningen uit de particuliere woningvoorraad. Bijkomend effect is dat hiermee ook een bijdrage wordt geleverd aan het behoud het versterken de cultuurhistorische waarden van en dit kenmerkende dijkgebied. Motivering Argumenten 1.1 Met een gemeentelijke bijdrage en de toegekende subsidie kan een substantiële bijdrage worden geleverd aan de primaire opgave van het project Bildtdijken 2 (Bijlage 2). De Bildtdijken vormen een waardevol en uniek landschappelijk en cultuurhistorisch woongebied met een lengte van 14 km en ruim 500 woningen. De Bildtijken en het aangrenzende gebied hebben in 2015 landelijke erkenning gekregen met de aanwijzing als beschermd dorpsgezicht. De woningen zijn er verhoudingsgewijs goedkoop en de inkomens zijn relatief laag. Een deel van deze woningen hebben een matige tot slechte kwaliteit. Verrommeling en verkrotting van de bebouwing, en daarmee de leefbaarheid en veiligheid van dit woongebied, is een blijvend onderwerp van aandacht. Bijkomend punt van zorg is de (mogelijke) energiearmoede.

Niet alleen nu, maar ook al bij de verdiepende woningmarktanalyse voor de Bildtdijken in 2020 kwam dat al nadrukkelijk naar voren. Het opknappen van de woningen is een middel waarmee in dit kwetsbare gebied onder andere de volgende doelstellingen behaald kunnen worden: Versterken van de leefbaarheid, veiligheid en sociale structuur;

2

|

-

-

Verduurzaming van de woningen en tegengaan van energiearmoede; Vergroten van de ruimtelijke kwaliteit en de aantrekkelijkheid van de leefomgeving; Versterken van de cultuurhistorische waarde van het beschermd dorpsgezicht Oude en Nieuwe Bildtdijken; Versterken van de recreatieve aantrekkelijkheid van het gebied; Herkenning en terugdringen van (sociale) problematiek.

1.2 De bijdrage uit het Volkshuisvestingsfonds kan volledig worden ingezet voor verbetering van de particuliere woningvoorraad en is daarmee uniek. De afgelopen periode is de gemeente samen met de Stichting Herstel dorpen en Bildtdijken naarstig op zoek gegaan naar fondsen en subsidies die het project kunnen ondersteunen. Daarbij is onder andere gebruik gemaakt van een uitvoerige subsidiescan. Uit deze scan is naar voren gekomen dat er geen noemenswaardige regelingen zijn voor particuliere woningverbetering waar het project aanspraak op kan maken. De bestaande regelingen zagen slechts op procesondersteuning en leefbaarheid. Het Volkshuisvestingsfonds vormt daarop een positieve uitzondering. Het fonds is specifiek bestemd om ingezet te worden voor particuliere woningverbetering, wat ook de primaire opgave van het project Bildtdijken is. 1.3 De opgave van het project Bildtdijken 2 is nog steeds actueel. De opgave voor de Bildtdijken is omvangrijk. De ervaring leert dat de afgelopen jaren een klein deel door de markt zelf is opgepakt en dat de eerste resultaten van het werk van de Stichting zich gestaag aftekenen. Met elkaar betreft dat slechts een klein deel van de totale opgave waarbij de meest prangende situaties niet door de markt worden opgelost, en de afgelopen jaren ook niet door de Stichting konden worden opgelost wegens gebrek aan voldoende financiële middelen.

Daarnaast baart het zorgen dat de genoemde energiearmoede door de gestegen energieprijzen een steeds nijpender probleem zal zijn. 1.4 De gemeentelijke bijdrage is een harde voorwaarde om aanspraak te kunnen maken op een bijdrage uit het Volkshuisvestingfonds. De bijdrage vanuit het Volkshuisvestingsfonds wordt via een Specifieke Uitkering vanuit het Rijk beschikbaar gesteld voor de periode van maximaal tien jaar. Een harde voorwaarde van de regeling is dat de gemeente zelf cofinanciering doet van 30%. Met de beschikbare middelen vanuit het Ontwikkelbudget kan aan de voorwaarde van cofinanciering worden voldaan. Het totale bedrag voor aanvraag bedraagt € 4.965.800 waarvan € 3.476.060 (70%) wordt beschikt door het Volkshuisvestingsfonds en € 1.489.740 het gemeentelijke aandeel betreft (30% cofinanciering). 1.4 De gemeentelijke bijdrage van € 1.489.740 kan worden gedekt uit de bestemmingsreserve Ontwikkelfonds. De bestemmingsreserve Ontwikkelfonds is bedoeld voor unieke en onderscheidende projecten die bijdragen aan de strategische doelen van Waadhoeke, waarbij gestreefd wordt naar een zo groot mogelijke multiplier in samenwerking met andere partijen. Deze aanvraag past uitstekend binnen dit kader als uniek en strategisch project, de multiplier van middelen én vanwege de samenwerking met Rijk, gemeente en de Stichting.

De aanvraag Volkshuisvestingsfonds is onderdeel van de doelen van het

3

|

ontwikkelperspectief in de Programmabegroting 2023: lobbyen voor middelen voor transitie van bestaande woningvoorraad. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Binnen de projectopzet wordt ook een substantiële eigen bijdrage gevraagd van de woningeigenaren. De woningen op de Bildtdijken zijn divers en allemaal particulier bezit. Bij de aanvraag wordt uitgegaan van de herstructurering van 52 matige tot zeer slechte woningen. Er is gerekend met een evenwichtig pakket aan maatregelen variërend van sloop tot relatief kleine (cultuurhistorische en isolatie) verbeteringen. En alles daartussen in. Vaak zal een eigen bijdrage in de kosten van zo’n 50% worden gevraagd. Op basis van de ervaringen in de jaren hiervoor blijkt dit een grote ‘uitdaging’ te zijn, maar niet onhaalbaar. Tegelijkertijd ligt bij de nu voorgestelde aanpak de focus niet alleen maar op verbetering van de allerslechtste woningen waar de woonproblematiek het hoogst is. Ook minder slechte woningen zijn nu in het project opgenomen. De verwachting is het vragen van een eigen bijdrage voor deze woningen realistischer is, ook omdat de ingrepen hier vaak kleiner zijn. Daarnaast is er nu een grotere groep woningen die voor verbetering in aanmerking komt, waardoor ook het positieve effect voor de Bildtdijken als geheel groter zal zijn.

Daarnaast beschikt de gemeente zelf ook (recent) over een aantal regelingen die hier in positieve zin aan bij kunnen dragen, te weten: starterslening, duurzaamheidslening en verzilverlening. Alternatieven Er zijn geen alternatieven. Als we geen bijdrage doen in de vorm van cofinanciering gaat de bijdrage uit Volkshuisvesting niet door. Daarmee zal ook de opgave op de Bildtdijken niet kunnen worden aangepakt. De primaire opgave van het project behelst het opknappen van slechte en matige woningen. Het Volkshuisvestingsfonds is de enige regeling die specifiek bedoeld is voor particuliere woningverbetering in kwetsbare gebieden. Vervolg Na besluitvorming is het de intentie om nadere afspraken met de stichting te gaan maken en vast te leggen over de (financiële) uitvoering van het project. Er zal gezocht moeten worden naar de beste juridische vorm. Participatie N.v.t. Financiën Voorstel is om de € 1.489.740 ten laste te brengen van de bestemmingsreserve ontwikkelfonds. Het ontwikkelfonds is bedoeld voor unieke en onderscheidende opgaven die bijdragen aan de strategische doelen van Waadhoeke, waarbij gestreefd wordt naar een zo groot mogelijke multiplier in samenwerking met andere partijen. Deze opgave rond de Bildtdijken past uitstekend binnen dit kader.

De stand van de bestemmingsreserve Ontwikkelfonds (met verplichtingen) is als volgt: Bestemmingsreserve Ontwikkelfonds (stand na 7e begrotingswijziging) 4.283.000 Bijdrage Actieplan economie 150.000

4

|

Bijdrage biodiversiteitsproject Waadrâne Bijdrage DOM’s Bijdrage uitvoeringskosten voor de Regio Deal

45.000 87.000 150.000

Na deze onttrekking bedraagt de stand van de bestemmingsreserve Ontwikkelfonds € 2.361.260. Bijlagen Bijlage 1: Beschikking Volkshuisvestingsfonds 2023 Waadhoeke; Bijlage 2: Projectplan Bildtdijken 2

Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris

5

|

NR.: 2023-278591 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 23-01-2024;

BESLUIT Een bedrag van € 1.489.740 beschikbaar te stellen uit de Bestemmingsreserve Ontwikkelfonds voor medebekostiging van 30% cofinanciering voor de Meerjarige regeling specifieke herstructurering volkshuisvesting – Waadhoeke (Beschikking Volkshuisvestingsfonds 2023 Waadhoeke).

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 15-02-2024,

{{Signer2}}

, voorzitter

Signed By: Waanders, M.C.M. <m.waanders@waadhoeke.nl> 19/02/2024 16:13:56 CET ID: 93bd06b9-218f-492b-a832-7bce064cc06b Auth: Scribble

{{Signer1}}

, griffier

Signed By: Lyklema, Tinco <t.lyklema@waadhoeke.nl> 27/02/2024 16:40:07 CET ID: 93bd06b9-218f-492b-a832-7bce064cc06b Auth: Scribble

Dit document is digitaal ondertekend.

6

|