RV Begroting na wijziging 2024 Dienst SoZaWe Noardwest - Fryslân

AAN DE RAAD

Datum behandeld in college Datum agendering Onderwerp Portefeuillehouder Samenvatting

13 februari 2024 7 maart 2024 Begroting na wijziging 2024 Dienst SoZaWe Noardwest Fryslân M. van der Meer

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnumme r

T. Rodenhuis t.rodenhuis@waadhoeke.nl 06-22608741

De begrotingsuitgangspunten voor 2024 van de Dienst Noardwest Fryslân zijn op basis van de laatste inzichten geactualiseerd en samengevoegd in de Begroting na wijziging 2024 Dienst Noardwest Fryslân. De financiële gevolgen die hieruit voortkomen voor de gemeente Waadhoeke en de verwerking daarvan worden in dit advies nader toegelicht. De raad wordt voorgesteld om geen nadere zienswijzen naar voren te brengen.

Voorstel 1. Geen zienswijze in te dienen op de begroting na wijziging 2024 van De Dienst Noardwest Fryslân. 2. Het structurele voordeel van € 401.055 ten gunste te brengen van het budget Onvoorzien Sociaal Domein.

Aanleiding De Begroting na wijziging 2024 van De Dienst Noardwest Fryslân (hierna: de Dienst) is in de bestuursvergadering van 13 december 2023 voorlopig vastgesteld. De verschillende gemeenteraden zijn nu in de gelegenheid reacties of eventuele zienswijze te geven. Deze mogelijkheid moet het bestuur van de Dienst aan de gemeenteraden bieden op grond van artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). De Dienst verzoekt de raad daarom uiterlijk 16 maart 2024 zijn eventuele zienswijzen op deze begrotingswijziging kenbaar te maken. Beoogd (meetbaar) effect Een vastgestelde Begroting na wijziging 2024 van De Dienst Noardwest Fryslân. Motivering 1.1 De Begroting na wijziging 2024 van de Dienst geeft geen aanleiding voor zienswijzen Jaarlijks wordt in het begin van het nieuwe jaar aan de gemeenten een gewijzigde begroting aangeboden door de Dienst. Dat is nodig omdat de oorspronkelijke begroting is gebaseerd op voorlopige uitgangspunten en al in een vroeg stadium moet worden opgesteld. De actuele inzichten zijn verwerkt; in onderstaande tabel wordt de wijziging t.o.v. de oorspronkelijke begroting 2024 weergegeven. Begroting na Begroting 2024 wijziging 2024 Waadhoeke Dienst Structureel: Participatie Inkomen Uitvoeringslasten TOZO Armoedebestrijding Wmo Jeugd Bedrijfsvoering

Participatie: SPUK inburgering BUIG/participatiewet BUIG/loonkostensubsidie

2.499.039 17.930.688 50.942 1.614.808 10.313.320 13.555.000 7.461.582 53.425.381

2.087.628 15.562.603 68.794 1.636.155 11.052.920 15.250.001 7.198.009 52.856.110

411.411 2.368.085 -17.852 -21.347 -739.600 -1.695.001 263.573 569.271

519.492 14.707.662 991.237 16.218.391

203.687 14.725.476 1.121.012 16.050.175

-315.805 17.814 129.775 -168.216

Per saldo effect voor Waadhoeke incidenteel: Opvang ontheemden Oekraïne

Verschil

401.055

194.350

-194.350

2.1. Per saldo is er een structureel voordeel van € 401.055 Dit voordeel ontstaat met name door de lagere uitgaven voor inkomensregelingen, onderdeel van het Sociaal domein. In eerdere jaren hanteerde Waadhoeke een structurele buffer binnen het sociaal domein, het zogenaamde “restantbudget sociaal domein”. Dit werd ingezet bij fluctuaties, zowel positief als negatief. In 2021 kon voor het laatst dit budget als dekking worden ingezet, daarna was het

2

| RV Begroting na wijziging 2024 Dienst SoZaWe Noardwest - Fryslân

budget nihil. Met dit overschot komt er weer voeding beschikbaar voor deze buffer, waarbij de naam van het budget wordt aangepast naar Budget onvoorzien sociaal domein. Kanttekeningen/risico’s 2.1 Het prijseffect is niet berekend. Voor het afdekken van hogere lasten als gevolg van loon- en prijseffecten is het budget voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO) gereserveerd in de begroting van Waadhoeke. Gezien het positieve effect van deze begroting na wijziging is niet nodig hier een beroep op te doen. 2.2 Het structurele voordeel kan ook toegevoegd worden aan onvoorzien structureel. Daarmee kan het overschot ook worden bestemd voor doelen buiten het Sociaal domein. Echter liggen er op de middellange termijn de nodige uitdagingen, juist binnen het Sociaal domein. Te denken valt aan Bestaanszekerheid, de effecten van de Hervormingsagenda Jeugd en de ambities rondom de te maken verbindingen met bijvoorbeeld GALA (Gezond en leven lang Actief) en IZA (Integraal Zorg Akkoord, om de focus te verleggen van zorg naar gezondheid, welzijn en preventie. Vooralsnog is de rijksfinanciering voor het Sociaal domein vanaf 2026 een onzekere factor. Alternatieven Alternatief is om wel zienswijzen naar voren te brengen. Daarvoor is ons inziens echter geen aanleiding. Vervolg Middels bijgaande brief laat de raad het bestuur weten geen zienswijzen naar voren te brengen. Participatie N.v.t.

Financiën De begroting 2024 van Waadhoeke wordt aangepast naar de ramingen van de Dienst met een begrotingswijziging. Hierin is inbegrepen het dekken van de incidentele lasten van € 194.350 met de nog te ontvangen bijdrage van het rijk voor de opvang Oekraïners. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming voor ontheemden uit Oekraïne is verlengd tot 4 maart 2025. Voor de kostenverrekening opvang Oekraïners loopt de route via de SISA-bijlage bij de jaarrekening. De kosten en verwachte opbrengsten staan nog niet in de begroting van Waadhoeke. Met het aanpassen van de begroting van Waadhoeke ontstaat er per saldo een structureel budgettair voordeel van € 401.055. Dit ontstaat door, soms grote, verschillen op de verschillende onderdelen binnen de begroting. Per onderdeel zijn de verschillen toegelicht. Participatie In de primitieve begroting 2024 is bij het berekenen van de lasten inburgering uitgegaan van de inburgeringstaakstelling die door het Rijk aan gemeenten is opgelegd. In de praktijk blijkt dat die taakstelling lastig is te behalen door een gebrek aan woningen. En als inburgeraars niet gehuisvest zijn, kunnen er ook geen inburgeringstrajecten ingezet worden. Voor de begroting na wijziging heeft de Dienst daarom de prognose voor 2023 gebruikt die veel lager uitvalt.

3

| RV Begroting na wijziging 2024 Dienst SoZaWe Noardwest - Fryslân

Voor de inburgeringstrajecten is een specifieke uitkering beschikbaar. De voorlopige beschikking 2024 van 29 september 2023 toont een bedrag van € 957.917 en gaat uit van 61 nieuwe inburgeraars en een overloop van 112 uit voorgaande jaren via een bepaalde rekensystematiek. Op voorhand houden wij rekening met het bedrag dat door de Dienst is berekend. Eventuele bijstelling vindt plaats via de Berap. De verantwoording vindt plaats via de SISA-bijlage bij de jaarrekening en gaat uit van werkelijke bestedingen. Te veel ontvangen voorschotten mogen in volgende jaren besteed worden. Inkomen De lasten voor Inkomensregelingen dalen ten opzichte van de primitieve begroting met 12%. Dit komt ten eerste omdat het aantal bijstandscliënten in 2023 verder is gedaald, terwijl rekening was gehouden met een lichte stijging (op basis van een raming van het Rijk). Daarnaast zijn de verwachtingen voor 2024 gunstiger dan waar we eerst rekening mee hielden. Het Rijk gaat er in haar ramingen (gepubliceerd in de septembercirculaire van 2023) nu namelijk vanuit dat het aantal inwoners met een bijstandsuitkering in 2024 verder afneemt en pas in 2025 weer gaat oplopen, terwijl men eerst ook in 2024 een stijging verwachtte. Ook het gemiddeld uitkeringsbedrag daalt t.o.v. de eerdere raming. De afwikkeling van de TOZO moet uit eigen gemeentelijke middelen worden bekostigd.

Bij de verstrekking van de TOZO is de vergoeding ambtelijke kosten al door het rijk verstrekt. Armoedebestrijding Het is nog niet bekend of de Energietoeslag in 2024 opnieuw wordt uitgekeerd. Voor de begroting van de overige armoederegelingen is de Dienst uitgegaan van de prognose 2023. WMO Bij de maatwerkvoorzieningen is het totaalbedrag van dezelfde omvang als de primitieve begroting 2024, maar er heeft wel een verschuiving plaatsgevonden. De raming collectief vervoer is naar beneden bijgesteld, omdat het nog niet terugkomt op het niveau van voor corona. Bij de woonvoorzieningen is een stijging zichtbaar. Het tarief huishoudelijk hulp is ongeveer € 0,90 euro hoger uitgevallen eerder verwacht. Gecombineerd met een verhoogde zorgconsumptie van 85%, zorgt dit voor een stijging van de lasten met afgerond € 410.000. Een hogere zorgconsumptie betekent dat het deel van de indicatie dat daadwerkelijk afgenomen/geleverd is stijgt. De individuele begeleiding komt afgerond € 300.000 hoger uit vanwege hogere aantallen en een hoger uitgevallen tarief bij alle onderdelen. Jeugd Voor de begroting na wijziging is de prognose voor 2023 als basis gebruikt. De stijging van afgerond € 1,7 miljoen komt o.a. door: 1. In 2023 zet de stijging van het aantal jeugdigen met jeugdhulp zonder verblijf door.

Ook stijgen de gemiddelde kosten per traject en is de tariefindexatie voor 2024 gesteld op 5,7% (ipv de 4,8% waar in de primitieve begroting rekening werd gehouden). De verwachten lasten voor 2024 nemen hierdoor met € 1,5 miljoen toe ten opzichte van de primitieve begroting 2024. 2. De zorgzwaarte voor jeugdhulp met verblijf neemt toe, waardoor ook hier de gemiddelde kosten per traject stijgen. Daarbovenop houden we voor 2024 rekening met een tariefindexatie van 5,7% (ipv 4,8%). Dit betekent dat de begrote lasten met € 290.000 toenemen. 3. Een stijging van de lasten van SDF (15%), door een toename van de personeelskosten (indexatie en toename formatie).

4

| RV Begroting na wijziging 2024 Dienst SoZaWe Noardwest - Fryslân

In het algemeen: Op 1 januari 2024 gaan de Friese gemeenten een nieuwe overeenkomst met zorgaanbieders aan voor verschillende vormen van specialistische jeugdhulp. De invoering van de hiermee samenhangende wijzigingen vindt plaats voor 1 januari 2024. Eén van de doelen van het nieuwe inkoopkader is dat de kosten afnemen. In de begroting na wijziging is hier geen rekening mee gehouden omdat de effecten niet berekend kunnen worden. Met andere woorden de begroting na wijziging 2024 is going-concern opgesteld. Bedrijfsvoering Als laatste wordt de lagere raming grotendeels veroorzaakt door een voordelig rentesaldo. Bijlagen 1 Oplegger toezending Concept Begroting na wijziging 2024 - getekend 2 Begroting na wijziging 2024 De Dienst Noardwest Fryslan 14-12-2023 3 Bijlagedocument Begroting na wijziging 2024 De Dienst Noardwest Fryslan versie 1 4 Brief van raad aan bestuur Dienst Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris

5

| RV Begroting na wijziging 2024 Dienst SoZaWe Noardwest - Fryslân

NR.: 2024-008312 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 13 februari 2024; BESLUIT

1. Geen zienswijze in te dienen op de begroting na wijziging 2024 van De Dienst Noardwest Fryslân. 2. Het structurele voordeel van € 401.055 ten gunste te brengen van het budget Onvoorzien Sociaal Domein.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 7 maart 2024,

Signed By: Lyklema, Tinco <t.lyklema@waadhoeke.nl> 11/03/2024 13:48:00 CET ID: 16261f66-4eb3-40b2-80a0-1b4b63c0fe93

{{Signer2}}

, voorzitter

Auth: Scribble

Signed By: Kamerling, Marijn <raadslid.kamerling@waadhoeke.nl> 11/03/2024 15:00:11 CET ID: 16261f66-4eb3-40b2-80a0-1b4b63c0fe93

{{Signer1}} Auth: Scribble

Dit document is digitaal ondertekend.

6

| RV Begroting na wijziging 2024 Dienst SoZaWe Noardwest - Fryslân

, griffier