RV Adviesnota Raad Toeristenbelasting 2025

Raadsvoorstel Toeristenbelasting 2025 Datum behandeld in college Datum agendering Onderwerp Portefeuillehouder Samenvatting

4 juni 2024 27 juni 2024 Raadsvoorstel Toeristenbelasting 2025 M. van der Meer

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

N. Nicolai n.nicolai@waadhoeke.nl

Per 1 januari 2025 wil de gemeente Waadhoeke toeristenbelasting innen. Toeristen dragen op deze manier bij aan de gemeentelijke recreatieve voorzieningen zoals fietswandelpaden en vaarwegen. De invoering van toeristenbelasting levert de gemeente naar schatting € 135.000,- per jaar op. Voor de aangifte toeristenbelasting is het bijhouden van een nachtregister van belang. Het bijhouden van een nachtregister is al verplicht voor diegenen die bedrijfsmatig gelegenheid bieden tot nachtverblijf (artikel 438, eerste lid, van Wetboek van Strafrecht). In de APV willen wij regelen dat alle logiesverstrekkers een nachtregister moeten bijhouden. Om de logiesverstrekkers tegemoet te komen biedt de gemeente Waadhoeke kosteloos en vrijwillig een Digitaal Nachtregister aan. Daarmee kan de logiesverstrekker voldoen aan deze verplichting en ook eenvoudig aangifte doen van de af te dragen toeristenbelasting. Gemeente Waadhoeke wil het Digitaal nachtregister invoeren als een groeimodel en na 2 jaar evalueren.

Voorstel 1. Per 1 januari 2025 toeristenbelasting in te voeren en voor de invoering de volgende verordeningen vast te stellen: a. Toeristenbelastingverordening b. Watertoeristenbelastingverordening c. Wijzigingsverordening Algemene Plaatselijke Verordening 2. De geraamde inkomsten van € 135.000 naar de algemene middelen te laten vloeien.

Aanleiding Via de kadernota 2024-2027 en de begroting is € 40.000 beschikbaar gesteld om te starten met het invoeren van een Digitaal Nachtregistratiesysteem en Toeristenbelasting. Tijdens de raadsvergadering op 21 december 2023 heeft de raad de startnotitie Digitaal Nachtregister en Toeristenbelasting vastgesteld. Vervolgens is op dinsdag 23 april 2024 een kernsessie georganiseerd over zowel het invoeren van toeristenbelasting als het invoeren van een Digitaal Nachtregistratie systeem. Tijdens deze kernsessie lag een concept raadsadvies en concept verordeningen ter discussie. Uit deze kernsessie bleek dat er bij zowel de aanwezige ondernemers als een deel van de raadsleden twijfels zijn om een Digitaal Nachtregister verplicht in te voeren. Wel was er draagvlak voor het invoeren van toeristenbelasting per 1 januari 2025. Alle input van de kernsessie is meegenomen en heeft ervoor gezorgd dat er nu een aangepast raadsvoorstel ligt met aangepaste verordeningen. Met het invoeren van de toeristenbelasting wordt mede een watertoeristenbelasting ingevoerd en wordt de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) aangepast. Het bijhouden van een nachtregister is voor hen die beroepsmatig nachtverblijf verschaffen verplicht vanuit het Wetboek van Strafrecht artikel 438. Particuliere verhuurders vallen hier niet onder.

Om een nachtregister te kunnen verplichten voor alle logiesaccommodaties die een overnachting aanbieden, moet dit worden opgenomen in de APV. Op deze manier zijn bij alle soorten logiesaccommodaties de gasten bekend bij een calamiteit. Daarnaast is een nachtregister nodig voor de aangifte toeristenbelasting. Het is aan de logiesverstrekker zelf om te bepalen hoe een nachtregister wordt bijgehouden. Gemeente Waadhoeke wil hierin faciliteren door kosteloos een Digitaal Nachtregistratiesysteem aan te bieden. Dit systeem vereenvoudigt het bijhouden van een nachtregister en helpt de logiesverstrekker bij de aangifte van toeristenbelasting. Daarnaast helpt het Digitaal Nachtregister de gemeente bij het verzamelen van informatie over de toeristen, deze informatie is nodig voor o.a. een goede visie op onze regiomarketing. Beoogd (meetbaar) effect Per 1 januari 2025 int gemeente Waadhoeke toeristenbelasting à € 1,- per persoon per nacht vanaf een leeftijd van 16 jaar. Naar schatting levert dit € 135.000,- op per jaar. De APV wordt aangepast zodat alle logiesverstrekkers een nachtregister moeten bijhouden. Voor het nachtregister biedt de gemeente logiesverstrekkers kosteloos een Digitaal Nachtregistratiesysteem aan. Het Digitaal nachtregister wordt uitgerold in de vorm van een groeimodel en na 2 jaar geëvalueerd.

2

|

Motivering Argumenten 1.1 De (water)toeristenbelasting is een tegemoetkoming in de kosten van de voorzieningen die mede in het belang van de sector recreatie en toerisme worden getroffen. Toeristen betalen op deze manier mee aan de gemeentelijke recreatieve voorzieningen zoals onderhoud aan fiets- en wandelpaden en vaarroutes. 1.2 Voor de invoering van toeristenbelasting is het noodzakelijk om verordeningen vast te stellen. Op grond van artikel 216 Gemeentewet is het invoeren van een nieuwe lokale heffing de bevoegdheid van de Raad. In artikel 224 lid 1 Gemeentewet staat dat de toeristenbelasting kan worden ingevoerd. Er dient een tarief vastgesteld te worden, er moet inzicht zijn in de regels en de invoeringsdatum moet duidelijk zijn. Dit en meerdere aspecten zijn vastgelegd in deze verordeningen. Na vaststelling en bekendmaking van deze verordeningen kan toeristenbelasting en watertoeristenbelasting worden geheven. 1.3 De inhoudelijke keuzes in de verordeningen (water)toeristenbelasting zijn in overleg met de klankbordgroep tot stand gekomen. De logiesverstrekkers in de opgezette klankbordgroep hebben meegedacht over de inhoudelijke keuzes. Vanuit de klankbordgroep komt de wens om een vast bedrag in te voeren van € 1,- per persoon per nacht. Vaste gasten moeten wennen aan toeristenbelasting in de gemeente Waadhoeke.

Met name de camping en de groepsaccommodaties hebben de wens om te starten met een bedrag van €1,anders is de stap ineens zo groot. De wat duurdere accommodaties kunnen zich vinden in een bedrag van € 1,50 maar deze accommodaties willen zich graag aanpassen aan de rest van de klankbordgroep die het verzoek heeft te starten met een vast bedrag van € 1,-. Een variabel tarief d.m.v. een percentage van de overnachtingsprijs is door het merendeel van de groep niet gewenst. De minimale leeftijd van 16 jaar voor het heffen van toeristenbelasting is ook gebaseerd op het advies van de klankbordgroep. Zie bijlage 4 voor het gespreksverslag. 1.4 Naast dat het bijhouden van een nachtregister is opgenomen in het Wetboek van Strafrecht (artikel 438 lid 1) dient deze eis ook opgenomen te worden in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Een belangrijk argument voor het bijhouden van een nachtregister is om meer inzicht in ondermijning en mensenhandel te verkrijgen en opsporing van voortvluchtige of andere gezochte personen te vergemakkelijken. Ook is het noodzakelijk bij een calamiteit om inzicht te krijgen in het aantal personen dat op dat moment in een logiesaccommodatie verblijft. Daarnaast is het een registratie van de af te dragen toeristenbelasting. Bijhouden van een nachtregister is vormvrij.

Vanuit de landelijke wetgeving zijn alleen bedrijven verplicht een nachtregister bij te houden, in de APV kan worden opgenomen dat ook particuliere verhuurders verplicht zijn een nachtregister bij te houden. Door de wijzigingsverordening APV vast te stellen geldt in Waadhoeke de eis van het bijhouden van een nachtregister voor alle logiesverstrekkers. Dit vinden wij wenselijk omdat de regels zo voor alle logiesaccommodaties hetzelfde zijn. 1.5 Het invoeren en bijhouden van een Digitaal Nachtregister is conform AVG. De persoonsgegevens worden op een veilige manier opgeslagen. De sinds 25 mei 2018 geldende Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) heeft als uitgangspunt dat er niet meer wordt uitgevraagd dan nodig. Er worden alleen gegevens uitgevraagd die artikel 438 van het WvSr noemt. Het Digitaal Nachtregister heeft verschillende maatregelen genomen

3

|

om voor een veilige webapplicatie te zorgen. Gemeente Waadhoeke voert onder toezicht van de Functionaris Gegevensbescherming (FG) en de Chief Infor-mation Security Officer (CISO) een data protection impact assessment (DPIA) uit op de verwerking van persoonsgegevens in en rondom het Digitaal Nachtregister. Een DPIA draait om het inzichtelijk maken van de volledige verwerking van (persoons)gegevens. Denk aan de rechtmatigheid van de verwerking, maar ook de veiligheid van de verwerkte persoonsgegevens. Het doel is om alle mogelijke risico's inzichtelijk te maken en maatregelen te nemen om die risico's te mitigeren. Er is gestart met een penetratietest (scope in afstemming met de CISO). Dit is een uitgebreide securitycontrole waarbij een ethisch hacker het Digitaal Nachtregister van buitenaf, maar ook van binnenuit onderzoekt op kwetsbaarheden. De kwetsbaarheden die uit de penetratietest komen worden opgelost voordat er überhaupt gebruik gemaakt gaat worden van het Digitaal Nachtregister. De verwerking mag pas starten zodra de DPIA positief is beoordeeld door de FG. De FG en CISO zien samen toe op een juist verloop van deze procedure. 2.1 De toeristenbelasting komt ten goede aan de algemene middelen De toeristenbelasting is een algemene belasting. Dit betekent dat de gemeente de vrije keuze heeft om te bepalen hoe de middelen worden besteed.

De opbrengst komt ten goede aan de algemene middelen maar kan gezien worden als een tegemoetkoming in de (bestaande en nieuwe) investeringen die worden gedaan in de recreatie en toerisme sector. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Verwachte inkomsten die we tegemoet zien bij het invoeren van toeristenbelasting is een raming Zie toelichting onder de kop financiën. Exacte cijfers van logiesaccommodaties, aantal toeristen, verblijfsduur en bezettingsgraden zijn (nog) niet bekend bij de gemeente. Hiervan is op basis van onderzoeken in het verleden een inschatting gemaakt. 1.2 In de APV wordt opgenomen dat alle logiesverstrekkers een nachtregister moeten bijhouden Logiesverstrekkers zien het bijhouden van een nachtregister als administratieve last. Het bijhouden van een nachtregister is echter al een verplichting uit het wetboek van Strafrecht artikel 438 lid 1. Dit wordt met het aanpassen van de APV verplicht voor alle (ook particuliere) logiesverstrekkers die een betaalde overnachtingsplek aanbieden, immers toeristenbelasting geldt voor toeristen die verblijven in alle vormen van logiesaccommodaties. Gemeente Waadhoeke wil de logiesverstrekkers hierin faciliteren met het aanbieden van een digitaal systeem, als zijnde een groeimodel van het digitaal nachtregister. Na twee jaar evalueren we het werken met dit systeem. Logiesverstrekkers mogen ook een eigen nachtregister bijhouden.

1.3 Invoering toeristenbelasting brengt kosten met zich mee Ten aanzien van de daadwerkelijke heffing en inning van toeristenbelasting is personele inzet noodzakelijk. Er is personele inzet nodig variërend van de heffing en inning, het beantwoorden van vragen en het steekproefsgewijs uitvoeren van controles. Als laatste betalen we een klein bedrag aan abonnementskosten voor het Digitaal Nachtregister. De totale, met name personele kosten, worden geschat op € 35.000,- per jaar.

4

|

Alternatieven A. Geen toeristenbelasting heffen, dan blijft de situatie zoals het is. Toeristen/bezoekers dragen dan niet bij aan de instandhouding van voorzieningen en investeringen in de toeristisch recreatieve sector. Deze investeringen zullen in de eigen begroting moeten worden opgevangen. B. Ander tarief en/of andere minimale leeftijd De leeftijdgrens van 16 jaar is vergeleken met andere gemeenten aan de hoge kant en het bedrag toeristenbelasting is in vergelijking met andere gemeenten aan de lage kant. Het advies van de klankbordgroep is om een minimale leeftijd van 16 jaar te hanteren voor toeristenbelasting. Zo worden jonge gezinnen niet geconfronteerd met extra hoge kosten. Vergeleken met andere gemeenten is deze leeftijdsgrens hoog. Bij de gemeente Súdwest Fryslân is de leeftijdsgrens 4 jaar, gemeente Leeuwarden is de leeftijdgrens 5 jaar, gemeente Noardeast en Fryske Marren is de leeftijdgrens 12 jaar. In de gemeente Dantumadiel is de leeftijdsgrens 18 jaar. Alle gemeenten in Friesland heffen toeristenbelasting. Het gemiddelde bedrag in Friesland is € 1,98 per persoon per nacht. Dat ligt fors hoger dan het voorgestelde bedrag van de klankbordgroep. C. Het verplicht invoeren van het Digitaal Nachtregistratie systeem. Door het Digitaal Nachtregister verplicht in te voeren is er een uniforme wijze van aanlevering van gegevens.

Alle logiesaccommodaties leveren dan dezelfde gegevens aan in hetzelfde systeem. Het systeem ontlast alle logiesaccommodaties doordat ze niet zelf een nachtregister bij hoeven te houden, omdat toeristen dit grotendeels zelf invullen. Andere voordelen van het verplicht invoeren van een Digitaal nachtregistratie systeem zijn o.a.: inzicht in concrete data in de toeristische sector het gehele jaar, aangifte toeristenbelasting gaat automatisch, administratieve controle is voldoende in plaats van fysieke controle op locatie, inzicht of er arbeidsmigranten verblijven in logiesaccommodaties, real-time inzicht wie aanwezig is op een locatie bij een calamiteit, veiligheid van persoonsgegevens is gegarandeerd en de data van het Digitaal Nachtregister kunnen vergeleken worden met andere gemeenten in Friesland omdat andere gemeenten ook de intentie hebben om met hetzelfde Digitale Nachtregister te gaan werken. Participatie Er is een klankbordgroep met ondernemers uit de sector opgericht. Negen ondernemers van verschillende soorten logiesaccommodaties zijn gevraagd om de gemeente te adviseren over dit onderwerp. In bijlage 4 is het gespreksverslag opgenomen van de twee klankbordgroepsessies. Er is een apart gesprek geweest met recreatiepark Bloemketerp over dit onderwerp, ook dit verslag is te vinden in de bijlage. De klankbordgroep heeft o.a.

geadviseerd in de tariefhoogte, tarieftype, beleidsregels en leeftijdsgrens. Op maandag 11 maart jl. is er een informatiebijeenkomst gehouden voor alle logiesverstrekkers in de gemeente Waadhoeke. Van deze avond is een video-opname en een verslag gemaakt. Dit verslag is terug te lezen in bijlage 5. Op de avond zelf waren 60 logiesverstrekkers aanwezig. Na afloop van de bijeenkomst is de video gedeeld met de logiesverstrekkers die niet aanwezig waren. Het verslag van maandag 11 maart geeft een compleet beeld van de vragen die er leven bij logiesverstrekkers. De antwoorden op de nog openstaande vragen plaatsen we op onze website, in de nieuwsbrief of lichten we toe op een volgende informatieavond. Na afloop van de informatiebijeenkomst is een enquête verstuurd, de uitslag van deze enquête is te vinden in bijlage 6.

5

|

Op dinsdag 23 april is een kernsessie georganiseerd waar ondernemers de mogelijkheid hadden om in te spreken. Eén ondernemer heeft namens meerdere ondernemers ingesproken. Uit deze kernsessie bleek dat er bij zowel de aanwezige ondernemers als een deel van de raadsleden twijfels zijn om een Digitaal Nachtregister verplicht in te voeren. Om die reden ligt er nu dit voorstel om het Digitaal Nachtregister als een groeimodel te implementeren. Financiën In de startnotitie van 21 december 2023 staat dat de inkomsten geschat worden op € 200.000,- per jaar. Dit bedrag was gebaseerd op een toeristenbelasting tarief van € 1,50 p.p.p.n. Op basis van dezelfde gegevens, maar met een toeristenbelasting bedrag van € 1,00 worden de inkomsten geschat op € 135.000,- per jaar. Er is een inschatting gemaakt van het aantal overnachtingen die er jaarlijks in de gemeente Waadhoeke zijn. Het blijft een inschatting, omdat wij nu geen duidelijke gegevens hebben van onze logiesaccommodaties. Een beter beeld van de inkomsten vanuit de toeristenbelasting kan pas gegeven worden, nadat de belasting enkele jaren geïnd is. De inschatting voor de totale kosten voor administratieve werkzaamheden komen op een bedrag van € 35.000 per jaar. Vervolg Vanaf 1 januari 2025 wordt de toeristenbelasting in de gemeente Waadhoeke ingevoerd.

Naast het afdragen van toeristenbelasting zijn alle logiesverstrekkers verplicht een nachtregister bij te houden. Het bijhouden van een nachtregister is vormvrij. De gemeente biedt logiesverstrekkers kosteloos een Digitaal Nachtregistratie systeem aan om het bijhouden van een nachtregister te vereenvoudigen. We maken een plan van aanpak om logiesverstrekkers te helpen bij het implementeren van het systeem. Voor de toekomst is de ambitie om naar een meer uniforme wijze van aanlevering te gaan. Via een groeimodel van het digitaal nachtregister zouden we daar kunnen komen. Deze tool borgt een uniforme en efficiënte heffing voor het wettelijk verplichte nachtregister en biedt bruikbare data voor onder meer de toeristische sector. Het verplichten van het Digitale nachtregister is in de toekomst de meest optimale vorm om het systeem voor alle doeleinden te laten werken. Na 2 jaar willen we het gebruik van het Digitaal nachtregister evalueren. Na het besluit van de gemeenteraad worden de logiesverstrekkers geïnformeerd over het besluit en over een vervolgbijeenkomst waarbij wij extra informatie delen. Daarnaast zullen we na een positief besluit de processen gaan opstellen en/of wijzigen voor het invoeren van toeristenbelasting en het aanbieden van het Digitaal Nachtregister.

6

|

Bijlagen Bijlage 1: Verordening Toeristenbelasting Bijlage 2: Verordening Watertoeristenbelasting Bijlage 3: Wijzigingsverordening APV Bijlage 4: Gespreksverslag Klankbordgroep Bijlage 5: Gespreksverslag Informatiebijeenkomst 11 maart Bijlage 6: Enquête informatiebijeenkomst Digitaal Nachtregister & Toeristenbelasting Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris

7

|

NR.: 2023-119160 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 4 juni 2024; BESLUIT 1. Per 1 januari 2025 toeristenbelasting in te voeren en voor de invoering de volgende verordeningen vast te stellen: a. Toeristenbelastingverordening b. Watertoeristenbelastingverordening c. Wijzigingsverordening APV 2. De geraamde inkomsten van € 135.000 naar de algemene middelen te laten vloeien.

Aldus vastgesteld in de openbare Raadsvergadering 27 juni 2024,

{{Signer2}}

, voorzitter

Signed By: Waanders, Marga <m.waanders@waadhoeke.nl> 04/07/2024 13:59:07 CEST ID: 2010055e-dc66-458e-ba49-2a512976726f Auth: Scribble

{{Signer1}}

, griffier

Signed By: Lyklema, Tinco <t.lyklema@waadhoeke.nl> 02/07/2024 17:29:46 CEST ID: 2010055e-dc66-458e-ba49-2a512976726f Auth: Scribble

Dit document is digitaal ondertekend.

8

|