RV Adviesnota Raad Primitieve begroting De Dienst
Tekst van het document
AAN DE RAAD Datum behandeld in college 6 mei 2026 Zaaknummer 2026-087880 Datum agendering 2 juni 2026 Afdeling Samenleving Onderwerp Primitieve concept begroting 2027 De Dienst Portefeuillehouder M. van der Meer Voorstel 1. Geen zienswijzen naar voren te brengen op de conceptbegroting 2027 van De Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân. 2. De financiële gevolgen op te nemen in de kadernota 2027-2030. 2 | Primitieve begroting 2027 De Dienst Samenvatting De gemeenteraad kan zienswijzen naar voren brengen over de begroting 2026 van De Dienst. In dit voorstel wordt toegelicht waarom het college adviseert om van deze mogelijkheid geen gebruik te maken bij deze begroting. Daarnaast licht het college de gevolgen van de begroting van De Dienst voor de gemeente Waadhoeke toe. Het effect is berekend op afgerond € 3,7 miljoen negatief. Aanleiding De conceptbegroting 2027 van De Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân (hierna: De Dienst) bevat de financiële weergave van de uitvoering van de Participatiewet, de WMO en de Jeugdwet, voor zover deze taken gedelegeerd zijn aan De Dienst. De begroting is opgebouwd vanuit maatwerkbegrotingen voor de vier deelnemende gemeenten. Ook de uitvoeringskosten van De Dienst zijn inbegrepen.
De begroting 2027 is going concern opgesteld en bevat geen uitzettingen van nieuw beleid, aangezien die bevoegdheid bij de gemeenteraad ligt. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen moet de begroting van De Dienst voor 15 september ingediend zijn bij de provincie. Behandeling in de raad zal plaatsvinden op 4 juni 2026. Beoogd (meetbaar) effect De raad informeren over de financiële verwachtingen met betrekking tot de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet, de Participatiewet, het BBZ, de IOAW en de IOAZ en de bedrijfsvoeringslasten van De Dienst. Motivering 1.1 Hiermee wordt voldaan aan artikel 16 lid 3 van de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân 2022 De raden van de deelnemende gemeenten kunnen bij het bestuur hun zienswijzen kenbaar maken over de ontwerpbegroting. De begroting 2026 geeft inzicht ten aanzien van de verwachte inkomsten en uitgaven. 1.2 In deze begroting 2027, die een bestendiging is van de begroting na wijziging 2026, zijn eerder geformuleerde zienswijzen verwerkt De gemeenteraad van Waadhoeke heeft met betrekking tot de eerste begroting 2025 in de zienswijze naar voren gebracht dat het van belang is dat De Dienst en college gezamenlijk maatregelen treffen om de kwaliteit en kosten van de jeugdwet te beheersen.
Vervolgens heeft de raad bij de begroting na wijziging 2025 De Dienst verzocht in de maatwerkbegroting voor Waadhoeke een taakstelling voor de jeugdhulp op te nemen van € 400.000 die (structureel) in de begroting 2027 is verwerkt. Beide zienswijzen hebben geleid tot een ‘Ketenbrede aanpak beheersing Jeugdhulp’ die momenteel in uitvoering is, tot in ieder geval december 2026. De begroting 2027 vermeldt t.o.v. de begroting na wijziging 2026 geen bijzonderheden die een nieuwe zienswijze nodig maken. 2.1 Het financieel effect landt in 2027 Daarom moeten de gevolgen via de kadernota in beeld worden gebracht. Eventuele dekking (meicirculaire) kan dan eveneens mee worden gewogen. Kanttekeningen/risico’s 1. De gebundelde uitkering (BUIG) van het Rijk is nog niet bekend. 3 | Primitieve begroting 2027 De Dienst Deze dient ter dekking van de lasten van de uitkeringen die in het programma Inkomen zijn verwerkt. Omstreeks 1 mei 2026 worden de “nadere voorlopige budgetten” voor 2026 gepubliceerd en pas in oktober 2026 volgt het definitieve BUIG-budget voor 2026, wat doorwerkt naar 2027. 2. In de oplegger vermeldt De Dienst de uitdagingen ten aanzien van digitalisering Er wordt aangegeven dat deze uitdaging in de Begroting na wijziging 2027 verduidelijkt en mogelijk financieel vertaald wordt.
Alternatieven Het alternatief is wel zienswijzen naar voren te brengen, echter de uitgangspunten van de berekeningen zijn goed verklaarbaar. Vervolg Vervolg begrotingsproces De Dienst vraagt de raad om uiterlijk 10 juni 2026 te reageren op de conceptbegroting. De stukken zullen in de raadsvergadering van 4 juni 2026 worden behandeld. Participatie In het voortraject is tussen De Dienst en gemeente afstemming geweest over de uitgangspunten. Financiën De budgetverhoging van 2026 naar 2027 komt uit op € 3.714.513. In onderstaande tabel zijn de verschillende posten uitgewerkt. Kort gezegd wordt de stijging veroorzaakt door indexering. De Dienst hanteert de gebruikelijke percentages, dus de rekenwijze is consistent ten opzichte van voorgaande jaren. In de kadernota wordt het te verwachten bedrag aan compensatie voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO) opgenomen en wordt zichtbaar gemaakt of er voldoende dekking beschikbaar komt. De eerste proefberekeningen zijn niet gunstig. Dat betekent dat er onvoldoende compensatie komt en de verhoging van de bijdrage uit eigen middelen moet worden opgevangen.
Waadhoeke Begroting 2026 (= BnW | Prim begr Dienst) | 2027 Dienst | Verschil Inkomen | -19.269.964 -20.950.183 -1.680.219 Werk en Participatie | -2.000.055 | -2.066.536 | -66.481 Armoedebestrijding | -1.365.068 | -1.396.466 | -31.398 WMO | -12.258.838 -12.922.251 | -663.413 Jeugd | -21.231.618 -22.329.295 -1.097.677 Taakstelling jeugd | 416.800 | 438.349 | 21.549 Bedrijfsvoering | -8.372.737 | -8.770.457 | -397.720 subtotaal structureel | -64.081.480 -67.996.839 -3.915.359 Inkomen Incidenteel (leefgeld Oekraïners) | -220.000 | -225.060 | -5.060 Werk en Participatie Incidenteel (Groeituin) | -300.000 | 0 | 300.000 WMO incidenteel (Waakvlam) | -28.177 | 0 | 28.177 subtotaal incidenteel | -548.177 | -225.060 | 323.117 subtotaal bijdrage Dienst | -64.629.657 -68.221.899 -3.592.242 Structurele dekking: BUIG Rijksmiddelen - uitkeringen | 15.738.344 | 15.738.344 | 0 BUIG Rijksmiddelen - loonkostensubsidie | 1.993.965 | 1.993.965 | 0 SPUK inburgering (deel Dienst) | 384.603 | 393.449 | 8.846 Onvoorzien met bestemming | 57.000 | 249.000 | 192.000 18.173.912 | 18.374.758 | 200.846 Incidentele dekking: SPUK Opvang ontheemden Oekraïne | 220.000 | 225.060 | 5.060 Dekking pilot Groeituin res sociaal domein | 300.000 | 0 | -300.000 Dekking pilot Waakvlam | 28.177 | 0 | -28.177 548.177 | 225.060 | -323.117 18.722.089 | 18.599.818 | -122.271 Structureel effect | -3.714.513 De lasten van
Inkomensregelingen zijn in de begroting 2027 hoger dan in de begroting na wijziging 2026. Het Rijk verwacht namelijk dat het aantal inwoners met bijstand in 2027 licht zal stijgen. Daarnaast zal de hoogte van de gemiddelde uitkering in 2027 naar verwachting flink stijgen (5,1% o.b.v. loonvoet sector overheid). De kosten van de Wmo stijgen. Dit komt voornamelijk door inflatiecorrectie (5,17%). Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota bekendgemaakt dat de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo opschuift naar 1 januari 2028. Het voornemen van het kabinet om de huishoudelijke hulp uit de Wmo te halen is daarnaast al in de rijksbegroting (2029) opgenomen - dat gepaard gaat met een korting op het gemeentefonds van (macro) € 1.01 miljard. De gevolgen voor inwoners en gemeente zullen de komende jaren duidelijk worden. Ook de stijging bij jeugdhulp wordt veroorzaakt door indexering (5,17%, gebaseerd op de gemiddelde OVA-PPC-index over de afgelopen vijf jaar). De taakstelling van € 400.000 die in 2025 is opgenomen op verzoek van Waadhoeke is eveneens geïndexeerd en stijgt naar € 438.349.
Bijlagen Bijlage 1: 2026 03 31 - Aanbiedingsbrief bij begroting 2027 - versie gemeenteraden Bijlage 2: Primitieve begroting 2027 - De Dienst Noardwest Fryslân 26-03-26 Burgemeester en wethouders van Waadhoeke 4 | | Primitieve begroting 2027 De Dienst 5 | Primitieve begroting 2027 De Dienst , burgemeester , secretaris 6 | Primitieve begroting 2027 De Dienst NR.: 2026-087880 De raad van de gemeente Waadhoeke Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 6 mei 2026; B E S L U I T 1. Geen zienswijzen naar voren te brengen op de conceptbegroting 2027 van de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân. 2. De financiële gevolgen op te nemen in de kadernota 2027-2030. { } Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 2 juni 2026, {{Signer2}} , voorzitter {{Signer1}} , griffier 7 | Primitieve begroting 2027 De Dienst Dit document is digitaal ondertekend.