RV Adviesnota Raad Actualisatie supermarktbeleid en binnenstadsvisie.docx

AAN DE RAAD

Datum opgesteld

14 maart 2023

Datum agendering Onderwerp

20 april 2023 Actualisatie supermarktbeleid en binnenstadsvisie Wethouder Jan Dijkstra

Portefeuillehouder

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

P. van der Ploeg/B. Postma b.postma@waadhoeke.nl

Samenvatting Op 3 maart 2022 heeft uw Raad besloten om het supermarktbeleid en de binnenstadsvisie voor de stad Franeker te actualiseren. De reden om dit in samenhang op te pakken is omdat er een duidelijke relatie ligt tussen het supermarktbeleid en de binnenstadsvisie. Het onderzoek naar de actualisatie heeft twee rapporten opgeleverd. Het eerste rapport, ‘Onderzoek optimalisatie supermarktstructuur’, is middels een memo van 5 juli 2022 aan u ter kennis name aangeboden. Op 1 november 2022 is dit rapport aan u toegelicht via een presentatie. Nu is ook het tweede rapport, ‘Actualisatie binnenstadsvisie Franeker’ (bijlage 5), gereed. Dit rapport ligt nu ter vaststelling voor. Voorstel 1. Het huidige supermarktbeleid voort te zetten en geen nieuwe supermarkten toestaan in Franeker. 2. De ‘Actualisatie Binnenstadsvisie Franeker’ vast te stellen. 3. De kosten voor het project ‘herinrichting Dijkstraat’ te betrekken bij de behandeling van de kadernota van 2024. 4. Te starten met het uitwerken van planvorming voor de projecten ‘Vergroenen inrichting binnenstad’, ‘Zichtbare tuinen en bolwerken’ en ‘Markeren centrumentrees’.

Inleiding Op 3 maart 2022 heeft uw Raad besloten om het supermarktbeleid en de binnenstadsvisie voor de stad Franeker te actualiseren (bijlage 1). De reden om dit gezamenlijk op te pakken is omdat er een duidelijke relatie ligt tussen het supermarktbeleid en de binnenstadsvisie. Het onderzoek naar de actualisatie heeft twee rapporten opgeleverd. Het eerste rapport, ‘Onderzoek optimalisatie supermarktstructuur’ (bijlage 2), is middels een memo van 5 juli 2022 (bijlage 3) aan u ter kennis name aangeboden. Op 1 november 2022 is dit rapport aan u toegelicht middels een presentatie (bijlage 4). Nu is ook het tweede rapport, ‘Actualisatie binnenstadsvisie Franeker’ (bijlage 5), gereed. Voorgesteld wordt de ‘Actualisatie binnenstadsvisie Franeker’ vast te stellen. Een standpunt in te nemen t.a.v. de uitbreiding en positionering van supermarkten en geld beschikbaar te stellen voor een aantal vervolgprojecten. Beoogd (meetbaar) effect Na besluitvorming door de raad: • Blijft het supermarktbeleid van kracht en is er geen ruimte voor vestigingen van nieuwe supermarkten. • Ligt er een geactualiseerde binnenstadsvisie die kaders biedt voor toekomstige ontwikkelingen in de binnenstad. Motivering 1.1 Het huidige supermarktbeleid ten aanzien van de vestiging van supermarkten is nog steeds actueel.

Het huidige supermarktbeleid waarbij een supermarkt in of tegen de binnenstad aan moet zijn gevestigd is nog steeds actueel. Uit het onderzoek ‘Actualisatie supermarktstructuur’ (bijlage 2) blijkt dat voor Franeker het combinatiebezoek supermarkt/binnenstad erg belangrijk is. Veel mensen gaan nadat zij de supermarkt hebben bezocht ook nog naar de binnenstad om inkopen te doen en andersom. Indien de mogelijkheid wordt geboden om supermarkten verder van de binnenstad te realiseren zal dit combinatiebezoek afnemen. Dit is in strijd met de doelstellingen van binnenstadsmanagement en gaat ten koste van het behoud van een vitale en levendige binnenstad. Voor een uitgebreide motivering wordt verwezen naar pagina 14 van de Actualisatie Binnenstadsvisie (bijlage 5) en naar bijlage 2 (Onderzoek optimalisatie supermarkstructuur). 1.2 De marktruimte voor supermarkten in Franeker is beperkt. In Franeker is er voor supermarkten nog beperkte marktruimte aanwezig. Er is geen ruimte voor de nieuwvestiging van supermarkten. Wel is er ruimte voor opwaardering van de supermarkt aan de westkant van de binnenstad en beperkte ruimte voor uitbreiding van een aantal bestaande supermarkten. Hierbij zal maatwerk worden geboden. Voor een uitgebreide motivering wordt verwezen naar bijlagen 2 - Onderzoek optimalisatie supermarktstructuur en 6 - Analyse marktruimte supermarkten Franeker.

1.3 Het voorzieningenniveau in de dorpen zal hierdoor niet worden aangetast. Voortzetting van het huidige beleid door geen nieuwe supermarkten toe te staan brengt met zich mee dat er niet nog meer mensen uit de dorpen naar de stad worden getrokken. Door terughoudend om te gaan met uitbreiding van supermarktmeters wordt ook het draagvlak voor dorpssupermarkten in de omliggende kernen niet verstoord.

2

| Actualisatie supermarktbeleid en binnenstadsvisie

2.1 Hiermee wordt een basis gecreëerd voor een toekomstbestendige binnenstad. Met deze geactualiseerde binnenstadsvisie wordt een basis gecreëerd die er voor zorgt dat Franeker de verzorgingsfunctie als regionaal boodschappencentrum kan behouden en die kansen biedt voor Franeker om uit te groeien tot toeristisch-recreatief centrum (zie paragraaf 2.1 bijlage 5). Dit met als doel om de bezoekersaantallen van mensen die naar Franeker komen te behouden en te vergroten. Hiervoor zal worden ingezet op een concentratie van voorzieningen in kansrijke gebieden met eigen onderscheidend profiel (zie paragraaf 2.2 bijlage 5). Hierbij is het wel zaak dat wordt ingezet op de mogelijke realisering van de projecten en de benutting van de kansen die in de visie worden benoemd (zie paragraaf 2.3 bijlage 5). De projecten zijn: 1. Herontwikkeling Ockingahiem /Sjaardemastraat 2. Vergroenen inrichting binnenstad 3. Herinrichten Dijkstraat en Zuiderkade 4. Zichtbare tuinen en bolwerken 5. Bereikbare binnenstad met mogelijke Unesco status 6. Markeren centrumentrees Voor een uitgebreide beschrijving van motivering wordt verwezen naar bijlage 5.

3.1 De herinrichting van de Dijkstraat draagt bij aan de vergroting van de aantrekkingskracht, de beleving en de toekomstbestendigheid van de binnenstad van Franeker en sluit prima aan bij het speerpunt Bereikbaarheid & woon- en leefklimaat uit de SWOT analyse Waadhoeke / Harlingen. Op 3 september 2020 (bijlage 7) heeft uw raad ingestemd met de herinrichting van het oostelijk deel van de Dijkstraat conform het rapport het rapport Dijkstraat Oost, de verbindende schakel (bijlage 8). Bedoeling is om dit rapport uit te werken naar een rapport dat kan dienen als basis voor de herinrichting van de gehele Dijkstraat. Uitgangspunt is om de Dijkstraat weer de verbindende schakel te maken tussen de oostelijk entree van de stad en de binnenstad, zoals dit door de eeuwen is geweest. Door de herinrichting van de Dijkstraat zal de ruimtelijke en functionele structuur van de binnenstad van Franeker verbeteren. Dit zorgt er voor dat de binnenstad aantrekkelijker wordt voor potentiële bewoners en dat het vestigingsklimaat voor winkeliers aantrekkelijker wordt. Inmiddels is de herinrichting van de Mauritsbrug gereed. Voor de overige fases van de herinrichting van de Dijkstraat Oost en voor Dijkstraat West is nog geen budget beschikbaar gesteld.

Gezien het belang en de potentie van de Dijkstraat wordt voorgesteld om hiervoor bij de behandeling van de kadernota een bedrag op te nemen en te betrekken bij de dan integraal te maken afweging. Op dit moment wordt nog gewerkt aan een inschatting van de kosten. 4.1 De realisering van deze projecten kunnen bijdragen aan de vergroting van de aantrekkingskracht, de beleving en de toekomstbestendigheid van de binnenstad van Franeker. De in de visie genoemde projecten en kansen (zie paragraaf 2.3 bijlage 5) kunnen er toe bijdragen dat de aantrekkelijkheid van Franeker wordt vergroot voor potentiële bewoners en bezoekers en dat het vestigingsklimaat voor winkeliers en horeca aantrekkelijker wordt. Deels gaat het om kansen op de lange termijn (Omgeving Ockingahiem/Sjaardemastraat) en is de afhankelijkheid van anderen groot, deels gaat het om concrete projecten waarbij de gemeenten, ondernemers en musea in de stad een rol hebben: Vergroenen inrichting binnenstad, zichtbare tuinen en bolwerken, markeren centrumentrees. Ook het belang van bestaande trajecten (mogelijke Unescowerelderfgoedstatus, herinrichting Dijkstraat en Zuiderkade) worden genoemd.

3

| Actualisatie supermarktbeleid en binnenstadsvisie

Om deze kansen te benutten is in eerste instantie onderzoeksgeld benodigd om deze kansen om te zetten in concrete planvorming. Hiervoor is € 30.000,- benodigd. Dit kan bekostigd worden uit bestaande budgetten. Kanttekeningen Geen. Analyse Voor een uitgebreide analyse wordt verwezen naar de bijgevoegde bijlagen 2, 5, 6 en 8. Alternatieven Alternatief is om het aan de markt over te laten en niet te sturen op de vestiging van supermarkten en niet te sturen op de concentratie van voorzieningen in de binnenstad. Gevolg hiervan zal zijn dat het combinatiebezoek zal afnemen en de ruimtelijke en functionele structuur en vitaliteit van de binnenstad van Franeker zal verslechteren. De aantrekkingskracht van Franeker zal verminderen voor potentiële bewoners en bezoekers en het vestigingsklimaat voor winkeliers zal minder aantrekkelijker worden. Dit zal ten koste gaan van de ondernemers, bewoners en bezoekers in de binnenstad. Vervolg Na vaststelling zal de geactualiseerde binnenstadsvisie worden betrokken bij de Omgevingsvisie voor Waadhoeke en zal de gewenste functioneel ruimtelijke structuur voor zowel het supermarktbeleid als ook de binnenstadsvisie worden opgenomen in het Omgevingsplan voor Waadhoeke. Voor de herinrichting van de Dijkstraat zal (afhankelijk van de definitieve toekenning van extra middelen) planning worden gemaakt zodat in 2024 kan worden begonnen met de uitvoering.

Voor de genoemde projecten zal opdracht worden verstrekt om deze projecten om te zetten in concrete plannen. Daar zal dit jaar een start mee worden gemaakt. Uw raad zal worden meegenomen in de voortgang van bovengenoemde trajecten via de reguliere bestuursrapportages. Inwonersparticipatie Voor het onderzoek optimalisatie supermarkstructuur zijn alle supermarkteigenaren bevraagd en hebben input kunnen leveren. De geactualiseerde binnenstadsvisie is tot stand gekomen in samenwerking met een brede projectgroep (zoals aangegeven in het projectvoorstel, bijlage 9), bestaande uit diverse ondernemers, eigenaren en belangenverenigingen uit de binnenstad. De stakeholders waren vertegenwoordigers van Lokaal Retailbelang, Horeca Franeker, Binnenstadsmanagement, Commerciële Club Noordwest Friesland, Ondernemersvereniging Franeker, Vrienden van de stad Franeker en afvaardiging van de culturele sector van Franeker. Samen met hen is gereflecteerd op de veranderingen in de stad sinds 2013 en zijn we in gegaan op de toekomstige functie van de binnenstad. Ook zijn de locatie-specifieke kansen en bedreigingen benoemd. Zo is in kaart gebracht welke aanpassingen gewenst zijn en dit is uitgewerkt in onderliggend rapport, Actualisatie binnenstadsvisie Franeker. Bovenstaande stakeholders zijn uitgenodigd omdat de visie vooral gericht is op het economisch functioneren van de binnenstad.

Dit document gaat later een plek krijgen in bijvoorbeeld een op te

4

| Actualisatie supermarktbeleid en binnenstadsvisie

stellen bestemmingsplan/omgevingsplan wat via een uitgebreide procedure tot stand komt. Het stuk heeft dan ook geen rechtstreekse rechtsgevolgen. Inwoners zijn meegenomen tijdens de inloopbijeenkomst van 30 maart jl. Ze hebben kennis kunnen nemen van het stuk, input kunnen geven, de impact is uitgelegd en vragen zijn beantwoord. Inwoners zijn gewezen op de mogelijkheid om aanwezig te zijn bij de behandeling in het kernteam van 13 april jl. en eventueel in te spreken. Communicatie Over dit besluit zal intern en extern gecommuniceerd worden via de gebruikelijke kanalen. De Actualisatie Binnenstadsvisie Franeker zal worden gepubliceerd en kan worden ingezien. Financiën De kosten worden ingeschat op € 30.000. Het college is akkoord gegaan om bestaande budgetten aan te wenden. De helft van € 15.000 uit het budget stedenbouw met als motivering verfraaien van de openbare ruime / ruimtelijke kwaliteit en de andere helft van € 15.000 uit het budget Gemeentelijk riolieringsplan met als motivering de aanpak van hittestress door het vergroenen van de openbare ruimte. De binnenstad is als aan te pakken locatie aangewezen. Door vergroening zorgen we niet alleen voor een sfeervollere binnenstad, maar zorgen we er ook dat we beter bestand zijn tegen hevige neerslag, hitte en droogte. Juridisch kader Er is geen juridisch kader van toepassing.

De Actualisatie Binnenstadsvisie Franeker is dan ook niet vatbaar voor bezwaar & beroep. Pas als de gewenste functioneel ruimtelijke structuur voor zowel het supermarktbeleid als ook de binnenstadsvisie wordt opgenomen in het Omgevingsplan voor Waadhoeke ontstaat er een mogelijkheid voor bezwaar en beroep. Bijlagen Bijlage 1: Raadsvoorstel actualisatie supermarktbeleid en binnenstadsvisie 3 maart 2022 Bijlage 2: Onderzoek optimalisatie supermarktstructuur Bijlage 3: Memo aan de raad van 22 juli 2022 Bijlage 4: Presentatie aan de Raad van 1 november 2022 Bijlage 5: Actualisatie binnenstadsvisie Franeker Bijlage 6: Analyse marktruimte supermarkten Franeker Bijlage 7: Raadsvoorstel herinrichting Dijkstraat Oost Bijlage 8: Dijkstraat Oost, de verbindende schakel Bijlage 9: Bijlage bij raadsvoorstel 3 maart 2022; Projectvoorstel actualisatie binnenstadsvisie en supermarktstructuur Franeker Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

5

| Actualisatie supermarktbeleid en binnenstadsvisie

, burgemeester

, secretaris

6

| Actualisatie supermarktbeleid en binnenstadsvisie

NR.: D2023-02-031908 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 14 maart 2023;

BESLUIT 1. Het huidige supermarktbeleid voortzetten en geen nieuwe supermarkten toe te staan in Franeker. 2. De ‘Actualisatie Binnenstadsvisie Franeker’ vast te stellen. 3. De kosten van de herinrichting van de Dijkstraat te betrekken bij de behandeling van de kadernota van 2024. 4. Te starten met het uitwerken van planvorming voor de projecten ‘Vergroenen inrichting binnenstad’, ‘Zichtbare tuinen en bolwerken’ en ‘Markeren centrumentrees’.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 20 april 2023,

{{Signer2}}

{{Signer1}} Dit document is digitaal ondertekend.

7

| Actualisatie supermarktbeleid en binnenstadsvisie

, voorzitter

, griffier