RV Adviesnota Raad 30 maart 2023.docx

AAN DE RAAD

Datum opgesteld

7 maart 2023

Datum agendering

30 maart 2023

Onderwerp

Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie K. Arendz

Portefeuillehouder

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

R. Meenderink r.meenderink@waadhoeke .nl

Samenvatting Met dit voorstel worden de beheerplannen ‘Groen’, ‘Wegen’, ‘Tractieplan’ en ‘Civiele Kunstwerken’ voor de periode 2023-2026 vastgesteld. Het vaststellen van beheerplannen dient meerdere doelen: ✓ de onderhoudskosten voor kapitaalgoederen zijn uitgaven bedoeld om de kwaliteit van de gemeentelijke eigendommen op een van tevoren vastgesteld onderhoudsniveau te houden of weer te brengen. Dit met als doel het naar behoren te laten functioneren en kapitaalvernietiging te voorkomen ✓ Een beheerplan is naast een belangrijk communicatiemiddel ook een middel, om goedkeuring van de bestuurder te krijgen dit is inclusief de hiervoor benodigde financiering. ✓ Ook geeft een beheerplan invulling aan het vastgesteld beleid, ingediende moties en het coalitieakkoord 2022-2026 Sûn Wurkje oan’e takomst. Speerpunt in de invulling van dit beleid is het onderwerp duurzaamheid en ecologie. ✓ Een beheerplan is niet vrijblijvend en alleen aan de gemeente. Ook de BBV-voorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording) geven aan dat er een verplichte paragraaf over

Onderhoud Kapitaalgoederen moet zijn. De provincie ziet hier op toe. Dit houdt in dat in een beheerplan moet worden bepaald: • •

• •

Het onderhouds- en kwaliteitsniveau welke de gemeente heeft vastgesteld. Dat de beheerplannen recent zijn. Een beheerplan mag maximaal vijf jaar oud zijn. Voor het begrotingsjaar 2023 mag het beheerplan dus niet ouder zijn dan 2018. Van deze vijf jaar kan door de raad alleen gemotiveerd afgeweken worden. Dat de budgetten in de begroting groot genoeg zijn om het beleid van de gemeente te kunnen uitvoeren. Of er al dan niet sprake is van achterstallig onderhoud

Bezuinigingen op het jaarlijks en groot onderhoud worden door de provincie alleen onder de volgende voorwaarden als reëel beoordeeld: • Het lagere kwaliteitsniveau van het onderhoud van de kapitaalgoederen leidt niet tot achterstallig onderhoud of onveilige situaties. Dit dient aannemelijk te worden gemaakt. • De raad stelt een actueel beheerplan vast op basis van het lagere kwaliteitsniveau.

Voorstel: 1. Beheerplan ‘Wegen’: 1.1. Voor het beheerplan ‘Wegen’ het huidige reguliere onderhoudsbudget en de dotatie aan de voorziening structureel te verhogen met € 55.894 en het incidenteel verhogen van de voorziening groot onderhoud met € 2.628.042. 1.2. De verhoging met € 55.894 te dekken door € 55.894 ten laste van Onvoorzien met bestemming (loon- en prijsontwikkeling) te brengen en € 2.628.042 ten laste van de algemene reserve. 1.3. Het beheerplan ‘Wegen’ 2023-2026 vast te stellen

2. Beheerplan ‘Groen’: 2.1. Voor het beheerplan ‘Groen’ de bij het BAP beschikbaar gestelde € 760.000 voor ecologisch bermbeheer en biodiversiteit voor deze planperiode beschikbaar te stellen en voor het regulier onderhoud groen het structurele tekort van € 1.145.051 per jaar te verhogen door het onderhoudsbudget structureel verhogen met dat bedrag. 2.2. De verhoging met € 1.145.051 te dekken ten laste van Onvoorzien met bestemming (loonen prijsontwikkeling). 2.3. Het beheerplan Openbaar Groen 2023-2026 vast te stellen

2

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

3. Beheerplan ‘Civiele Kunstwerken’: 3.1. Voor het beheerplan ‘Civiele Kunstwerken’ de onderhoudsbudgetten structureel te verhogen met € 106.741 structureel ruimte maken voor nieuwe kapitaallasten oplopend van € 61.584 in 2024 naar € 327.614 in 2026 evenals de voorziening incidenteel met € 82.580 vrij te laten vallen. 3.2. De verhoging met € 106.741 te dekken ten laste van Onvoorzien met bestemming (loon- en prijsontwikkeling) te brengen, de nieuwe kapitaallasten uit Onvoorzien structureel te dekken en de vrijval van € 82.580 ten gunste van de algemene reserve te brengen. 3.3. Het beheerplan ‘Civiele Kunstwerken’ 2023-2026 vast te stellen

4. Beheerplan ‘Tractieplan’ 4.1. Voor het beheerplan ‘Tractieplan’ structureel € 40.000 beschikbaar stellen voor de dekking van vervangingsinvesteringen. 4.2. De verhoging met € 40.000 ten laste van Onvoorzien structureel te brengen. 4.3. Het beheerplan ‘Tractieplan’ 2023-2026 vast te stellen

3

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Inleiding In de afgelopen jaren zijn de onderwerpen duurzaamheid en ecologie een steeds belangrijker element in het beheer en onderhoud geworden. We hebben als gemeente op dit gebied veel geleerd en stappen gemaakt. In de nu voorliggende beheerplannen worden de volgende stappen op dit gebied gezet. In het beheerplan ‘Groen’ wordt bv duurzaamheid een integraal onderdeel van het groenbeheer. In het beheerplan ‘Tractieplan’ wordt daar waar mogelijk, vanuit technisch en het oogpunt van gebruik, over gegaan op duurzame tractie en gereedschappen. Dit conform de lijn die ingezet is in de eerste jaren van Waadhoeke. Zo is Waadhoeke al over gegaan op veel elektrisch handgereedschap en de aanschaf van enkele elektrische auto’s. Het beheerplan ‘Tractieplan’ gaat uit van elektrificatie van het wagenpark vanaf 2025. In de beheerplannen ‘Wegen’ en ‘Civiele Kunstwerken’ wordt standaard uitgegaan van de meest duurzame materialen. Wel hebben wij in deze beheerplannen de balans tussen mogelijkheden die de markt biedt en de grenzen van het Waadhoeks budget opgezocht. In een beheerplan worden de kwaliteit en kwantiteit van de in gemeentelijk eigendom zijnde kapitaalgoederen aangeduid. Het gaat om het geheel van activiteiten die de veiligheid, het comfort en de kwaliteit van de kapitaalgoederen in stand houden tegen zo laag mogelijke kosten.

Beheerplannen zijn belangrijk omdat het hier gaat om beheer van kapitaalgoederen en het voorkomen van kapitaalvernietiging. De termen beheer en onderhoud lopen vaak door elkaar. De definities zijn als volgt: - Beheer is de zorg voor een bepaald goed of voor bepaalde aspecten daarvan, vooral door instandhouding, ontwikkeling en behoorlijk gebruik, teneinde dit goed aan bepaalde doeleinden te laten beantwoorden. - Onderhoud is een deel van de totale zorg, namelijk die werkzaamheden, handelingen of activiteiten die regelmatig terugkeren en zich richten op instandhouding. Het moet binnen de beheerkaders worden uitgevoerd. Onderhoud is dus een onderdeel van beheer. De voorliggende beheerplannen zijn gestoeld op het uitgangspunt zoals vermeld in ‘de opdracht voor de openbare ruimte’, nml. kwaliteit op minimaal het huidige peil met als insteek ‘sober, doch doelmatig’. De technische vertaling hiervan is het zogenaamde basisniveau. Het college kiest er niet voor om het basisniveau te verlagen. Deze beheerplannen worden u voorgelegd ter vaststelling om twee redenen: 1) het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording)zegt: Een beheerplan dient recent te zijn. Onder een recent beheerplan wordt een beheerplan verstaan van maximaal vijf jaar oud ten opzichte van het verslagleggingsjaar. Deze vijf jaar dient te worden gehanteerd als richttermijn waar gemotiveerd van kan worden afgeweken.

Een gemotiveerde afwijking houdt in dat deze motivatie is geautoriseerd door de raad en verantwoord is in de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ van de begroting en de jaarstukken. Tussentijdse bijstelling van het beheerplan binnen de vijf jaar is verplicht, indien een belangrijke afwijking is opgetreden in de staat van het onderhoud. 2) Het vaststellen van beheerplannen en de daarbij behorende middelen is een bevoegdheid van de raad. Er is een verschil in een beheerplan en de beleving van onze inwoners. Een beheerplan een ‘hard’ theoretisch cijferplan welke 4 jaar vooruit raamt. Hierbij is aanzicht en beleving is dus ondergeschikt.

4

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Verder is een beheerplan een beleidsarm document gebaseerd op vastgesteld beleid, welke een momentopname is die 4 jaar vooruit probeert te kijken: • De voorliggende beheerplannen zijn gestoeld op het uitgangspunt zoals vermeld in ‘de opdracht voor de openbare ruimte’, nml. kwaliteit op minimaal het huidige peil met als insteek ‘sober, doch doelmatig’. De technische vertaling hiervan is het zogenaamde basisniveau Beoogd (meetbaar) effect Met de vaststelling van de beheerplannen, het vastgestelde beleid en het coalitieakkoord is het beheer en de daarvoor beschikbare middelen voor de komende vier jaar verankerd in zowel de begroting als de werkwijze van de gemeente en in het bijzonder de afdeling BOR. Ook zijn de vanuit het coalitieakkoord de beschikbaar gestelde middelen van € 760.000 vanuit het BAP verwerkt in het totale beheer. We werken aan een ecologische hoofdstructuur. Dit komt voort uit ecologische visie uit het BAP. De ecologische hoofdstructuur is verweven door al het openbaar groen. Bomen, natuurlijke houtopstanden, gras, cultuurlijke beplanting maken integraal deel uit van de ecologische verbindingszones. Inzaaien van kruidenrijke vegetatie kan een boost geven aan deze verbindingszones, doordat niet het tempo van omvorming door beheer leidend is. Door soorten bewust toe te voegen, wordt een verbeteringslag gemaakt.

Ecologie maakt integraal deel uit van het beheerplan openbaar groen. Hiermee wordt werk met werk gemaakt. Motivering/Risico’s Algemeen: De keuze voor basisniveau is direct een keuze voor veiligheid als belangrijkste criterium, het aanzicht en de beleving zijn hieraan ondergeschikt. Een lager niveau zal meer meldingen, klachten en dus kosten opleveren. Grootste risico’s bij voorliggende beheerplannen zijn: • Prijsstijgingen/prijs blijft op huidige hoge niveau • Arbeidspotentieel zowel bij de gemeente zelf als bij ondernemers • Veranderingen van beleid of wetgeving • Weersomstandigheden • Calamiteiten (bv stormen en opvriezen) • Tegenstrijdigheden in beleid Analyse Het verschil met voorgaande beheerplannen zit voornamelijk in de volgende punten: • Waadhoeke heeft zich ontwikkeld (bv duurzaamheidsagenda en BAP) • Meer kennis van het areaal (bij de herindeling was niet al het areaal in beeld en werd op onderdelen anders benoemd) • Regelgeving (bv flora en fauna) • Nieuw coalitieakkoord 2022-2026 Sûn Wurkje oan’e takomst Relevante cijfers De oude en nieuwe beheerplannen geven verschillende arealen aan. Geconstateerd is dat niet alle gegevens een op een vergelijkbaar zijn, bv. doordat benamingen veranderd zijn en doordat in het kader van ecologisch beheer andere beheervormen zijn benoemd.

5

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Alternatieven De beheerplannen ‘Groen’, ‘Wegen’ en verhardingen, ‘Tractieplan’ en ‘Civiele Kunstwerken’ liggen hierbij voor ter vaststelling. Elk beheerplan kan onafhankelijk van elkaar worden vastgesteld. Een van de speerpunten van de coalitie is het eigen groenbeheer en met name de biodiversiteit hierin. Insteek van de voorliggende beheerplannen is dat daar waar financieel en ruimtelijk mogelijk zal kunnen worden over gegaan naar duurzaam en biodivers beheer. “Kunnen worden”, want hierover zal daar waar nodig nog (lokaal) met inwoners overlegd worden. Biodiversiteit is ook breder dan alleen het eigen groen. Nadere invulling van biodiversiteit in het eigen groenbeheer wordt nu verder ontwikkeld in kansrijke gebieden als grote groenere aaneengesloten groengebieden binnen de bebouwde kom, dorpsbosjes, vijvers en bermen. Daar waar de risico’s gelopen worden, worden deze in de beheerplannen genoemd en in dit raadsvoorstel onder motivering/risico’s nog expliciet aangegeven. Gebleken is dat het basisniveau financieel niet haalbaar is binnen de huidige middelen. Kortheidshalve wordt verwezen naar het hoofdstuk financiën. Opwaarderen naar een onderhoudsniveau hoger geeft de volgende procentuele verhogingen voor verhardingen, ‘Groen’ en ‘Civiele Kunstwerken’.

Indicatief is het upgraden naar een hoger niveau van beheer ook in totaal aangegeven.

Downgraden naar een lager onderhoudsniveau geeft dat de onderhoudskosten naar achter worden geschoven. Ook de beleving van de openbare ruimte zal hiermee sterk dalen. Voor het afhandelen van klachten en meldingen zullen extra kosten moeten worden gemaakt of de dienstverlening zal omlaag moeten. Zowel upgraden als downgraden van het basisniveau is voor het college geen optie. Vervolg Na vaststelling in de raad van de beheerplannen zal tot uitvoering worden over gegaan. In afwijking van de huidige cyclus zal na twee jaar (eind 2024) aan de raad een financiële tussenstand in relatie tot de planning worden gepresenteerd. Op basis hiervan zouden de plannen en middelen bijgesteld kunnen worden. Na vaststelling van de beheerplannen zijn deze beheerplannen op basis van de inhoud sturend. Dit betekent dat bij een afwijking van de financiële middelen de raad om extra krediet zal kunnen worden gevraagd. Dit zodat het uitgangspunt in de plannen, veiligheid en het beheerniveau basis gehandhaafd blijft. Inwonersparticipatie De beheerplannen zijn een uitvoering van vastgesteld beleid en coalitieakkoord. Om deze reden is gekozen voor de participatietrede informeren Communicatie N.v.t.

6

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Financiën In de presentatie op 17 januari aan uw raad van zijn de onderstaande bedragen gepresenteerd. Deze bedragen zijn berekend op basis van de technische noodzaak veiligheid en basisniveau en op basis van het huidige beleid en kostenniveau (2023). Beheerplan Openbaar groen Wegen Civiele Kunstwerken Tractieplan Totaal

2023 € 3.669.455 € 3.305.877 € 985.163 € 1.691.152 € 9.651.637

2024 € 3.669.455 € 4.675.320 € 1.315.850 € 1.272.652 € 10.933.267

2025 € 3.669.455 € 5.128.018 € 1.152.318 € 1.677.652 € 11.627.433

2026 € 3.669.455 € 3.433.200 € 882.156 € 1.710.402 € 9.695.203

Opm. In bovenstaande opsomming zijn ter indicatie structurele en incidentele kosten opgeteld.

Gezien de grote impact die deze bedragen hebben op de begroting is gekeken in de (technische) plannen naar mogelijkheden om in de tijd te schuiven met investeringen en de (financiële) risico’s te omschrijven. In de verschillende beheerplannen is de onderbouwing van onderstaande bedragen aangegeven. Opgesplitst naar structurele en incidentele bedragen ontstaan per beheergroep de volgende tekorten:

Openbaar Groen Regulier onderhoud 2023 2.896.987 1.751.936 -1.145.051

Benodigd Beschikbaar Tekort / over

2024 2.896.987 1.751.936 -1.145.051

2025 2.896.987 1.751.936 -1.145.051

2026 totaal gemiddeld 2.896.987 11.587.948 2.896.987 1.751.936 7.007.744 1.751.936 -1.145.051 -4.580.204 -1.145.051

De bij het BAP beschikbaar gestelde € 760.000 voor ecologisch bermbeheer en biodiversiteit wordt aan de uitgavenkant in verschillende onderdelen en ook als beschikbaar meegenomen voor jaarlijkse dekking € 190.000 (€760.000/4 jaar) in deze planperiode. Wij stellen voor deze tekorten te dekken door: • De verhoging met € 1.145.051 te dekken ten laste van Onvoorzien met bestemming (loon- en prijsontwikkeling). Kanttekening: • Voor de onderdelen groen waarvoor een verplichte QuickScan op basis van de Wet natuurbescherming uitgevoerd moet worden en voortkomen uit de motie van de raad d.d. 28 mei 2020 (zie bijlage 5) zal de afweging bij de kadernota 2024 ev. plaats vinden. De motie van de raad verzoekt het college om de houtopstanden in beheer bij de gemeente Waadhoeke met voorrang om te vormen tot waardevolle ecologische landschapselementen. In het beheerplan ‘Groen’ is hier invulling aan gegeven. Om te werken in het groen zijn vanuit de Wet natuurbescherming zogenaamde QuickScans verplicht. In de financiële vertaling van het beheerplan zijn deze QuickScans opgenomen. Indien uit deze QuickScans blijkt dat aanvullend onderzoek nodig is, wordt dit meegenomen in de kadernota.

7

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Wegen Regulier onderhoud asfalt, elementenverharding, half verharding en klein onderhoud 2023 3.892.996 2.303.779 - 1.589.217

Benodigd Beschikbaar Tekort / over

2024 1.831.349 2.303.779 472.430

2025 2.944.931 2.503.779 -441.152

2026 1.169.415 2.503.779 1.334.364

totaal 9.838.691 9.615.116 -223.575

gemiddeld 2.459.673 2.403.779 -55.894

2024 1.845.446 533.848 -1.311.601

2025 1.907.448 533.848 -1.373.603

2026 1.003.200 533.848 -469.355

totaal 5.439.251 2.811.209 -2.628.042

gemiddeld 1.359.813 702.805 -657.007

Groot onderhoud asfalt 2023 683.157 1.209.674 526.520

Benodigd Beschikbaar Tekort / over

Wij stellen voor deze tekorten te dekken door een combinatie van: • Structureel verhogen van de reguliere onderhoudsbudgetten en dotatie aan de voorziening groot onderhoud met € 55.894 • Incidenteel verhogen van de voorziening groot onderhoud met € 2.628.042. Kanttekening: • Voor de eventuele omzetting van verhardingen (bv schelpen naar beton) met als doel de duurzaamheid te verhogen, structurele kosten te verlagen en de kwaliteit van de verharding te verhogen zal de afweging bij de kadernota 2024 ev. plaats vinden.

Civiele Kunstwerken Regulier onderhoud 2023 575.928 310.668 -265.260

Benodigd Beschikbaar Tekort / over

2024 406.423 310.668 -95.755

2025 268.943 310.668 41.725

2026 418.340 310.668 -107.672

totaal gemiddeld 1.669.635 417.409 1.242.672 310.668 -426.963 -106.741

Groot Onderhoud

Nieuwe kapitaallasten uit vervangingsinvesteringen in de planperiode is € 5.808.197 nodig 2023 0 0 0

Benodigd Beschikbaar Tekort / over

8

2024 61.584 0 -61.584

2025 275.548 0 -275.548

2026 327.614 0 -327.614

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Wij stellen voor deze tekorten te dekken door: • Voor het beheerplan ‘Civiele Kunstwerken’ de onderhoudsbudgetten structureel te verhogen met € 106.741 en structureel ruimte maken voor nieuwe kapitaallasten oplopend van € 61.584 in 2024 naar € 384.564 in 2027 evenals de voorziening incidenteel met € 82.580 vrij te laten vallen. • De verhoging met € 106.741 ten laste van Onvoorzien met bestemming (loon- en prijsontwikkeling) te brengen, de nieuwe kapitaallasten uit Onvoorzien structureel te dekken en de vrijval van € 82.580 ten gunste van de algemene reserve te brengen..

Tractieplan Nieuwe kapitaallasten vervangingsinvesteringen > € 50.000 2023 2024 Benodigd 0 69.114 Beschikbaar 143.200 223.200 Tekort / over 143.200 154.086 Eenmalige kosten vervangingsinvesteringen < € 50.000 2023 2024 2025 Benodigd 398.002 211.634 36.500 Beschikbaar 143.200 154.086 188.029 over / tekort -254.802 -57.548 151.529

2025 115.171 303.200 188.029

2026 87.250 94.200 6.950

2026 289.000 383.200 94.200

2027 472.574 463.200 -9.374

totaal Gemiddeld 733.386 183.347 579.515 144.879 -153.871 -38.468

Wij stellen voor deze tekorten te dekken door: • Het budget voor de vervangingsinvesteringen kleiner dan € 50.000 structureel te verhogen met (afgerond) € 153.871/4= € 40.000 ten laste van onvoorzien structureel.

9

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Samenvatting financiën en dekkingsvoorstel: Structurele tekorten Beheerplan Openbaar groen Wegen Civiele kunstwerken Tractie STRUCTUREEL TEKORT

1. Onvoorzien structureel: Tractie Civiele kunstwerken 2. Onvoorzien met bestemming (LPO) Openbaar groen Wegen Civiele kunstwerken

STRUCTURELE DEKKING

2023 2024 2025 2026 -€ 1.145.051 -€ 1.145.051 -€ 1.145.051 -€ 1.145.051 -€ 55.894 -€ 55.894 -€ 55.894 -€ 55.894 -€ 106.741 -€ 168.325 -€ 382.289 -€ 434.355 -€ 40.000 -€ 40.000 -€ 40.000 -€ 40.000 -€ 1.347.686 -€ 1.409.270 -€ 1.623.234 -€ 1.675.300

€ 40.000 €0 € 40.000

€ 40.000 € 61.584 € 101.584

€ 40.000 € 275.548 € 315.548

€ 40.000 € 327.614 € 367.614

€ 1.145.051 € 1.145.051 € 1.145.051 € 1.145.051 € 55.894 € 55.894 € 55.894 € 55.894 € 106.741 € 106.741 € 106.741 € 106.741 € 1.307.686 € 1.307.686 € 1.307.686 € 1.307.686 € 1.347.686 € 1.409.270 € 1.623.234 € 1.675.300

Dekking structurele tekorten 1. Zoals gebruikelijk worden nieuwe structurele lasten ten laste van de post onvoorzien structureel gebracht. De post is na de 3e wijziging 2023 nog € 762.069 structureel beschikbaar en dus voldoende om de lasten te dekken. 2. Binnen de post Onvoorzien met bestemming is na de 3e wijziging 2023 nog € 1.920.644 beschikbaar voor loon- en prijsontwikkelingen, waarvan eerder € 1.000.000 specifiek voor het fysiek domein is benoemd. De € 1.920.644 is toereikend om de € 1.307.686 te dekken. Opgemerkt moet worden dat er voor indexering van subsidies, andere beheerplannen en CAO gemeenteambtenaren nog de nodige kostenstijgingen aan staan te komen! Incidenteel tekort De voorziening groot onderhoud wegen laat een tekort van € 2.628.042 zien waarvan wordt voorgesteld deze ten laste van de algemene reserve te brengen. De voorziening groot onderhoud civiele kunstwerken laat een gering overschot van € 82.580 zien welke vrij kan vallen ten gunst van de algemene reserve. Per saldo tekort van € 2.545.462.

10

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Algemene reserve De algemene reserve heeft na de 3e wijziging begroting 2023 een saldo van € 16.178.033. Het saldo daalt na de onttrekking met € 2.545.462 ruim onder de vastgestelde risiconorm. Dit betekent dat de algemene reserve zo spoedig mogelijk weer op niveau gebracht moet worden. Algemene kanttekening In het kostendekkend maken van de structurele lasten te voorzien door: De kostenstijgingen naar beneden bij te stellen met 4 tot 17% door er vanuit te gaan dat de op de op dit moment hoge prijzen en de eerste aanzet in de daling hiervan op basis van de CBS cijfers (fig1.) doorzet. Dit onder de restrictie dat het college zal terugkomen bij de raad voor extra krediet indien de nu verwachte prijsdaling niet doorzet en dus de ramingen tekort schieten. Nadere toelichting. De kostenstijgingen zoals hierboven gepresenteerd zijn naar beneden bijgesteld met 4 tot 17% door er vanuit te gaan dat de op dit moment hoge prijzen en de eerste aanzet in de daling hiervan op basis van de CBS cijfers (fig1.) doorzet. Zoals in figuur 1 te zien lopen de kosten vanaf juli 2022 weer terug. Landelijk merken we op allerlei gebieden prijsstijgingen en -dalingen. Dit fluctueert bijna per maand. Met redelijke zekerheid is te stellen dat de prijzen niet meer naar het niveau van begin 2022 zullen dalen. Maar enige daling wordt wel voorzien.

Om deze reden vinden wij het met de kennis van nu verantwoord om de ramingen te verlagen. Wel zullen we bij hoog blijvende prijzen en tegenvallende aanbestedingen bij de raad terug komen met een vraag om aanvullend krediet. Hiermee blijven de planning en de beheerplannen overeind en zijn deze leidend en dus niet de beschikbare financiën. Dit om te voorkomen dat er financieel gestuurd zal worden en niet op de inhoud. Bij sturen op financiën zal het basisniveau verder afzakken als de prijsstijgingen net zo door zetten als de afgelopen jaren. Hierin zijn de kosten enorm gestegen. Ambtelijk is gestuurd (met name in 2022) op de financiën, hierdoor zijn minimale overschrijdingen opgetreden in de afgelopen periode. De kostenstijgingen zijn voornamelijk toe te schrijven aan vier aspecten: areaalwijziging, schuiven met groot onderhoud in de afgelopen planperiode, veranderend beleid/wetgeving en hogere prijzen. De onderlinge verhouding ten aanzien van deze vier aspecten in relatie tot de hogere ramingen is niet exact aan te geven. In twee van de vier van deze aspecten zitten ook de sturingselementen. Globaal is per onderdeel te stellen dat: 1. Areaalwijziging, in de eerdere beheerplannen is bij het raadsvoorstel aangegeven dat ca. 80 % van het areaal van Waadhoeke inzichtelijk was (raadsvoorstel juni 2019): De genoemde beheergebieden zijn in 2018 beeld gebracht.

Voor het technisch beheer maken we gebruik van het programma GBI. Van de hierin aanwezige data gaan wij uit van een betrouwbaarheid van 80%. Geen 100% omdat de lokale kennis moet groeien gedurende de jaren. 100% is bereikbaar met een grote financiële en personele inzet. De winst aan inzicht die hiermee bereikt wordt is echter niet in verhouding tot de investering. Gestreefd wordt de komende 2 jaar te komen tot een betrouwbaarheid van 90 tot 95 %. Voor de voorliggende beheerplannen is de betrouwbaarheid rond de 95%. Voor kunstwerken is deze 100%. Deze gegevens zijn niet stuurbaar.

11

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Dit effect wordt versterkt door het gegeven dat er in de planperiode 2023 t/m 2026 meer wegen en kunstwerken “aan de beurt zijn” voor groot onderhoud, reconstructie en vervanging. 2. Schuiven met groot onderhoud. In de vorige beheerperiode is gekozen om groot onderhoud buiten de planperiode te schuiven. Gevolg hiervan is dat dit onderhoud zich opstapelt als een soort boeggolf en op een gegeven moment uitgevoerd zal moeten worden. 3. Veranderend beleid/wetgeving: hierbij moet u denken aan het coalitieakkoord, de wetgeving als aangegeven in het beheerplan ‘Groen’. Hierin zijn keuzes te maken ten aanzien van de uitvoering. 4. Hogere prijzen/ramingen: op basis van de meest recente CBS gegevens (30 november 2022) fig 1. is een gemiddelde prijsstijging te zien ten opzicht van 2019 met ruim 40/45 %. Hierin zijn keuzes te maken ten aanzien van de ramingen.

Figuur 1 grond weg en waterbouw prijsindex (bron cbs)

Wij kiezen er voor om de technische keuzes in de beheerplannen op basis van de twee beïnvloedbare elementen: hogere prijzen\ramingen en beleid als volgt aan te passen met als doel de financiën sluitend te maken. Wij hebben per beheerplan de volgende keuzes gemaakt: Beheerplan ‘Wegen’: - Eerste 2 jaar € 300.000 minder op elementen ramen in verband met werkzaamheden glasvezelaanleg. Voor de jaren daarna wordt hiervoor budget van Delta (vergoeding glasvezelkabel) gereserveerd. - Wat de ontwikkeling van Waddenglas in de toekomst wordt, is nog niet duidelijk. Waddenglas ligt in het zoekgebied voor een energielandschap en kan daarin mogelijk een rol van betekenis spelen. Het onderzoek naar het energielandschap is gaande en de conclusies worden rond de zomer verwacht. De uitwerking hiervan zal naar ons idee niet leiden tot aanpassing van de wegen. Hierdoor kan het onderhoud van € 600.000 buiten de planperiode (na 2026) worden geschoven. Ingeval Waddenglas onderdeel wordt van het energielandschap zal de grondexploitatie voor glastuinbouw vervallen en daarmee dus ook de bijdrage van € 1.1 miljoen voor het beheer en onderhoud. Ingeval Waddenglas toch als tuinbouwgebied ontwikkeld wordt dan is het lastig in te schatten wanneer de verkoop en bouw concreet worden. Een verschuiving van het onderhoudsbudget na 2026 lijkt redelijk.

12

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

-

Mogelijke structurele besparingen door andere materiaalkeuze van bv schelpenpaden af te wegen in de kadernota 2024 ev. Korten op prijzen/raming: er is gekozen om de raming met ca. 4 % naar beneden bij te stellen.

Beheerplan ‘Groen’: - Het besluit over beheer en onderhoud en de doorontwikkeling van de dorpsbosjes op basis van de motie van de raad (d.d 28-05-2020 punt 11.b bijlage 5) mee te nemen in de kadernota. Om de bosjes toch tot die tijd minimaal te kunnen onderhouden is er een bedrag van €50.000 structureel opgenomen in het beheerplan. De geraamde incidentele uitvoeringskosten voor het resterende onderdeel van €40.000, welke een gevolg zullen zijn van de QuickScans, zullen in de kadernota worden opgevoerd. - Vanuit financieel perspectief te kiezen om de verplichte QuickScans structureel mee te nemen in de begroting. De nadere financiële uitwerking zal indien dit een uitbreiding van de financiële middelen vraagt, na het uitvoeren van de QuickScans jaarlijks aan de raad worden voorgelegd. Resteer een structureel bedrag van € 50.000,- Te kiezen om voor het principe van nabij besturen om de bijdrage dorpen en wijken initiatieven in plaats van €100.000, €25.000 beschikbaar te stellen. - Te kiezen om de ontwikkelingen (volgen en initiëren duurzaamheid) in plaats van €150.000 €25.000 beschikbaar te stellen. - Korten op prijzen/raming. Er is gekozen om de raming met ca. 4 % naar beneden bij te stellen. Voor het maken van deze keuzes zijn de bedragen leidend. Na vaststelling van de beheerplannen zijn deze vastgestelde beheerplannen op basis van de inhoud sturend.

Beheerplan ‘Civiele Kunstwerken’: Korten op prijzen/raming: er is gekozen om de raming met ca. 17 % naar beneden bij te stellen. Beheerplan ‘Tractieplan’ Korten op prijzen/raming: geen bezuinigingen nodig. Juridisch kader De volgende regelgeving is van belang: - het Besluit Begroting en Verantwoording; - de Notitie Materiële Vaste Activa (januari 2020) van de commissie BBV; - de Financiële verordening gemeente Waadhoeke 2018 (artikel 9 en 19); - de Nota waardering, activering en afschrijving Waadhoeke 2022. In de beheerplannen zelf is specifieke wetgeving genoemd.

13

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

Bijlagen Bijlage 1: Beheerplan ‘Wegen’ 2023-2026 Bijlage 2: Beheerplan ‘Groen’ 2023-2026 Bijlage 3: Beheerplan ‘Civiele Kunstwerken’ 2023-2026 Bijlage 4: Beheerplan ‘Tractieplan’ 2023-2026 Bijlage 5: Motie 28 mei 2020 Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

, secretaris

14

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

NR.: D2023-02-039190 De raad van de gemeente Waadhoeke Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 7 maart 2023; B E S L U I T: 1.

Beheerplan ‘Wegen’: 1.1. Voor het beheerplan ‘Wegen’ het huidige reguliere onderhoudsbudget en de dotatie aan de voorziening structureel te verhogen met € 55.894 en het incidenteel verhogen van de voorziening groot onderhoud met € 2.628.042. 1.2. De verhoging met € 55.894 te dekken door € 55.894 ten laste van Onvoorzien met bestemming (loonen prijsontwikkeling) te brengen en € 2.628.042 ten laste van de algemene reserve. 1.3. Het beheerplan ‘Wegen’ 2023-2026 vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 30 maart 2023, {{Signer2}}

M.C.M. Waanders, voorzitter R.M. Koster, griffier {{Signer1}}

Dit document is digitaal ondertekend.

15

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

R.M. KostR.er R

NR.: D2023-02-039190 De raad van de gemeente Waadhoeke Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 7 maart 2023; B E S L U I T: 2.

Beheerplan ‘Groen’: 2.1 Voor het beheerplan ‘Groen’ de bij het BAP beschikbaar gestelde € 760.000 voor ecologisch bermbeheer en biodiversiteit voor deze planperiode beschikbaar te stellen en voor het regulier onderhoud groen het structurele tekort van € 1.145.051 per jaar te verhogen door het onderhoudsbudget structureel verhogen met dat bedrag. 2.2 De verhoging met € 1.145.051 te dekken ten laste van Onvoorzien met bestemming (loon- en prijsontwikkeling). 2.3 Het beheerplan Openbaar Groen 2023-2026 vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 30 maart 2023, {{Signer2}}

M.C.M. Waanders, voorzitter R.M. Koster, griffier {{Signer1}}

Dit document is digitaal ondertekend.

16

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

R.M. KostR.er R

NR.: D2023-02-039190 De raad van de gemeente Waadhoeke Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 7 maart 2023; B E S L U I T: 3. Beheerplan ‘Civiele Kunstwerken’: 3.1 Voor het beheerplan ‘Civiele Kunstwerken’ de onderhoudsbudgetten structureel te verhogen met € 106.741 structureel ruimte maken voor nieuwe kapitaallasten oplopend van € 61.584 in 2024 naar € 327.614 in 2026 evenals de voorziening incidenteel met € 82.580 vrij te laten vallen. 3.2 verhoging met € 106.741 te dekken ten laste van Onvoorzien met bestemming (loon- en prijsontwikkeling) te brengen, de nieuwe kapitaallasten uit Onvoorzien structureel te dekken en de vrijval van € 82.580 ten gunste van de algemene reserve te brengen. 3.3 Het beheerplan ‘Civiele Kunstwerken’ 2023-2026 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 30 maart 2023, {{Signer2}}

M.C.M. Waanders, voorzitter R.M. Koster, griffier {{Signer1}}

Dit document is digitaal ondertekend.

17

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

R.M. KostR.er R

NR.: D2023-02-039190 De raad van de gemeente Waadhoeke Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 7 maart 2023; B E S L U I T: 4.

Beheerplan ‘Tractieplan’ 4.1 Voor het beheerplan ‘Tractieplan’ structureel € 40.000 beschikbaar stellen voor de dekking van vervangingsinvesteringen. 4.2 De verhoging met € 40.000 ten laste van ‘Onvoorzien structureel’ te brengen. 4.3 Het beheerplan ‘Tractieplan’ 2023-2026 vast te stellen

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 30 maart 2023, {{Signer2}}

M.C.M. Waanders, voorzitter R.M. Koster, griffier {{Signer1}}

Dit document is digitaal ondertekend.

18

| Beheerplannen Groen, Wegen, Civiele kunstwerken en Tractie

R.M. KostR.er R