Rapportage 2022 Waadhoeke

Rapportage Sociaal Domein 2022 Gemeente Waadhoeke

Inhoudsopgave 1 2 3

4

5 6

7

8

Inleiding Samenvatting gemeentelijke bijdragen Werk, Participatie en Inkomen Bestandsontwikkeling Inkomen Financiën Inkomen Bestandsontwikkeling Werk en Participatie Financiën Werk en Participatie Armoedebestrijding Toekenningen Armoedebestrijding Financiën Armoedebestrijding Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) Bestandsontwikkeling Wmo Jeugdwet Bestandsontwikkeling Jeugdwet Financiën Jeugdwet Bedrijfsvoering Financiën Bedrijfsvoering Toelichting op de financiën Beleidsindicatoren 2022

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

3 4 5 5 6 7 10 12 12 13 15 15 21 21 26 29 29 30 31

2

1 Inleiding Voor u ligt de rapportage Sociaal Domein 2022 gericht op de ontwikkeling van aantallen en financiën van de programma’s die worden uitgevoerd voor de gemeente Waadhoeke. De rapportage beslaat de periode januari t/m december 2022 en is opgesteld door de afdeling Planning en Control van de Dienst. De inhoudelijke toelichting op de doelstellingen en acties van de diverse programma’s is opgenomen in het Jaarverslag 2022 van de Dienst. De aantallen in tabellen en grafieken m.b.t. de programma’s Werk en Participatie en Inkomen zijn op enkele punten aangepast. Voor de overige programma’s zijn de opgenomen aantallen in tabellen en grafieken onveranderd t.o.v. de presentatie in de rapportage ‘voorlopige cijfers 2022’. De financiële overzichten zijn aangepast op de cijfers van de definitieve jaarrekening 2022. Mocht u vragen hebben over de inhoud van deze rapportage of het proces hieromtrent dan vernemen wij deze graag van u op planningencontrol@sozawe-nw-fryslan.nl

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

3

2 Samenvatting gemeentelijke bijdragen De onderstaande tabellen geven inzicht in de omvang van de gemeentelijke bijdragen 2022 in vergelijking met de begroting na wijziging 2022 en de voorlopige cijfers 2022.

Gemeente Waadhoeke Programma Werk, Participatie en Inkomen

Jaar 2022 a. 15.982.986

Voorlopige Begroting na cijfers 2022 wijziging 2022 b.

Afwijking Afwijking (a-b) (c/b) in % c.

16.150.730

-1.093.928

17.076.914

-6,4%

Armoede bestrijding

5.465.959

5.420.859

5.046.560

419.399

8,3%

Wmo

9.522.566

9.683.948

10.406.096

-883.530

-8,5%

Jeugdwet

14.153.063

13.973.965

11.497.000

2.656.063

23,1%

Bedrijfsvoering

6.217.085

6.217.085

6.591.017

-373.932

-5,7%

Totaal

51.341.659

51.446.587

50.617.587

724.072

1,4%

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

4

3 Werk, Participatie en Inkomen Bestandsontwikkeling Inkomen Cliënten – Inkomen In onderstaande grafiek en tabel is te zien hoeveel cliënten een inkomensvoorziening hebben. Hierin staat gespecificeerd wat voor soort uitkering deze cliënten hebben. Ook laten onderstaande overzichten zien hoe het verloop van deze cliëntgroep is over de afgelopen 3 jaren. De tabel toont in hoeverre de aantallen in de begroting van 2022 zijn gerealiseerd.

Bestandsontwikkeling aantal cliënten Inkomen Waadhoeke Participatiewet Basis Participatiewet Inrichting Participatiewet Krediethypotheek Participatiewet Préstarter IOAW Studietoeslag Opvang Oekraïnse Ontheemden IOAZ Bbz Starters Bbz Light Eindtotaal

Gemiddelde Begroting Jaar na wijziging 2022 2022 a. b. 1.021 828 867 97 65 54 5 3 2 2 1 0 66 57 62 10 5 0 73 19 0 8 8 7 9 5 6 28 7 0 1.319 998 998 Jaar 2022

Afwijking (a-b) c. -39 11 1 1 -5 5 19 1 -1 7 0

Afwijking (c/b) in % -4% 20% 50% -8%

14% -17% 0%

Gemiddelde Jaar 2021 885 53 3 1 68 0 9 4 1 1.025

De aantallen in kolom 'Jaar 2022' geven inzicht in het aantal 'unieke cliënten’.

De Dienst geeft namens de gemeenten Vlieland, Terschelling, Harlingen en Waadhoeke invulling aan het verstrekken van leefgeld voor Oekraïense vluchtelingen. Door intrede van deze regeling overschrijdt het gemiddeld aantal cliënten de begroting. De studietoeslag is een aanvulling van het inkomen voor studenten die door een medische beperking niet in staat zijn om naast hun studie bij te verdienen. De studietoeslag is op 1 april 2022 herzien. Vanaf deze datum is het geen bijzondere bijstand meer, maar een zelfstandige Inkomensuitkering. De Bbz Light betreft een vereenvoudigde versie van de Bbz-regeling, welke liep t/m maart 2022. Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

5

Financiën Inkomen Gemeente Waadhoeke - Programma Inkomen Jaar 2022

Begroting na wijziging 2022

Afwijking (a-b)

a.

b.

c.

14.589.287 220.856 6.866 3.060 46.383 131.759

15.217.043 149.105 12.886 -

14.998.210

15.379.035

-627.756 71.751 -6.020 3.060 46.383 131.759 -380.824

Inkomensregelingen Debiteuren BUIG Mutatie voorziening debiteuren BUIG Debiteuren Bbz Debiteuren TOZO

254.823 90.174 45.512 133.864

286.844 93.653 -

Totale baten inkomensregelingen

524.373

Gemeentelijke bijdrage excl. ROOO en TOZO Gemeentelijk bijdrage ROOO Gemeentelijke bijdrage TOZO Gemeentelijke bijdrage

Taakveld

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

Lasten in euro's 6.3

Inkomensregelingen BUIG Loonkostensubsidie Beschut Werken Lasten onderzoek IOAZ Lasten onderzoek Bbz Bbz kapitaalverstrekkingen TOZO Uitvoeringslasten TOZO Opvang ontheemden Oekraïne (ROOO) Totale lasten inkomensregelingen

-4,1% 48,1% -46,7%

15.200.052 152.879 4.567 1.198.811 120.550 -

-2,5%

16.676.859

-32.021 90.174 -48.141 133.864

-11,2%

512.558 156.419 47.309 223.206

380.497

143.876

37,8%

939.492

14.426.500 131.759 -84.420

14.998.538 -

-572.038 48.810 64.846

-3,8% -

14.641.212 1.096.154

14.473.838

14.998.538

-524.700

-3,5%

15.737.366

Baten in euro's 6.3

-51,4%

Dekking in euro's

Toelichting op de financiën De lasten over 2022 voor het programma Inkomen waren € 524.700 lager dan begroot. De belangrijkste afwijkingen worden hieronder nader toegelicht. Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers). Door een daling van het aantal inwoners met een uitkering vallen de lasten € 630.000 lager uit dan begroot. Dit ondanks dat de bijstandsuitkeringen per 1 juli 2022 zijn geïndexeerd met +/- 1,8% o.b.v. de stijging van het bruto wettelijk minimumloon. De beter dan verwachte arbeidsmarktomstandigheden liggen vooral aan deze gunstige ontwikkelingen ten grondslag. Verder zien we een toename van het aantal inwoners met loonkostensubsidie beschut werken. Dit aantal ligt hoger dan begroot. Hierdoor zijn de kosten ruim € 70.000 hoger dan begroot. Ten slotte bedroegen de lasten inzake de Opvang ontheemden Oekraïne (ROOO) € 131.759. Deze lasten bestaan uit giraal leefgeld voor Oekraïense vluchtelingen en waren niet begroot.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

6

Gemeenten worden vanuit het Rijk volledig gecompenseerd voor de hiermee samenhangende lasten.

Bestandsontwikkeling Werk en Participatie Cliënten – Werk en Participatie In onderstaande grafieken en tabel is te zien hoeveel cliënten Werk en Participatie onderdeel zijn van de caseload (over de afgelopen 3 jaren). De tabellen en grafieken geven inzicht in hoe cliënten zich ontwikkelen binnen de doelgroepen, binnen welke interne en externe contracten de cliënten zich bevinden en in welke routes en leeftijdscategorieën de cliënten zijn in te delen.

Van Waarde: Loonwaarde 0-40%: zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt Perspectiefrijk: Loonwaarde 40-80%: grote afstand tot de arbeidsmarkt Kansrijk: Loonwaarde 80-100%: kleine afstand tot de arbeidsmarkt

Bestandsontwikkeling aantal cliënten Werk en Participatie Waadhoeke Trajecten in eigen beheer Trajecten extern ingekocht Loonkostensubsidie I-deel Beschut Werken Pastiel Rustbestand** Wachtlijst Beschut Werken Inburgering Eindtotaal

Jaar Gemiddelde Begroting na Afwijking Afwijking Gemiddelde 2022 jaar 2022 wijziging 2022 (a-b) (c/b) in % Jaar 2021 a. b. c. 1.070 855 925 -70 -8% 877 133 87 89 -2 -2% 91 86 68 51 17 33% 51 27 23 19 4 21% 19 185 99 106 -7 -7% 99 84 80 80 92 17 13 13 2 92 68 68 58 1.694 1.293 1.190 103 9% 1.289

Rustbestand: Voor een goed zicht op het bestand, maken wij ook het rustbestand inzichtelijk. Hierin zijn cliënten opgenomen die om uiteenlopende redenen geen betaalde arbeid meer kunnen verrichten. Velen van hen participeren wel, maar door middel van laagdrempelige activiteiten.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

7

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

8

Instroom - Uitstroom Werk en Participatie

De instroom naar werk wordt voor een deel bepaald door het aantal cliënten wat instroomt in de uitkering. Daar waar de instroom lager is dan voorgaande jaren, is de uitstroom hiermee ook lager. Daarbij is door de jaren heen het klantbestand veranderd en komen er relatief meer klanten binnen waarvan de afstand tot de arbeidsmarkt groter is dan voorheen. Een voorbeeld hiervan is het groeiende aantal klanten dat in aanmerking komt voor loonkostensubsidie.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

9

Financiën Werk en Participatie Waadhoeke - Programma Werk en Participatie Jaar 2022

Begroting na wijziging 2022

Afwijking (a-b)

a.

b.

c.

€ € €

40.488 72.137 112.625

34.848 282.973 317.821

€ € € €

225.861 155.641 381.503

€ € € € €

Taakveld

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

5.640 -210.836 -205.196

16,2% -74,5% -64,6%

-

367.387 148.200 515.587

-141.526 7.441 -134.084

-38,5%

326.961 127.064 454.025

448.518 567.338 1.015.857

660.685 584.283 1.244.968

-212.167 -16.945 -229.111

-32,1% -2,9% -18,4%

644.744 597.651 1.242.395

1.509.984

2.078.376

-568.392

-27,3%

1.696.420

Lasten in euro's 6.1

6.4

6.5

Inburgering Eigen uren Inburgering Inkoop trajecten inburgering

Begeleide participatie Re-integratie TWP Re-integratie Pastiel Re-integratie Beschut Werken

Arbeidsparticipatie Re-integratie TWP Re-integratie Pastiel Lokale participatie-initiatieven

Totale lasten Participatie

5,0% -26,0%

Baten in euro's 6.4

6.5

Begeleide participatie Baten

€

-

-

-

-

Arbeidsparticipatie Baten

€

836

-

-

341

Totale baten Participatie

€

836

-

-

341

€

1.509.148

2.078.376

-569.228

Dekking in euro's Gemeentelijke bijdragen

-27,4%

1.696.079

Toelichting op de financiën Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet Inburgering in werking getreden. In de begroting na wijziging zijn de lasten voor de nieuwe Wet Inburgering opgenomen tegen het bedrag van de specifieke uitkering die de gemeente voor 2022 voor de uitvoering van inburgeringstaken zou ontvangen (conform de septembercirculaire 2021). De realisatiecijfers laten zien dat er in de praktijk in 2022 veel minder is besteed aan de inkoop van trajecten inburgering. 2022 was een opstartjaar wat betreft het uitvoering geven aan de Wet Inburgering. De eerste periode van het jaar is besteed aan het aantrekken van medewerkers, provinciale aanbestedingstrajecten, het opstellen van een contract met een opleidingsinstituut, het opzetten van werkwijzen en het vormgeven van de interne en externe samenwerking met ketenpartners, als ook het toegang verkrijgen van de benodigde systemen als het DUO Portaal. In de loop van 2022 zijn de eerste gesprekken gevoerd en kreeg de begeleiding van inburgeraars meer vorm. De eerste stap bij inburgeraars bestaat uit het inschrijven bij een gemeente en het toekennen van woonruimte. Pas na het doorlopen van de eerste fasen komt de inburgeraar bij De Dienst in beeld en wordt bezien welke leertrajecten kunnen worden ingezet ter ondersteuning van de inburgering van nieuwe inwoners. In 2023 zal Inburgering Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

10

verder vorm worden gegeven. Hierin zijn we ook afhankelijk van onze partners. Vanuit het Rijk is er in november 2022 een ketenplan gepresenteerd wat een bijdrage moet leveren aan de verdere doorontwikkeling en versnelling van Inburgering. Bij het bepalen van het Participatiebudget voor 2022 (Re-integratie TWP, taakveld 6.4 en 6.5) is uitgegaan van de begroting 2021 plus daarbij opgeteld de beschikbare incidentele gelden voor re-integratie voor 2022 (conform de septembercirculaire 2021). Hierdoor lag het budget voor 2022 € 130.000 hoger dan in de begroting 2021. In de praktijk zien we dat dit extra budget niet is benut. Daarbovenop is sprake van een onderschrijding van het reguliere budget van € 220.000. Dit is niet van negatieve invloed geweest op de realisatie van de re-integratiedoelen. De doelstellingen in het kader van doorstroom en uitstroom naar werk van uitkeringsgerechtigden zijn namelijk gerealiseerd (zie ook toelichting programma Inkomen). Voor de begroting 2024 zal worden beoordeeld of op basis van de uitkomsten van 2022 een neerwaartse bijstelling van de hoogte van het Participatiebudget passend is. Zo nodig wordt ook een voorstel gedaan ten aanzien van het Participatiebudget voor begrotingsjaar 2023. Het team Werk & Participatie is in 2022 sterk in beweging geweest. Door de goede arbeidsmarkt zijn verschillende medewerkers uitgestroomd naar ander werk.

Inmiddels zijn de vacatures weer ingevuld en is de afdeling qua bemensing op sterkte. Er is veel tijd besteed aan het ontwikkelen van een nieuw managementinformatiesysteem. Vanaf 2023 biedt dit veel meer mogelijkheden om snel een beeld te krijgen van de cliëntkenmerken. Naast een beter inzicht kan hierdoor ook gerichter worden gestuurd op de inzet van passende re-integratie instrumenten of de inzet van externe zorgaanbieders. Ook is de budgetuitnutting vanaf het tweede kwartaal 2023 ‘realtime’ te volgen waardoor het mogelijk is dit doorlopend te monitoren, hierop bij te sturen en zo nodig budgetaanpassingen voor te stellen.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

11

4 Armoedebestrijding Toekenningen Armoedebestrijding Jaar 2022 Gemeente Waadhoeke

Bijzondere bijstand vergunninghouders Bijzondere bijstand TONK Bijzondere bijstand energietoeslag Bijzondere bijstand overig Compensatieregeling Wettelijk Eigen Risico Kindpakket Jeugdfonds Sport en Cultuur Kindpakket St. Leergeld Kindpakket St. Babyspullen Individuele studietoeslag Individuele inkomenstoeslag Aantal cliënten bewindvoering AV Frieso idem voor niet-uitkeringsgerechtigden Nieuwe aanmeldingen schuldhulpverlening

Begroting na wijziging 2022 b.

Afwijking (a-b)

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

c.

23 0 3.049 152 264 0 0 0 13 491

27 0 0 196 364 0 0 0 6 471

-4 0 3.049 -44 -100 0 0 0 7 20

-15%

117% 4%

33 47 0 246 294 221 1.294 27 8 499

323

311

12

4%

313

391 1.060

486 994

-95 66

-20% 7%

479 998

52

65

-13

-20%

65

100% -22% -27%

Het aantal toegekende aanvragen bijzondere bijstand is hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat in 2022 uitvoering is gegeven aan de regeling energietoeslag. De begrotingswijziging t.a.v. de energietoeslag is alleen financieel doorgevoerd in de jaarrekening 2022. De aanvragen bijzondere bijstand overig, Compensatieregeling Wettelijk Eigen Risico en schuldhulpverlening liggen lager dan begroot.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

12

Financiën Armoedebestrijding Gemeente Waadhoeke - Programma Armoedebestrijding Taakveld

Begroting na wijziging 2022 a. b.

Jaar 2022

Afwijking (a-b)

Afwijking Jaar 2021 (c/b) in %

c.

Lasten in euro's 6.1

6.3

Samenkracht en burgerparticipatie Kinderopvang

-

-

-

535.605 70.784 3.963.300 200.865 4.770.554 26.400 290.817 33.384 143.375 467.576 5.264.530

541.886 87.673 3.312.400 250.669 4.192.628 36.400 284.920 30.593 159.840 475.353 4.704.382

-6.281 -16.889 650.900 -49.804 577.926 -10.000 5.897 2.791 -16.465 -7.777 560.148

25.639 146.306 171.945

21.600 131.216 152.816

4.039 15.090 15.887

18,7% 11,5% 10,4%

Schuldpreventie Totaal inkomensregelingen

1.733 5.438.208

46.751 4.903.950

-45.018 -13.951

-96,3% 8.971 -0,3% 1.796.772

Maatwerkdienstverlening 18+ Schuldhulpverlening Bedrijven Schuldhulpverlening Particulieren Schuldhulpverlening

17.804 114.105 131.909

198.093 198.093

17.804 -83.988 -66.184

-33,4%

23.061 134.284 157.345

5.570.116

5.102.042

-56.646

-1,1% 1.959.034

Inkomensregelingen Bijzondere bijstand

104.157

55.482

48.675

87,7%

128.554

Totale baten Armoedebestrijding

104.157

55.482

-2.836

-5,1%

128.554

Gemeentelijke bijdrage structureel Gemeentelijke bijdrage incidenteel

1.502.659 3.963.300

1.703.567 3.342.993

-200.908 620.307

-11,8% 1.700.981 18,6% 129.499

Gemeentelijke bijdragen

5.465.959

5.046.560

419.399

8,3% 1.830.480

Inkomensregelingen Bijzondere bijstand bewindvoering Bijzondere bijstand vergunninghouders Bijzondere bijstand TONK Bijzondere bijstand energietoeslag Bijzondere bijstand overig Inkomensvoorz. Bijz.Bijstand Compensatieregeling Wettelijk Eigen Risico Gemeentedeel AV-Frieso Compensatie coll.korting IPA AV-Frieso AV-Frieso Bijzondere bijstand Kindpakket Stichting Leergeld Kindpakket Jeugdfonds Sport en Cultuur Kindpakket Stichting Babyspullen Individuele studietoeslag Individuele inkomenstoeslag Minimabeleid

6.71

Totale lasten Armoedebestrijding

4.916

-1,2% -19,3% 19,7% -19,9% 13,8% -27,5%

541.127 109.776 129.499 246.998 1.027.400 29.337 265.867

152.528 -1,6% 418.396 11,9% 1.475.132 112.404 39.932 1.350 19.740 139.243 312.669

Baten in euro's 6.3

Dekking in euro's

Toelichting op de financiën De lasten voor het programma Armoedebestrijding zijn in 2022 hoger uitgevallen in vergelijking met de begroting. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat de lasten voor de bijzondere bijstand energietoeslag. Er is daardoor sprake van een overschrijding van € 419.399. In 2022 is voor € 3.963.300 aan bijzondere bijstand Energietoeslag toegekend. Dit is € 650.900 meer in vergelijking met de begroting na wijziging 2022. Het begrote bedrag betreft Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

13

het berekende voorschot. Uiteindelijk bleek de vraag naar energietoeslag hoger dan vooraf verwacht. Verder is het totaalbedrag aan toegekende bijzondere bijstand (behoudens dus de Energietoeslag) ca. € 80.000 lager uitgevallen dan begroot. Ook lagen de lasten in verband met schuldhulpverlening met ca. € 66.000 lager dan begroot. We zien dat de aanmeldingen blijven teruglopen ten opzichte van voorgaande jaren.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

14

5 Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) Bestandsontwikkeling Wmo Voorzieningen – Wmo In de overzichten op de volgende pagina’s geven wij het aantal voorzieningen weer tot 31 december 2022. Wij maken onderscheid tussen de Wmo voorzieningen Zorg in Natura (ZIN) en Persoonsgebonden Budget (PGB). Ruim 98% van de voorzieningen wordt als Zorg in Natura verstrekt.

In het bovenstaande overzicht geeft de blauwe lijn het aantal voorzieningen ZIN gedurende de maand weer. De rode lijn geeft de begrote aantallen weer. De rode lijn betreft de aantallen uit de herziene begroting na wijziging van 2019, 2020, 2021 en 2022. Bestandsontwikkeling aantal voorzieningen Wmo Gemeente Waadhoeke Begeleiding Beschermd Wonen Huishoudelijke Ondersteuning Kortdurend Verblijf Rolstoelvoorzieningen Vervoersvoorzieningen Woonvoorzieningen PGB Eindtotaal

dec 2022 Gemiddelde Begroting na Afwijking Afwijking Jaar 2021 2022 wijziging (a-b) (c/b) in % 2022 a. b. c. 788 842 834 8 -1% 875 1 1 1 100% 1 1.363 1.340 1.250 90 -7% 1.309 1 2 -2 75% 2 374 374 406 -32 8% 403 1.969 2.078 2.158 -80 4% 2.176 465 435 391 44 -11% 400 89 100 58 42 -73% 101 5.049 5.171 5.099 72 -1% 5.267

In het overzicht Bestandsontwikkeling wordt het gemiddeld aantal voorzieningen vergeleken met de begrote aantallen. Gemiddeld zijn er tot en met december 2022 per maand 5.171 Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

15

voorzieningen. Het betreft hier ook voorzieningen die gedurende de maand worden beëindigd. De hoofdgroepen in het overzicht bevatten verschillende soorten voorzieningen. Het gemiddelde aantal voorzieningen is bij alle hoofdgroepen, behalve rolstoelvoorzieningen en vervoersvoorzieningen hoger dan begroot. De afgelopen twee jaar worden er minder rolstoelvoorzieningen verstrekt. Inwoners kiezen namelijk steeds vaker voor een vervoersvoorziening in plaats van een rolstoelvoorziening. Door de aanbesteding collectief vervoer is de gezinspas vervallen wat verklaart dat het aantal voorzieningen in december lager uitkomt. We zien wel een zichtbare daling van aantallen in de kolom december 2022 binnen de hoofdgroep begeleiding. Deze groep bestaat uit Dagactiviteiten en Individuele begeleiding. Alle vormen van dagactiviteiten dalen vanaf het 3e kwartaal. Hetzelfde dalende beeld geldt ook voor individuele begeleiding Plus en individuele begeleiding Specialistisch en een toename bij de voorziening Individuele begeleiding Basis. Verder valt op dat het aantal voorzieningen Huishoudelijke Ondersteuning groter is dan begroot. Net als in voorgaande jaren blijft het aantal voorzieningen toenemen vanwege de toenemende vraag naar ondersteuning bij het huishouden. Door deze ondersteuning kunnen inwoners wel langer zelfstandig blijven.

Het verschil bij PGB wordt veroorzaakt doordat alleen begroot wordt voor jaarlijks terugkerende kosten zoals huishoudelijke ondersteuning en begeleiding. Eenmalige PGB, zoals een vervoersvoorziening wordt voor de volledigheid wel in de bestandsontwikkeling weergegeven. Cliënten – Wmo De overzichten op de volgende pagina’s geven inzicht in het verloop en de leeftijdsopbouw van de cliënten. Ook in 2022 nam het aantal unieke cliënten toe. Eind december 2022 waren er 2.835 cliënten.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

16

De grootste groep Wmo cliënten is ouder dan 65 jaar. Cliënten in deze leeftijdscategorie hebben naast een voorziening collectief vervoer vaak ook huishoudelijke hulp of een hulpmiddel. In de leeftijdscategorie 0 en 20 jaar hebben cliënten vaak een hulpmiddel, terwijl er in de leeftijdscategorieën 20 tot 65 jaar er vaker (tijdelijk) individuele begeleiding ter bevordering van de zelfredzaamheid wordt ingezet. De leeftijdsopbouw van de cliënten is als volgt: man

vrouw

Hieronder volgt de vergelijking van de gemeenten in Noardwest Fryslân. Het betreft hier een vergelijking van het aantal cliënten met een Wmo-voorziening per 1.000 inwoners.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

17

De verschillen tussen de gemeenten worden onder andere veroorzaakt door de leeftijdsopbouw binnen de gemeenten.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

18

Financiën Wmo Gemeente Waadhoeke - Programma Wmo Begroting na wijziging 2022 a. b.

Taakveld

Jaar 2022

Afwijking (a-b)

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

c.

Lasten in euro's 6.1

6.2

6.4

6.6

Samenkracht en burgerparticipatie Totaal HH (AV) en Mantelzorg

0

0

0

0,0%

0

46.276

95.000

-48.724

-51,3%

49.128

Begeleide participatie Dagactiviteiten

1.629.781

1.787.080

-157.299

-8,8%

1.846.424

Maatwerkvoorzieningen Rolstoelvoorziening

331.968

383.250

-51.282

-13,4%

352.423

409.748 223.053 964.768

354.900 250.000 988.150

54.848 -26.947 -23.382

15,5% -10,8% -2,4%

344.661 481.701 1.178.786

4.208.314 2.083.366 10.374 166.350 514.938 0 13.964 6.997.306

3.991.075 2.228.059 27.227 195.377 854.572 0

5,4% -6,5% 0,0% -14,9% -39,7%

7.296.310

217.239 -144.693 -16.853 -29.027 -339.634 0 13.964 -299.004

-4,1%

4.060.697 2.438.388 34.232 152.148 443.612 77.616 24.241 7.230.935

64.715 265.201 221 330.137

100.000 475.000 15.000 590.000

-35.285 -209.799 -14.779 -259.863

-35,3% -44,2% -98,5% -44,0%

75.696 282.645 17.164 375.504

9.968.270

10.756.540

-788.270

-7,3%

10.680.777

Maatwerkdienstverlening 18+ Eigen bijdragen Eigen bijdragen collectief vervoer Wmo Opbrengst Overig Terugvordering PGB

341.611 45.878 0 58.215

305.976 44.468 0 0

35.635 1.410 0 58.215

11,6% 3,2% 0,0%

360.372 31.386 24.813 0

Totale baten Wmo

445.704

350.444

95.260

27,2%

416.572

9.522.566

10.406.096

-883.530

-8,5%

10.264.205

Wijkteams Totaal overige externe kosten

Vervoersvoorziening Woonvoorziening Woon-, vervoers-, en rolstoelvoorzieningen 6.71

Maatwerkdienstverlening 18+ Huishoudelijke Ondersteuning Individuele Begeleiding Kortdurend Verblijf Vervoer Dagactiviteit Collectief vervoer Corona compensatie omzetderving Corona meerkosten Totaal Zorg in Natura Huishoudelijke Ondersteuning Begeleiding en dagbesteding Woon-, vervoers-, en rolstoelvoorzieningen Totaal PGB Totale lasten Wmo

Baten in euro's 6.71

Dekking in euro's Totaal saldo Wmo

Toelichting op de financiën Huishoudelijke ondersteuning De ontwikkeling van een stijgend aantal voorzieningen voor huishoudelijke ondersteuning zet door. Vooral HH1 laat een stijging zien in het aantal voorzieningen. Dit wordt met name veroorzaakt door het abonnementstarief. Dit resulteert in een overschrijding van € 344.000. De HH2 daalt in aantal voorzieningen en onderschrijdt de begroting met € 127.000. Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

19

Door toename van het aantal verstrekte voorzieningen voor huishoudelijke ondersteuning nemen de eigen bijdragen van cliënten toe met € 36.000. Dagactiviteiten en Individuele begeleiding De ontwikkeling van Dagactiviteiten en Individuele begeleiding laat een daling zien. Deze daling zette zich in het 2e deel van 2022 onverwacht sterk door. De afname leidt tot een onderschrijding van € 302.000, waarvan op Dagactiviteiten € 157.000 en voor individuele begeleiding € 145.000. Maatwerkvoorzieningen De lagere uitgaven woon-, vervoers-, en rolstoelvoorzieningen van bijna € 23.000 wordt veroorzaakt door de afname van het aantal rolstoelvoorzieningen. Bij rolstoelvoorzieningen neemt het aantal voorzieningen gestaag af. Bij vervoersvoorzieningen neemt het aantal voorzieningen wel toe, waardoor ook de kosten bij vervoersvoorzieningen toenemen. De uitgaven voor woningaanpassingen zijn € 27.000 lager dan begroot. PGB Er worden meer voorzieningen zorg in natura verstrekt dan in PGB. Er is een trend zichtbaar van lagere uitgaven. Daarnaast heeft de afrekening van PGB 2021 plaatsgevonden. Er is in totaal € 260.000 minder uitgegeven aan PGB verstrekkingen. Collectief vervoer Het collectief vervoer komt lager uit dan begroot. In de begroting is 2019 als regulier jaar voor corona als uitgangspunt genomen. In 2022 was nog sprake van coronamaatregelen en kwam het vervoer lager uit.

Per 1 augustus is het nieuwe contract van de taxivervoerder ingegaan. De tarieven in het contract blijven door scherpe inkoop laag. Door deze beide ontwikkelingen is het collectief vervoer voor 2022 met € 340.000 euro binnen de begroting gebleven. Corona meerkosten 2022 Voor corona meerkosten 2022 zijn de meerkosten die gefactureerd zijn door de aanbieders verwerkt in de cijfers. Het betreft gemaakte kosten voor uitgevoerde vaccinatieritten en meerkosten die aanbieders conform de regeling konden declareren. De regeling liep tot 1 maart 2023. Terugvordering In 2022 zijn er een aantal thematische onderzoeken bij Wmo aanbieders uitgevoerd. Op basis van de resultaten uit deze onderzoeken is er € 58.000 teruggevorderd. Vervoer dagactiviteiten De onderschrijding van vervoer van dagactiviteiten van € 29.000 heeft grotendeels te maken met minder vervoer naar dagactiviteiten. Overige Bij kortdurend verblijf is € 17.000 minder uitgegeven dan begroot. De onafhankelijke clientondersteuning is € 49.000 lager dan begroot.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

20

6 Jeugdwet Bestandsontwikkeling Jeugdwet Cliënten – Jeugdwet In deze paragraaf richten wij ons op het verloop van het aantal cliënten met een toewijzing vanuit de Jeugdwet. Het uniek aantal cliënten in 2022 bedraagt 1241 (2021: 1213). In 2022 stijgt het aantal cliënten met name door de registratie van jeugdigen die een maatregel opgelegd hebben gekregen van een kinderrechter. Als de veiligheid of ontwikkeling van een kind ernstig wordt bedreigd, kan een gezin verplichte hulp opgelegd krijgen, welke vanuit een Gecertificeerde Instelling (GI) wordt uitgevoerd. Provinciaal is met de GI’s afgestemd dat vanaf 1 januari 2022 deze jeugdigen ook in de gemeentelijke systemen worden geregistreerd t.b.v. inzicht in de populatie. Uit onderstaande grafiek blijkt dat het aantal cliënten met een Jeugdwetvoorziening jaarlijks stijgt. Gecombineerd met de toename van gemiddelde financiële verplichtingen per cliënt ontstaat er meer druk op de begroting Jeugdwet van Waadhoeke. De begroting 2002 wordt t.a.v. dit programma fors overschreden.

Cliënten Jeugdwet

Cliënten Jeugdwet Waadhoeke 950 900 850 800 750 700 650 600

2020 2021 2022 jan

feb

mrt

apr mei jun

jul

aug sep okt nov dec

Maand

25 20 15 Harlingen

10

Terschelling

5

Vlieland 202011 202101 202103 202105 202107 202109 202111 202201 202203 202205 202207 202209 202211

0 202001 202003 202005 202007 202009

Cliënten per 1000 inw.

Cliënten Jeugdwet per 1000 inwoners (benchmark)

Waadhoeke

Maand Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

21

De gemiddelde financiële verplichting voor

13,6% van de jeugdigen t/m 17 jaar

een jeugdigen met SJH bedraagt

heeft een toewijzing vanuit de Jeugdwet

€ 7.620 per jaar

(2021: 13,2%)

(2021: € 6.726 Herstel/Duurzaam/Dyslexie)

Eén jeugdige had gemiddeld 1,74

19% van het aantal jeugdigen heeft een toewijzing voor

Jeugdwet voorzieningen

Pleegzorg/Verblijf/Maatregel GI

(2021: 1,57)

(2021: niet vergelijkbaar)

Er stroomden 350 nieuwe cliënten in.

37% van de jeugdigen met Herstel heeft

Er stroomden 462 cliënten uit.

een toewijzing voor een traject van

421 bestaande cliënten ontvingen wederom een (aangepaste) toewijzing

meer dan € 10.000 (2021: 39%)

Bestandsontwikkeling cliënten Jeugdwet per productcategorie

Bestandsontwikkeling aantal cliënten Jeugdwet Waadhoeke SJH: Herstel SJH: Duurzaam SJH: Dyslexie SJH: Lokaal SJH: Crisis SJH: Overig SJH: Hoog Pleegzorg Verblijf en Thuisplus JB en JR LTA PGB Eindtotaal

Dec. 2022 544 143 70 6 9 37 2 65 60 126 1 13 1.076

Jaar Begroting na Afwijking 2022 wijziging 2022 (a-b) a. b. c. 889 857 32 216 193 23 93 84 9 12 6 6 35 25 10 55 45 10 8 6 2 76 82 -6 88 92 -4 158 158 1 1 18 18 1.649 1.409 240

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

Jaar 2020

4% 12% 11% 100% 40% 22% 33% -7% -4%

906 193 94 9 24 49 6 86 95 5 22 1.489

834 185 94 12 26 32 6 83 93 8 26 1.399

0% 0% 17%

Let op! Nieuwe registratie van aantallen JB en JR (maatregelen Jeugdbescherming en Jeugdreclassering) vertekenen het beeld in 2022.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

22

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

23

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

24

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

25

Financiën Jeugdwet Gemeente Waadhoeke - Programma Jeugdwet Begroting na Afwijking wijziging (a-b) 2022 a. b. c.

Afwijking (c/b) in %

Taakveld

Jaar 2022

Lasten in euro's 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Specialistische Jeugdhulp Hoogspecialistische Jeugdhulp Pleegzorg Verblijf en Thuisplus Overige lasten Jeugdwet Coronacompensatie omzetderving Taakstelling Overschot/tekort OHW t/m voorgaand verslagjaar Onderhanden Werk (OHW) verslagjaar Totaal regionaal ingekochte jeugdhulp Landelijk ingekochte jeugdhulp Kosten Sociaal Domein Friesland Coronacompensatie meerkosten Overige kosten

8.000.665 751.657 1.050.009 2.173.567 53.388 -377.016 11.652.271 1.070 295.893 29.891 29.936

6.453.000 1.547.665 309.000 442.657 912.500 137.509 1.846.000 327.568 22.000 31.388 -377.016 9.542.500 2.109.771 250.000 -248.930 190.000 105.893 29.891 20.500 9.436

24,0% 143,3% 15,1% 17,7% 142,7%

12.009.061

10.003.000 2.006.061

20,1% 10.680.196

Totaal Zorg in Natura Totaal PGB 6.82

22,1% -99,6% 55,7% 46,0%

Jaar 2021

6.509.295 143.812 1.003.790 2.053.066 26.676 -2.599 -339.062 810.000 10.204.978 116.189 282.804 25.849 50.376

144.418

130.000

14.418

11,1%

151.434

Geëscaleerde zorg 18Gecertificeerde (landelijk werkende) instellingen Crisis Totaal geëscaleerde zorg 18-

1.684.988 314.596 1.999.584

1.071.000 293.000 1.364.000

613.988 21.596 635.584

57,3% 7,4% 46,6%

704.931 274.490 979.421

Totale lasten Jeugdwet

14.153.063

11.497.000 2.656.063

23,1% 11.811.051

Baten in euro's 6.72

Maatwerkdienstverlening 18Terugvordering Totale baten Jeugdwet

-

-

-

3.403 3.403

Dekking in euro's Totaalsaldo Jeugdwet

14.153.063

11.497.000 2.656.063

23,1% 11.807.648

Toelichting op de financiën Product Specialistische Jeugdhulp

Toelichting De jaarcijfers 2022 laten een forse overschrijding zien t.o.v. de begroting na wijziging 2022. Dit heeft de volgende voornaamste redenen: 1. De gemiddelde verplichting per kwartaal voor een cliënt met een hersteltraject bedroeg in het 4e kwartaal van 2021 € 2.100. In 2022 is dit bedrag opgelopen tot € 2.600 in het 4e kwartaal. Een toename van 24%. Deze forse toename hebben wij vooraf niet kunnen inschatten. 2. Er zijn aan het einde van het jaar omvangrijke lokale vaststellingsovereenkomsten afgesloten, deze waren niet voorzien.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

26

3. De combinatie van een jaarlijks stijgend aantal cliënten en de toename van gemiddelde verplichtingen per cliënt maakt dat er steeds meer druk op de begroting Jeugdwet van Waadhoeke komt te staan en dat deze in 2022 fors wordt overschreden. Hoogspecialistische Jeugdhulp

In deze rapportage zijn de bedragen opgenomen conform de afrekening 2022 van SDF. Dit financiële risico is meermaals besproken tijdens de monitor-overleggen tevens is hier per mail over gecommuniceerd na de bijstelling van het voorschot door SDF.

Pleegzorg

Deze kosten vallen met name hoger uit vanwege de definitieve verwerking van de wijziging wet woonplaatsbeginsel. Er stroomden per saldo niet 2 cliënten uit, maar 1 cliënt in.

Verblijf

Het gemiddeld aantal toegewezen etmalen per week is in 2022 toegenomen t.o.v. 2021. Hiernaast is er een verschuiving geweest in de zorgzwaarte (van laag naar midden).

Overige lasten Jeugdwet

De uitzetting komt met name door de toename van de kosten van de ASS-groep, doordat hier meer leerlingen naar toegaan.

Landelijk ingekochte Jeugdhulp

Normaliter vindt er altijd inzet plaats vanuit de landelijke (VNG) contracten voor jeugdhulp, echter in 2022 is dit nagenoeg niet het geval.

Sociaal Domein Friesland

Na opmaak van de laatste prognose is de Begroting 2022 van SDF besproken en vastgesteld. De instandhoudingskosten laten een flinke uitzetting zien. Dit komt met name door de inzet van meer personeel (gerelateerd aan de taken). Tevens wordt het programma Foar Fryske Bern vanaf april 2022 bekostigd door de Friese gemeenten via de exploitatie van SDF.

Overige kosten

Vanaf 2021 zijn gemeenten financieel verantwoordelijk voor de Normatieve Huisvestingscomponent van instellingen voor gesloten jeugdhulp in Noord Nederland. Gemeenten worden hiervoor door het Rijk gecompenseerd.

Gecertificeerde Instellingen

Door een aanpassing in de wetgeving is de controlerende taak van de GI’s per dossier uitgebreid. De caseload per werker moest hierdoor naar beneden worden bijgesteld om aan deze werkwijze te voldoen. Dit heeft geleid tot een hogere kostprijs per dossier en de inzet van extra bemensing binnen de GI. Hierdoor is het voorschot 2022 hoger dan voorheen.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

27

Tevens is er t.a.v. de afrekening 2021 voor Waadhoeke een bijstelling doorgevoerd door het Regiecentrum/SDF. Dit resulteert in een extra last van € 397.000 in 2022.

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

28

7 Bedrijfsvoering Financiën Bedrijfsvoering

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

29

Gemeente Waadhoeke Programma Programma Werk, Participatie en Inkomen

Begroting na wijziging 2022 a. b.

Jaar 2022

Afwijking (a-b) c.

Afwijking (c/b) in %

Jaar 2021

2.725.626

3.326.251

2.893.820

432.431

14,9%

Programma Armoedebestrijding

982.798

866.143

116.655

13,5%

681.407

Programma Wmo en Jeugdwet

1.908.036

2.831.054

-923.018

-32,6%

2.565.780

Totaal

6.217.085

6.591.017

-373.932

-5,7%

5.972.813

Gemeentelijke bijdrage Bedrijfsvoering Verdeling over taakvelden gemeente Waadhoeke

Jaar 2022

Begroting na wijziging 2022

Jaar 2021

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

30.152 6.082 3.215.405 353.694 215.936 128.991 943.918 1.322.906

47.750 13.732 2.980.040 476.115 233.145 157.293 1.254.874 1.428.068

1.310 10.139 2.749.489 422.242 200.085 167.178 1.069.791 1.352.579

Totaal Waadhoeke

6.217.085

6.591.017

5.972.813

Toelichting op de financiën De gerealiseerde bedrijfsvoeringslasten voor 2022 laten een onderschrijding van € 559.579 zien ten opzichte van de begroting na wijziging 2022. We lichten de belangrijkste afwijkingen nader toe. Allereerst is de omvang van de begroting na wijziging 2022 met € 69.198 verhoogd. Hiermee is de begrotingswijziging ten bate van de uitvoering van de eenmalige energietoeslag geformaliseerd. De personeelskosten vallen € 98.019 hoger uit dan begroot. Dit wordt vooral veroorzaakt door extra inhuur van externen. In 2023 is er door De Dienst uitvoering gegeven aan een aantal regelingen zoals de Energietoeslag voor inwoners en het verstrekken van leefgeld aan vluchtelingen uit Oekraïne. Hiervoor zijn extra medewerkers ingehuurd. De overige bedrijfsvoeringslasten zijn € 355.000 lager dan begroot. De overige personeelslasten laten zich lastig ramen en vallen in 2022 € 50.000,- lager uit dan verwacht. Deze lasten worden vaak in sterke mate beïnvloed door bijvoorbeeld het treffen van eenmalige voorzieningen voor de kosten van een WW-uitkering voor ex-medewerkers. Voor de automatiseringskosten geldt een onderschrijding van € 60.000,-. Door vertraging in een aantal projecten zal een deel van deze kosten doorschuiven naar 2023.

De uitvoeringslasten BZF zijn ruim € 40.000,- lager dan begroot en de verwachting is dat dit kostenniveau een reëel beeld geeft voor de komende jaren. Daarom is voor de begroting 2023 reeds een lager bedrag geraamd en deze lijn is doorgetrokken naar de begroting 2024. De organisatie- en advieskosten en sociale recherche kosten zijn op basis van de realisatie over 2022 en 2021 respectievelijk ca. € 75.000,- en € 60.000,- te ruim begroot. Voor de begroting 2024 zullen de voor deze posten begrote bedragen daarom worden verlaagd. Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

30

Ten slotte zien we aan de opbrengstenkant dat in verband met o.a. ziekte van medewerkers in 2022 relatief grote eenmalige baten van ruim € 200.000,- zijn ontvangen welke niet worden begroot. In de tweede helft van 2022 is door Planning & Control en IT van De Dienst geïnvesteerd in de ontwikkeling van het managementinformatiesysteem, om de uitnutting van de bedrijfsvoeringskosten beter te kunnen volgen. De applicatie is per 1 februari 2023 operationeel en geeft doorlopend ‘real-time’ inzicht in de exacte budgetuitnutting voor het volledige programma Bedrijfsvoering. De applicatie zal voortaan worden gebruikt om zowel de personeelskosten als overige bedrijfsvoeringskosten te monitoren en zo nodig, bij oplevering van bestuursrapportages, kostenramingen tussentijds bij te stellen.

8 Beleidsindicatoren 2022 Werk, Participatie en Inkomen Beleidsindicator

Eenheid

27. Personen met een bijstandsuitkering 28. Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

Jaar 2022

Begroting

259 470

215 301

Wet Maatschappelijke Ondersteuning Beleidsindicator

Eenheid

32. Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

Jaar 2022

Begroting

610

607

Jeugdwet Beleidsindicator Waadhoeke

Eenheid

29. Jongeren met jeugdhulp 30. Jongeren met jeugdbescherming 31. Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

Jaar 2022

Begroting

14% 2% 0,4%

13% Niet begroot Niet begroot

31

Rapportage Sociaal Domein 2022, Gemeente Waadhoeke

32