Document · PDF

Rapport Onderzoek toekomstbestendigheid Theater de Koornbeurs

Kernsessie 11 juni 2024, gemeente waadhoekeBij agendapunt: Inhoudelijke behandeling van de discussienota en het rapport23.409 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Er wordt een ‘streep onder het verleden’ gezet. De keuze voor een ontwikkelingsrichting betekent een nieuw startpunt en is de koers voor de lange termijn. Dit betekent dat ook vast wordt gehouden aan deze koers (borging koersvastheid). f. Er worden voldoende incidentele middelen beschikbaar gesteld om de gekozen ontwikkelingsrichting te implementeren. Per scenario zijn de benodigde bedragen weergegeven in tabel 7, en de daarbij behorende toelichting. g. De vermogenspositie dient over voldoende reserves te beschikken om de (gebruikelijke) risico’s die horen bij de exploitatie van een professionele podiumvoorziening zelf te kunnen opvangen. De huidige reservepositie van het theater (ultimo 2023) is op zich voldoende (zie paragraaf 4.4) op dit moment, maar staat naar de toekomst onder druk. Een punt van aandacht betreft het vermogen om te investeren (liquiditeit), zie hiervoor ook paragraaf 4.4, omdat de investeringsbegroting nog niet in de begroting is opgenomen.

| 44 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

h. Ondernemerschap, gericht op het genereren van meer derde geldstromen (commerciële activiteiten, fondsen, etc.) wordt verder doorontwikkeld. i. Voor de scenario’s dient voldoende draagvlak te zijn vanuit de samenleving.

5.2 Het ‘0-scenario’ Er vindt geen herijking plaats van de inhoudelijke opdracht aan Theater de Koornbeurs, noch van het subsidiebudget dat aan deze opdracht is gekoppeld. Met andere woorden, er wordt geen bestuurlijke en politieke keuze gemaakt ten aanzien van de toekomst van Theater de Koornbeurs. De status quo wordt gehandhaafd. De te verwachten effecten van dit scenario zijn: a. een geleidelijke (verdere) uitval van het activiteitenaanbod van de Koornbeurs en bijgevolg van publiek; b. een verslechtering van de concurrentiepositie ten opzichte van vergelijkbare initiatieven; c. een verdergaande discontinuïteit van de organisatie van het theater. d. oplopende exploitatietekorten, met als gevolg op korte termijn (binnen twee à drie jaar) een technisch faillissement; e. verslechtering van het voorzieningenaanbod (geen theater meer) in de gemeente Waadhoeke. Impliciet gaat het hier om een ‘sterfhuisconstructie’.

5.3 Ontwikkelingsrichting 1: Doorontwikkeling van de theaterfunctie Theater de Koornbeurs is een in de basis goed geoutilleerd theater met een rijke traditie, een solide netwerk en een vaste schare bezoekers. Met de intimiteit van het theater onderscheidt de Koornbeurs zich van collega-theaters in de grotere regio. Er is een scenario denkbaar waarin de opdracht aan Theater de Koornbeurs zich beperkt tot het initiëren en presenteren van een jaarronde programmering professionele podiumkunsten en een inhoudelijk filmprogramma. Binnen het programma-aanbod blijft er ruimte voor amateurproducties, al dan niet in co-creatie met het theater, maar er ligt dan geen expliciete opdracht om het amateurveld en de verenigingen in de gemeente Waadhoeke te ondersteunen en/of te faciliteren. Dit is in feite hoe de meeste theaters in Nederland functioneren. Een belangrijke opgave binnen dit scenario is het aanboren en/of werven van nieuw publiek, met name jongeren, om zo de theaterfunctie in de gemeente Waadhoeke voldoende toekomstbestendig te maken (zie tendens van ‘ontgroening’). Ook het meer ontsluiten van het podiumkunstenaanbod voor de kernen en dorpen van de gemeente Waadhoeke is een belangrijk aandachtspunt. Er liggen kansen om het aantal voorstellingen op jaarbasis te vergroten. Voordelen: ● De Koornbeurs kan zich volledig richten op de ‘presentatiefunctie’ (podiumkunsten en film).

● Er is een helder profiel. ● Het biedt de mogelijkheid om op termijn in aantal professionele theatervoorstellingen en in aantal filmvoorstellingen door te groeien naar respectievelijk 80 en 100 activiteiten per jaar, waarmee circa 6.000 meer bezoeken per jaar kunnen worden gerealiseerd. ● Overcapaciteit kan op dagen dat er geen theaterproducties of filmprogramma’s ingezet worden voor maatschappelijke en commerciële verhuur.

| 45 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

● ● ●

Het kan met een relatief kleine kernorganisatie worden gerealiseerd. Het biedt mogelijkheden voor verdergaande regionale samenwerking tot en met een bestuurlijke fusie met een of meerdere collega-podia op langere termijn. Er is aanzienlijk publiekspotentieel voor een professionele theatervoorziening (gemeente Waadhoeke en regio Harlingen).

Nadelen: ● Er is beperkte reuring en/of levendigheid, met name in de dagsituatie. ● Er is beperkte inzet van de beschikbare capaciteit. ● Er is geen centrale ‘aanjaagfunctie’ in de culturele keten (presenteren, interesseren, leren en produceren) van de gemeente Waadhoeke. ● Het draagt bij aan versnippering van professionele podiumkunsten, amateurkunst en cultuur- en kunstonderwijs. ● Het bereik van de Koornbeurs blijft beperkt tot een ‘selecte’ groep van liefhebbers. ● Kansen die er liggen om de theaterfunctie te verbinden met andere domeinen worden onvoldoende benut. Voorwaarden (aanvullend op uitgangspunten): ● Er zijn heldere prestatieafspraken nodig over de omvang van het activiteitenaanbod in relatie tot de schaalgrootte van de gemeente en over de middelen die hierbij horen. ● Er moet eenmalig ontwikkelbudget beschikbaar zijn om het theater aantrekkelijker te maken voor nieuwe doelgroepen. ● Het vraagt om een beperkte uitbreiding van de kernorganisatie op de taken ‘programmering’, ‘marketing’ en ‘productie’, en extra kennis van de doelgroepen die nu niet of minder goed worden bereikt. ● Er is kennis nodig van en affiniteit met de doelgroepen waarvoor een bezoek aan het theater niet vanzelfsprekend is. ● Het eigen inhoudelijk profiel moet ‘aan de voorkant’ worden geborgd bij verdergaande samenwerking in de backoffice.

5.4 Ontwikkelingsrichting 2: Doorontwikkeling van de huidige brede opdracht: theaterfunctie en knooppunt- en aanjaagfunctie ten behoeve van de amateurkunst In dit scenario wordt de huidige opdracht aan Theater de Koornbeurs verder doorontwikkeld. Theater de Koornbeurs blijft een podium voor professionele podiumkunsten en fungeert daarnaast als centrum voor de amateurkunst en cultureel-maatschappelijke initiatieven, niet alleen als facilitator, maar ook als aanjager en co-creator van producties op het gebied van amateurkunst. Er is sprake van een doorontwikkeling naar een meer volwaardig ‘kunstencentrum’. De Koornbeurs huisvest en stimuleert de gehele culturele keten van presenteren, interesseren, leren en produceren. Deze functie kan nog worden versterkt door werk- en/of studieplekken binnen de Koornbeurs te creëren en aan te bieden.

| 46 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

Voordelen: ● Het biedt de mogelijkheid om op termijn in aantal professionele theatervoorstellingen en in aantal filmvoorstellingen door te groeien naar respectievelijk 80 en 100 activiteiten per jaar, waarmee circa 6.000 bezoeken per jaar kunnen worden gerealiseerd. ● De aanjaag- en verbindingsfunctie voor de gehele Waadhoekse culturele keten wordt geborgd. ● Het zorgt voor reuring en/of levendigheid, met name in de dagsituatie. ● Er is een betere benutting van de beschikbare capaciteit, zo ook een efficiëntere inzet van middelen (ten opzichte van het scenario waarin alleen de theaterfunctie wordt doorontwikkeld, zie paragraaf 5.3). ● Het stimuleert participatie en talentontwikkeling. ● Er zijn mogelijkheden om de verbinding met de dorpen en kernen binnen de gemeente uit te breiden en/of te versterken. ● Er wordt een maximale bijdrage geleverd aan de culturele visie van de gemeente Waadhoeke en aan de Centrumvisie, alsmede aangesloten bij het coalitieakkoord 2022-2024 van de gemeente Waadhoeke22. ● Het sluit aan op de veranderende rol van de theaters (verbinding met andere domeinen). Nadelen: ● Het beperkt de mogelijkheden voor commerciële exploitatie van de voorzieningen. Het primaat komt nog meer te liggen bij het gebruik voor culturele doeleinden. ● Er ligt een forse opgave die naar verwachting zal blijven wringen met de beperkte capaciteit van de organisatie.

In de praktijk zal het ook moeilijk blijken te zijn om het primaat van de professionele podiumkunstenvoorstellingen, het theater, (deels) te verleggen naar de brede aanjaag- en verbindingsfunctie. ● Ook in dit scenario zal naar verwachting maar een beperkt deel van de inwoners worden bereikt en/of worden aangesproken. Voorwaarden (aanvullend op uitgangspunten): ● Er is een substantiële uitbreiding nodig van de kernorganisatie op de taken ‘programmering’, ‘projectmanagement’ (amateurproducties en ondersteunen talentontwikkeling), ‘marketing’ en ‘productie’, en extra kennis van de doelgroepen die nu nog niet of te beperkt worden aangesproken. Tevens vraagt dit een investering in expertise en competenties, die met name liggen op het gebied van het maken van verbindingen met de amateurkunst in de gemeente en regio. Met andere woorden, een lokaal en regionaal gewortelde aanjager, producent en bemiddelaar van projecten, voorstellingen, festivals et cetera, in een permanent spel met de onderscheiden doelgroepen en de belangrijke samenwerkingspartners. ● Er zijn heldere afspraken nodig over de beoogde output en outcome. ● Er moet gedeeld commitment zijn binnen het culturele veld over de meerwaarde en de urgentie van de rol die Theater de Koornbeurs in dit scenario krijgt. Dit zal ook moeten worden geformaliseerd in samenwerkingsovereenkomsten.

Gemeente Waadhoeke, 2022, Coalitieakkoord 2022-2024: Sûn wurkje oan ’e takomst, SAM, Gemeentebelangen en FNP, p. 1-8. In het coalitieakkoord 2022-2024 is opgenomen: De Koornbeurs krijgt een centrale rol als cultuurknooppunt en zoekt verbinding met de amateurkunst en de verenigingen in de gemeente. De gemeente stimuleert samenwerking op het gebied van cultuur. 22

| 47 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

● ●

Er is voldoende inzicht nodig in de bestemming van de subsidiemiddelen binnen de veelheid van de activiteiten. Er moet eenmalig ontwikkelbudget zijn voor de verdere doorontwikkeling van de ‘knooppuntfunctie’.

5.5 Ontwikkelingsrichting 3: Doorontwikkeling naar een Gemeenschapshuis 2.0 Rekening houdend met het feit dat de provincie Friesland (reeds) beschikt over een goede podiuminfrastructuur voor professioneel aanbod en/of gelet op de nabijheid van de stad Leeuwarden (zie paragraaf 3.3), ontwikkelt de Koornbeurs zich door naar een Gemeenschapshuis 2.0: een plek voor laagdrempelige ontmoeting, amateurkunst, educatieve activiteiten en talentontwikkeling; meer broedplaats dan (professioneel) theater en een participatieve programmering. Voor COVID-19 heeft dit bij een aantal theaters tot succes geleid. Denk hierbij aan De Deventer Schouwburg en de Verkadefabriek in Den Bosch. Bovenstaande betekent overigens niet dat er nooit meer professionele voorstellingen in de Koornbeurs te zien zijn. Er blijft (incidenteel) ruimte voor 'try-out-voorstellingen' en natuurlijk voor Friese en lokale programmering. Terugkerende activiteiten zijn repetities, doorlopen, amateur- en/of schoolvoorstellingen, workshops, cursussen, open podia, revues, feesten en vieringen, en allerlei sociaal-culturele en maatschappelijke activiteiten. De filmfunctie als laagdrempelige activiteit blijft in dit model gehandhaafd en kan op onderdelen nog worden uitgebreid. De Koornbeurs is zeven dagen per week open, zowel overdag als ‘s avonds. Dit is omdat er sprake is van een breder en diverser aanbod qua activiteiten.

De Koornbeurs functioneert als de ‘centrale huiskamer’ van de gemeente Waadhoeke en heeft veel samenwerkingspartners in de gemeente en regio op cultureel vlak, maar werkt ook samen met maatschappelijke instellingen in het sociaal domein (bibliotheek, Seewyn, Connexa, etc.) en commerciële partners. Voordelen: ● Er is maximale verbinding met de gemeenschap van Waadhoeke en met thema’s die in de gemeente leven. ● Het publieksbereik is substantieel groter. ● Er is eigenaarschap van de inwoners van Waadhoeke door participatie. ● Er is een onderscheidend profiel en een eenduidige opdracht. ● Er komt maximale reuring en levendigheid (ook overdag). ● Er kan worden geïnvesteerd in nieuw aanbod (talentontwikkeling) en in nieuw publiek (educatie). ● Er is maximale laagdrempeligheid. ● Dit sluit aan bij de meer maatschappelijke functie die theaters krijgen. ● Er wordt aangesloten bij het coalitieakkoord 2022-2024 van de gemeente Waadhoeke23. ● Het is complementair aan de activiteiten in de dorps- en/of gemeenschapshuizen in de kernen: centrale locatie voor meer grootschalige activiteiten.

| 48 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

Nadelen: ● Er is het verlies van de jaarronde programmering professionele podiumkunsten. Die komt dan ook niet meer terug. ● Het vraagt nog om een substantiële (eenmalige) investering in het gebouw en de inrichting. ● Het beperkt de mogelijkheden voor commerciële exploitatie. ● Het vergt een reorganisatie. ● Er is het risico dat er overlap is met de dienstverlening van Seewyn. Voorwaarden (aanvullend op uitgangspunten): ● Het is nodig dat de organisatie wordt omgebouwd naar een andere rol en/of functie in Waadhoeke. De organisatie moet afstand kunnen doen van de status die een professioneel theater heeft. ● Er is een beperkte uitbreiding nodig van de kernorganisatie vanwege intensiever gebruik van de voorzieningen. Er vindt een verschuiving plaats van initiërende organisatie naar meer faciliterende organisatie. Tevens vraagt dit een investering in expertise en competenties, die met name liggen op het gebied van het maken van verbindingen met de amateurkunst in de gemeente en regio. Met andere woorden, een lokaal en regionaal gewortelde aanjager, producent en bemiddelaar van projecten, voorstellingen, festivals et cetera, in een permanent spel met de onderscheiden doelgroepen en de belangrijke samenwerkingspartners. ● Het vraagt om een herpositionering binnen de driehoek Seewyn - bibliotheek - Koornbeurs.

● Er is een herinrichting nodig van de ontmoetingsruimten binnen de Koornbeurs en een eenmalig investeringsbudget om dit mogelijk te maken. ● De horecadienstverlening moet worden versterkt en verbreed. NB Vanzelfsprekend zijn de voornoemde ontwikkelingsrichtingen niet in beton gegoten. Ook als (primair) gekozen wordt voor het scenario ‘doorontwikkeling van de theaterfunctie’, betekent dit niet automatisch dat er overdag geen ruimte is voor andere activiteiten in het theater. Zo blijft het ook mogelijk om bij de variant ‘Gemeenschapshuis 2.0’ af en toe een professionele voorstelling te presenteren. Waar het om gaat is dat er een heldere keuze wordt gemaakt in de inhoudelijke ontwikkeling van de Koornbeurs.

5.6 Exploitatieopzet scenario’s In deze paragraaf presenteren we de exploitatieopzet van de genoemde scenario’s. Onderstaand schema geeft de exploitatieopzet voor Theater de Koornbeurs weer voor een lopend jaar (T-begroting) voor scenario 1, 2 en 3. Deze begroting is afgezet tegen de huidige situatie van Theater de Koornbeurs (IST). Eerder in dit hoofdstuk zijn de belangrijkste uitgangspunten en aannames al besproken. In deze paragraaf lichten we de componenten van de exploitatie nader toe.

| 49 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

IST

Scenario 1 Doorontwikkeling van de theaterfunctie

Realisatie 2018/2019

Realisatie 2023

Begroting Begroting 2024 T

Scenario 2 Doorontwikkeling van de huidige brede opdracht

Scenario 3 Doorontwikkeling naar Gemeenschapshuis 2.0

Begroting

Opbrengsten voorstellingen

€ 260.511

€ 187.672

€ 152.000

€ 275.000

€ 40.000

Subsidie gemeente Waadhoeke

€ 455.686

€ 480.869

€ 525.555

€ 655.370

€ 857.023

€ 624.494

€ 15.421

€ 50.000

€ 25.000

€ 35.000

Subsidie overig Overige opbrengsten

€ 32.534

€ 71.321

€ 24.000

€ 30.000

€ 22.000

Verhuringen

€ 60.413

€ 52.060

€ 55.000

€ 65.000

€ 55.000

€ 65.000

Omzet horeca

€ 97.291

€ 102.890

€ 75.000

€ 125.000

€ 130.000

Kosten voorstellingen

-€ 252.124

-€ 223.591 -€ 172.000

-€ 266.147

-€ 62.487

Overige kosten activiteiten

-€ 16.738

-€ 17.103

-€ 17.000

-€ 20.000

-€ 12.000

Kosten horeca

-€ 34.522

-€ 43.529

-€ 30.000

-€ 37.500

-€ 39.000

Brutomarge (dekkingsbijdrage)

€ 603.051

€ 626.010 € 662.555

€ 851.723

€ 1.043.376

€ 803.007

Personeelskosten

€ 280.586

€ 293.127 € 433.000

€ 379.500

€ 522.500

€ 357.500

Afschrijvingen

€ 18.836

€ 19.456

€ 22.500

€ 70.180

Overige personeelsgerelateerde kosten

€ 77.612

€ 89.482

€ 20.500

€ 115.849

€ 159.502

€ 109.133

Huisvestingskosten

€ 108.756

€ 153.202

€ 138.750

€ 165.300

Marketingkosten

€ 36.642

€ 43.576

€ 45.000

€ 50.000

€ 55.000

€ 30.000

Algemene kosten

€ 52.781

€ 65.706

€ 56.500

€ 70.895

€ 664.549 € 716.250

€ 851.724

€ 1.043.377

€ 803.008

€0

€ 50.000

€ 150.000

€ 450.000

Overige bedrijfskosten

Som der vaste lasten

€ 575.213

Exploitatieresultaat

€ 27.838

-€ 38.539

Eenmalige kosten gemeente

-€ 53.695

Tabel 7: Overzicht exploitatie (T-begroting) scenario’s voor Theater de Koornbeurs

Toelichting op de exploitatie ● Opbrengsten voorstellingen. Voor scenario 1 en scenario 2 wordt uitgegaan van een versterking van de theaterfunctie. Dit genereert meer opbrengsten dan het jaar

| 50 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

●

● ●

●

● ●

2018/2019 (pre-COVID-19). Gezien de laatste gerealiseerde inkomsten (€ 187.672 in 2023) is de raming conservatief ingezet op dit punt. In scenario 3 is alleen sprake van de baten van de filmvoorstellingen. Hier is voor dezelfde redeneerlijn gekozen als bij de theaterfunctie. Subsidie van gemeente Waadhoeke. Dit betreft een resultante om te komen tot een structureel sluitende begroting van Theater de Koornbeurs. De bedragen per scenario betreffen: ○ Scenario 1 - Doorontwikkeling van de theaterfunctie: € 655.370 ○ Scenario 2 - Doorontwikkeling van de huidige brede opdracht: € 857.023 ○ Scenario 3 - Doorontwikkeling naar een Gemeenschapshuis 2.0: € 624.494 Daarnaast is per scenario een ontwikkelbudget van toepassing om de benodigde transitie van het scenario te realiseren (incidenteel): ○ Scenario 1 - Doorontwikkeling van de theaterfunctie: € 50.000 ○ Scenario 2 - Doorontwikkeling van de huidige brede opdracht: € 150.000 ○ Scenario 3 - Doorontwikkeling naar een Gemeenschapshuis 2.0: € 200.000. Bij dit scenario dient tevens rekening te worden gehouden met een herinrichtingsbudget voor de omvorming naar een Gemeenschapshuis 2.0. Wij gaan daarbij uit van een bedrag van € 250.000. Subsidie overig. In 2023 is € 15.421 aan inkomsten gerealiseerd op deze post.

Wij achten een verhoging van de inkomsten in elk scenario mogelijk, waarbij deze inkomsten worden gebruikt (fondsenwerving) om de activiteitenkosten te dekken. Verhuringen. In 2023 is € 52.060 aan inkomsten gerealiseerd op deze post. Wij achten een verhoging van de inkomsten in elk scenario mogelijk. In scenario 1 en 3 is hier de meeste ruimte aanwezig. In scenario 2 wordt dit beperkt door de bredere functie van het theater. Omzet horeca. In elk scenario wordt uitgegaan van een bredere horecafunctie. De aanname is dat de inkomsten op deze post verder doorgroeien in elk scenario. Kosten voorstelling. Deze post is een afgeleide van ‘opbrengsten voorstellingen’. We gaan uit van een klein gemiddeld rendement (3%) op de voorstellingen in scenario 1 en 2. In scenario 3 is er sprake van kosten van het filmhuis en een activiteitenbudget (€ 35.000) voor de activiteiten behorende bij scenario 3. Overige kosten activiteiten. Dit zijn structurele kosten voor het organiseren van evenementen en culturele activiteiten. In scenario 1 en 2 wordt uitgegaan van de gerealiseerde kosten met een kleine plus. In scenario 3 wordt uitgegaan van een kleiner bedrag, omdat de aanpalende theaterfuncties niet van toepassing zijn. Kosten horeca. In de bepaling van deze kosten is gerekend met een inkoopmarge van 30% (rendement 70%) op de horecaomzet. Personeelskosten.

Onderstaand schema geeft de opbouw van de benodigde formatie per scenario weer. Dit betreft een inschatting vanuit BMC, op basis van een tijdcalculatie. Voor het berekenen van de personele kosten is uitgegaan van een gemiddelde loonsom van € 55.000.

| 51 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

Scenario 1 Doorontwikkeling van de theaterfunctie

Scenario 2 Doorontwikkeling van de huidige brede opdracht

Scenario 3 Doorontwikkeling naar Gemeenschapshuis 2.0

FTE

Benodigde formatie scenario's

Directie

1,0

0,7

Programma en projecten

0,2

0,7

0,5

Marketing

0,6

0,7

0,5

Productievoorbereiding en techniek

0,8

1,0

0,8

Techniek operationeel

1,5

2,0

1,0

Facilitair manager

1,0

1,5

1,2

Horeca

0,8

1,2

0,8

Secretariaat

0,5

0,7

0,5

Administratie

0,5

0,7

0,5

Totaal

6,9

9,5

6,5

Tabel 8: Opbouw formatie per scenario

●

● ● ●

●

Afschrijvingen. Voor het bepalen van de afschrijvingslasten wordt aangesloten bij de investeringsbegroting van Theater de Koornbeurs, zoals weergegeven in tabel 5. Hierbij hebben we echter de investeringsbegroting gecorrigeerd en de investeringen laten afschrijven op basis van de gehanteerde afschrijvingstermijnen (gemiddelde afschrijvingslast € 47.680). Hier zijn de huidige afschrijvingslasten, zoals al opgenomen in de exploitatie van Theater de Koornbeurs, bij opgeteld. Overige personeelsgerelateerde kosten. Deze kosten zijn in relatie gebracht (door middel van een verhoudingsgetal) en zijn daarmee een afgeleide van de personeelskosten. Huisvestingskosten. De huidige huisvestingslasten zijn geïndexeerd. Marketingkosten. Voor scenario 1 en 2 achten wij een hoger budget nodig om de noodzakelijke doorontwikkeling te realiseren. Hiermee is een gewenst uitvoeringsbudget beschikbaar om structureel de marketing en PR-functie van het theater op het gewenste niveau te brengen. In scenario 3 ramen wij deze kosten lager, omdat de theaterfunctie in dit scenario op een andere manier wordt ingevuld. Algemene kosten. De huidige algemene kosten zijn geïndexeerd.

| 52 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

H6 | Conclusies en advies 6.1 Conclusies 1. De discussie over de waarde en/of betekenis van Theater de Koornbeurs wordt tot op heden vooral financieel gestuurd. Echter, de vraag zou moeten zijn welk voorzieningenniveau er hoort bij de aard, schaalgrootte en ligging van Waadhoeke en of een professionele theaterfunctie daarvan onderdeel dient te zijn. Dit vraag in de eerste plaats om een keuze vanuit de inhoud. 2. Mede op basis van de (beknopte) benchmark die wij in het kader van dit onderzoek hebben uitgevoerd, kunnen we vaststellen dat de opdracht aan Theater de Koornbeurs niet in evenwicht is met de middelen die de gemeente daarvoor beschikbaar stelt. 3. De capaciteit van de organisatie van Theater de Koornbeurs staat onder druk. De opdracht vanuit de gemeente Waadhoeke is niet in balans met de personele capaciteit. Naar verwachting zal dit in de komende jaren nog verder onder druk komen te staan door uitstroom van het zittende personeel en een beperkte aanwas van nieuw personeel. Dit zet de continuïteit van de organisatie onder druk. Het op peil brengen van de formatie in kwalitatieve en kwantitatieve zin vormt de grootste uitdaging, ook met de scenario’s. Daarnaast staat de organisatie in een ‘overlevingsmodus’. Dit belemmert de langetermijnvisie en bijbehorende strategie en aanverwante uitvoering. De focus is nu gericht op de korte termijn.

Dit zet ook de continuïteit van de organisatie onder druk. 4. Het tot nu toe uitblijven van een heldere keuze (zie 1.) en de precaire financiële situatie waarin de Koornbeurs zit, leiden tot veel negatieve energie en negatieve beeldvorming over en weer, en tot discontinuïteit in de organisatie van het theater. Hierdoor stagneert de verdere (en noodzakelijke) doorontwikkeling van Theater de Koornbeurs. Een heldere keuze (zie 1.) is nu nodig om het theater voldoende toekomstperspectief te geven en om te voorkomen dat er op termijn (meer) aanbod uitvalt en daarmee ook publiek. Hierbij stellen we dat het maken van een keuze noodzakelijk is. Geen keuze maken (het ‘0-scenario’) leidt tot verdere discontinuïteit van het theater en is op (korte) termijn een sterfhuisconstructie. 5. Om deze keuze te maken zijn in dit onderzoek drie handelingsperspectieven (scenario’s) geschetst, die richting geven en koersbepalend zijn voor de toekomst van Theater de Koornbeurs. Elk scenario heeft zijn voor- en nadelen. ● Scenario 1 - Doorontwikkeling van de theaterfunctie ● Scenario 2 - Doorontwikkeling van de huidige brede opdracht: theaterfunctie en knooppunt- en aanjaagfunctie ten behoeve van de amateurkunst ● Scenario 3 - Doorontwikkeling naar een Gemeenschapshuis 2.0

6.2 Advies Het doel van dit onderzoek is om aan de gemeente een onderbouwd advies uit te brengen over hoe Theater de Koornbeurs in voldoende mate toekomstbestendig te maken is. Het realiseren van een toekomstbestendig Theater de Koornbeurs vraagt primair een inhoudelijke keuze van het college en de raad ten aanzien van de geschetste scenario’s, waarbij de benodigde

| 53 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

uitgangspunten dienen aan te sluiten bij deze keuze. Deze uitgangspunten hebben wij in paragraaf 5.1 geschetst. Wij concluderen ten aanzien van de scenario’s dat scenario 2 (Doorontwikkeling van de huidige brede opdracht: theaterfunctie en knooppunt- en aanjaagfunctie ten behoeve van de amateurkunst) het beste aansluit bij het ingezette beleid van de gemeente Waadhoeke. Dit scenario draagt het meeste bij aan het realiseren van de doelstellingen van het gemeentelijke cultuurbeleid (Kultuer Yn Waadhoeke, mei-inoar meitsje we it me!), en aan het verwezenlijken van de ambities die zijn vastgelegd in de Binnenstadsvisie. De andere scenario’s (scenario’s 1 en 3) doen dat in mindere mate. Echter, scenario 2 kent ook een aanzienlijk grotere opgave met betrekking tot het invullen van de uitgangspunten die randvoorwaardelijk zijn voor dit scenario. Hierbij achten wij de opgave het grootst voor de realisatie van uitgangspunten b. en c. (borging continuïteit en voldoende kennis en kunde aanwezig in kwalitatieve en kwantitatieve zin binnen de organisatie van Theater de Koornbeurs). De realisatie van deze uitgangspunten hebben de gemeente Waadhoeke en Theater de Koornbeurs niet volledig in eigen hand, omdat het een en ander voor een belangrijk deel afhankelijk is van de bereidheid van (potentiële) partners om mede invulling te geven aan dit scenario.

In het bijzonder geldt dat voor de samenwerking met andere schouwburgen in de provincie teneinde schaalvoordelen te realiseren. Er is geen garantie dat de Koornbeurs in dit scenario ook substantieel meer inwoners van Waadhoeke gaat bereiken. Onze inschatting is dat het implementeren van scenario 2 drie tot vijf jaar in beslag zal nemen. Om bovengenoemde reden is scenario 3 een realistischer alternatief. Hierbij zal de organisatie zich ook moeten versterken in kwalitatieve en kwantitatieve zin, maar in minder mate. Vergeleken met scenario 2 kan de Koornbeurs zich geheel focussen op de ‘knoop- en ontmoetingsfunctie’ en op de verbinding met andere domeinen. Met dit scenario wordt de toegankelijkheid van de Koornbeurs voor de inwoners werkelijk vergroot en kan aansluiting worden gezocht met thema’s die in de gemeente leven. Vanuit de gevoerde gesprekken constateren we dat er voor dit scenario draagvlak is bij verschillende partners in het cultureel veld, maar ook bij de dorpshuizen. Onze inschatting is ook dat de realisatie van dit scenario drie tot vijf jaar in beslag zal nemen.

| 54 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

Bijlage 1 Exploitatie in beeld van Theater de Koornbeurs De Koornbeurs jaarrekeningen

Realisatie 2018/2019

Realisatie

Begroting

Realisatie

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

Opbrengsten voorstellingen

€ 260.511

€ 207.535

€ 69.453

€ 149.938

€ 155.000

€ 187.672

€ 152.000

Subsidiebaten

€ 455.686

€ 936.945

€ 753.047

€ 626.792

€ 505.869

€ 496.290

€ 550.555

Overige opbrengsten

€ 32.534

€ 12.304

€ 10.714

€ 38.953

€ 19.000

€ 71.321

€ 49.000

Verhuringen

€ 60.413

€ 40.439

€ 17.525

€ 45.281

€ 52.500

€ 52.060

€ 55.000

Omzet horeca

€ 97.291

€ 74.775

€ 27.241

€ 63.802

€ 60.000

€ 102.890

€ 75.000

Kosten voorstellingen

-€ 252.124

-€ 246.103

-€ 193.586

-€ 289.357

-€ 175.000

-€ 223.591

-€ 172.000

Overige kosten activiteiten

-€ 16.738

-€ 18.877

-€ 13.414

-€ 13.184

-€ 17.000

-€ 17.103

-€ 17.000

Kosten horeca

-€ 34.522

-€ 41.147

-€ 11.578

-€ 25.584

-€ 25.000

-€ 43.529

-€ 30.000

Brutomarge (dekkingsbijdrage)

€ 603.051

€ 965.871

€ 659.402

€ 596.641

€ 575.369

€ 626.010

€ 662.555

Lonen en salarissen

€ 210.151

€ 354.349

€ 226.701

€ 219.534

€ 255.720

€ 223.716

€ 433.000

Sociale lasten

€ 43.316

€ 56.463

€ 35.311

€ 37.832

€ 42.000

€ 38.744

Pensioenlasten

€ 27.119

€ 43.658

€ 31.093

€ 32.290

€ 33.000

€ 30.667

Afschrijvingen

€ 18.836

€ 32.149

€ 20.042

€ 22.917

€ 22.500

€ 19.456

€ 22.500

Overige personeels-gerelateerde kosten

€ 77.612

€ 114.379

€ 53.589

€ 71.463

€ 54.900

€ 89.482

€ 20.500

Huisvestingskosten

€ 108.756

€ 163.799

€ 55.610

€ 111.287

€ 139.500

€ 153.202

€ 138.750

Marketingkosten

€ 36.642

€ 52.319

€ 27.706

€ 40.750

€ 45.000

€ 43.576

€ 45.000

Algemene kosten

€ 52.781

€ 85.773

€ 52.547

€ 45.495

€ 50.500

€ 65.706

€ 56.500

Som der vaste lasten

€ 575.213

€ 902.889

€ 502.599

€ 581.568

€ 643.120

€ 664.549

€ 716.250

Exploitatieresultaat

€ 27.838

€ 62.982

€ 156.803

€ 15.073

-€ 67.751

-€ 38.539

-€ 53.695

Financiële baten en lasten

-€ 7.193

-€ 10.615

-€ 6.033

-€ 6.478

-€ 6.000

-€ 5.821

-€ 5.750

Resultaat

€ 20.645

€ 52.367

€ 150.770

€ 8.595

-€ 73.751

-€ 44.360

-€ 59.445

Personeelskosten

Overige bedrijfskosten

| 55 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

Bijlage 2 Vermogenspositie Theater de Koornbeurs: balans Ultimo 2020

Ultimo 2021

Ultimo 2022

Ultimo 2023

Vast activa

Ultimo 2020

Ultimo 2021

Ultimo 2022

Ultimo 2023

Eigen vermogen

Materiele vast activa

€ 124.107

€ 108.100

€ 94.968

€ 78.561

Algemene reserve

-€ 45.355

€ 37.282

€ 33.113

€ 44.196

Bestemmingsreserve Inventaris

€ 107.939

€ 121.072

€ 133.832

€ 148.389

Bestemmingsreserve COVID-19

€ 15.000

€ 50.000

€0

€ 20.000

€0

€ 86.127

€ 76.342

€ 66.139

€ 55.604

Bestemmingsreserve CRM Systeem

Vlottende activa Voorraden

€ 5.831

€ 10.669

€ 10.756

€ 6.380

Handelsdebiteuren

€ 1.517

€ 4.025

€ 22.062

€ 9.765

Belastingvorderingen

€ 9.980

€ 18.522

€ 744

€ 6.810

Overige vorderingen

€ 48.159

€ 50.941

€ 43.453

€ 26.172

Kortlopende schulden

Liquide middelen

€ 234.947

€ 392.370

€ 376.923

€ 385.035

Schulden aan banken

€ 9.399

€ 9.756

€ 10.127

€ 10.511

Schulden aan leveranciers en handelskredieten

€ 29.665

€ 110.315

€ 62.565

€ 63.748

Belastingen en premies sociale verzekeringen

€ 56.616

€ 58.145

€ 13.785

€ 7.743

€0

€ 3.673

€0

Overige schulden

€ 165.150

€ 101.715

€ 155.762

€ 182.532

Totaal

€ 424.541

€ 584.627

€ 548.996

€ 512.723

Langlopende schulden

Schulden pensioenen

Totaal

€ 424.541

€ 584.627 € 548.906

€ 512.723

| 56 | Toekomstbestendig Theater de Koornbeurs

Bijlage 3 Geïnterviewden voor het onderzoek Datum

Instelling

Functionarissen

09-02-2024 Gemeente Waadhoeke (ingehuurd)

Aanjager Binnenstad

09-02-2024 Koninklijk Eise Eisinga Planetarium

Directeur

12-02-2024 Gemeente Waadhoeke

Financieel adviseur

12-02-2024 Gemeente Waadhoeke

Beleidsadviseur Cultuur Beleidsadviseur Cultuur

12-02-2024 Gemeente Waadhoeke

Beleidsadviseur recreatie en toerisme Beleidsadviseur recreatie en toerisme

12-02-2024 Gemeente Waadhoeke

Wethouder cultuur