Raadsvoorstel ARCADIA 2025

AAN DE RAAD

Datum behandeld in college Datum agendering Onderwerp Portefeuillehouder

26 november 2024

Samenvatting

Volgend jaar is er weer ARCADIA, een 100 dagen durend cultureel evenement in Fryslân. Op dit moment wordt in samenwerking met ARCADIA een programma voor Waadhoeke samengesteld. Met dit advies wordt de raad gevraagd om hier geld voor beschikbaar te stellen.

19 december 2024 ARCADIA 2025 J. Dijkstra

Behandelend ambtenaar E-mailadres Telefoonnummer

M. Visser m.visser@waadhoeke.nl

Voorstel 1. Een bedrag van € 200.000 beschikbaar te stellen voor de ontwikkeling en uitvoering van het ARCADIA programma Waadhoeke en ARCADIA gerelateerde activiteiten in 2025 in Waadhoeke 2. Genoemd bedrag te dekken vanuit de Bestemmingsreserve noodfonds energiemaatregelen en impuls cultuurveld

Aanleiding en toelichting In 2025 is Fryslân, en daarmee Waadhoeke, opnieuw het toneel voor ARCADIA. Een 100 dagen durend cultureel evenement in onze provincie. We zijn al enige tijd met de ARCADIA-organisatie en partners in overleg om te komen tot een definitief programma voor 2025 in Waadhoeke. We hebben zicht op een mooi programma, waarmee we optimaal kunnen meedoen in de ARCADIA gedachte voor 2025. Om geen tijd te verliezen en binnenkort te kunnen starten wordt met dit advies de raad voorgesteld om hiervoor alvast € 200.000 beschikbaar te stellen. Met dit bedrag willen we uitvoering geven aan een ARCADIA-programma 2025 voor Waadhoeke inclusief verbreding van de huidige subsidiemogelijkheden voor de amateurkunst, zodat zij financieel geen drempel ervaren om met een eigen of gezamenlijke activiteit mee te doen aan ARCADIA 2025. ARCADIA 2025 Vanuit Leeuwarden-Fryslân culturele hoofdstad 2018 is ARCADIA ontstaan. Een cultuurtriënnale, waarbij eens in de drie jaar een 100-daags cultureel evenement in de provincie Fryslân wordt georganiseerd. De vorige editie was in 2022, waarbij onder meer het kunstproject GAIA* in Franeker te zien was. Voor 2025 is het thema Grûn, wat gaat over de fysieke aarde waarop we leven, maar ook over ons verleden, over identiteit, over mienskip en over de toekomst.

Met Grûn wil ARCADIA kunst en cultuur gebruiken voor sociale impact, als verbindende factor en katalysator voor nieuwe perspectieven. Een actueel thema wat raakt aan gemeenschapszin en het tegengaan van polarisatie. *Kunstobject in de vorm van een grote wereldbol welke in mei 2022 in de Martinikerk te zien was. Het concept ARCADIA programma 2025 voor Waadhoeke Het programma dat nu wordt ontwikkeld heeft als basis een kunstproject voor en met een aantal dorpen (GROND) inclusief educatieve koppeling met het basisonderwijs, een jongerenproject (BROEI) en een locatietheaterproject (BAAK). Deze projecten en het overkoepelende thema Grûn geeft ons cultuurveld en lokale verenigingen tal van mogelijkheden om mee te doen. Onze huidige subsidieregelingen zijn daar qua budget en voorwaarden niet helemaal op inzetbaar. Vandaar dat we kijken of we voor 2025 daar een aanpassing dan wel uitbreiding op kunnen doen zodat het cultuurveld en de verenigingen, ook in financieel opzicht de mogelijkheid hebben om hieraan mee te doen. Kunstproject dorpen GROND is een sociaal-artistiek project in minimaal 12 dorpen in de Gemeente Waadhoeke. In de periode maart - juli 2025 organiseren kunstenaars samen met dorpsbewoners een tentoonstelling, met daaromheen een verdiepend programma over het thema Grond. Het project stimuleert ontmoeting, samenwerking, dialoog en verbeelding.

Kern van het project vormt een serie workshops onder leiding van een kunstenaar die samen met een aantal enthousiaste amateurs uit de dorpen een tentoonstelling voorbereidt. De objecten zijn geïnspireerd op het thema en worden gemaakt van materialen uit de omgeving van het dorp. De tentoonstelling vindt plaats in een centrale ruimte, bijvoorbeeld een kerk, dorpshuis of een café. Ook gaan we verbinding leggen met het Bouwwurk* in Leeuwarden om daar objecten uit Waadhoeke te presenteren. Rondom deze tentoonstelling organiseert het projectteam in nauw overleg met de dorpsbewoners een mienskipsprogramma dat verschillende vormen aan kan nemen, maar gericht is op ontmoeting en dialoog. Denk aan lezingen, een avond met optredens, een dorpsdiner, een optocht door het dorp of de

2

| ARCADIA 2025

aanleg van een voedseltuin. Ook scholen worden betrokken. Het programma wordt samengesteld met lokale makers en verenigingen, aangevuld met initiatieven en makers uit het brede programma van Arcadia. Betrokken organisaties zijn Kunstakademy Fryslân en Museum Martena. *een innovatief gebouw gemaakt van duurzame materialen en creatieve bouwstenen, waar iedereen in Fryslân aan mag meebouwen en zijn steentje aan kan bijdragen.

Jongerenactiviteit (BROEI) BROEI is hét creatieve ontwikkelplatform voor jongeren in Fryslân, gericht op het stimuleren en ondersteunen van jong talent tussen 12 en 24 jaar. Het biedt jongeren de ruimte om hun artistieke talenten te verkennen, te ontwikkelen en te presenteren, ongeacht hun achtergrond, ervaring of artistieke discipline. Dit door het aanbieden van activiteiten zoals workshops, masterclasses, coaching en projectbegeleiding. BROEI wil in Waadhoeke een open call organiseren om jongeren uit Waadhoeke hierbij te betrekken. Jongeren die zich aanmelden, krijgen de kans om in een begeleid traject hun eigen ideeën te ontwikkelen, met ondersteuning van ervaren kunstenaars en makers. BROEI ziet hierin mogelijkheden voor samenwerking met de jongerenraad Waadhoeke. Samenwerking met het Franeker festival ‘Hjoed yn it Park’ moet ervoor zorgen dat deze jongeren in 2025 letterlijk en figuurlijk het podium krijgen. Dat is tevens een vervolg en doorontwikkeling op eerdere samenwerking van dit festival en jongeren uit Waadhoeke. Locatietheaterproject (BAAK) Dit zijn meerdere voorstellingen voor locatietheater langs de waddenkust, waarin samen met de lokale bevolking een tijdelijk baken wordt gebouwd. Dit onder leiding van beeldend kunstenaar Marc van Vliet, bekend van vele ruimtelijke en landschapskunstwerken.

Het bouwwerk wordt gebruikt als ruggengraat voor een dramatische vertelling, gebaseerd op verhalen en onderwerpen die kunstenaar Sijas de Groot heeft verzameld tijdens een kustwandeling in de zomer van 2024. De beoogde speellocaties voor BAAK zijn Harlingen, Zwarte Haan, Blija, Holwerd en Wierum. Voor iedere speellocatie worden eigen thema’s in de voorstelling verwerkt. Interactie met het publiek is onderdeel van de voorstelling. De uitvoerende organisatie is Stichting Romte met onder meer Sense of Place en ARCADIA als partners. Aanvullend programma en slimme verbindingen De in Waadhoeke lopende programma’s als Dijk van een Wijf en Fryslân Bloeit bieden koppelkansen met het in dit advies geschetste ARCADIA programma Waadhoeke. Daarnaast kijken we samen met ARCADIA naar projecten uit hun provinciale programma waar we op enige wijze in kunnen participeren. Beoogd (meetbaar) effect Er is budget om uitvoering te kunnen geven aan een ARCADIA programma 2025 in Waadhoeke en aan ARCADIA gerelateerde activiteiten door ons amateurveld.

Motivering 1.1 ARCADIA draagt bij aan onze culturele ambities Met het ARCADIA programma plus de eenmalige uitbreiding van subsidiemogelijkheden voor ons amateurveld geven we uitvoering aan de drie pijlers ons cultuurbeleid: ARCADIA geeft ons de mogelijkheid om ons cultuuraanbod breed te tonen aan zowel onze eigen inwoners als geïnteresseerden van buiten de gemeente (untdekke). ARCADIA biedt de mogelijkheid om mee te doen en mee te maken (meimeitsje). ARCADIA daagt uit tot nieuwe samenwerkingen en initiatieven (doarre & dwaan). 3

| ARCADIA 2025

1.2 Het concept programma is in samenspraak met ons tot stand gekomen Het thema Grûn past om meerdere redenen erg goed bij Waadhoeke. Daarbij vinden we het belangrijk dat het programma verbinding maakt met ons cultuurveld (amateur en professioneel), onze dorpen/inwoners/jongeren en het onderwijs. Al deze zaken vinden we terug in het programma. 1.3 Er is nu een besluit nodig Najaar 2023 kreeg de ARCADIA-organisatie van de provincie te horen dat de subsidie gehalveerd werd. Dit heeft geleid tot forse vertraging in de ontwikkeling van het ARCADIA-programma en daarmee in de samenwerking van ARCADIA met de Friese gemeenten. Idealiter zou het programma al klaar moeten zijn en de PR en werving voor deelname al zijn gestart. 2.1 Er is budget Binnen de ‘Bestemmingsreserve noodfonds energiemaatregelen en impuls cultuurveld’ is voldoende budget. In oktober 2023 heeft het college de raad met een memo geïnformeerd over de door haar gewenste inzet van dit bedrag. Namelijk, voor de cultuursector met als doel “verdere versterking van het cultuuraanbod, een verhoging van de cultuurdeelname en een blijvend vitaal cultuurveld”. Daarbij is specifiek ARCADIA 2025 genoemd. Kanttekeningen/risico’s 1. Er is weinig tijd Het is bijzonder kort dag richting voorbereiding en uitvoering van het ARCADIA-programma, zowel provinciebreed als in Waadhoeke.

Dit geeft een risico op de uitvoering én kwaliteit van de activiteiten. De korte lijnen tussen de eigen ambtelijke organisatie, ARCADIA en ons cultuurveld moeten zorgen voor efficiënte en adequate promotie, ontwikkeling en uitvoering van het ARCADIA programma in 2025. Alternatieven U kunt er voor kiezen om hier geen geld voor beschikbaar te stellen. Echter, deelname aan ARCADIA past bij onze ambities uit de cultuurnota, namelijk het etaleren en versterken van ons cultuuraanbod en het bevorderen van de deelname aan cultuur. Daarbij is de genoemde reserve juist bedoeld om een impuls te geven aan het cultuurbeleid. Vervolg 1. In samenspraak met ARCADIA en haar partners wordt het concept programma uitgewerkt tot een definitief ARCADIA-programma Waadhoeke inclusief begroting en vertaald in een subsidieaanvraag. 2. In dit advies genoemd budget wordt gebruikt voor subsidiering van het programma. 3. Via de beschikbare gemeentelijke- en ARCADIA communicatiekanalen gaan we onze inwoners en cultuurveld informeren en enthousiasmeren om hieraan deel te nemen. Vervolgens zal het

4

| ARCADIA 2025

team van ARCADIA in samenwerking met haar ketenpartners uitvoering geven aan het programma. 4. We verbreden tijdelijk onze subsidieregelingen voor de amateurkunst en informeren het cultuurveld hierover. 5. De raad wordt geïnformeerd over het definitieve programma en bijhorende kosten. Participatie Het kunstproject gaat uit van activiteiten in 12 dorpen waarbij samenwerking met de inwoners en lokale kunstenaars centraal staat. Oftewel kunst voor en door de mienskip. De tijdelijke verbreding van onze subsidieregeling is er voor onze lokale cultuurorganisaties- en verenigingen. Daarmee bieden we hun de mogelijkheid om mee te doen aan ARCADIA 2025. Dit door activiteiten te bedenken en uit te voeren die raken aan het centrale thema ‘Grûn’, dan wel aan de in dit advies genoemde projecten. Financiën De huidige raming gaat uit van € 200.000. Dit bedrag is bedoeld voor: - Coördinatie ARCADIA programma Waadhoeke € 15.000 - Het programma ARCADIA Waadhoeke 2025, bestaande uit de in dit advies genoemde projecten € 135.000 - Tijdelijke verbreding huidige subsidieregeling ten behoeve van de amateurkunst € 50.000 Dekking Binnen de gemeentelijke begroting is de bestemmingsreserve ‘Noodfonds energiemaatregelen & impuls cultuurveld’ bedoeld om een impuls te geven aan het gemeentelijk cultuurbeleid. De huidige stand van het onderdeel cultuur binnen deze reserve is € 332.000.

Op 28 november behandelt de raad het voorstel Klinkend Erfgoed dat een beroep op deze reserve doet van € 78.682. Na een positief besluit is er nog € 253.318 beschikbaar. Dit is toereikend voor de voorliggende budgetaanvraag. De begrotingswijziging vindt plaats in januari 2025. Bijlagen Geen.

Burgemeester en wethouders van Waadhoeke

, burgemeester

5

| ARCADIA 2025

, secretaris

6

| ARCADIA 2025

NR.: 2024-216840 De raad van de gemeente Waadhoeke

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 26 november 2024; BESLUIT

1. Een bedrag van € 200.000 beschikbaar te stellen voor de ontwikkeling en uitvoering van het ARCADIA programma Waadhoeke en ARCADIA gerelateerde activiteiten in 2025 in Waadhoeke 2. Genoemd bedrag te dekken vanuit de Bestemmingsreserve noodfonds energiemaatregelen en impuls cultuurveld

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 19 december 2024,

{{Signer2}}

, voorzitter

Signed By: Waanders, Marga <m.waanders@waadhoeke.nl> 06/01/2025 18:44:03 CET ID: 7e6e50cb-ad9a-4145-801b-3ae87046bcdc Auth: Scribble

{{Signer1}}

, griffier

Signed By: Lyklema, Tinco <t.lyklema@waadhoeke.nl> 06/01/2025 13:28:31 CET ID: 7e6e50cb-ad9a-4145-801b-3ae87046bcdc Auth: Scribble

Dit document is digitaal ondertekend.

7

| ARCADIA 2025

8

| ARCADIA 2025