presentatie onderzoek zwembaden Waadhoeke 15 juni 2021

Gemeente Waadhoeke

Toekomstscenario’s en beheervormen zwembaden

1 15 juni 2021

Aanleiding en opdracht Vier zwembaden in Waadhoeke: Deels ‘op leeftijd’ Verschillende subsidiëring

Notitie ‘Toekomstscenario’s zwembaden Waadhoeke’: Werk toekomstscenario’s overdekt zwemmen uit Werk toekomstscenario’s openluchtzwemmen uit Onderzoek mogelijke beheer-/exploitatievormen

Aanpak 2

Overdekt zwemmen

3

Huidige situatie overdekt zwemmen Concurrentie Uitgestrekte gemeente: Afstand De Bildtse Slag – Bloemketerp Enquête: meerderheid < 20 min. reizen Baden buiten gemeente soms dichterbij Shape, It Gryn, De Blauwe Golf Swimfun

Primair verzorgingsgebied: De Bildtse Slag: Bloemketerp:

circa 15.000 inw. circa 25.000 inw.

4

Huidige situatie overdekt zwemmen Vraag en aanbod Laag bezoek per m² zwemwater: Door wat laag bezoek per inwoner verzorgingsgebied (animocijfer)

Door veel zwemwater i.r.t. aantal inwoners verzorgingsgebied

In beide baden ruimte voor extra bezoek

Geen knelpunten vraag/aanbod zwemwater, wel functionele beperkingen

5

Huidige situatie overdekt zwemmen Exploitatie en staat van de accommodaties: De Bildtse Slag Structurele bijdrage gemeente: € 545.000,Voor volledig sportcentrum Waarvan € 446.000,- exploitatiebijdrage

Redelijk goede conditie

Investeringsraming: 5 jaar: 20 jaar:

€ 5.000,€ 1.736.000,-

6

Huidige situatie overdekt zwemmen Exploitatie en staat van de accommodaties: Bloemketerp Geen (structurele) bijdrage gemeente: Zeer ongebruikelijk, maar conform afspraken bij verkoop Consequenties financiën en staat van onderhoud (matige tot slechte conditie)

Exploitant doet wat hij kan binnen zeer beperkte financiële mogelijkheden

Instandhouding in huidige vorm vereist structurele financiële bijdrage gemeente

Investeringsraming: 5 jaar:

€

613.400,-

20 jaar:

€ 3.968.000,-

7

Scenario’s overdekt zwemmen Instandhoudingsscenario’s korte termijn Instandhouding De Bildtse Slag en/of Bloemketerp voor 5 jaar Gaat niet over overige onderdelen De Bildtse Slag

Geen toekomstscenario’s Structurele kosten: Scenario 1a: instandhouding beide baden: Scenario 2a: instandhouding De Bildtse Slag: Scenario 3a: instandhouding Bloemketerp:

€ 743.000,€ 537.000,€ 510.000,-

8

Scenario’s overdekt zwemmen Instandhoudingsscenario’s lange termijn overzicht scenario's beschrijving

zwemwater (in m²) - totaal aantal bezoeken - totaal spreiding zwemwater bezoekuitval toekomstbestendigheid verplaatsen bewegingsonderwijs DBS investeringskosten - totaal structurele kosten gemeente - totaal kosten scenario

scenario 1b - instandhouding DBS (20 jr) - instandhouding BT (20 jr)

scenario 2b - instandhouding DBS (20 jr) - sluiting BT per direct

scenario 3b - instandhouding BT (20 jr) - sluiting DBS per direct

818

310

508

107.000 + nee + nee

42.000 ja (vooral recreatief, scholen, verenigingen) + nee

72.000 ja (vooral recreatief, doelgroepen, scholen) + ja

€ 5.704.000

€ 1.736.000

€ 3.968.000

€ 935.000

€ 611.000

€ 628.000

9

Scenario’s overdekt zwemmen Nieuwbouwscenario’s: scenario 4 Nieuwbouw zwembad, De Bildtse Slag en Bloemketerp dicht

Lastig: uitgestrekte gemeente: Waar bouw je 1 nieuw zwembad? (waterbedeffect) Overstappers en vraaguitval Enquête: > 85% kiest voor Bloemketerp / De Bildtse Slag vanwege geringe reisafstand 1 nieuw bad kan zwembehoefte niet volledig invullen Raming aantal bezoeken: 75.000 10

Scenario’s overdekt zwemmen Nieuwbouwscenario’s: scenario 4 Passende configuratie: 25-meter wedstrijdbad (6 banen, deels beweegbare bodem, tillift, luie trap) Whirlpool Glijbaan Waterspeeltuin/peuterbad (30 m²)

Raming stichtingskosten: € 9,5 mln. Raming structurele kosten: € 681.000,- (incl. kapitaallasten) 11

Scenario’s overdekt zwemmen Nieuwbouwscenario’s: scenario 5 Scenario 4: slechte spreiding zwemwater, aanzienlijke vraaguitval Scenario 5: instandhouding De Bildtse Slag, nieuwbouw in Franeker Raming aantal bezoeken nieuwbouw: 71.000: Vrijwel gelijk aan scenario 4, door afstand De Bildtse Slag – Franeker Passende configuratie: gelijk aan scenario 4

Raming structurele kosten nieuwbouw: € 697.000,- (incl. kapitaallasten)

12

Scenario’s overdekt zwemmen Nieuwbouwscenario’s: overzicht overzicht scenario's beschrijving

zwemwater (in m²) - totaal aantal bezoeken - totaal spreiding zwemwater bezoekuitval toekomstbestendigheid verplaatsen bewegingsonderwijs DBS investeringskosten - totaal structurele kosten gemeente - totaal kosten scenario

scenario 4 - nieuwbouw zwembad - sluiting DBS per direct - sluiting BT per direct

scenario 5 - nieuwbouw zwembad - instandhouding DBS (20 jr) - sluiting BT per direct

385

695

75.000 ja (vooral recreatief, doelgroepen, scholen) ++ ja

110.000 + nee

€ 9.455.000

€ 11.191.000

++ nee

13

€ 1.026.000

€ 1.322.500

Scenario’s overdekt zwemmen Vergelijking toekomstscenario’s Maatschappelijk perspectief: 2 zwembaden beter dan 1 zwembad Nieuwbouw Franeker beter dan instandhouding Bloemketerp

Financieel perspectief: Structureel extra bijdrage nodig in elk scenario (ook in 2b) Nieuwbouw aanzienlijk duurder dan instandhouding overzicht scenario's beschrijving

zwemwater (in m²) - totaal aantal bezoeken - totaal spreiding zwemwater bezoekuitval toekomstbestendigheid verplaatsen bewegingsonderwijs DBS investeringskosten - totaal structurele kosten gemeente - totaal kosten scenario

scenario 1b - instandhouding DBS (20 jr) - instandhouding BT (20 jr)

scenario 2b - instandhouding DBS (20 jr) - sluiting BT per direct

scenario 3b - instandhouding BT (20 jr) - sluiting DBS per direct

scenario 4 - nieuwbouw zwembad - sluiting DBS per direct - sluiting BT per direct

scenario 5 - nieuwbouw zwembad - instandhouding DBS (20 jr) - sluiting BT per direct

818

310

508

385

695

107.000 + nee

72.000 ja (vooral recreatief, doelgroepen, scholen) + ja

75.000 ja (vooral recreatief, doelgroepen, scholen) ++ ja

110.000 + nee

+ nee

42.000 ja (vooral recreatief, scholen, verenigingen) + nee

€ 5.704.000

€ 1.736.000

€ 3.968.000

€ 9.455.000

€ 11.191.000

€ 935.000

€ 611.000

€ 628.000

€ 1.026.000

€ 1.322.500

++ nee

14

Scenario’s overdekt zwemmen Afweging en aanbevelingen Hamvraag: wat heeft de gemeente ervoor over? Financiën leidend? Kies voor instandhouding 1 bad (2b/3b) Instandhouding De Bildtse Slag en sluiting Bloemketerp: in september 2021 realiteit (2b) Of: sluiting De Bildtse Slag en instandhouding Bloemketerp (3b) Nieuwbouw 1 bad (4) i.p.v. instandhouding 2 baden (1b): duur en maatschappelijk nadelig

Maatschappelijke factoren leidend? Kies tussen instandhouding beide baden (1b) en nieuwbouw Franeker en instandhouding De Bildtse Slag (5) Scenario 5 beter dan scenario 1b, maar ook duurder

Wil gemeente investeren in bad met onderhoudsachterstand en financiële problemen? (Bloemketerp) overzicht scenario's beschrijving

scenario 1b - instandhouding DBS (20 jr) - instandhouding BT (20 jr)

scenario 2b - instandhouding DBS (20 jr) - sluiting BT per direct

scenario 3b - instandhouding BT (20 jr) - sluiting DBS per direct

scenario 4 - nieuwbouw zwembad - sluiting DBS per direct - sluiting BT per direct

scenario 5 - nieuwbouw zwembad 15 - instandhouding DBS (20 jr) - sluiting BT per direct

Openluchtzwemmen

16

Huidige situatie openluchtzwemmen Concurrentie Uitgestrekte gemeente: De Klomp, Mounewetter

It Gryn, De Swan Stjerren Zwemvijver de Swanneblom Onofficiële zwemlocaties: Niet hetzelfde als een buitenbad

Primair verzorgingsgebied: Minstens 10.000 inwoners 17

Huidige situatie openluchtzwemmen Vraag en aanbod Vooral recreatief zwemmen (vrij zwemmen en banen zwemmen) Relatief korte openstelling (juni t/m augustus) Bezoek: 2017: circa 8.350, waarvan circa 90% inwoners Waadhoeke Bezoek/m² laag: bad is erg groot voor het bezoek: Vooral door te veel zwemwater i.r.t. aantal inwoners verzorgingsgebied Ook door wat laag animocijfer Niet door onverwarmd water 18

Huidige situatie openluchtzwemmen Exploitatie en staat van de accommodatie Eenmalige bijdrage gemeente: € 45.000,- (in 2018, 2019 en 2020)

Technische staat: Slecht: bad mag nu niet open Eigenaar: € 432.000,- nodig voor 10 jaar instandhouding Verzoek aan gemeente: eenmalig € 180.000,- en geen structurele bijdrage

19

Scenario’s openluchtzwemmen Scenario 1: niets doen voor zwembad Waadhoeke Toekomst zwembad zeer onzeker

Bij sluiting: vraaguitval recreatief zwemmen Alternatieven beperkt: Buitenbaden minstens 15 autominuten reizen

De Swanneblom, onofficiële zwemlocaties

20

Scenario’s openluchtzwemmen Scenario 2: eenmalig € 180.000,- voor 10 jaar Vooralsnog summiere onderbouwing plannen door eigenaar: Geen gedetailleerd exploitatieplan met dito financiële onderbouwing Zijn in € 432.000,- alle kosten opgenomen? Wordt hiermee 10 jaar aan eisen FUMO voldaan? Waarom leidt verwarmen van zwemwater tot veel meer bezoek? Welke onderhoudsmaatregelen worden wel/niet uitgevoerd?

Gemiddeld € 18.000,- per jaar zeer laag bedrag voor dit zwembad Geen vraaguitval 21

Scenario’s openluchtzwemmen Scenario 3: openluchtzwembad bij overdekt zwembad Bezoekraming: 20.000 (gemiddelde zomer) Passende configuratie: 25-meter wedstrijdbad (4 banen) Recreatiebad (250 m², met glijbaan) Waterspeeltuin (50 m²)

Raming extra stichtingskosten: € 1,2 mln. Raming extra structurele kosten: € 102.000,- (incl. kapitaallasten)

22

Scenario’s openluchtzwemmen Scenario 4: faciliteren de Swanneblom Geen financiële ondersteuning zwembad Waadhoeke

Structurele bijdrage de Swanneblom: € 4.250,Vermoedelijk enkele duizenden bezoeken per jaar

23

Scenario’s openluchtzwemmen Afweging en aanbevelingen Hamvraag: wat heeft gemeente er financieel voor over? Niets: waarschijnlijk sluiting zwembad Waadhoeke (scenario 1) en de Swanneblom Zeer beperkte bijdrage: instandhouding de Swanneblom (scenario 4) Beperkte bijdrage: instandhouding zwembad Waadhoeke en de Swanneblom (scenario 2 + scenario 4) Openluchtzwembad bijbouwen bij overdekt bad (scenario 3): duur: Voor € 18.000,- per jaar geen eigen openluchtzwembad (ook niet voor het dubbele)

Gedetailleerde onderbouwing plannen zwembad Waadhoeke vereist Weegt reële bijdrage zwembad Waadhoeke op tegen beperkt bezoek? Ja: kies voor scenario 2 en scenario 4 Nee: kies voor scenario 1 en scenario 4

24

Beheervormen

25

Beheervormen Wat is het en wat doet het? Betreft niet het eigendom

Betreft wel soort/type exploitant Bepaalt ‘slechts’ context exploitatie

Leidt niet tot goede of slechte exploitatie Beste beheervorm bestaat niet, wel best passende beheervorm 26

Beheervormen Huidige situatie De Bildtse Slag: Stichting Sportbedrijf Waadhoeke eigenaar en exploitant Structurele financiële bijdrage gemeente Invloed op kaders exploitatie

Bloemketerp: Stichting Exploitatie Zwembad Bloemketerp eigenaar Exploitatie Zwembad Bloemketerp BV exploitant Geen (structurele) financiële bijdrage gemeente Niet of nauwelijks invloed op exploitatie

27

Beheervormen Gangbare vormen Gemeentelijk beheer

Interne verzelfstandiging Externe verzelfstandiging (stichting of sportbedrijf)

Privatisering (landelijke of lokale partij) (Afstoting) 28

Beheervormen Vergelijking en afweging Wat vindt gemeente belangrijk? Waarborging maatschappelijke functies Financiële exploitatie Kennis en expertise exploitant Continuïteit kwalitatief goede exploitatie Invloed op hoofdlijnen exploitatie (afstand tot exploitant)

Best passende beheervorm: externe verzelfstandiging in de vorm van gemeentelijk sportbedrijf (BV/NV)

Mogelijkheden clustering exploitaties: Zwembaden Binnensport (nu 8 exploitanten) Geen doel op zich

29

30