Presentatie 14 november Voorlichting raad

Energielandschap Waadhoeke Voorlichting raad d.d. 14 november 2023

Programma Voorlichting 1. 2. 3. 4. 5.

6. 7.

Inleiding Wethouder Dijkstra Proces tot nu toe door Eibert van der Woude Participatie proces door Anke Lodder Kennisgeving van Acceptatie: proces toegelicht door Sybrand Frietema de Vries Inhoudelijke resultaten 1. Systeemstudie door Renée Barbilion van Liander en Eibert van der Woude 2. Groen, bestemmingen en posities door Anke Lodder 3. Ruimtelijke ontwerp door Mathijs Dijkstra van LAOS Landschapsarchitecten 4. Regie en lokaal eigendom door Hendrik Numan en Duco Pietjou van Enber Analyse van resultaten Overige vragen

INLEIDING • Het woord aan de wethouder

PROCES TOT NU TOE • Het woord aan Eibert van der Woude

Welke stappen hebben we al gezet tot nu? • Duurzaamheidsagenda • Denkrichting Energielandschap • Notitie kaders en bouwstenen • Plan van aanpak • Onderzoeksfase

Onderzoeksvraag • Is een energielandschap haalbaar, qua uitvoerbaarheid en draagvlak?

Startpunt

Zoekgebied

Ontwikkelingen - Laatste ontwikkelingen provinciaal - Met de kassen - Landelijk - Energiehubs - Vraag vanuit de coöperaties - Stimuleren isolatie en besparing - NULelie

Participatieproces • Het woord aan Anke Lodder

Participatie / draagvlak • Intensief proces “inner circle” • Doarpswurk • Kennisgeving van acceptatie • Infographic • Presentatie alle dorpsbelangen • Huis aan huis • Bustour & Klimaatfestival

Pietersbierum

Niet alleen inwoners, ook: • Energiecoöperaties • Bedrijven

Onderzoek naar uitvoerbaarheid • Resultaten per thema

Uitvoerbaarheid Onderzoek 1. Grondposities

Onderzoek 2. Kwaliteit van grond

Is een energielandschap haalbaar?

Onderzoek 5. Kosten en baten

Onderzoek 7. Regie en lokaal eigendom Onderzoek 3. Systeemstudie

Onderzoek 4. Energieopties

Onderzoek 6. Ruimtelijk ontwerp

SYSTEEMSTUDIE EN ENERGIEOPTIES • Het woord aan Renée Barbilion en Eibert van der Woude

Systeemstudie & energieopties Conclusies • Onderstation Herbaijum loopt tussen nu en 2025 vol. Uitbreiding of nieuwbouw is nodig om in de toekomst de regio te kunnen bedienen. • Thermische opwek (warmte) en toepassing van batterij-opslag zijn aanbevelingen. Plaatsing zon bij wind wordt bevestigd, net als vraag en aanbod bij elkaar brengen. Analyse • Voor aansluiting energielandschap is nieuwbouw onderstation een randvoorwaarde. Tegelijkertijd is het energielandschap een trigger om nieuwbouw te prioriteren. • Het is zaak om nieuwbouw z.s.m. in gang te zetten: energielandschap formeel aanmelden als ontwikkeling en binnen afzienbare tijd (enkele jaren) aanbetaling voor aansluiting doen. • Thermische opwek en batterijopslag meenemen in de verdere plannen. Niks op slot zetten: toekomstige ontwikkelingen kunnen qua besparing of opwekvermogen tot grote veranderingen leiden.

BESTEMMINGEN, GRONDPOSITIES, (ECOLOGISCHE) KWALITEIT • Het woord aan Anke Lodder

Resultaten Grondposities • Bestemmingsplan Sexbierum – Uitbreiding Glastuinbouw 2011

Resultaten Grondposities

• Bestemmingsplan Buitengebied 2013

Analyse grondpositie 1.

Bestemmingsplanwijziging nodig in beide bestemmingsplannen.

2.

Deelgebied 1 is het gemeentelijk eigendom Waddenglas.

3.

Deelgebied 4 is grotendeels door één agrariër in gebruik, maar niet alles is zijn eigendom. Hij heeft veel in bruikleen. Ook zit er zakelijk recht op van De Bjirmen en publiek recht van de Staat.

4.

Deelgebied 2 is grotendeels in publiek bezit bij provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân. Daarnaast enkele particuliere eigenaren. Er rust op het hele gebied zakelijk recht van De Bjirmen. Frisia heeft er opstalrecht.

5.

Deelgebied 3 is grotendeels van Wetterskip Fryslân, met enkele percelen in particulier bezit.

Kwaliteit grond: milieu & klimaateffecten 1.

Waddenglas is opgehoogd en sloten zijn gedempt. Hierdoor verdroogt het gebied. De randen zijn natuurlijk ingericht. Dit functioneert goed, als rietland met bijbehorende biodiversiteit.

2.

De eigenaar van de gronden tussen Waddenglas en De Bjirmen geeft zelf aan dat de kwaliteit achteruit gaat. Er is aantoonbaar sprake van bodemdaling. De eigenaar geeft aan verzilting te ervaren. Nu de zomers gemiddeld droger worden, zal dit effect toenemen. Bij hoosbuien blijft het water langer dan gemiddeld op zijn land staan.

3.

Wetterskip Fryslân heeft geen investeringsopgaven in het gebied. Volgens de huidige normen is er voldoende berging in het gebied. Richting de toekomst wil WF het Ropta gemaal meer gaan ontzien (minder bemalen). Dan is meer berging nodig.

4.

Een robuust plan voor het watersysteem is nodig, waarmee in de toekomst mogelijk minder kunstwerken nodig zijn.

Kwaliteit grond: ecologisch onderzoek Altenburg & Wymenga concludeert: • Het zoekgebied behoort bijna geheel tot weidevogelkansgebied. • Voorwaarde voor weidevogels is openheid, ruimte, lage predatiedruk. Dit gaat in principe niet samen met plaatsing zonnepanelen of windturbines. • Optimalisatie van een energielandschap geeft voor biodiversiteit kansen in het creëren van verbindingen, meer bloemrijke vegetatie en poelen en sloten met natuurvriendelijke oevers. Analyse • Er zijn combinaties te zoeken van openheid en zonnepanelen, maar het één doet het ander te kort. • Verbindingen creëren past zeer goed bij de biodiversiteitswensen in de regio. Poelen en sloten passen bij een robuust watersysteem, wat ook gewenst is door Wetterskip Fryslân.

RUIMTELIJK ONTWERP • Het woord aan Mathijs Dijkstra

REGIE EN LOKAAL EIGENDOM • Het woord aan Hendrik Numan en Duco Pietjou

ANALYSE VAN RESULTATEN • Het woord aan Eibert van der Woude en Anke Lodder

Analyse van resultaten 1.

Een energielandschap is kansrijk. Feit is dat er nog geen schep de grond in kan. Er zijn een aantal randvoorwaarden en dilemma’s die vervolgstappen noodzakelijk maken. Een aantal zaken zijn randverantwoordelijk en een aantal zaken dienen verder uitgewerkt te worden. Bijvoorbeeld, dat:

• Er een aansluiting komt op een (nieuw) onderstation. • De grond- en windparkeigenaren in het huidige zoekgebied mee willen werken. • De provinciale verordening verhoging van windturbines naar rendabele hoogtes toestaat en de ontwikkeling van energiehubs direct stimuleert. • Met partijen overeenstemming wordt bereikt over een model voor lokaal eigendom. • Er afspraken kunnen worden gemaakt over te behalen rendement versus maatschappelijke investeringen. • Er aanvullende subsidies en ander maatschappelijk geld te vinden is voor de investeringen in de andere functies dan energieopwek, zodat deze minder op de businesscase drukken.

2.

Elk piketpaaltje dat je wilt slaan, heeft direct impact op een ander thema. Alles hangt met elkaar samen en keuzes in het één, kunnen maken dat je er last van hebt op het ander.

De volgende stap? Gebiedsontwikkelingsproces

Resultaten onderzoeksfase

Initiatief

Concretisering

Realisatie

Beheer

VRAGEN?