Memo aan de Raad

Memo aan de Raad

Datum Afdeling

8 december 2021 Beleidsteam Sociaal Domein

Onderwerp

Businesscase Werkleerbedrijf

Behandelend ambtenaar Manager

T Rodenhuis

Geachte leden van de raad, De raden van de gemeenten De Fryske Marren, Harlingen, Súdwest-Fryslân en Waadhoeke hebben in 2021 het Keuzedocument “Voor iedereen een zinvol leven” geamendeerd vastgesteld. Dit Keuzedocument geeft richting aan de uitvoering van de Participatiewet en de Wet Sociale Werkvoorziening in onze regio. Inherent aan die beslissing is de opdracht aan de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West (GR) om het Keuzedocument te concretiseren en uit te werken in een businesscase voor een te ontwikkelen gezamenlijk Werkleerbedrijf. Sinds april 2021 heeft een kernteam gewerkt aan deze businesscase. Aan het kernteam hebben afgevaardigden van de gemeenten en de directie van Empatec deelgenomen. De Businesscase is gereed en het Algemeen Bestuur (AB) van de GR heeft kennisgenomen van de Businesscase en heeft besloten deze door te geleiden naar de colleges van de vier gemeenten. Om de gemeenteraden in de gelegenheid te stellen de Businesscase tot zich te nemen, maken de colleges de Businesscase openbaar. Aan de Adviesraden Sociaal Domein en de Ondernemingsraad van Empatec wordt advies gevraagd. Deze brief beschrijft de betekenis van de doorontwikkeling van Empatec tot Werkleerbedrijf voor Wswmedewerkers en Participatiewet-kandidaten. De businesscase bevat ook het voorstel om de governance van het Werkleerbedrijf te wijzigen.

In deze brief wordt toegelicht wat deze wijziging betekent voor de gemeenteraden. Daarna delen wij met u het programma van de gezamenlijke raadsinformatiebijeenkomst van de gemeenten De Fryske Marren, Harlingen, Súdwest-Fryslân en Waadhoeke. De brief start met een toelichting op het proces. Proces

Op 7 december 2021 hebben de colleges van Burgemeester en Wethouders van de betrokken gemeenten kennisgenomen van de Businesscase Werkleerbedrijf Fryslân-West 2022-2026 en besloten om nu eerst advies te vragen aan de adviesraden sociaal domein en de ondernemingsraad van Empatec. Na het advies zullen de colleges de businesscase opnieuw agenderen en een besluit nemen over de businesscase. De colleges zullen op dat moment ook een besluit nemen over de beslispunten die naar verwachting aan hun gemeenteraden worden voorgelegd. a. Vaststellen van de Businesscase Werkleerbedrijf Fryslân-West. b. De governance van de gemeenschappelijke regeling Fryslân-West aan te passen conform optie 1, en optie 4c (het opheffen van Empaselect B.V. en Empathiek B.V.) te onderzoeken binnen het implementatieplan. c. De financiële implicaties, zijnde het evenredig deelen het pluspakket voor de reintegratieactiviteiten budgettair neutraal te verwerken in de gemeentelijke begroting. d. Het college de opdracht te verstrekken om: de GR te verzoeken de N.V. Empatec in samenwerking met de gemeenten een implementatieplan te laten opstellen en aan te bieden aan de GR, waarna de GR de colleges verzoekt deze ter vaststelling aan de gemeenteraad voor te leggen.

2

|

De colleges leggen de businesscase voor advies voor aan de adviesraden sociaal domein in hun gemeenten en de interim-directeur van Empatec vraagt de ondernemingsraad van Empatec om advies op basis van de Wet op de ondernemingsraden. Dit leidt mogelijk tot aanvullingen of aanpassingen in de businesscase. Werkzekerheid voor Wsw-medewerkers en werk voor kandidaten Participatiewet

De gemeenten bieden met de doorontwikkeling van Empatec Wsw-medewerkers en Nieuw beschut medewerkers werkzekerheid en creëren nieuwe kansen op werk voor inwoners die met ondersteuning perspectief op werk hebben. Door het stopzetten van de instroom van de Wsw per 1 januari 2015 neemt het aantal SW-werknemers binnen Empatec N.V. geleidelijk af. De doorontwikkeling naar een Werkleerbedrijf leidt tot continuïteit van de dienstverlening, waardoor de Wsw-medewerkers en Nieuw beschut medewerkers zijn verzekerd van werk. Tegelijk wordt de infrastructuur van Empatec gebruikt voor de re-integratie naar werk van jaarlijks circa 1.000 werkzoekenden met perspectief op werk. Overige hoofdlijnen van de businesscase

De gemeenten brengen drie basistaken bij het Werkleerbedrijf onder: de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening, de uitvoering van nieuw beschut werk en de re-integratie van Participatiewetkandidaten die binnen 3 tot 18 maanden werkfit zijn. De re-integratie wordt door de gemeenten in evenredigheid bij het Werkleerbedrijf ingebracht. Het Werkleerbedrijf is een bedrijf van en voor de vier gemeenten. Management en medewerkers van gemeenten en Werkleerbedrijf werken collegiaal samen en sturen gezamenlijk op de best mogelijke uitkomst voor de kandidaten. Die samenwerking is zo ingericht dat de kandidaat ervaart alsof hij door één organisatie wordt geholpen. Het financieel perspectief van de GR en Empatec N.V. verbetert. Omdat de subsidie van het Rijk per arbeidsplaats Wsw toeneemt, kunnen de gemeenten onder gelijkblijvende omstandigheden op rijksniveau hun bijdrage aan de GR in vijf jaar tot vrijwel nihil afbouwen. Dankzij de inspanningen van de directie van Empatec N.V. om het resultaat van de N.V. te verbeteren, is vanaf de start van het Werkleerbedrijf geen gemeentelijke bijdrage nodig voor de N.V. Met de doorontwikkeling tot Werkleerbedrijf zijn waarschijnlijk ook transitiekosten gemoeid. De directie van Empatec N.V. reserveert gedurende jaren 2022 tot en met 2025 € 500.000 per jaar.

Indien deze kosten zich voordoen worden de kosten voor 50% door de GR en voor 50% door Empatec N.V. gedragen. In hoofdstuk 1 van de businesscase is uitgebreider beschreven welke effecten met de doorontwikkeling van Empatec tot Werkleerbedrijf worden bereikt en is een samenvatting van de businesscase opgenomen. Betekenis nieuwe governance voor gemeenteraden

In het voorstel van de businesscase wordt de huidige juridische structuur gehandhaafd, met aanpassing van de statuten van de N.V. en de tekst van de gemeenschappelijke regeling. Daarnaast wordt in de fase van het implementatieplan onderzocht of het mogelijk is om Empatec’s dochtermaatschappijen Empaselect B.V. en Empathiek B.V. op te heffen.

3

|

Het voorstel is volledig gebaseerd op het advies van advocatenkantoor Rotshuizen Geense. In dit advies zijn eerdere adviezen, onder andere van KokxDeVoogd, verwerkt. In de bijlagenbundel is in bijlage 6 het advies van Rotshuizen Geense integraal opgenomen. In hoofdstuk 11 van de businesscase treft u de samenvatting van het advies aan en is toegelicht wat het voorstel betekent voor de invloed van de gemeenteraden. Met dit voorstel krijgt de gemeenschappelijke regeling, als enig aandeelhouder van de N.V., een grotere en meer bepalende invloed op de N.V. Daarmee is de GR in staat om een doorslaggevende invloed uit te oefenen op strategische doelstellingen en beslissingen en houdt de GR toezicht op de N.V., als was het een eigen dienst. Dit versterkt de invloed van de gemeenten op het bedrijf. Het bestuur van de GR krijgt meer grip op de N.V. omdat een aantal belangrijke besluiten (onder andere de benoeming van de bestuurder en de leden van de raad van commissarissen) worden genomen door de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA). De GR is enig aandeelhouder en dat betekent dat deze besluiten worden genomen door het bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Als de GR meer invloed krijgt op de N.V., hebben ook de deelnemende gemeenten meer invloed.

Op het moment dat de GR meer grip krijgt op de N.V., zal de GR ook beter geïnformeerd moeten worden over hetgeen speelt binnen de N.V. en zal er derhalve ook sprake zijn van meer transparantie. Daarnaast worden in de beoogde wetswijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen, de mogelijkheden voor de gemeenteraad om meer informatie te verkrijgen, kaders te stellen aan en controle uit te oefenen vergroot. Het advocatenkantoor licht in het advies toe dat het voor de deelnemende gemeenten van belang is om stil te staan en te blijven staan bij de invulling van (zowel het AB als het DB van) de GR. Tot slot geeft het advocatenkantoor aan dat, los van formele afspraken, een coöperatieve houding en goede informatievoorziening tussen betrokken partijen te allen tijde van groot belang is. In de gezamenlijke raadsbijeenkomst zal het advocatenkantoor het uitgebrachte advies toelichten. Samenhang Businesscase met uitvoering Participatiewet

De Businesscase heeft directe gevolgen voor de Meerjarenraming van de GR Fryslân West. Die effecten worden vervolgens zichtbaar in de gemeentelijke begroting. Bij voorkeur beschouwen wij die effecten in het licht van de Participatiewet-uitdagingen die de komende jaren op u af komen. Na vaststelling van de Businesscase starten wij een nadere verkenning op dit punt en wij komen hier graag bij de gemeenteraad op terug. Programma gezamenlijke raadsinformatiebijeenkomst

Het dagelijks bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West nodigt u uit voor een gezamenlijke digitale raadsinformatiebijeenkomst op 13 december 2021. De bijeenkomst vangt aan om 19.30 uur en eindigt uiterlijk 21.30 uur. Het programma is als volgt: ▪ Welkom door voorzitter van het bestuur van de GR. ▪ Presentatie Businesscase. Greet Hettema (manager sociaal domein gemeente Harlingen) en Ray Geerling (interim-directeur Empatec) geven de presentatie namens het kernteam dat de Businesscase heeft opgesteld. ▪ Gelegenheid voor interactie en vragen. ▪ Presentatie Governance door medewerker(s) van advocatenkantoor Rotshuizen Geense ▪ Gelegenheid voor interactie en vragen.

4

|

▪

Afsluiting door voorzitter van het bestuur van de GR

5

|

Memo Gemeenteraad Datum

02-12-2021 12:40:02

Aan

De gemeenteraad van Waadhoeke

CC Van

College van Burgemeester en Wethouders van Waadhoeke

Onderwerp Portefeuillehouder

B. Tol

Geachte raadsleden, Inleiding

Samenvatting Van belang voor uw raad

6

|