Inspreker Franeker Vliet

Geachte raad, Ik ben Claudia Versloot en sta hier namens Heemschut Fryslân. De landelijke vereniging zet zich al meer dan 100 jaar in voor het behoud van cultureel erfgoed. Heemschut betekent letterlijk het schutten (beschermen) van het heem (de eigen omgeving). Samen met de andere insprekers willen we u raad informatie geven, zodat u dit mee kunt nemen bij uw besluitvorming. Namelijk de keuze tussen: 1. sloop met architectonische knipoog, en; 2. behoud van het pand In de cultuurhistorische waarde stelling, geleverd door Heemschut, zijn de erfgoedwaarden in kaart gebracht en uitgebreid beschreven. Wat ons betreft is het duidelijk dat dit unieke laatste werfgebouw in de wijde omsteek behouden moet blijven. Waarde van industrieel erfgoed is moeilijk te kwalificeren en kwantificeren, waardoor erfgoed soms onnodig wordt gesloopt. Uit onderzoek is gebleken dat herbestemming van industrieel erfgoed een positief effect kan hebben op het omliggende gebied en als katalysator voor gebiedsontwikkeling kan dienen. De waarde van woningen in de directe omgeving stijgen. Om de uitdagingen voor herbestemming van gebouwd industrieel erfgoed te begrijpen, is het belangrijk om bewust te zijn van het verschil tussen publieke en private belangen en publieke en private waarden.

Het behoud van erfgoed kan belevingswaarde en toeristische waarde leveren en kan dienen als lokale economische motor, wat dus het publieke belang dient. De waarde van herbestemming van gebouwd industrieel erfgoed wordt vooral vanuit historisch, architectonisch, kunst en cultuur oogpunt gedefinieerd. Dit terwijl juist economische belangen worden meegenomen in beslissingen over het behoud, de herbestemming of de sloop. Herbestemming van erfgoed levert een aantal voordelen op zoals recreatieve waarden voor het grote publiek en een lokale economische motor die daarmee het algemeen belang dient. Particuliere partijen maken hier echter geen winst op en zijn dus minder geïnteresseerd. Dit roept de vraag op: "Wie profiteert en wie betaalt"? Investeringen in herbestemming van industrieel erfgoed zijn zeker, maar niet alleen, een publiek belang. Onderzoeken tonen een significant indirect effect van herbestemming van industrieel erfgoed op prijzen van omliggende woningen. Dit is dus ook van privaat belang en kan dus ingezet worden om particuliere investeringen in industrieel erfgoed te stimuleren. Voortbouwend hierop zou de gemeente de herbestemming van industrieel erfgoed actiever kunnen gebruiken als een indicator voor hun strategisch stedenbouwkundig plan.

Op dit moment wordt industrieel erfgoed niet gezien als een katalysator voor gebiedsontwikkeling door de gemeente maar wordt als gewoon vastgoed meegenomen in het plan. Het positieve effect op recreatieve waarde en de lokale economie zou meegenomen kunnen worden in tenders voor gebiedsontwikkeling zodat deze waarde ook ten goede komt aan de ontwikkelende en investerende partijen. Tenslotte: Wijkbewoners hebben vaak goede ideeën voor herbestemming die passen bij de buurt, zij zouden een stem moeten hebben in het herbestemmingsproces om zo de indirecte waarde te vergroten. En als laatste: Met het werfgebouw heeft men goud in handen als ankerpunt om een aantrekkelijke invulling te geven aan het hele gebied!

Leeuwarden, 5 oktober 2022