Dossier 2520 voorblad.pdf

Gemeenteraad Waadhoeke Dossiernummer Extern Zaak ID Vertrouwelijk Vergaderdatum Agendapunt Titel Eigenaar Portefeuillehouder

2520 2021-067980 Nee 28 maart 2024 14 Notitie analyse onderzoek Energielandschap Waadhoeke van der Woude, Eibert van der Jan Dijkstra

Bijlagen RV - Analyse onderzoek Energielandschap Waadhoeke Bijlage 1: Notitie Analyse Energielandschap Waadhoeke Bijlage 2: Notitie 'kaders & bouwstenen energielandschap Waadhoeke' Bijlage 3: A&W - Ecologisch onderzoek - Notitie Energielandschap Waadhoeke Bijlage 4: Berenschot - Eindrapportage Energiesysteemstudie Waadhoeke Bijlage 5: Witteveen & Bos - Rapport redeneerlijnen MKBA Energielandschap Waadhoeke Bijlage 6: Laos – Notitie Ruimtelijke ontwikkelstrategie Klimaatlandschap Waadhoeke Bijlage 7: Enber - Klimaatlandschap Waadhoeke een haalbaarheidsanalyse Bijlage 8: Doarpswurk - Kennisgeving Acceptatie Bijlage 9: Energielandschap, participatie en communicatie Bijlage 10: Onderliggend stuk verzoek energiecoöperaties Bijlage 11: Hoofdpuntenverslag gesprek dorpsbelangen

Geagendeerd

Vergaderdatum

Gemeenteraad Waadhoeke

28 maart 2024

Toelichting In 2020 heeft de gemeenteraad de Duurzaamheidsagenda Waadhoeke vastgesteld. Hierin is vastgelegd dat we als gemeente in 2040 energieneutraal willen zijn. Dat betekent dat in 2040 de energie die we op dat moment gebruiken ook duurzaam opgewekt wordt. Het besparen van energie is hierbij een belangrijke eerste stap. Met het besparen van energie en het duurzaam opwekken van wat we nog nodig hebben, leveren we een belangrijke bijdrage aan de landelijke ambitie van 55% CO2-reductie in 2030. In het coalitieakkoord ‘Sûn wurkje oan’e takomst’ 2022-2026 staat dat de coalitie, om in 2040 energieneutraal te zijn, “het Energielandschap verder wil onderzoeken met de intentie om hier zo snel mogelijk mee aan de slag te gaan.” In de duurzaamheidsagenda zijn voor de opwek van grootschalige duurzame energie een aantal uitgangspunten vastgesteld, namelijk: · Minimaal 60% (streven naar 100%) van de grootschalige opwek moet in eigendom zijn van de lokale omgeving; · Zon en wind combineren op dezelfde aansluitingen (cable-pulling); · Gecentreerd realiseren van grootschalige opwek. Geen versnippering in het landschap; · Grootschalige opwek realiseren binnen een straal van 4 kilometer om het onderstation van Herbaijum.

Ook heeft Waadhoeke zich gecommitteerd aan de RES-Fryslân. In de RES geven de diverse regio's in Nederland aan hoe ze invulling aan het landelijke Klimaatakkoord willen geven. Per regio wordt bekeken hoeveel grootschalige duurzame opwerk er gerealiseerd kan worden. Deze ‘biedingen’ moeten uiteindelijk voldoende zijn om invulling te geven aan het Klimaatakkoord. Het eerste bod, de RES-Fryslân 1.0, vastgesteld in de raad van 10 mei 2021, omvatte alleen gerealiseerde projecten. Er was op dat moment nog geen ruimte voor ambities binnen de provincie. Waadhoeke heeft vanaf het begin aangegeven dat we eerst zelf grondig willen onderzoeken wat er mogelijk is binnen onze gemeente. Deze, nog vast te stellen, ambities worden meegenomen in latere RES-biedingen (2.0 of 3.0). Om invulling te geven aan bovenstaande ambities is begin 2021 het gesprek met college en raad gestart over grootschalige opwek met de “denkrichting Energielandschap Waadhoeke”. In diverse publiekssessies, webinars en werksessies hebben we, naast de al vastgestelde bovenstaande uitgangspunten voor grootschalige opwek, bij inwoners, bedrijven, belanghebbenden, experts en raadsleden kaders en bouwstenen opgehaald. Deze zijn vertaald in de notitie ‘kaders en bouwstenen energielandschap Waadhoeke’, die op 28 oktober 2021 door de raad is vastgesteld.

In deze notitie is voorgesteld om een verdiepend onderzoek te starten, gericht op draagvlak voor en de uitvoerbaarheid van een mogelijk energielandschap. In 2022 heeft het college het plan van aanpak voor de onderzoeksfase naar een energielandschap vastgesteld. De onderzoeksvraag die daarbij is neergelegd is de volgende: “Is een energielandschap haalbaar, qua uitvoerbaarheid en draagvlak?” Om deze vraag te kunnen beantwoorden zijn in het plan van aanpak zeven onderzoekslijnen beschreven. In bijgaande notitie staan de resultaten van deze onderzoekslijnen op een rij. Ook wordt ingegaan op de autonome ontwikkelingen die relevant zijn voor het behalen van de doelstellingen en het thema grootschalige opwek. De ontwikkelingen op dit gebied volgen elkaar in hoog tempo op. Sinds Waadhoeke in 2021 de denkrichting ‘Energielandschap Waadhoeke’ kenbaar maakte, is een kentering zichtbaar in het denken over hoe we grootschalige energieopwek moeten gaan toepassen in het landschap. Met name het grootschalige, gecentreerde karakter dichtbij onderstations zal onderdeel worden van provinciale en landelijke energievisies. Andere vormen zijn netwerk-technisch niet haalbaar. Waadhoeke heeft, met bovenstaande in het achterhoofd, dan ook al vormen van financiering voor het Energielandschap aangevraagd of toegekend gekregen.

Ontwikkelingen naar aanleiding van het kernteam van 23 november 2023 Tijdens de behandeling van het raadsvoorstel en de achterliggende stukken tijdens het kernteam van 23 november 2023 bleek dat het kernteam vragen stelde bij de manier waarop het participatieproces vorm heeft gekregen. Ook de mogelijkheden voor lokale energiecoöperaties naast een mogelijk Energielandschap moesten beter onderbouwd worden voordat de stukken ter besluitvorming aan de raad konden worden aangeboden. Naar aanleiding van bovenstaande én de inspraak tijdens het kernteam namens de dorpen Sexbierum-Pietersbierum en Wijnaldum heeft de wethouder begin 2024 gesprekken gevoerd met de betrokken partijen. Het hoofdpuntenverslag hiervan is in overleg met de twee dorpsbelangen toegevoegd aan de stukken voor de raadsvergadering. Daarnaast is er een participatiedocument (‘Energielandschap, participatie en communicatie’) opgesteld. Hierin wordt toegelicht hoe het proces is ingericht, welke doelgroepen zijn betrokken en op welke

momenten zij hun inbreng hebben kunnen geven of geïnformeerd zijn. Ook dit stuk is toegevoegd aan de raadstukken voor 28 maart. Tot slot is het ‘Onderliggende stuk Energiecoöperaties’ uitgebreid met een specifiekere uitleg over het energiesysteem en hoe dit doorwerkt naar de mogelijkheden die coöperaties wel of niet hebben. De notitie ‘analyse energielandschap Waadhoeke’ is voor de zuiverheid niet aangepast. De bovenstaande stukken zijn na het kernteam van 23 november gemaakt of aangepast en worden vanzelfsprekend meegenomen wanneer de gemeente start met de volgende fase. Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met de notitie Energielandschap Waadhoeke en kennis te nemen van de daaraan ten grondslag liggende onderzoeken; 2. Kennis te nemen van de stappen die na het Kernteam van 28 november 2023 zijn gezet; 3. Het college de opdracht te geven om te starten met de volgende fase van een gebiedsontwikkelingsproces op basis van de door de raad vastgestelde notitie 'kaders en bouwstenen energielandschap Waadhoeke' en de raad hier eind 2024 over te informeren; 4. Ervan kennis te nemen, dat het college in de volgende fase met de partijen tot gezamenlijke afspraken wenst te komen om het lokaal eigendom vorm te geven; 5.

Ervan kennis te nemen, dat het college het verzoek zal doen aan de netbeheerders TenneT en Liander om de resultaten van het onderzoek mee te laten wegen in hun investeringsopgave; 6. Vanaf heden te spreken over een Klimaatlandschap in plaats van een Energielandschap. Besluit 1. In te stemmen met de notitie Energielandschap Waadhoeke en kennis te nemen van de daaraan ten grondslag liggende onderzoeken; 2. Kennis te nemen van de stappen die na het Kernteam van 28 november 2023 zijn gezet; 3. Het college de opdracht te geven om te starten met de volgende fase van een gebiedsontwikkelingsproces op basis van de door de raad vastgestelde notitie 'kaders en bouwstenen energielandschap Waadhoeke' en de raad hier eind 2024 over te informeren; 4. Ervan kennis te nemen, dat het college in de volgende fase met de partijen tot gezamenlijke afspraken wenst te komen om het lokaal eigendom vorm te geven; 5. Ervan kennis te nemen, dat het college het verzoek zal doen aan de netbeheerders TenneT en Liander om de resultaten van het onderzoek mee te laten wegen in hun investeringsopgave; 6. Vanaf heden te spreken over een Klimaatlandschap in plaats van een Energielandschap.